Clonidine là thuốc chủ vận alpha-2-adrenergic tác động trung ương, làm giảm tín hiệu giao cảm từ hệ thần kinh trung ương, từ đó giảm sức cản mạch, nhịp tim và huyết áp. Viên nén giải phóng ngay và miếng dán qua da được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp. Một số dạng giải phóng kéo dài được phê duyệt điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý ở trẻ từ 6 tuổi trở lên, dùng đơn trị hoặc phối hợp thuốc kích thích thần kinh trung ương. Dạng tiêm truyền ngoài màng cứng có phạm vi sử dụng rất chuyên biệt: phối hợp opioid điều trị đau nặng do ung thư không được kiểm soát đầy đủ bằng opioid đơn thuần. Clonidine có thể gây buồn ngủ, khô miệng, chóng mặt, hạ huyết áp và nhịp tim chậm. Không được ngừng thuốc đột ngột vì có thể gây tăng huyết áp hồi ứng, đau đầu, tim nhanh và biến chứng tim mạch hoặc thần kinh nghiêm trọng.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Chủ vận alpha-2 adrenergic tác động trung ương; thuốc hạ huyết áp nhóm chủ vận thụ thể imidazoline
- Chỉ định theo nhãn: Tăng huyết áp; ADHD ở trẻ từ 6 tuổi trở lên với dạng giải phóng kéo dài; đau ung thư nặng với dạng truyền ngoài màng cứng chuyên biệt
- Dạng dùng: Viên giải phóng ngay, viên hoặc hỗn dịch giải phóng kéo dài, miếng dán qua da và dung dịch tiêm ngoài màng cứng
- Tác dụng phụ thường gặp: Khô miệng, buồn ngủ, an thần, chóng mặt, táo bón, mệt mỏi và hạ huyết áp
- Cảnh báo quan trọng: Không ngừng đột ngột vì có nguy cơ tăng huyết áp hồi ứng
- Theo dõi: Huyết áp, nhịp tim, mức độ buồn ngủ, dấu hiệu rối loạn dẫn truyền tim và đáp ứng điều trị
- Phân loại: Thuốc kê đơn
- Tự sử dụng: Không tự đổi dạng thuốc, thay thế theo cùng số miligam, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc
Hoạt chất Clonidine là gì?
Clonidine là thuốc làm giảm hoạt động của hệ thần kinh giao cảm từ trung tâm điều hòa tim mạch trong não. Tác dụng này giúp giảm sức cản mạch, nhịp tim và huyết áp. Dạng giải phóng kéo dài còn được sử dụng trong điều trị ADHD, nhưng cơ chế chính xác tạo ra hiệu quả đối với ADHD chưa được xác lập đầy đủ.
Clonidine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Clonidine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Clonidine |
| Tên IUPAC | N-(2,6-dichlorophenyl)-4,5-dihydro-1H-imidazol-2-amine |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Clonidine hydrochloride; Clonidin hydroclorid; Clonidine HCl |
| Tên Latinh / tên dược điển | Clonidinum |
| Tên USAN | clonidine |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 4205-90-7 |
|---|---|
| UNII | MN3L5RMN02 |
| PubChem CID | 2803 |
| RxNorm CUI | 2599 |
Dược động học của Clonidine
Clonidine đường uống có sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 70–80% và đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 1–3 giờ. Thời gian bán thải thải trừ thường khoảng 12–16 giờ nhưng có thể kéo dài đến khoảng 41 giờ ở người suy thận nặng. Khoảng 40–60% liều đã hấp thu được bài tiết dưới dạng không đổi trong nước tiểu trong vòng 24 giờ và khoảng 50% được chuyển hóa tại gan.
Miếng dán qua da có sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 60%, đạt trạng thái ổn định trong khoảng 3 ngày và cung cấp thuốc liên tục trong 7 ngày.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi uống viên giải phóng ngay, nồng độ Clonidine đỉnh trong huyết tương thường đạt sau khoảng 1–3 giờ. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến dược động học của dạng uống giải phóng ngay.
Sau khi dán lên vùng da nguyên vẹn, nồng độ điều trị thường đạt sau khoảng 2–3 ngày; vì vậy miếng dán không tạo tác dụng hạ huyết áp đầy đủ ngay lập tức.
| F · Sinh khả dụng |
|
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Clonidine tan tốt trong lipid và phân bố vào các mô ngoài mạch, bao gồm hệ thần kinh trung ương. Thể tích phân bố biểu kiến được ghi nhận khoảng 2,9 L/kg trong nhãn miếng dán và khoảng 2,1 L/kg trong dữ liệu tiêm ngoài màng cứng. Tỷ lệ gắn protein huyết tương in vitro khoảng 20–40%, chủ yếu với albumin. Clonidine đi qua nhau thai.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Khoảng 50% lượng Clonidine được hấp thu sau đường uống được chuyển hóa tại gan. Chuyển hóa của Clonidine được xem là con đường phụ; p-hydroxy-clonidine là chất chuyển hóa chính được xác định nhưng có nồng độ trong nước tiểu thấp hơn nhiều so với thuốc không đổi.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Clonidine được thải trừ đáng kể qua thận. Khoảng 40–60% liều hấp thu đường uống được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng thuốc không đổi trong vòng 24 giờ. Trong nghiên cứu sử dụng Clonidine đánh dấu phóng xạ đường tĩnh mạch, khoảng 72% liều được bài tiết trong nước tiểu trong vòng 96 giờ.
| t½ · Thời gian bán thải |
|
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Tổng độ thanh thải được ghi nhận khoảng 177 mL/phút và độ thanh thải qua thận khoảng 102 mL/phút trong dữ liệu dược động học của nhãn miếng dán. Dữ liệu truyền ngoài màng cứng ghi nhận độ thanh thải toàn thân có biến thiên lớn giữa các đối tượng. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Suy thận làm giảm thải trừ và kéo dài thời gian bán thải.
- Dạng bào chế ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ hấp thu, nồng độ đỉnh và lịch dùng.
- Kích thước miếng dán quyết định tốc độ giải phóng thuốc.
- Không được thay thế dạng giải phóng kéo dài với sản phẩm Clonidine khác theo tỷ lệ miligam tương đương.
- Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến dược động học của viên giải phóng ngay; hỗn dịch giải phóng kéo dài có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn theo nhãn.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Clonidine
Clonidine thuộc các nhóm:
- Chủ vận thụ thể alpha-2 adrenergic trung ương.
- Chủ vận thụ thể imidazoline.
- Thuốc cường giao cảm tác động trung ương nhưng tạo hiệu ứng giảm hoạt động giao cảm ngoại vi.
- Thuốc hạ huyết áp tác động trung ương.
- Thuốc không kích thích thần kinh trung ương dùng trong một số phác đồ ADHD.
- Thuốc giảm đau tác động tại tủy sống khi được truyền ngoài màng cứng trong chỉ định chuyên biệt.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Clonidine kích thích các thụ thể alpha-adrenergic tại thân não, làm giảm luồng tín hiệu giao cảm từ hệ thần kinh trung ương. Hậu quả là giảm sức cản ngoại vi, sức cản mạch thận, nhịp tim và huyết áp.
Khi dùng ngoài màng cứng, Clonidine được cho là tác động lên thụ thể alpha-2 trước và sau synap trong tủy sống, làm hạn chế dẫn truyền tín hiệu đau lên não.
Cơ chế chính xác giúp cải thiện triệu chứng ADHD chưa được xác định đầy đủ trong nhãn thuốc.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Sau khi uống viên giải phóng ngay, huyết áp có thể bắt đầu giảm trong khoảng 30–60 phút và mức giảm tối đa thường xuất hiện sau 2–4 giờ. Nhịp tim chậm lại được ghi nhận ở phần lớn người dùng, trong khi lưu lượng máu thận và mức lọc cầu thận thường được duy trì nếu không xuất hiện hạ huyết áp nghiêm trọng.
Miếng dán qua da giải phóng thuốc tương đối ổn định trong 7 ngày nhưng cần khoảng 2–3 ngày để đạt nồng độ điều trị ban đầu.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Clonidine
Các chỉ định được phê duyệt trong những nhãn tham chiếu gồm:
- Điều trị tăng huyết áp bằng viên nén giải phóng ngay, dùng đơn độc hoặc phối hợp thuốc hạ huyết áp khác.
- Điều trị tăng huyết áp bằng miếng dán qua da, dùng đơn độc hoặc phối hợp.
- Điều trị ADHD bằng dạng uống giải phóng kéo dài, dùng đơn trị hoặc phối hợp thuốc kích thích thần kinh trung ương ở bệnh nhi từ 6 tuổi trở lên.
- Truyền liên tục ngoài màng cứng phối hợp opioid để điều trị đau nặng ở người bệnh ung thư không được giảm đầy đủ bằng opioid đơn thuần; tác dụng có khả năng rõ hơn đối với đau thần kinh khu trú.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn Hoa Kỳ và chỉ dùng để tham khảo chuyên môn. Clonidine là thuốc kê đơn; không tự áp dụng hoặc thay đổi liều:
- Viên giải phóng ngay điều trị tăng huyết áp ở người lớn: liều khởi đầu trong nhãn là 0,1 mg, ngày hai lần vào buổi sáng và trước khi ngủ. Có thể tăng tổng liều thêm 0,1 mg mỗi ngày, theo khoảng cách một tuần, dựa trên đáp ứng huyết áp. Khoảng liều thường dùng trong nhãn là 0,2–0,6 mg mỗi ngày, chia nhiều lần.
- Viên giải phóng kéo dài điều trị ADHD: bắt đầu 0,1 mg trước khi ngủ; tăng 0,1 mg mỗi ngày theo từng tuần. Tổng liều trên 0,4 mg mỗi ngày chưa được khuyến cáo trong nhãn; liều từ 0,2 mg trở lên được chia buổi sáng và trước khi ngủ.
- Hỗn dịch giải phóng kéo dài điều trị ADHD: bắt đầu 0,1 mg một lần mỗi ngày trước khi ngủ; tăng từng mức 0,1 mg mỗi tuần đến tối đa 0,4 mg một lần mỗi ngày theo nhãn.
- Miếng dán: dán một hệ thống cung cấp 0,1 mg, 0,2 mg hoặc 0,3 mg mỗi ngày và thay sau mỗi 7 ngày; mức liều phải được bác sĩ lựa chọn theo đáp ứng huyết áp.
- Truyền ngoài màng cứng: liều khởi đầu trong nhãn là 30 microgam mỗi giờ; kinh nghiệm với tốc độ trên 40 microgam mỗi giờ còn hạn chế. Dạng này chỉ được sử dụng bởi nhân viên y tế có chuyên môn.
- Uống Clonidine đúng giờ và đúng dạng thuốc đã kê.
- Viên giải phóng kéo dài phải được nuốt nguyên viên, không nhai, nghiền, bẻ hoặc cắt.
- Hỗn dịch giải phóng kéo dài phải được lắc nhẹ ít nhất 10 giây trước mỗi lần dùng và đo bằng dụng cụ định liều đi kèm.
- Không thay thế các sản phẩm Clonidine theo cùng số miligam vì đặc điểm dược động học khác nhau.
- Miếng dán được đặt trên vùng da nguyên vẹn, ít lông ở mặt ngoài cánh tay trên hoặc ngực trên; đổi vị trí da mỗi tuần.
- Không cắt miếng dán. Tháo loại miếng dán có chứa nhôm trước khi chụp MRI theo hướng dẫn của sản phẩm.
- Sau khi tháo, gập miếng dán sao cho hai mặt dính áp vào nhau và tiêu hủy ngoài tầm với của trẻ.
- Không tự ngừng Clonidine đột ngột.
- Đo huyết áp và nhịp tim trước khi bắt đầu, sau mỗi lần tăng liều và định kỳ trong quá trình dùng.
- Theo dõi chóng mặt, ngất, nhịp tim chậm, mệt lả hoặc triệu chứng hạ huyết áp tư thế.
- Theo dõi mức độ buồn ngủ, an thần và ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc học tập.
- Theo dõi dấu hiệu rối loạn dẫn truyền ở người có bệnh nút xoang, block nhĩ thất hoặc đang dùng thuốc làm chậm nhịp tim.
- Khi điều trị ADHD, đánh giá định kỳ triệu chứng, chức năng học tập, hành vi, huyết áp, nhịp tim và khả năng dung nạp.
- Với miếng dán, kiểm tra phản ứng da và độ bám của miếng dán.
- Với truyền ngoài màng cứng, cần theo dõi huyết áp, nhịp tim, mức an thần, hoạt động của bơm truyền và dấu hiệu nhiễm trùng catheter, đặc biệt trong những ngày đầu.
Cảnh báo và lưu ý về Clonidine
- Quá mẫn với Clonidine hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm.
- Dạng ngoài màng cứng còn chống chỉ định khi có nhiễm trùng tại vị trí tiêm, đang điều trị bằng thuốc chống đông, có cơ địa chảy máu hoặc rối loạn đông máu.
- Không được truyền Clonidine ngoài màng cứng phía trên khoanh tủy C4 vì chưa có dữ liệu an toàn phù hợp.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp hoặc đã được ghi nhận gồm:
- Khô miệng.
- Buồn ngủ hoặc an thần.
- Chóng mặt.
- Táo bón.
- Mệt mỏi, lừ đừ hoặc yếu sức.
- Đau đầu.
- Buồn nôn.
- Hạ huyết áp hoặc hạ huyết áp tư thế.
- Nhịp tim chậm.
- Giảm cảm giác thèm ăn, khó ngủ, ác mộng hoặc dễ cáu gắt với dạng giải phóng kéo dài dùng cho ADHD.
- Đỏ, ngứa, phát ban hoặc viêm da tại vị trí dán.
- Khô mắt, nhìn mờ hoặc rối loạn điều tiết.
- Rối loạn chức năng tình dục hoặc giảm ham muốn ở một số người.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được đánh giá y tế gồm:
- Hạ huyết áp nặng, ngất hoặc sốc.
- Nhịp tim chậm có triệu chứng, ngừng nút xoang, block nhĩ thất hoặc rối loạn nhịp.
- Tăng huyết áp hồi ứng sau ngừng thuốc đột ngột; đã có báo cáo bệnh não do tăng huyết áp, tai biến mạch máu não và tử vong.
- Phù mạch, mày đay hoặc phản ứng quá mẫn toàn thân.
- Ức chế thần kinh trung ương, giảm hô hấp, ngưng thở, co giật hoặc hôn mê khi quá liều.
- Nhiễm trùng liên quan catheter, viêm màng não hoặc áp-xe ngoài màng cứng ở người được truyền ngoài màng cứng.
- Không ngừng thuốc đột ngột. Giảm liều phải được thực hiện từ từ theo chỉ định.
- Thận trọng ở người có hạ huyết áp, nhịp tim chậm, block tim, bệnh tim mạch, bệnh mạch máu não, bệnh mạch máu ngoại biên hoặc suy thận.
- Clonidine có thể gây buồn ngủ và làm giảm khả năng phản ứng.
- Tránh rượu và không tự phối hợp thuốc an thần.
- Người đã dị ứng da với miếng dán có thể xuất hiện phát ban toàn thân khi tiếp tục dùng miếng dán hoặc chuyển sang Clonidine đường uống.
- Miếng dán đã sử dụng vẫn còn lượng thuốc đáng kể và có thể gây ngộ độc nếu trẻ nuốt hoặc dán nhầm.
- Dạng ngoài màng cứng có thể gây hạ huyết áp và nhịp tim chậm nghiêm trọng; không được khuyến cáo thường quy để giảm đau sản khoa, sau sinh hoặc quanh phẫu thuật.
- Trước phẫu thuật hoặc thủ thuật, người bệnh phải thông báo đang dùng Clonidine để tránh gián đoạn thuốc không chủ ý.
Quá liều Clonidine có thể biểu hiện bằng tăng huyết áp sớm, sau đó là hạ huyết áp, nhịp tim chậm, hạ thân nhiệt, co đồng tử, buồn ngủ sâu, giảm hoặc mất phản xạ, yếu cơ và ức chế hô hấp. Quá liều lớn có thể gây rối loạn dẫn truyền tim, loạn nhịp, ngưng thở, co giật và hôn mê. Triệu chứng thường xuất hiện trong khoảng 30 phút đến 2 giờ sau phơi nhiễm. Liều chỉ 0,1 mg đã từng gây dấu hiệu độc ở trẻ em.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Người nghi quá liều cần được đưa đến cơ sở cấp cứu ngay; không tự gây nôn. Điều trị chủ yếu là bảo đảm đường thở, theo dõi tim mạch và điều trị hỗ trợ. Atropine, dịch truyền, thuốc vận mạch hoặc thuốc giãn mạch có thể được bác sĩ sử dụng tùy biểu hiện. Naloxone đôi khi được dùng hỗ trợ nhưng có thể gây tăng huyết áp nghịch thường. Thẩm tách máu không loại bỏ Clonidine hiệu quả.
Điều kiện cụ thể phải theo nhãn của từng sản phẩm:
- Viên giải phóng ngay: thường bảo quản ở khoảng 25°C, cho phép dao động 15–30°C; giữ trong bao bì kín và tránh ánh sáng theo nhãn.
- Viên giải phóng kéo dài: bảo quản ở 20–25°C trong bao bì đóng kín.
- Hỗn dịch giải phóng kéo dài: bảo quản ở 20–25°C, tránh ánh sáng, đóng chặt nắp; thời hạn sau mở chai phụ thuộc dung tích sản phẩm.
- Miếng dán: bảo quản ở 20–25°C trong túi kín cho đến khi sử dụng.
- Dung dịch tiêm ngoài màng cứng: bảo quản ở khoảng 25°C, cho phép dao động 15–30°C; sản phẩm đơn liều không chất bảo quản phải bỏ phần còn thừa.
Đối tượng đặc biệt
- Dạng Clonidine giải phóng kéo dài được phê duyệt điều trị ADHD ở trẻ từ 6 tuổi trở lên; dữ liệu an toàn và hiệu quả chưa được xác lập ở trẻ dưới 6 tuổi.
- Hiệu quả và độ an toàn của viên giải phóng ngay điều trị tăng huyết áp chưa được xác lập đầy đủ trong các thử nghiệm có đối chứng ở trẻ em theo nhãn tham chiếu.
- Dạng ngoài màng cứng chỉ nên giới hạn cho bệnh nhi đủ khả năng đặt và quản lý catheter, bị đau ung thư nặng không đáp ứng opioid ngoài màng cứng, opioid tủy sống hoặc biện pháp giảm đau thông thường.
- Trẻ em đặc biệt nhạy cảm với quá liều Clonidine. Mọi dạng thuốc, kể cả miếng dán đã sử dụng, phải để ngoài tầm với của trẻ.
Người cao tuổi có thể nhạy cảm hơn với hạ huyết áp, chóng mặt, an thần, nhịp tim chậm và nguy cơ té ngã. Nhãn viên giải phóng ngay nêu rằng người cao tuổi có thể phù hợp với liều khởi đầu thấp hơn. Chức năng thận, huyết áp, nhịp tim và các thuốc dùng đồng thời cần được đánh giá trước và trong điều trị.
Clonidine đi qua nhau thai. Kinh nghiệm sử dụng được công bố qua nhiều thập kỷ chưa xác định rõ nguy cơ liên quan đến dị tật lớn, sảy thai hoặc kết cục bất lợi của mẹ và thai, nhưng dữ liệu không đủ để kết luận thuốc an toàn cho mọi thai kỳ. Quyết định sử dụng phải dựa trên đánh giá lợi ích – nguy cơ của bác sĩ.
Clonidine ngoài màng cứng không được khuyến cáo để giảm đau sản khoa, sau sinh hoặc quanh phẫu thuật do nguy cơ bất ổn huyết động, đặc biệt là hạ huyết áp và nhịp tim chậm.
Clonidine được bài tiết vào sữa mẹ. Các nghiên cứu được công bố ghi nhận liều tương đối trẻ nhận qua sữa khoảng 4,1–8,4% liều của mẹ đã hiệu chỉnh theo cân nặng. Phần lớn báo cáo không ghi nhận phản ứng ở trẻ, nhưng đã có một trường hợp trẻ xuất hiện an thần, giảm trương lực cơ và ngưng thở. Trẻ phơi nhiễm cần được theo dõi buồn ngủ, lừ đừ, thở nhanh, bú kém, hạ huyết áp hoặc nhịp tim chậm.
LactMed khuyến nghị có thể ưu tiên thuốc hạ huyết áp khác, đặc biệt khi người mẹ đang nuôi trẻ sơ sinh hoặc trẻ sinh non. Việc tiếp tục cho con bú và dùng Clonidine phải được bác sĩ cân nhắc riêng cho từng trường hợp.
Khoảng 50% lượng Clonidine hấp thu được chuyển hóa tại gan, nhưng các nhãn tham chiếu không cung cấp hướng dẫn hiệu chỉnh liều cụ thể cho người suy gan. Cần dùng thận trọng và theo dõi đáp ứng lâm sàng.
Khuyến cáo hiệu chỉnh liều chính thức theo từng mức độ suy gan.
Suy thận làm kéo dài thời gian bán thải của Clonidine, có thể đến khoảng 41 giờ ở người suy thận nặng. Người suy thận có thể cần liều khởi đầu thấp hơn hoặc hiệu chỉnh liều theo mức độ suy giảm chức năng thận, đồng thời phải được theo dõi huyết áp và nhịp tim chặt chẽ.
Chỉ một lượng nhỏ Clonidine bị loại bỏ bằng thẩm tách máu thông thường; nhãn viên giải phóng ngay không yêu cầu bổ sung liều sau thẩm tách.
Clonidine có thể gây buồn ngủ, an thần, chóng mặt, nhìn mờ và hạ huyết áp. Không lái xe, vận hành máy móc hoặc thực hiện công việc nguy hiểm cho đến khi biết thuốc ảnh hưởng như thế nào. Rượu và thuốc an thần có thể làm suy giảm khả năng phản ứng rõ hơn.
Tương tác thuốc của Clonidine
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể đối kháng tác dụng hạ huyết áp của Clonidine. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: tác dụng chẹn dopamine/alpha-adrenergic và tự chủ của chlorpromazine làm giảm đáp ứng điều trị của thuốc phối hợp. Ảnh hưởng: Có thể giảm hiệu quả điều trị, làm huyết áp khó kiểm soát hoặc gây biến động huyết áp. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên thuốc thay thế. Nếu phối hợp, đánh giá đáp ứng lâm sàng và không tăng liều chỉ dựa trên một lần đo đơn lẻ. | Huyết áp, mạch và mục tiêu điều trị đặc hiệu của thuốc phối hợp. | Bằng chứng: high Nguồn: [DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Clonidine
Clonidine là thuốc chủ vận alpha-2 adrenergic tác động trung ương. Thuốc làm giảm hoạt động giao cảm, từ đó hạ huyết áp và làm chậm nhịp tim. Một số dạng giải phóng kéo dài được dùng điều trị ADHD, còn dạng ngoài màng cứng chỉ dùng trong chỉ định đau ung thư rất chuyên biệt.
Clonidine không được phân loại là thuốc ngủ. Buồn ngủ và an thần là tác dụng phụ thường gặp. Không nên tự dùng Clonidine để gây ngủ vì thuốc có thể gây hạ huyết áp, nhịp tim chậm, tương tác thuốc và tăng huyết áp hồi ứng khi ngừng đột ngột.
Ngừng Clonidine đột ngột có thể khiến hoạt động giao cảm tăng trở lại, gây tăng huyết áp nhanh, đau đầu, run, bồn chồn, tim nhanh và tức ngực. Một số trường hợp hiếm đã xuất hiện bệnh não do tăng huyết áp, tai biến mạch máu não hoặc tử vong. Thuốc phải được giảm liều từ từ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Dạng Clonidine giải phóng kéo dài được phê duyệt điều trị ADHD ở trẻ từ 6 tuổi trở lên, dùng đơn trị hoặc phối hợp thuốc kích thích thần kinh trung ương. Điều trị cần bắt đầu ở liều thấp, tăng từ từ và theo dõi huyết áp, nhịp tim, buồn ngủ, hành vi và đáp ứng học tập. Dạng giải phóng ngay không được tự thay thế cho dạng giải phóng kéo dài.
Có. Đây vừa là tác dụng điều trị vừa là nguy cơ cần theo dõi. Người dùng cần liên hệ cơ sở y tế nếu xuất hiện ngất, chóng mặt nặng, đau ngực, khó thở, lú lẫn, mệt lả hoặc nhịp tim chậm bất thường. Không tự giảm hoặc ngừng thuốc để xử trí vì có thể gây tăng huyết áp hồi ứng.

