Bromocriptin

Bromocriptin, tên quốc tế là bromocriptine, là một dẫn xuất bán tổng hợp của alkaloid nấm cựa gà và có tác dụng chủ vận thụ thể dopamine D2. Hoạt chất này có thể làm giảm tiết prolactin, tác động lên hệ dopamine tại thể vân và, với một chế phẩm giải phóng nhanh cụ thể, hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc đái tháo đường type 2. Chỉ định được phê duyệt khác nhau theo chế phẩm và quốc gia, có thể bao gồm rối loạn do tăng prolactin, prolactinoma, bệnh to đầu chi, bệnh Parkinson hoặc đái tháo đường type 2. Bromocriptin là thuốc kê đơn, có nguy cơ gây buồn nôn, chóng mặt, hạ huyết áp tư thế, buồn ngủ, rối loạn tâm thần và một số biến cố nghiêm trọng hiếm gặp. Người bệnh không nên tự mua, tự tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc đột ngột.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Bromocriptin, INN: bromocriptine
  • Dạng muối thường dùng: Bromocriptine mesylate, còn gọi là bromocriptin mesilat
  • Nhóm dược lý: Dẫn xuất ergot, chủ vận thụ thể dopamine D2, thuốc ức chế prolactin
  • Mã ATC: G02CB01 khi dùng như thuốc ức chế prolactin; N04BC01 khi dùng trong Parkinson
  • Đường dùng phổ biến: Đường uống
  • Chỉ định tùy chế phẩm: Tăng prolactin máu, prolactinoma, bệnh to đầu chi, Parkinson; dạng giải phóng nhanh cụ thể có chỉ định đái tháo đường type 2
  • Tác dụng phụ thường gặp: Buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, buồn ngủ, nôn, táo bón, hạ huyết áp tư thế
  • Cảnh báo quan trọng: Ngủ gật đột ngột, ngất, rối loạn tâm thần, hành vi cưỡng chế, xơ hóa khi dùng liều cao kéo dài và biến cố nghiêm trọng sau sinh
  • Phân loại: Thuốc kê đơn

Hoạt chất Bromocriptin là gì?

Bromocriptin là thuốc chủ vận dopamine D2 có nguồn gốc từ dẫn xuất ergot. Hoạt chất làm giảm tiết prolactin tại thùy trước tuyến yên và kích thích các thụ thể dopamine tại hệ thần kinh trung ương.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Bromocriptin

INN Bromocriptine

CAS 25614-03-3 Công thức C32H40BrN5O5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Bromocriptin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Bromocriptine

Tên IUPAC

(6aR,9R)-5-bromo-N-[(1S,2S,4R,7S)-2-hydroxy-7-(2-methylpropyl)-5,8-dioxo-4-propan-2-yl-3-oxa-6,9-diazatricyclo[7.3.0.0^{2,6}]dodecan-4-yl]-7-methyl-6,6a,8,9-tetrahydro-4H-indolo[4,3-fg]quinoline-9-carboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Bromocriptine mesylate; bromocriptin mesilat; 2-bromo-alpha-ergocryptine; 2-bromoergocryptine; bromocryptin; CB-154. Các thuốc thành phẩm thường sử dụng dạng muối bromocriptine mesylate.

Tên viết tắt

BRC

Tên Latinh / tên dược điển

Bromocriptinum

Tên USAN

bromocriptine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

25614-03-3

UNII

3A64E3G5ZO

PubChem CID

31101

RxNorm CUI

1760

Công thức phân tử

C32H40BrN5O5

Dược động học của Bromocriptin

Bromocriptin được hấp thu qua đường tiêu hóa nhưng chịu chuyển hóa bước đầu mạnh tại đường tiêu hóa và gan. Hoạt chất liên kết protein huyết tương cao, được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và thải trừ phần lớn qua mật; chỉ một tỷ lệ nhỏ của liều uống được thải qua nước tiểu. Dược động học thay đổi đáng kể giữa viên bromocriptin thông thường và chế phẩm giải phóng nhanh.

Giai đoạn I: Hấp thu

  • Với viên Parlodel thông thường, nghiên cứu liều đơn 5 mg lúc đói ghi nhận thời gian đạt nồng độ đỉnh trung bình khoảng 2,5 giờ, nhưng độ biến thiên tương đối lớn.
  • Với Cycloset giải phóng nhanh, thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng 53 phút khi đói và khoảng 90–120 phút sau bữa ăn nhiều chất béo.
  • Thức ăn làm tăng sinh khả dụng tương đối của Cycloset và có thể giúp giảm buồn nôn hoặc các phản ứng tiêu hóa.
Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Đối với chế phẩm Cycloset giải phóng nhanh, khoảng 65–95% liều được hấp thu nhưng chỉ khoảng 7% liều uống đi vào tuần hoàn hệ thống do chuyển hóa bước đầu mạnh. Con số này không nên được áp dụng mặc định cho mọi chế phẩm bromocriptin.

Giai đoạn II: Phân bố

Bromocriptin liên kết khoảng 90–96% với protein huyết tương. Thể tích phân bố được báo cáo khoảng 61 lít đối với chế phẩm Cycloset.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Bromocriptin được chuyển hóa mạnh ở đường tiêu hóa và gan. CYP3A4 là con đường chuyển hóa chính được xác định; khoảng 93% phần thuốc được hấp thu có thể trải qua chuyển hóa bước đầu đối với Cycloset.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Đường thải trừ chính là qua mật. Khoảng 2–6% liều uống được thải qua nước tiểu trong dữ liệu của chế phẩm Cycloset.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải phụ thuộc chế phẩm và thiết kế nghiên cứu:

  • Khoảng 4,85 giờ sau liều đơn viên Parlodel trong một nghiên cứu nhỏ.
  • Khoảng 6 giờ đối với chế phẩm Cycloset.

Không nên dùng một giá trị bán thải duy nhất để suy ra lịch dùng cho tất cả chế phẩm bromocriptin.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:

  • Dạng bào chế thông thường hoặc giải phóng nhanh.
  • Thời điểm dùng và việc dùng cùng thức ăn.
  • Thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4.
  • Chức năng gan.
  • Giới tính: trong dữ liệu Cycloset, mức phơi nhiễm ở nữ cao hơn nam khoảng 18–30%.
  • Chưa có nghiên cứu dược động học đầy đủ ở trẻ em, người cao tuổi, người suy gan hoặc suy thận.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Bromocriptin

Bromocriptin có thể được xếp vào các nhóm:

  • Chủ vận thụ thể dopamine.
  • Thuốc dopaminergic chống Parkinson.
  • Thuốc ức chế prolactin.
  • Dẫn xuất alkaloid ergot.
  • Dạng giải phóng nhanh định thời điểm là thuốc hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc đái tháo đường type 2 theo nhãn Cycloset.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Bromocriptin kích hoạt các thụ thể dopamine sau synap, đặc biệt là thụ thể D2.

  • Tại tuyến yên: Hoạt hóa D2 làm giảm bài tiết prolactin. Ở một số người mắc bệnh to đầu chi, thuốc cũng có thể làm giảm nồng độ hormone tăng trưởng.
  • Tại thể vân: Kích thích trực tiếp thụ thể dopamine giúp bổ sung hoạt tính dopaminergic trong bệnh Parkinson.
  • Trong đái tháo đường type 2: Dạng giải phóng nhanh dùng vào buổi sáng có liên quan đến tăng độ nhạy insulin, tăng sử dụng glucose và giảm tăng đường huyết lúc đói hoặc sau ăn. Cơ chế chuyển hóa đầy đủ chưa được xác định hoàn toàn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Bromocriptin làm giảm prolactin huyết tương ở người có prolactin tăng sinh lý hoặc bệnh lý. Thuốc có thể giảm hormone tăng trưởng ở một tỷ lệ người mắc bệnh to đầu chi và kích thích hoạt động dopamine tại thể vân trong bệnh Parkinson.

Trong các nghiên cứu của Cycloset, dùng thuốc vào buổi sáng giúp cải thiện đáp ứng glucose sau ăn và khả năng sử dụng glucose qua trung gian insulin mà không làm tăng nồng độ insulin huyết tương.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Bromocriptin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Bromocriptin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Bromocriptin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể đối kháng tác dụng của Bromocriptine; phối hợp không được khuyến cáo.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Dược lực học: chẹn dopamine trung ương bởi chlorpromazine đối kháng tác dụng dopaminergic của thuốc điều trị Parkinson.

Ảnh hưởng:

Có thể làm nặng triệu chứng Parkinson hoặc giảm đáp ứng điều trị; đồng thời tăng nguy cơ hạ huyết áp, buồn ngủ và rối loạn vận động.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Tránh phối hợp khi có thể. Nếu bắt buộc, dùng liều thấp nhất có hiệu quả của từng thuốc và đánh giá chuyên khoa.

Triệu chứng Parkinson, vận động ngoại tháp, huyết áp tư thế, mức độ tỉnh táo và hiệu quả lâm sàng.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Bromocriptin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *