Bilastine là thuốc kháng histamin H1 thế hệ mới, tác dụng kéo dài, được dùng để điều trị triệu chứng viêm mũi-kết mạc dị ứng theo mùa hoặc quanh năm và mày đay. Thuốc có ái lực chọn lọc với thụ thể H1 ngoại vi, không có ái lực với thụ thể muscarinic và trong nghiên cứu lâm sàng ở liều khuyến cáo 20 mg/ngày có hồ sơ an toàn trên thần kinh trung ương tương tự giả dược. Bilastine thường dùng đường uống, cần uống xa bữa ăn hoặc nước ép trái cây vì thức ăn và nước ép bưởi có thể làm giảm sinh khả dụng. Bài viết này cung cấp thông tin y khoa trung lập về Bilastine, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ và không khuyến khích tự ý mua, dùng, tăng/giảm liều hoặc ngừng thuốc. (Medicines.org.uk)
Nội dung chính
- Bilastine là thuốc kháng histamin H1 không an thần hoặc ít an thần.
- Hoạt chất thường dùng để giảm hắt hơi, ngứa mũi, chảy mũi hoặc mày đay.
- Dùng đúng hướng dẫn trên đơn thuốc hoặc tờ hướng dẫn sử dụng.
- Có thể gây đau đầu, buồn ngủ nhẹ hoặc khó chịu tiêu hóa ở một số người.
- Hỏi dược sĩ nếu đang dùng thuốc khác, có bệnh thận hoặc cần lái xe/vận hành máy.
Hoạt chất Bilastine là gì?
Bilastine là thuốc kháng histamin H1, tác dụng kéo dài, đối kháng chọn lọc trên thụ thể H1 ngoại vi. Thuốc giúp giảm các triệu chứng dị ứng qua trung gian histamin như hắt hơi, chảy mũi, ngứa mũi, ngứa mắt, chảy nước mắt và mày đay. (Medicines.org.uk)
Bilastine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Bilastine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Bilastine |
| Tên IUPAC | 2-[4-[2-[4-[1-(2-ethoxyethyl)benzimidazol-2-yl]piperidin-1-yl]ethyl]phenyl]-2-methylpropanoic acid |
| Tên viết tắt | BIL |
| Tên Latinh / tên dược điển | Bilastinum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 202189-78-4 |
|---|---|
| UNII | PA1123N395 |
| PubChem CID | 185460 |
| RxNorm CUI | 323344 |
| Công thức phân tử | C28H37N3O3 |
Dược động học của Bilastine
Bilastine hấp thu nhanh sau uống, đạt nồng độ tối đa trong huyết tương khoảng 1,3 giờ, sinh khả dụng đường uống trung bình khoảng 61%, gắn protein huyết tương khoảng 84–90%, không chuyển hóa đáng kể ở người và được thải trừ chủ yếu dưới dạng không đổi qua phân và nước tiểu. (Medicines.org.uk)
Giai đoạn I: Hấp thu
Bilastine được hấp thu nhanh sau uống, thời gian đạt nồng độ tối đa trong huyết tương khoảng 1,3 giờ. Không quan sát thấy tích lũy trong SmPC ở điều kiện dùng được mô tả. (Medicines.org.uk)
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng đường uống trung bình của Bilastine khoảng 61%. Thức ăn làm giảm sinh khả dụng đường uống khoảng 30%, và nước ép bưởi cũng làm giảm sinh khả dụng khoảng 30%. (Medicines.org.uk) |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Ở liều điều trị, Bilastine gắn protein huyết tương khoảng 84–90%. Thuốc là cơ chất của P-gp và OATP; điều này liên quan đến tương tác với ketoconazole, erythromycin, diltiazem và nước ép bưởi. (Medicines.org.uk)
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Bilastine không chuyển hóa đáng kể ở người. Nghiên cứu in vitro cho thấy thuốc không cảm ứng hoặc ức chế hoạt tính các isoenzyme CYP450. (Medicines.org.uk)
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau một liều 20 mg Bilastine đánh dấu phóng xạ, gần 95% liều được thu hồi trong nước tiểu và phân dưới dạng Bilastine không đổi; khoảng 28,3% trong nước tiểu và 66,5% trong phân. (Medicines.org.uk)
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải thải trừ trung bình của Bilastine ở người tình nguyện khỏe mạnh khoảng 14,5 giờ. (Medicines.org.uk) |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Thông tin độ thanh thải toàn phần định lượng từ SmPC được trích dẫn. SmPC cho thấy thải trừ qua thận là một phần quan trọng, và phơi nhiễm AUC tăng khi mức độ suy thận tăng. (Medicines.org.uk) |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Thức ăn và nước ép bưởi làm giảm sinh khả dụng Bilastine khoảng 30%. Suy thận làm tăng AUC của Bilastine theo mức độ suy giảm chức năng thận, nhưng SmPC ghi các thay đổi này không được kỳ vọng có ảnh hưởng lâm sàng quan trọng đến an toàn trong phạm vi nghiên cứu. Dữ liệu dược động học ở người suy gan chưa có, nhưng vì Bilastine không chuyển hóa đáng kể nên thay đổi chức năng gan không được kỳ vọng ảnh hưởng lâm sàng đáng kể đến dược động học. (Medicines.org.uk)
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Bilastine
Bilastine thuộc nhóm thuốc kháng histamin H1 thế hệ hai. Ở liều 20 mg/ngày trong các thử nghiệm có đối chứng, hồ sơ an toàn trên thần kinh trung ương tương tự giả dược và tỷ lệ buồn ngủ không khác biệt có ý nghĩa thống kê so với giả dược; tuy nhiên phản ứng từng người có thể khác nhau. (Medicines.org.uk)
Phần III: Cơ chế tác dụng
Bilastine đối kháng chọn lọc thụ thể histamin H1 ngoại vi và không có ái lực với thụ thể muscarinic. Sau một liều, Bilastine ức chế phản ứng sẩn phù và đỏ da do histamin trong 24 giờ. (Medicines.org.uk)
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Trong các nghiên cứu lâm sàng, Bilastine 20 mg dùng một lần mỗi ngày giúp kiểm soát triệu chứng viêm mũi-kết mạc dị ứng trong 24 giờ và có hiệu quả trong giảm ngứa, số lượng/kích thước sẩn phù và khó chịu do mày đay vô căn mạn tính trong các thử nghiệm được mô tả trong SmPC. (Medicines.org.uk)
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Bilastine
Bilastine đường uống được chỉ định điều trị triệu chứng viêm mũi-kết mạc dị ứng theo mùa và quanh năm, cũng như mày đay. Viên 20 mg được chỉ định cho người lớn và thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên; dạng 10 mg viên tan trong miệng hoặc dung dịch uống 2,5 mg/mL phù hợp cho trẻ 6–11 tuổi có cân nặng ít nhất 20 kg theo SmPC. (Medicines.org.uk)
Dạng nhỏ mắt Bilastine 0,6%/6 mg/mL đã được nghiên cứu và/hoặc phê duyệt ở một số thị trường cho triệu chứng mắt của viêm kết mạc dị ứng theo mùa hoặc quanh năm ở người lớn; điều này phụ thuộc sản phẩm và quốc gia. Không nên tự suy diễn chỉ định nhỏ mắt cho mọi sản phẩm Bilastine đường uống. (PubMed)
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ là thông tin tham khảo từ SmPC, không dùng để tự điều trị. Người lớn và thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên: Bilastine 20 mg, uống 1 lần mỗi ngày để giảm triệu chứng viêm mũi-kết mạc dị ứng hoặc mày đay. Trẻ 6–11 tuổi và cân nặng ít nhất 20 kg: dạng Bilastine 10 mg viên tan trong miệng hoặc dung dịch uống 2,5 mg/mL là dạng phù hợp theo SmPC; không dùng viên 20 mg để tự chia liều cho trẻ nếu không có hướng dẫn chuyên môn. (Medicines.org.uk)
Viên Bilastine nên uống với nước, dùng một lần trong ngày. Cần uống 1 giờ trước hoặc 2 giờ sau thức ăn hoặc nước ép trái cây vì thức ăn và nước ép bưởi làm giảm sinh khả dụng. Với viêm mũi-kết mạc dị ứng, thời gian dùng nên giới hạn trong giai đoạn tiếp xúc dị nguyên; với viêm mũi dị ứng theo mùa có thể ngừng khi hết triệu chứng và dùng lại khi triệu chứng tái xuất hiện theo hướng dẫn; với mày đay, thời gian dùng phụ thuộc loại, thời gian và diễn biến triệu chứng. (Medicines.org.uk)
Cần theo dõi mức độ kiểm soát triệu chứng dị ứng/mày đay, tình trạng buồn ngủ, chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi, phản ứng quá mẫn và các dấu hiệu bất thường về tim mạch ở người có nguy cơ kéo dài QT/QTc. Ở người suy thận trung bình hoặc nặng, cần đặc biệt thận trọng khi dùng cùng thuốc ức chế P-gp như ketoconazole, erythromycin, cyclosporine, ritonavir hoặc diltiazem. (Medicines.org.uk)
Cảnh báo và lưu ý về Bilastine
Bilastine chống chỉ định ở người quá mẫn với hoạt chất hoặc bất kỳ tá dược nào của thuốc. Chống chỉ định khác theo từng sản phẩm/dạng bào chế cụ thể. (Medicines.org.uk)
Trong các thử nghiệm ở người lớn và thanh thiếu niên, tỷ lệ biến cố bất lợi khi dùng Bilastine 20 mg tương đương giả dược; các phản ứng thường được báo cáo gồm đau đầu, buồn ngủ, chóng mặt và mệt mỏi. Ở trẻ em, các phản ứng liên quan thường gặp hoặc được ghi nhận gồm đau đầu, viêm kết mạc dị ứng, viêm mũi và đau bụng; tần suất nhìn chung tương đương giả dược trong nghiên cứu được mô tả. (Medicines.org.uk)
Phản ứng nghiêm trọng được ghi nhận không phổ biến trong SmPC, nhưng cần cảnh giác với phản ứng quá mẫn như sưng môi/mặt, khó thở, phát ban lan rộng, ngất hoặc triệu chứng tim mạch bất thường. SmPC cũng ghi nhận các trường hợp kéo dài QT trên điện tâm đồ đã được báo cáo ở người dùng Bilastine; cần thận trọng ở người có nguy cơ kéo dài QT/QTc hoặc đang dùng thuốc có thể kéo dài QT/QTc. (Medicines.org.uk)
Cần thận trọng ở người có tiền sử rối loạn nhịp tim, hạ kali/magnesi/calci máu, kéo dài QT đã biết, nhịp chậm đáng kể hoặc đang dùng thuốc có nguy cơ kéo dài QT/QTc. Ở trẻ dưới 6 tuổi hoặc cân nặng dưới 20 kg, không khuyến cáo dùng Bilastine theo SmPC của viên 20 mg; hiệu quả và an toàn ở trẻ dưới 2 tuổi chưa được thiết lập và kinh nghiệm ở trẻ 2–5 tuổi còn hạn chế. (Medicines.org.uk)
Trong các nghiên cứu ở người lớn khỏe mạnh dùng liều cao hơn 10–11 lần liều điều trị, các phản ứng thường gặp nhất là chóng mặt, đau đầu và buồn nôn; không ghi nhận biến cố nghiêm trọng hoặc kéo dài QTc có ý nghĩa trong dữ liệu được SmPC mô tả. Khi quá liều, khuyến cáo điều trị triệu chứng và hỗ trợ; không có thuốc giải độc đặc hiệu đã biết cho Bilastine. (Medicines.org.uk)
Điều kiện bảo quản phụ thuộc sản phẩm cụ thể. Với một SmPC viên Bilastine 20 mg trên eMC, mục bảo quản ghi không có yêu cầu bảo quản đặc biệt. Người dùng cần đọc hướng dẫn bảo quản trên bao bì/tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm đang dùng. (Medicines.org.uk)
Đối tượng đặc biệt
Viên Bilastine 20 mg được chỉ định cho người lớn và thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên. Trẻ 6–11 tuổi có cân nặng ít nhất 20 kg có thể dùng dạng Bilastine 10 mg viên tan trong miệng hoặc dung dịch uống 2,5 mg/mL theo SmPC. Trẻ dưới 6 tuổi hoặc dưới 20 kg không nên dùng theo khuyến cáo trong SmPC của viên 20 mg; hiệu quả và an toàn ở trẻ dưới 2 tuổi chưa được thiết lập. (Medicines.org.uk)
SmPC ghi không cần chỉnh liều ở người cao tuổi. Dữ liệu nghiên cứu ở người ≥65 tuổi không cho thấy khác biệt về hiệu quả hoặc an toàn so với người trẻ hơn, nhưng người cao tuổi vẫn cần được đánh giá bệnh kèm, chức năng thận và thuốc dùng đồng thời. (Medicines.org.uk)
Dữ liệu về Bilastine ở phụ nữ mang thai không có hoặc còn hạn chế. SmPC khuyến cáo, như một biện pháp thận trọng, nên tránh dùng Bilastine trong thai kỳ trừ khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt trội nguy cơ. (Medicines.org.uk)
Chưa có nghiên cứu ở người về việc Bilastine có bài tiết vào sữa mẹ hay không; dữ liệu trên động vật cho thấy thuốc bài tiết vào sữa. Quyết định tiếp tục/ngừng cho con bú hoặc tiếp tục/ngừng Bilastine cần cân nhắc lợi ích bú mẹ cho trẻ và lợi ích điều trị cho mẹ. (Medicines.org.uk)
Chưa có dữ liệu dược động học ở người suy gan trong SmPC. Vì Bilastine không chuyển hóa đáng kể ở người và thải trừ chủ yếu dạng không đổi, thay đổi chức năng gan không được kỳ vọng ảnh hưởng lâm sàng đáng kể đến dược động học; SmPC ghi không cần chỉnh liều ở người lớn suy gan. (Medicines.org.uk)
Một nghiên cứu ở người lớn cho thấy Bilastine 20 mg không ảnh hưởng đến khả năng lái xe, nhưng phản ứng từng người có thể khác nhau. Người dùng nên biết đáp ứng của mình với thuốc trước khi lái xe hoặc vận hành máy móc, nhất là nếu có buồn ngủ, chóng mặt hoặc mệt mỏi. (Medicines.org.uk)
Tương tác thuốc của Bilastine
Thức ăn làm giảm sinh khả dụng Bilastine khoảng 30%; nước ép bưởi cũng làm giảm sinh khả dụng khoảng 30% qua cơ chế liên quan OATP1A2. Ketoconazole hoặc erythromycin có thể làm tăng AUC Bilastine khoảng 2 lần và Cmax khoảng 2–3 lần; diltiazem làm tăng Cmax khoảng 50%. Các thuốc ức chế hoặc cơ chất P-gp như cyclosporine có thể làm tăng nồng độ Bilastine; ở người suy thận trung bình hoặc nặng nên tránh phối hợp Bilastine với các thuốc ức chế P-gp như ketoconazole, erythromycin, cyclosporine, ritonavir hoặc diltiazem. (Medicines.org.uk)
Thắc mắc về hoạt chất Bilastine
Bilastine là thuốc kháng histamin H1 tác dụng kéo dài, đối kháng chọn lọc thụ thể H1 ngoại vi. Thuốc được dùng để giảm triệu chứng viêm mũi-kết mạc dị ứng theo mùa hoặc quanh năm và mày đay theo chỉ định/hướng dẫn sử dụng phù hợp. (Medicines.org.uk)
Bilastine được mô tả là thuốc kháng histamin không an thần. Trong các nghiên cứu ở liều 20 mg/ngày, hồ sơ an toàn trên thần kinh trung ương tương tự giả dược và tỷ lệ buồn ngủ không khác biệt có ý nghĩa thống kê so với giả dược. Tuy nhiên một số người vẫn có thể buồn ngủ, chóng mặt hoặc mệt mỏi, nên cần thận trọng khi lái xe hoặc vận hành máy móc. (Medicines.org.uk)
Bilastine nên uống 1 giờ trước hoặc 2 giờ sau thức ăn hoặc nước ép trái cây. Thức ăn và nước ép bưởi có thể làm giảm sinh khả dụng Bilastine khoảng 30%, nên không nên uống cùng bữa ăn hoặc nước ép trái cây nếu không có hướng dẫn khác từ chuyên gia y tế. (Medicines.org.uk)
Có thể dùng trong một số nhóm tuổi và dạng bào chế phù hợp. Viên 20 mg dùng cho người lớn và thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên; trẻ 6–11 tuổi nặng ít nhất 20 kg có thể dùng dạng 10 mg viên tan trong miệng hoặc dung dịch uống 2,5 mg/mL theo SmPC. Không nên tự dùng Bilastine cho trẻ dưới 6 tuổi hoặc dưới 20 kg. (Medicines.org.uk)
Dữ liệu ở phụ nữ có thai còn hạn chế nên SmPC khuyến cáo nên tránh dùng Bilastine trong thai kỳ như một biện pháp thận trọng. Chưa rõ Bilastine có bài tiết vào sữa mẹ ở người hay không; quyết định dùng thuốc hoặc tiếp tục cho con bú cần bác sĩ cân nhắc lợi ích và nguy cơ. (Medicines.org.uk)

