Benserazide

Benserazide, đôi khi được tìm kiếm dưới dạng “Benserazid”, là chất ức chế enzym dopa decarboxylase ngoại biên. Hoạt chất không có tác dụng điều trị Parkinson đáng kể khi dùng đơn độc mà được phối hợp cố định với levodopa. Benserazide hạn chế levodopa chuyển thành dopamine ở các mô ngoài não, nhờ đó tăng lượng levodopa đến hệ thần kinh trung ương và giảm một số tác dụng ngoại biên của levodopa. Ở liều điều trị, Benserazide hầu như không đi qua hàng rào máu não. Các chế phẩm phối hợp là thuốc kê đơn, cần được điều chỉnh liều theo đáp ứng của từng người bệnh. Không được tự ý tăng liều, đổi dạng bào chế hoặc ngừng thuốc đột ngột vì có thể làm triệu chứng Parkinson xấu đi và gây hội chứng giống an thần kinh ác tính. Thông tin dưới đây chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. (EMBL-EBI)

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Tên chuẩn: Benserazide
  • Cách viết người dùng thường tìm: Benserazid
  • Dạng dùng trong thuốc: Chủ yếu dưới dạng Benserazide hydrochloride
  • Nhóm dược lý: Chất ức chế aromatic L-amino acid decarboxylase ngoại biên
  • Vai trò: Hạn chế chuyển levodopa thành dopamine ngoài não
  • Dùng đơn độc: Không có tác dụng chống Parkinson đáng kể khi dùng riêng
  • Phối hợp thông dụng: Levodopa và Benserazide theo tỷ lệ 4:1
  • Chỉ định chính: Điều trị bệnh Parkinson trong chế phẩm phối hợp với levodopa
  • Mã ATC: N04BA02, áp dụng cho levodopa phối hợp chất ức chế decarboxylase
  • Đường dùng: Uống
  • Cảnh báo nổi bật: Buồn ngủ đột ngột, hạ huyết áp tư thế, loạn vận động, rối loạn tâm thần và nguy cơ khi ngừng đột ngột
  • Yêu cầu sử dụng: Thuốc kê đơn, cần cá thể hóa liều

Hoạt chất Benserazide là gì?

Benserazide là chất ức chế dopa decarboxylase ngoại biên. Hoạt chất được dùng cùng levodopa để ngăn một phần levodopa chuyển thành dopamine tại ruột, gan và các mô ngoài não.

Do Benserazide không đi qua hàng rào máu não ở liều điều trị, thuốc chủ yếu tác động ở ngoại vi. Nhờ đó, lượng levodopa có thể đến não nhiều hơn để được chuyển thành dopamine tại hệ thần kinh trung ương. Benserazide không có tác dụng chống Parkinson đáng kể khi dùng đơn độc. (EMBL-EBI)

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Benserazide

INN Benserazide.Trong thành phẩm, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối Benserazide hydrochloride. (EMBL-EBI)

CAS 322-35-0 Công thức C10H15N3O5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Benserazide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Benserazide.Trong thành phẩm, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối Benserazide hydrochloride. (EMBL-EBI)

Tên IUPAC

2-amino-3-hydroxy-N'-[(2,3,4-trihydroxyphenyl)methyl]propanehydrazide

Tên hóa học khác

DL-Serine 2-((2,3,4-trihydroxyphenyl)methyl)hydrazide | DL-Serine 2-(2,3,4-trihydroxybenzyl)hydrazide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Các tên và mã được ghi nhận:
Serazide.
Ro 4-4602.
Benserazida trong một số ngôn ngữ.
Benserazide hydrochloride là dạng muối hydrochloride của hoạt chất, không hoàn toàn đồng nghĩa với dạng base tự do.
Co-beneldopa là tên được sử dụng tại một số thị trường cho phối hợp levodopa/Benserazide, không phải tên của Benserazide đơn chất.
(PubChem)

Tên Latinh / tên dược điển

Benserazidum

Tên USAN

benserazide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

322-35-0

UNII

762OS3ZEJU

PubChem CID

2327

RxNorm CUI

1374

Công thức phân tử

C10H15N3O5

Dược động học của Benserazide

Sau khi uống chế phẩm phối hợp, Benserazide và levodopa được hấp thu nhanh, chủ yếu tại phần trên của ruột non. Benserazide không đi qua hàng rào máu não ở liều điều trị và tập trung chủ yếu tại thận, phổi, ruột non và gan. Hoạt chất được chuyển hóa gần như hoàn toàn; các chất chuyển hóa được bài tiết chủ yếu qua nước tiểu và một phần qua phân. (Medicines.org.uk)

Giai đoạn I: Hấp thu

Benserazide được hấp thu nhanh sau khi uống chế phẩm phối hợp với levodopa, chủ yếu tại phần trên của ruột non. Dữ liệu định lượng riêng về thời gian đạt nồng độ đỉnh và mức độ hấp thu của Benserazide trong nhãn tham chiếu: . (Medicines.org.uk)

Thức ăn, đặc biệt bữa ăn giàu protein, có ảnh hưởng rõ đến hấp thu và vận chuyển của thành phần levodopa. Mức ảnh hưởng cụ thể của thức ăn lên dược động học riêng của Benserazide chưa được xác định đầy đủ trong nguồn tham chiếu. (Medicines.org.uk)

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối riêng của Benserazide sau đường uống: .

Nhãn tham chiếu cung cấp sinh khả dụng của levodopa trong một số dạng Madopar nhưng không công bố giá trị sinh khả dụng tuyệt đối riêng cho Benserazide. Không nên dùng số liệu của levodopa để đại diện cho Benserazide. (Medicines.org.uk)

Giai đoạn II: Phân bố

Ở liều điều trị, Benserazide không đi qua hàng rào máu não ở mức đáng kể. Hoạt chất được ghi nhận tập trung chủ yếu tại:

  • Thận.
  • Phổi.
  • Ruột non.
  • Gan.

Thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương riêng của Benserazide: . (Medicines.org.uk)

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Benserazide được hydroxyl hóa tại niêm mạc ruột và gan thành trihydroxybenzylhydrazine. Chất chuyển hóa này là một chất ức chế mạnh enzym aromatic amino acid decarboxylase. (Medicines.org.uk)

Giai đoạn IV: Thải trừ

Benserazide được loại bỏ gần như hoàn toàn thông qua chuyển hóa. Các chất chuyển hóa được bài tiết:

  • Khoảng 64% qua nước tiểu.
  • Khoảng 24% qua phân.

Những tỷ lệ này được ghi nhận trong thông tin sản phẩm của chế phẩm phối hợp levodopa/Benserazide. (Medicines.org.uk)

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải riêng của Benserazide trong nhãn chính thức được tham chiếu: .

Thời gian bán thải khoảng 1,5 giờ được công bố trong nhãn là của levodopa khi dùng cùng chất ức chế decarboxylase, không nên gán cho Benserazide. (Medicines.org.uk)

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân riêng của Benserazide: .

Thông số 430 mL/phút được trình bày trong nhãn Madopar là độ thanh thải của levodopa, không phải của Benserazide. (Medicines.org.uk)

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học hoặc hiệu quả của chế phẩm phối hợp gồm:

  • Dạng bào chế giải phóng tức thì, phân tán hoặc giải phóng kéo dài.
  • Thời điểm uống so với bữa ăn.
  • Hàm lượng protein trong bữa ăn, chủ yếu do ảnh hưởng lên levodopa.
  • Tốc độ làm rỗng dạ dày.
  • Thuốc tác động lên nhu động hoặc hấp thu tiêu hóa.
  • Sắt đường uống.
  • Tuổi và chức năng gan, thận.
  • Tình trạng bệnh Parkinson và dao động đáp ứng điều trị.

Không có dữ liệu dược động học đầy đủ ở người urê huyết hoặc suy gan. (Medicines.org.uk)

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Benserazide

Benserazide thuộc các nhóm:

  • Chất ức chế aromatic L-amino acid decarboxylase.
  • Chất ức chế dopa decarboxylase ngoại biên.
  • Thành phần hỗ trợ levodopa trong thuốc điều trị Parkinson.
  • Thành phần của phối hợp thuốc chống Parkinson mã ATC N04BA02.

Benserazide không phải là chất chủ vận dopamine và không trực tiếp bổ sung dopamine vào não. (EMBL-EBI)

Phần III: Cơ chế tác dụng

Levodopa là tiền chất của dopamine và có khả năng đi qua hàng rào máu não. Tuy nhiên, nếu dùng levodopa không kèm chất ức chế decarboxylase, một phần lớn levodopa sẽ bị chuyển thành dopamine tại các mô ngoại biên trước khi đến não.

Benserazide ức chế enzym dopa decarboxylase ngoại biên, từ đó:

  • Giảm chuyển levodopa thành dopamine ngoài hệ thần kinh trung ương.
  • Tăng lượng levodopa còn nguyên vẹn có khả năng đến não.
  • Cho phép sử dụng lượng levodopa thấp hơn so với levodopa đơn độc.
  • Hạn chế một số tác dụng ngoại biên liên quan dopamine như buồn nôn, nôn hoặc ảnh hưởng tim mạch.

Benserazide không ngăn được các tác dụng không mong muốn có nguồn gốc trung ương của levodopa, chẳng hạn loạn vận động. (Medicines.org.uk)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học chính của Benserazide là ức chế quá trình khử carboxyl levodopa ở ngoại vi. Khi phối hợp, nồng độ levodopa và 3-O-methyldopa trong huyết tương tăng, trong khi nồng độ các catecholamine ngoại vi và một số chất chuyển hóa giảm.

Tỷ lệ levodopa:Benserazide 4:1 được sử dụng trong các chế phẩm Madopar và được nhà sản xuất mô tả là tỷ lệ tối ưu dựa trên dữ liệu thử nghiệm và sử dụng điều trị. Hiệu quả lâm sàng chống Parkinson chủ yếu đến từ levodopa sau khi được chuyển thành dopamine trong não.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Benserazide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Benserazide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Benserazide

Các tương tác sau chủ yếu được xác định đối với chế phẩm phối hợp và thành phần levodopa:

  • Thuốc ức chế MAO không chọn lọc: chống chỉ định do nguy cơ cơn tăng huyết áp. Cần có khoảng cách ít nhất hai tuần sau khi ngừng thuốc ức chế MAO không hồi phục trước khi bắt đầu levodopa/Benserazide.
  • Phối hợp MAO-A và MAO-B: được xem tương đương ức chế MAO không chọn lọc.
  • Thuốc chống loạn thần đối kháng dopamine D2: có thể giảm tác dụng chống Parkinson và làm triệu chứng nặng hơn.
  • Thuốc cường giao cảm: epinephrine, norepinephrine, isoproterenol hoặc amphetamine có thể được tăng cường tác dụng tim mạch.
  • Thuốc hạ huyết áp: có thể làm tăng nguy cơ hạ huyết áp tư thế.
  • Sắt sulfat: có thể làm giảm Cmax và AUC của levodopa khoảng 30–50% ở một số bệnh nhân.
  • Metoclopramide: có thể làm tăng tốc độ hấp thu levodopa.
  • Domperidone: có thể tăng sinh khả dụng của levodopa do tăng hấp thu tại ruột.
  • Thuốc kháng cholinergic, amantadine, selegiline, bromocriptine hoặc chất chủ vận dopamine: có thể làm tăng cả tác dụng mong muốn và không mong muốn.
  • Thuốc ức chế COMT: có thể làm tăng phơi nhiễm levodopa, khiến bác sĩ phải đánh giá lại liều.
  • Halothane: có nguy cơ dao động huyết áp hoặc loạn nhịp khi gây mê.
  • Bữa ăn giàu protein: có thể làm giảm tác dụng do cạnh tranh vận chuyển với levodopa.

Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc, thực phẩm bổ sung và thuốc không kê đơn cho bác sĩ. Không tự tách thời điểm uống sắt hoặc thay đổi lượng protein nếu chưa được hướng dẫn. (Medicines.org.uk)

Thắc mắc về hoạt chất Benserazide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *