Bezafibrat, tên quốc tế là Bezafibrate, là thuốc thuộc nhóm fibrat, dùng hỗ trợ điều trị một số rối loạn lipid máu khi chế độ ăn, vận động, giảm cân hoặc xử trí nguyên nhân nền chưa đạt đáp ứng phù hợp. Thuốc có tác dụng làm giảm triglycerid, VLDL, LDL và có thể làm tăng HDL thông qua ảnh hưởng lên chuyển hóa lipoprotein. Bezafibrat dùng đường uống, thường có dạng viên 200 mg hoặc viên giải phóng kéo dài 400 mg tùy sản phẩm. Thuốc cần được dùng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ, đặc biệt ở người suy thận, người cao tuổi hoặc khi phối hợp với statin vì có nguy cơ bệnh cơ/tiêu cơ vân. Bài viết này chỉ cung cấp thông tin y khoa trung lập, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Nội dung chính
- Bezafibrat thuộc nhóm fibrate điều chỉnh lipid máu.
- Thuốc thường liên quan đến tăng triglycerid hoặc rối loạn mỡ máu hỗn hợp.
- Cần dùng theo đơn, kết hợp chế độ ăn và theo dõi xét nghiệm khi được yêu cầu.
- Có thể gây rối loạn tiêu hóa, tăng men gan hoặc đau cơ ở một số người.
- Báo bác sĩ nếu có bệnh gan, bệnh thận hoặc đang dùng thuốc hạ mỡ máu khác.
Hoạt chất Bezafibrat là gì?
Bezafibrat là thuốc hạ lipid máu nhóm fibrat. Thuốc giúp giảm triglycerid và cholesterol máu, làm giảm VLDL/LDL và tăng HDL trong các bối cảnh rối loạn lipid máu phù hợp.
Bezafibrat
INN Bezafibrate
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Bezafibrat |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Bezafibrate |
| Tên IUPAC | 2-[4-[2-[(4-chlorobenzoyl)amino]ethyl]phenoxy]-2-methylpropanoic acid |
| Tên hóa học khác | Propanoic acid, 2-(4-(2-((4-chlorobenzoyl)amino)ethyl)phenoxy)-2-methyl- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Bezafibrate; Bezafibratum; BM 15075; Bezalip; Bezalip Retard; Bezalip SR. Tên thương mại có thể thay đổi theo quốc gia và tình trạng lưu hành từng thời điểm. |
| Tên viết tắt | BZF |
| Tên Latinh / tên dược điển | Bezafibratum |
| Tên USAN | bezafibrate |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 41859-67-0 |
|---|---|
| UNII | Y9449Q51XH |
| PubChem CID | 39042 |
| RxNorm CUI | 1525 |
| Công thức phân tử | C19H20ClNO4 |
Dược động học của Bezafibrat
Bezafibrat hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn sau uống dạng viên bao phim chuẩn. Thuốc gắn protein huyết tương cao, khoảng 94–96%, thể tích phân bố biểu kiến khoảng 17 lít, thải trừ chủ yếu qua thận và cần chỉnh liều theo chức năng thận để tránh tích lũy.
Giai đoạn I: Hấp thu
Bezafibrat được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn từ dạng viên bao phim chuẩn. Sau liều đơn 200 mg ở người khỏe mạnh, nồng độ đỉnh khoảng 8 mg/L đạt sau 1–2 giờ; với viên giải phóng kéo dài 400 mg, nồng độ đỉnh khoảng 6 mg/L đạt sau 3–4 giờ.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối. Tờ dữ liệu Bezalip ghi dạng viên chuẩn được hấp thu gần như hoàn toàn sau uống; sinh khả dụng tương đối của dạng giải phóng kéo dài so với dạng chuẩn khoảng 70%. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Bezafibrat gắn protein huyết thanh người khoảng 94–96%; thể tích phân bố biểu kiến khoảng 17 lít.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Khoảng 20% liều được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng glucuronid; khoảng 50% liều được thải qua nước tiểu dưới dạng không đổi. Thông tin chi tiết về enzym chuyển hóa chính.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Bezafibrat thải trừ nhanh, gần như hoàn toàn qua thận. Trong 48 giờ, khoảng 95% hoạt tính phóng xạ của chất đánh dấu 14C được thu hồi trong nước tiểu và khoảng 3% trong phân.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải của Bezafibrat khoảng 1–2 giờ; với viên giải phóng kéo dài, thời gian bán thải khoảng 2–4 giờ. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải thận được ghi nhận khoảng 3,4–6,0 L/giờ. Độ thải trừ giảm ở người suy thận và có tương quan giữa độ thanh thải creatinin với thời gian bán thải của Bezafibrat. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Suy thận làm giảm thải trừ Bezafibrat và có thể làm tăng nguy cơ tích lũy/độc tính; người cao tuổi thường giảm chức năng thận theo tuổi nên cần đánh giá creatinin huyết thanh và độ thanh thải creatinin. Tờ dữ liệu cũng ghi thải trừ có thể chậm ở người cao tuổi khi có rối loạn chức năng gan, trong khi bệnh gan, trừ gan nhiễm mỡ đi kèm tăng triglycerid, là chống chỉ định.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Bezafibrat
Bezafibrat thuộc nhóm fibrat, một nhóm thuốc tác động lên chuyển hóa lipoprotein. Nhóm này thường được cân nhắc khi tăng triglycerid nặng hoặc rối loạn lipid máu hỗn hợp trong những tình huống được bác sĩ đánh giá phù hợp. BNF/NICE ghi fibrat chủ yếu dùng ở người có triglycerid huyết thanh rất cao hoặc không dung nạp statin trong bối cảnh chuyên khoa. (BNF)
Phần III: Cơ chế tác dụng
Bezafibrat làm tăng hoạt tính các lipase liên quan dị hóa lipoprotein giàu triglycerid, gồm lipoprotein lipase và hepatic lipase; quá trình này làm tăng phân giải chylomicron/VLDL, góp phần giảm triglycerid và tạo tiền chất cho HDL. Thuốc cũng được ghi nhận làm giảm sinh tổng hợp cholesterol và kích thích dị hóa lipoprotein qua thụ thể LDL.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng dược lực học chính là giảm triglycerid, VLDL và LDL, đồng thời tăng HDL. Tờ dữ liệu Bezalip cũng ghi Bezafibrat có ảnh hưởng lên một số yếu tố huyết khối như giảm fibrinogen huyết tương tăng cao và ức chế kết tập tiểu cầu đã được quan sát; ý nghĩa lâm sàng cần được bác sĩ đánh giá theo từng người bệnh.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Bezafibrat
Bezafibrat được chỉ định trong tăng lipid máu nguyên phát type IIa, IIb, III, IV và V theo phân loại Fredrickson khi chế độ ăn, tăng vận động hoặc giảm cân chưa đạt đáp ứng phù hợp; thuốc cũng được dùng trong một số tăng lipid máu thứ phát, ví dụ tăng triglycerid nặng, khi chưa cải thiện đủ sau khi đã xử trí rối loạn nền như đái tháo đường.
Bezafibrat có được sử dụng ngoài giấy phép ở một số hệ thống y tế như liệu pháp hàng hai trong viêm đường mật nguyên phát — primary biliary cholangitis, PBC — thường trong bối cảnh chuyên khoa gan mật và có theo dõi. Đây không phải chỉ định lipid máu thường quy và không được tự ý dùng, đặc biệt vì bệnh gan là chống chỉ định trong tờ dữ liệu Bezalip cho chỉ định rối loạn lipid máu, trừ gan nhiễm mỡ đi kèm tăng triglycerid. (North East London Joint Formulary)
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ là thông tin tham khảo từ tờ dữ liệu thuốc, không dùng để tự điều trị. Ở người lớn, tờ dữ liệu Bezalip ghi liều chuẩn của viên 200 mg là 1 viên, ngày 3 lần; nếu đáp ứng tốt, đặc biệt trong tăng triglycerid, có thể giảm còn 1 viên, ngày 2 lần theo chỉ định. Dạng Bezalip Retard 400 mg dùng 1 viên mỗi ngày. Ở người suy thận, liều phải điều chỉnh theo creatinin huyết thanh hoặc độ thanh thải creatinin; Bezalip Retard 400 mg chống chỉ định khi creatinin >1,5 mg/100 mL hoặc độ thanh thải creatinin <60 mL/phút.
Nuốt nguyên viên với đủ nước, dùng cùng hoặc sau bữa ăn. Viên giải phóng kéo dài không nên nhai/nghiền và có thể dùng buổi sáng hoặc buổi tối cùng hoặc sau bữa ăn. Khi dùng cùng resin trao đổi anion như cholestyramine, cần dùng cách nhau ít nhất 2 giờ vì hấp thu Bezafibrat có thể bị giảm.
Cần theo dõi lipid máu và đáp ứng điều trị định kỳ; tờ dữ liệu ghi nên ngừng điều trị nếu không đạt đáp ứng phù hợp sau 3–4 tháng. Cần theo dõi chức năng thận, đặc biệt ở người suy thận/người cao tuổi; theo dõi triệu chứng đau cơ, yếu cơ, chuột rút và CK khi nghi ngờ bệnh cơ; cân nhắc xét nghiệm chức năng gan và công thức máu theo thực hành lâm sàng.
Cảnh báo và lưu ý về Bezafibrat
Bezafibrat chống chỉ định trong bệnh gan, trừ gan nhiễm mỡ thường đi kèm tăng triglycerid; bệnh túi mật có hoặc không có sỏi; suy thận nặng hoặc đang lọc máu; quá mẫn với Bezafibrat, thành phần thuốc hoặc fibrat khác; tiền sử phản ứng dị ứng ánh sáng/độc tính ánh sáng với fibrat; phụ nữ có thai hoặc cho con bú. Phối hợp với statin bị chống chỉ định ở người có yếu tố thuận lợi bệnh cơ như suy thận, nhiễm trùng nặng, chấn thương, phẫu thuật hoặc rối loạn nội tiết/điện giải.
Tác dụng không mong muốn thường gặp gồm giảm cảm giác thèm ăn và rối loạn tiêu hóa. Các phản ứng khác có thể gồm đau bụng, đầy bụng, táo bón, tiêu chảy, khó tiêu, buồn nôn, chóng mặt, đau đầu, ngứa, mày đay, nhạy cảm ánh sáng, rụng tóc, đau cơ, yếu cơ, chuột rút, tăng CK, tăng creatinin, tăng transaminase hoặc thay đổi xét nghiệm huyết học.
Các phản ứng nghiêm trọng cần lưu ý gồm phản vệ/quá mẫn, viêm tụy, ứ mật, sỏi mật, tiêu cơ vân, suy thận cấp, giảm toàn thể huyết cầu, giảm tiểu cầu, ban xuất huyết giảm tiểu cầu, hồng ban đa dạng, hội chứng Stevens-Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc và bệnh phổi mô kẽ. Người bệnh cần báo ngay cho bác sĩ nếu có đau cơ/yếu cơ không rõ nguyên nhân, nước tiểu sẫm, sốt/mệt nhiều, đau bụng dữ dội, vàng da, phát ban nặng hoặc khó thở.
Chế độ ăn, vận động, giảm cân và điều trị các rối loạn chuyển hóa nền như đái tháo đường hoặc gout vẫn rất quan trọng khi dùng Bezafibrat. Cần thận trọng ở người suy thận, giảm albumin máu/hội chứng thận hư, người cao tuổi, người dùng estrogen hoặc thuốc tránh thai chứa estrogen, người có nguy cơ bệnh cơ, bệnh túi mật, tiền sử bệnh gan mật hoặc đang phối hợp thuốc có nguy cơ tương tác.
Hình ảnh lâm sàng đặc hiệu của ngộ độc Bezafibrat chưa được xác định rõ; không có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ tại cơ sở y tế. Nếu có tiêu cơ vân, đặc biệt ở người suy thận, cần ngừng thuốc ngay và theo dõi chức năng thận chặt chẽ.
Bezalip SR trong chuyên luận Canada được khuyến nghị bảo quản ở nhiệt độ phòng 15–30°C và tránh độ ẩm cao. Điều kiện bảo quản cụ thể của sản phẩm lưu hành tại Việt Nam. (AbbVie)
Đối tượng đặc biệt
Việc dùng Bezafibrat ở trẻ em cần được cân nhắc rất thận trọng; tờ dữ liệu Bezalip ghi không thể đưa ra khuyến cáo liều xác định cho trẻ em.
Người cao tuổi thường giảm chức năng thận theo tuổi, vì vậy liều Bezafibrat cần điều chỉnh theo creatinin huyết thanh và độ thanh thải creatinin. Tờ dữ liệu Bezalip ghi Bezalip Retard không nên dùng ở người cao tuổi do sau 70 tuổi độ thanh thải creatinin thường dưới 60 mL/phút.
Do thiếu kinh nghiệm sử dụng đầy đủ, tờ dữ liệu Bezalip ghi Bezafibrat chống chỉ định trong thai kỳ. Phụ nữ có thai hoặc dự định mang thai cần trao đổi với bác sĩ để được lựa chọn phương án phù hợp.
Do thiếu kinh nghiệm sử dụng đầy đủ, tờ dữ liệu Bezalip ghi Bezafibrat chống chỉ định trong thời kỳ cho con bú. Không tự dùng thuốc hạ lipid trong giai đoạn cho con bú nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
Bezafibrat chống chỉ định ở người có bệnh gan, ngoại trừ gan nhiễm mỡ là tình trạng thường đi kèm tăng triglycerid. Cần xét nghiệm và đánh giá chuyên môn trước khi dùng nếu có tiền sử bệnh gan mật.
. Tờ dữ liệu Bezalip ghi không có thông tin cụ thể về ảnh hưởng đến khả năng lái xe/vận hành máy; tuy nhiên chóng mặt và đau đầu đã được ghi nhận là tác dụng không mong muốn, nên người bệnh cần thận trọng nếu có triệu chứng ảnh hưởng sự tỉnh táo.
Tương tác thuốc của Bezafibrat
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Colchicine
Colchicine phối hợp fibrate có thể làm tăng nguy cơ myopathy và rhabdomyolysis. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học do độc tính cơ cộng hợp; nguy cơ tăng khi suy thận hoặc có thuốc tương tác khác. Ảnh hưởng: Đau/yếu cơ, tăng CK, tiêu cơ vân và tổn thương thận cấp thứ phát. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cân nhắc lợi ích–nguy cơ, dùng lựa chọn khác khi phù hợp và theo dõi triệu chứng cơ; ưu tiên rule exact-pair cho gemfibrozil/fenofibrate. | Triệu chứng cơ, CK khi có triệu chứng và chức năng thận. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Bezafibrat
Bezafibrat là thuốc hạ lipid máu nhóm fibrat, dùng đường uống để hỗ trợ điều trị một số tình trạng tăng lipid máu, đặc biệt khi triglycerid tăng cao hoặc có rối loạn lipid máu hỗn hợp theo đánh giá của bác sĩ.
Không. Bezafibrat thuộc nhóm fibrat, khác với statin. Fibrat chủ yếu tác động lên chuyển hóa triglycerid và lipoprotein; statin chủ yếu ức chế tổng hợp cholesterol qua HMG-CoA reductase. Khi phối hợp fibrat với statin, nguy cơ bệnh cơ/tiêu cơ vân có thể tăng, nên chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định và theo dõi.
Tùy mức độ suy thận. Bezafibrat thải trừ chủ yếu qua thận nên phải chỉnh liều theo độ thanh thải creatinin; dạng giải phóng kéo dài 400 mg chống chỉ định khi độ thanh thải creatinin <60 mL/phút, và thuốc chống chỉ định ở người suy thận rất nặng hoặc đang lọc máu. Người bệnh không tự điều chỉnh liều.
Đau cơ, yếu cơ hoặc chuột rút có thể là dấu hiệu cần kiểm tra, nhất là khi kèm mệt, sốt, nước tiểu sẫm hoặc đang dùng kèm statin. Bezafibrat có thể gây tăng CK, bệnh cơ và hiếm gặp tiêu cơ vân, đặc biệt nếu suy thận hoặc dùng liều không phù hợp. Cần liên hệ bác sĩ để được đánh giá, không tự ý tiếp tục hoặc ngừng thuốc nếu chưa được hướng dẫn trong tình huống cụ thể.
Tờ dữ liệu Bezalip ghi Bezafibrat chống chỉ định trong thai kỳ và thời kỳ cho con bú do thiếu kinh nghiệm sử dụng đầy đủ. Phụ nữ mang thai, dự định mang thai hoặc đang cho con bú cần trao đổi với bác sĩ để được cân nhắc phương án khác phù hợp.

