Bromhexin hydroclorid là thuốc tiêu nhầy, thường được dùng để hỗ trợ làm loãng dịch tiết đặc trong đường hô hấp và giúp chất nhầy được vận chuyển ra ngoài dễ hơn. Hoạt chất làm giảm độ quánh của chất nhầy, tăng thành phần dịch tiết thanh dịch và hỗ trợ hoạt động của biểu mô có lông chuyển. Chỉ định, nồng độ, độ tuổi sử dụng và liều dùng có thể khác nhau giữa từng sản phẩm và từng quốc gia. Bromhexin không phải thuốc kháng sinh và cũng không thay thế điều trị nguyên nhân gây bệnh. Thuốc có thể gây buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, phát ban và hiếm gặp phản ứng quá mẫn nghiêm trọng. Các cơ quan quản lý châu Âu đã yêu cầu cảnh báo về nguy cơ phản vệ và phản ứng da nặng. Người bệnh không nên tự phối hợp, tăng liều hoặc kéo dài thời gian dùng khi chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn.
Nội dung chính
- Hoạt chất Bromhexin hydroclorid, tên tiếng Anh bromhexine hydrochloride
- Nhóm thuốc Thuốc tiêu nhầy, long đờm
- Mã ATC R05CB02
- Cơ chế chính Giảm độ quánh của chất nhầy và hỗ trợ vận chuyển chất nhầy–lông chuyển
- Chỉ định tham chiếu Dịch tiết nhầy đặc liên quan đến viêm phế quản, giãn phế quản và viêm xoang
- Dạng phổ biến Viên uống và dung dịch uống; nồng độ phụ thuộc sản phẩm
- Tác dụng phụ thường được ghi nhận Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau vùng bụng trên
- Nguy cơ quan trọng Phản vệ, phù mạch, co thắt phế quản và phản ứng da nghiêm trọng
- Thai kỳ Dữ liệu còn hạn chế; SmPC tham chiếu khuyến cáo nên tránh
- Cho con bú SmPC tham chiếu không khuyến cáo sử dụng
- Trẻ em Liều và giới hạn tuổi phụ thuộc sản phẩm; không tự dùng cho trẻ nhỏ
- Bảng trên được tổng hợp chủ yếu từ SmPC Bisolvon 4 mg/5 ml của Cơ quan Quản lý Sản phẩm Y tế Ireland và đánh giá an toàn của EMA. Không nên áp dụng liều hoặc giới hạn tuổi của một chế phẩm cho mọi sản phẩm bromhexin.
Hoạt chất Bromhexin hydroclorid là gì?
Bromhexin hydroclorid là thuốc tiêu nhầy dùng để làm giảm độ quánh của dịch tiết đường hô hấp. Thuốc hỗ trợ vận chuyển chất nhầy ra khỏi phế quản, giúp người bệnh khạc đờm dễ hơn khi có dịch tiết đặc. Bromhexin không phải thuốc kháng sinh và không phải thuốc ức chế phản xạ ho.
Bromhexin hydroclorid
INN Bromhexine hydrochloride
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Bromhexin hydroclorid |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Bromhexine hydrochloride |
| Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM) | Bromhexine hydrochloride |
| Tên IUPAC | 2,4-dibromo-6-[[cyclohexyl(methyl)amino]methyl]aniline;hydrochloride |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Bromhexine hydrochloride. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Bromhexini hydrochloridum |
| Tên USAN | bromhexine hydrochloride |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 611-75-6 |
|---|---|
| UNII | YC2ZOM3Z8V |
| PubChem CID | 5702220 |
| RxNorm CUI | 1601 |
| Công thức phân tử | C14H20Br2N2·HCl |
Dược động học của Bromhexin hydroclorid
Bromhexin được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa nhưng chịu chuyển hóa bước đầu mạnh. Thuốc phân bố rộng, liên kết protein huyết tương cao và được chuyển hóa gần như hoàn toàn thành nhiều chất chuyển hóa hydroxyl hóa, trong đó có ambroxol. Phần lớn lượng phóng xạ sau một liều đánh dấu được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa.
Giai đoạn I: Hấp thu
Bromhexin được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn từ đường tiêu hóa. Dạng viên và dạng lỏng trong SmPC tham chiếu có sinh khả dụng tương tự nhau. Sản phẩm dung dịch Bisolvon được phép dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.
| F · Sinh khả dụng | Theo SmPC Bisolvon, sinh khả dụng tuyệt đối trung bình của bromhexin hydroclorid khoảng: 22,2% ± 8,5% đối với viên nén. Chuyển hóa bước đầu chiếm khoảng 75–80%. Các giá trị này thuộc những công thức được nghiên cứu, không nhất thiết áp dụng cho mọi sản phẩm generic. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Sau khi tiêm tĩnh mạch trong nghiên cứu dược động học, bromhexin phân bố nhanh và rộng, với thể tích phân bố trung bình khoảng 1.209 ± 206 lít. Nồng độ trong mô phổi cao hơn nồng độ huyết tương trong các nghiên cứu được nêu trong SmPC. Khoảng 95% bromhexin không đổi liên kết với protein huyết tương.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Bromhexin được chuyển hóa gần như hoàn toàn thành nhiều chất chuyển hóa hydroxyl hóa và acid dibromanthranilic. Bromhexin cùng các chất chuyển hóa được liên hợp chủ yếu dưới dạng N-glucuronid và O-glucuronid. Ambroxol là một chất chuyển hóa có hoạt tính của bromhexin.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau khi dùng bromhexin đánh dấu phóng xạ, khoảng 97,4% ± 1,9% liều được thu hồi dưới dạng phóng xạ trong nước tiểu; dưới 1% được bài tiết dưới dạng bromhexin không đổi.
| t½ · Thời gian bán thải | Sau một liều uống 8–32 mg trong nghiên cứu được dẫn trong SmPC: Thời gian bán thải thải trừ cuối dao động khoảng 6,6–31,4 giờ. Sự khác nhau giữa các thông số bán thải liên quan đến mô hình phân bố nhiều pha của bromhexin. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Sau khi dùng đường tĩnh mạch, độ thanh thải được báo cáo trong khoảng 843–1.073 ml/phút, gần với lưu lượng máu qua gan. Biến thiên giữa các cá thể và trong cùng cá thể tương đối cao. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:
Công thức viên hoặc dung dịch.
Chuyển hóa bước đầu qua gan.
Chức năng gan và thận.
Tuổi cao.
Thuốc dùng đồng thời có ảnh hưởng đến chuyển hóa hoặc bài tiết.
Tuy nhiên, SmPC tham chiếu nêu rằng chưa có dữ liệu dược động học ở người cao tuổi hoặc người suy gan, suy thận. Mức ảnh hưởng định lượng của những yếu tố này.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Bromhexin hydroclorid
Nhóm giải phẫu: hệ hô hấp.
Nhóm điều trị: thuốc trị ho và cảm lạnh.
Phân nhóm: thuốc long đờm, không bao gồm phối hợp với thuốc giảm ho.
Nhóm dược lý: thuốc tiêu nhầy.
Mã ATC: R05CB02.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Bromhexin có các tác động được mô tả gồm:
Tăng tỷ lệ dịch tiết thanh dịch của tuyến phế quản.
Giảm độ quánh của chất nhầy.
Hoạt hóa biểu mô có lông chuyển.
Hỗ trợ vận chuyển chất nhầy–lông chuyển ra khỏi đường hô hấp.
Trong nghiên cứu lâm sàng được SmPC dẫn lại, bromhexin thể hiện tác dụng tăng tiết và tăng vận chuyển dịch tiết trong phế quản, qua đó hỗ trợ khạc đờm.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng dược lực học chính là điều chỉnh đặc tính và sự vận chuyển của dịch tiết phế quản. Việc làm loãng chất nhầy không điều trị trực tiếp nguyên nhân như nhiễm virus, nhiễm khuẩn, hen hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
SmPC cũng ghi nhận nồng độ của một số kháng sinh như amoxicillin, erythromycin và oxytetracycline trong đờm hoặc dịch tiết phế quản–phổi tăng sau khi dùng bromhexin. Ý nghĩa lâm sàng của hiện tượng này không phải là căn cứ để tự dùng hoặc tự phối hợp kháng sinh.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Bromhexin hydroclorid
Theo SmPC Bisolvon 4 mg/5 ml của HPRA, bromhexin được chỉ định làm thuốc tiêu nhầy trong xử trí dịch tiết nhầy đặc liên quan đến:
Viêm phế quản.
Giãn phế quản.
Viêm xoang.
Chỉ định được phê duyệt không giống nhau giữa mọi quốc gia và sản phẩm. EMA xác nhận các thuốc chứa bromhexin được cấp phép theo thủ tục quốc gia nên phạm vi sử dụng có thể khác nhau. Cần căn cứ tờ hướng dẫn sử dụng đã được phê duyệt của chế phẩm cụ thể.
Bromhexin từng được nghiên cứu như một thuốc tái định vị trong dự phòng hoặc điều trị COVID-19, liên quan đến giả thuyết ức chế protease TMPRSS2. Đây không phải chỉ định tiêu nhầy được phê duyệt thông thường.
Kết quả nghiên cứu không thống nhất:
Một số thử nghiệm thăm dò nhỏ từng báo cáo tín hiệu có lợi.
Một thử nghiệm ở bệnh nhân COVID-19 nhập viện kết luận bromhexin không phải điều trị hiệu quả.
Một nghiên cứu khác không ủng hộ việc sử dụng bromhexin như thuốc kháng virus.
Các nghiên cứu phối hợp với thuốc khác không cho phép quy kết riêng hiệu quả cho bromhexin.
Không nên tự dùng bromhexin để phòng hoặc điều trị COVID-19 hay các bệnh virus khác ngoài chỉ định.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ là thông tin từ SmPC Bisolvon dung dịch uống 4 mg/5 ml tại Ireland, không phải liều chung cho mọi chế phẩm:
Người lớn và trẻ trên 12 tuổi: 10 ml, tương đương 8 mg, mỗi lần; ngày ba lần.
Liều tối đa được ghi trong SmPC cho người lớn và trẻ trên 12 tuổi: 15 ml, tương đương 12 mg, mỗi lần; ngày bốn lần. Liều tối đa này có thể được dùng lúc bắt đầu điều trị và không được vượt quá.
Trẻ trên 5 tuổi đến 12 tuổi: 5 ml, tương đương 4 mg, mỗi lần; ngày bốn lần.
Trẻ từ 2 tuổi đến 5 tuổi: 5 ml, tương đương 4 mg, mỗi lần; ngày hai lần.
Các viên nén và dung dịch có hàm lượng khác không được tự quy đổi theo thể tích trên. Liều cho trẻ em có thể khác giữa các nhãn thuốc và quốc gia. Không tự dùng cho trẻ dưới hai tuổi khi chưa có chỉ định và hướng dẫn chuyên môn.
Dùng đường uống.
Với dung dịch, sử dụng dụng cụ đong kèm theo sản phẩm.
Sản phẩm Bisolvon tham chiếu có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.
Kiểm tra hàm lượng trên nhãn trước mỗi lần dùng.
Không dùng thìa ăn thông thường để ước lượng liều cho trẻ.
Không tự tăng liều khi đờm chưa giảm.
Không tự kéo dài sử dụng nếu triệu chứng không cải thiện hoặc diễn biến nặng hơn.
Không dùng thuốc của người lớn cho trẻ bằng cách tự chia liều.
Không tự phối hợp thuốc giảm ho, thuốc kháng sinh hoặc thuốc cảm nhiều thành phần nếu chưa được bác sĩ/dược sĩ kiểm tra.
Trong quá trình sử dụng cần theo dõi:
Khả năng khạc và dẫn lưu đờm.
Số lượng, màu sắc và tính chất bất thường của đờm.
Khó thở, khò khè hoặc co thắt phế quản.
Buồn nôn, nôn, tiêu chảy và đau bụng.
Phát ban, mày đay, ngứa hoặc phù.
Tổn thương da lan rộng, phồng rộp hoặc tổn thương niêm mạc.
Người bệnh cần được khám nếu sốt cao, khó thở, đau ngực, ho ra máu, tím tái, giảm ý thức, triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn. Khi xuất hiện phát ban tiến triển hoặc tổn thương niêm mạc, phải ngừng bromhexin và tìm trợ giúp y tế ngay.
Cảnh báo và lưu ý về Bromhexin hydroclorid
Theo SmPC Bisolvon tham chiếu, chống chỉ định ở người đã biết quá mẫn với:
Bromhexin.
Bất kỳ tá dược nào của chế phẩm.
Chống chỉ định bổ sung có thể khác theo công thức và tá dược. Ví dụ, dung dịch Bisolvon được dẫn chiếu có maltitol nên không phù hợp với người mắc rối loạn di truyền hiếm gặp không dung nạp fructose.
Theo SmPC tham chiếu:
Ít gặp:
Đau vùng bụng trên.
Buồn nôn.
Nôn.
Tiêu chảy.
Hiếm gặp:
Phản ứng quá mẫn.
Phát ban.
Mày đay.
Chưa xác định được tần suất:
Phản ứng phản vệ, bao gồm sốc phản vệ.
Co thắt phế quản.
Ngứa.
Phù mạch.
Phản ứng da nghiêm trọng.
Không phải người dùng nào cũng gặp các tác dụng trên. Danh mục có thể khác tùy chế phẩm và dữ liệu hậu mãi.
Các phản ứng nghiêm trọng đã được cơ quan quản lý cảnh báo gồm:
Phản vệ hoặc sốc phản vệ.
Phù mạch.
Co thắt phế quản.
Hồng ban đa dạng.
Hội chứng Stevens–Johnson.
Hoại tử thượng bì nhiễm độc.
Ngoại ban mụn mủ toàn thân cấp tính.
EMA đánh giá nguy cơ phản ứng dị ứng và phản ứng da nặng là thấp, nhưng tần suất chính xác chưa xác định. Khi có phát ban tiến triển, phồng rộp da, bong da, loét miệng, mắt đỏ đau, sưng mặt hoặc khó thở, phải ngừng thuốc và tìm trợ giúp y tế ngay.
Thận trọng ở người đang có hoặc từng có loét dạ dày–tá tràng.
Ngừng thuốc ngay khi xuất hiện phát ban tiến triển hoặc tổn thương da, niêm mạc.
Cần thận trọng ở người có tiền sử dị ứng thuốc hoặc phản vệ.
Người có hen hoặc tiền sử co thắt phế quản cần được theo dõi vì co thắt phế quản đã được báo cáo.
Người không đủ khả năng ho và khạc đờm có nguy cơ ứ đọng dịch tiết, nên cần được nhân viên y tế đánh giá.
Chế phẩm chứa maltitol có thể gây tác dụng nhuận tràng nhẹ và không phù hợp với người không dung nạp fructose di truyền.
Không nên xem bromhexin là biện pháp thay thế đánh giá y tế khi ho kéo dài, sốt, đau ngực hoặc khó thở.
SmPC tham chiếu chưa ghi nhận hội chứng quá liều đặc hiệu ở người. Trong các trường hợp uống nhầm hoặc sai liều, triệu chứng quan sát được phù hợp với các tác dụng không mong muốn đã biết và có thể cần điều trị triệu chứng.
Xử trí chung:
Không tự gây nôn.
Không uống gấp đôi liều tiếp theo để điều chỉnh.
Ghi lại tên sản phẩm, hàm lượng, lượng đã dùng và thời điểm sử dụng.
Liên hệ cơ sở y tế khi dùng quá liều đáng kể, người dùng là trẻ nhỏ hoặc xuất hiện nôn nhiều, khó thở, lơ mơ, phát ban hay phản ứng dị ứng.
Phác đồ xử trí quá liều cụ thể.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc sản phẩm. Với Bisolvon 4 mg/5 ml trong SmPC HPRA:
Bảo quản trong bao bì gốc.
Thời hạn chưa mở là ba năm.
Sử dụng trong vòng 12 tháng sau khi mở chai.
Nhiệt độ bảo quản, thời hạn sau mở nắp và yêu cầu tránh ánh sáng của các chế phẩm khác có thể không giống nhau. Luôn tuân thủ thông tin trên nhãn và tờ hướng dẫn của sản phẩm đang sử dụng.
Đối tượng đặc biệt
SmPC Bisolvon 4 mg/5 ml có chế độ liều cho trẻ từ hai tuổi trở lên. Tuy nhiên, tuổi tối thiểu và liều dùng khác nhau giữa từng sản phẩm và từng quốc gia. EMA cho biết các chỉ định bromhexin được phê duyệt theo thủ tục quốc gia và không hoàn toàn giống nhau.
Không tự dùng bromhexin cho trẻ dưới hai tuổi. Trẻ nhỏ, trẻ yếu hoặc trẻ không khạc đờm tốt cần được đánh giá vì việc làm tăng dịch tiết có thể dẫn đến ứ đọng chất nhầy.
SmPC tham chiếu không cung cấp dữ liệu dược động học riêng ở người cao tuổi. Chưa có cơ sở từ nguồn này để đưa ra khuyến cáo điều chỉnh liều chung chỉ dựa trên tuổi.
Việc sử dụng cần xem xét khả năng ho khạc, bệnh gan thận, tiền sử loét dạ dày, nguy cơ hít sặc và các thuốc đang dùng.
Dữ liệu sử dụng bromhexin ở phụ nữ mang thai còn hạn chế. Các nghiên cứu tiền lâm sàng được SmPC dẫn chiếu không cho thấy tác hại trực tiếp hoặc gián tiếp rõ ràng đối với độc tính sinh sản; tuy nhiên, như một biện pháp thận trọng, SmPC Bisolvon khuyến cáo nên tránh dùng trong thai kỳ.
Phụ nữ mang thai không nên tự dùng thuốc ho hoặc thuốc cảm chứa nhiều hoạt chất mà chưa hỏi bác sĩ/dược sĩ.
Chưa rõ bromhexin hoặc các chất chuyển hóa có bài tiết vào sữa mẹ ở người hay không. Dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy bromhexin được bài tiết vào sữa; do không thể loại trừ nguy cơ đối với trẻ bú mẹ, SmPC Bisolvon tham chiếu khuyến cáo không sử dụng trong thời kỳ cho con bú.
Khuyến cáo có thể khác giữa các sản phẩm; cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng.
Chưa có dữ liệu dược động học đầy đủ về bromhexin ở người suy gan trong SmPC tham chiếu. Do thuốc chịu chuyển hóa bước đầu mạnh và được chuyển hóa gần như hoàn toàn, người suy gan cần được bác sĩ đánh giá trước khi sử dụng. Khuyến cáo điều chỉnh liều cụ thể.
Chưa có dữ liệu dược động học đầy đủ ở người suy thận. Phần lớn chất đánh dấu sau khi dùng bromhexin được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa, vì vậy người suy thận nặng cần được đánh giá thận trọng. Khuyến cáo điều chỉnh liều cụ thể.
Chưa có nghiên cứu về ảnh hưởng của Bisolvon lên khả năng lái xe và vận hành máy móc.
Nếu xuất hiện chóng mặt, phản ứng dị ứng, khó chịu hoặc triệu chứng khác ảnh hưởng đến sự tỉnh táo, không nên lái xe hoặc vận hành máy móc cho đến khi được đánh giá.
Tương tác thuốc của Bromhexin hydroclorid
SmPC Bisolvon không ghi nhận tương tác bất lợi có ý nghĩa lâm sàng với ampicillin, amoxicillin, oxytetracycline hoặc erythromycin. Dược động học của bromhexin không bị ảnh hưởng đáng kể khi dùng cùng ampicillin hoặc oxytetracycline trong dữ liệu được dẫn chiếu. Dữ liệu đánh giá tương tác với erythromycin chưa đầy đủ.
Bromhexin có thể làm tăng nồng độ của một số kháng sinh trong đờm và dịch tiết phế quản–phổi. Điều này không có nghĩa là mọi người ho có đờm đều cần dùng kháng sinh. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi có chỉ định phù hợp.
Thông tin chính thức đầy đủ về tương tác với thuốc giảm ho, thuốc kháng cholinergic và các thuốc tiêu nhầy khác.
Thắc mắc về hoạt chất Bromhexin hydroclorid
Bromhexin hydroclorid là thuốc tiêu nhầy. Thuốc làm giảm độ quánh của dịch tiết phế quản và hỗ trợ hoạt động của lông chuyển, giúp chất nhầy được đưa ra ngoài dễ hơn.
Không. Bromhexin không tiêu diệt vi khuẩn và không thay thế kháng sinh. Một số nghiên cứu cho thấy bromhexin làm tăng nồng độ của một số kháng sinh trong dịch tiết hô hấp, nhưng việc phối hợp kháng sinh chỉ được thực hiện khi có chỉ định chuyên môn.
Bromhexin được thiết kế chủ yếu cho tình trạng có dịch tiết đặc, khó khạc. Thuốc không phải thuốc giảm ho và không phải lựa chọn mặc định cho ho khan không có đờm. Ho khan kéo dài có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau và cần được đánh giá trước khi dùng thuốc.
Một số sản phẩm có liều được phê duyệt cho trẻ từ hai tuổi trở lên, nhưng giới hạn tuổi và hàm lượng không giống nhau giữa các chế phẩm. Không dùng liều của người lớn hoặc tự chia viên cho trẻ. Trẻ dưới hai tuổi chỉ sử dụng khi có đánh giá và hướng dẫn cụ thể của bác sĩ.
Phải ngừng thuốc và tìm trợ giúp y tế ngay khi xuất hiện phát ban tiến triển, phồng rộp hoặc bong da, loét miệng, sưng mặt, khó thở, khò khè hoặc dấu hiệu phản vệ. Cũng cần đi khám khi ho kèm sốt cao, đau ngực, khó thở, ho ra máu hoặc triệu chứng không cải thiện.

