Benserazide, đôi khi được tìm kiếm dưới dạng “Benserazid”, là chất ức chế enzym dopa decarboxylase ngoại biên. Hoạt chất không có tác dụng điều trị Parkinson đáng kể khi dùng đơn độc mà được phối hợp cố định với levodopa. Benserazide hạn chế levodopa chuyển thành dopamine ở các mô ngoài não, nhờ đó tăng lượng levodopa đến hệ thần kinh trung ương và giảm một số tác dụng ngoại biên của levodopa. Ở liều điều trị, Benserazide hầu như không đi qua hàng rào máu não. Các chế phẩm phối hợp là thuốc kê đơn, cần được điều chỉnh liều theo đáp ứng của từng người bệnh. Không được tự ý tăng liều, đổi dạng bào chế hoặc ngừng thuốc đột ngột vì có thể làm triệu chứng Parkinson xấu đi và gây hội chứng giống an thần kinh ác tính. Thông tin dưới đây chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. (EMBL-EBI)
Nội dung chính
- Tên chuẩn: Benserazide
- Cách viết người dùng thường tìm: Benserazid
- Dạng dùng trong thuốc: Chủ yếu dưới dạng Benserazide hydrochloride
- Nhóm dược lý: Chất ức chế aromatic L-amino acid decarboxylase ngoại biên
- Vai trò: Hạn chế chuyển levodopa thành dopamine ngoài não
- Dùng đơn độc: Không có tác dụng chống Parkinson đáng kể khi dùng riêng
- Phối hợp thông dụng: Levodopa và Benserazide theo tỷ lệ 4:1
- Chỉ định chính: Điều trị bệnh Parkinson trong chế phẩm phối hợp với levodopa
- Mã ATC: N04BA02, áp dụng cho levodopa phối hợp chất ức chế decarboxylase
- Đường dùng: Uống
- Cảnh báo nổi bật: Buồn ngủ đột ngột, hạ huyết áp tư thế, loạn vận động, rối loạn tâm thần và nguy cơ khi ngừng đột ngột
- Yêu cầu sử dụng: Thuốc kê đơn, cần cá thể hóa liều
Hoạt chất Benserazide là gì?
Benserazide là chất ức chế dopa decarboxylase ngoại biên. Hoạt chất được dùng cùng levodopa để ngăn một phần levodopa chuyển thành dopamine tại ruột, gan và các mô ngoài não.
Do Benserazide không đi qua hàng rào máu não ở liều điều trị, thuốc chủ yếu tác động ở ngoại vi. Nhờ đó, lượng levodopa có thể đến não nhiều hơn để được chuyển thành dopamine tại hệ thần kinh trung ương. Benserazide không có tác dụng chống Parkinson đáng kể khi dùng đơn độc. (EMBL-EBI)
Benserazide
INN Benserazide.Trong thành phẩm, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối Benserazide hydrochloride. (EMBL-EBI)
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Benserazide |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Benserazide.Trong thành phẩm, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối Benserazide hydrochloride. (EMBL-EBI) |
| Tên IUPAC | 2-amino-3-hydroxy-N'-[(2,3,4-trihydroxyphenyl)methyl]propanehydrazide |
| Tên hóa học khác | DL-Serine 2-((2,3,4-trihydroxyphenyl)methyl)hydrazide | DL-Serine 2-(2,3,4-trihydroxybenzyl)hydrazide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Các tên và mã được ghi nhận: |
| Tên Latinh / tên dược điển | Benserazidum |
| Tên USAN | benserazide |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 322-35-0 |
|---|---|
| UNII | 762OS3ZEJU |
| PubChem CID | 2327 |
| RxNorm CUI | 1374 |
| Công thức phân tử | C10H15N3O5 |
Dược động học của Benserazide
Sau khi uống chế phẩm phối hợp, Benserazide và levodopa được hấp thu nhanh, chủ yếu tại phần trên của ruột non. Benserazide không đi qua hàng rào máu não ở liều điều trị và tập trung chủ yếu tại thận, phổi, ruột non và gan. Hoạt chất được chuyển hóa gần như hoàn toàn; các chất chuyển hóa được bài tiết chủ yếu qua nước tiểu và một phần qua phân. (Medicines.org.uk)
Giai đoạn I: Hấp thu
Benserazide được hấp thu nhanh sau khi uống chế phẩm phối hợp với levodopa, chủ yếu tại phần trên của ruột non. Dữ liệu định lượng riêng về thời gian đạt nồng độ đỉnh và mức độ hấp thu của Benserazide trong nhãn tham chiếu: . (Medicines.org.uk)
Thức ăn, đặc biệt bữa ăn giàu protein, có ảnh hưởng rõ đến hấp thu và vận chuyển của thành phần levodopa. Mức ảnh hưởng cụ thể của thức ăn lên dược động học riêng của Benserazide chưa được xác định đầy đủ trong nguồn tham chiếu. (Medicines.org.uk)
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối riêng của Benserazide sau đường uống: . Nhãn tham chiếu cung cấp sinh khả dụng của levodopa trong một số dạng Madopar nhưng không công bố giá trị sinh khả dụng tuyệt đối riêng cho Benserazide. Không nên dùng số liệu của levodopa để đại diện cho Benserazide. (Medicines.org.uk) |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Ở liều điều trị, Benserazide không đi qua hàng rào máu não ở mức đáng kể. Hoạt chất được ghi nhận tập trung chủ yếu tại:
- Thận.
- Phổi.
- Ruột non.
- Gan.
Thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương riêng của Benserazide: . (Medicines.org.uk)
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Benserazide được hydroxyl hóa tại niêm mạc ruột và gan thành trihydroxybenzylhydrazine. Chất chuyển hóa này là một chất ức chế mạnh enzym aromatic amino acid decarboxylase. (Medicines.org.uk)
Giai đoạn IV: Thải trừ
Benserazide được loại bỏ gần như hoàn toàn thông qua chuyển hóa. Các chất chuyển hóa được bài tiết:
- Khoảng 64% qua nước tiểu.
- Khoảng 24% qua phân.
Những tỷ lệ này được ghi nhận trong thông tin sản phẩm của chế phẩm phối hợp levodopa/Benserazide. (Medicines.org.uk)
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải riêng của Benserazide trong nhãn chính thức được tham chiếu: . Thời gian bán thải khoảng 1,5 giờ được công bố trong nhãn là của levodopa khi dùng cùng chất ức chế decarboxylase, không nên gán cho Benserazide. (Medicines.org.uk) |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân riêng của Benserazide: . Thông số 430 mL/phút được trình bày trong nhãn Madopar là độ thanh thải của levodopa, không phải của Benserazide. (Medicines.org.uk) |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học hoặc hiệu quả của chế phẩm phối hợp gồm:
- Dạng bào chế giải phóng tức thì, phân tán hoặc giải phóng kéo dài.
- Thời điểm uống so với bữa ăn.
- Hàm lượng protein trong bữa ăn, chủ yếu do ảnh hưởng lên levodopa.
- Tốc độ làm rỗng dạ dày.
- Thuốc tác động lên nhu động hoặc hấp thu tiêu hóa.
- Sắt đường uống.
- Tuổi và chức năng gan, thận.
- Tình trạng bệnh Parkinson và dao động đáp ứng điều trị.
Không có dữ liệu dược động học đầy đủ ở người urê huyết hoặc suy gan. (Medicines.org.uk)
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Benserazide
Benserazide thuộc các nhóm:
- Chất ức chế aromatic L-amino acid decarboxylase.
- Chất ức chế dopa decarboxylase ngoại biên.
- Thành phần hỗ trợ levodopa trong thuốc điều trị Parkinson.
- Thành phần của phối hợp thuốc chống Parkinson mã ATC N04BA02.
Benserazide không phải là chất chủ vận dopamine và không trực tiếp bổ sung dopamine vào não. (EMBL-EBI)
Phần III: Cơ chế tác dụng
Levodopa là tiền chất của dopamine và có khả năng đi qua hàng rào máu não. Tuy nhiên, nếu dùng levodopa không kèm chất ức chế decarboxylase, một phần lớn levodopa sẽ bị chuyển thành dopamine tại các mô ngoại biên trước khi đến não.
Benserazide ức chế enzym dopa decarboxylase ngoại biên, từ đó:
- Giảm chuyển levodopa thành dopamine ngoài hệ thần kinh trung ương.
- Tăng lượng levodopa còn nguyên vẹn có khả năng đến não.
- Cho phép sử dụng lượng levodopa thấp hơn so với levodopa đơn độc.
- Hạn chế một số tác dụng ngoại biên liên quan dopamine như buồn nôn, nôn hoặc ảnh hưởng tim mạch.
Benserazide không ngăn được các tác dụng không mong muốn có nguồn gốc trung ương của levodopa, chẳng hạn loạn vận động. (Medicines.org.uk)
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng dược lực học chính của Benserazide là ức chế quá trình khử carboxyl levodopa ở ngoại vi. Khi phối hợp, nồng độ levodopa và 3-O-methyldopa trong huyết tương tăng, trong khi nồng độ các catecholamine ngoại vi và một số chất chuyển hóa giảm.
Tỷ lệ levodopa:Benserazide 4:1 được sử dụng trong các chế phẩm Madopar và được nhà sản xuất mô tả là tỷ lệ tối ưu dựa trên dữ liệu thử nghiệm và sử dụng điều trị. Hiệu quả lâm sàng chống Parkinson chủ yếu đến từ levodopa sau khi được chuyển thành dopamine trong não.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Benserazide
Benserazide không có chỉ định điều trị độc lập khi dùng đơn chất.
Trong chế phẩm phối hợp với levodopa, chỉ định được phê duyệt theo các nhãn tham chiếu gồm:
- Điều trị bệnh Parkinson.
- Một số nhãn nêu Parkinson vô căn hoặc Parkinson sau viêm não.
- Thông tin sản phẩm của Roche loại trừ hội chứng Parkinson do thuốc khỏi chỉ định.
- Dạng phân tán có thể được lựa chọn cho người khó nuốt hoặc cần khởi phát tác dụng nhanh hơn.
- Dạng giải phóng kéo dài có thể được cân nhắc khi có dao động vận động, tùy đánh giá của bác sĩ.
Chỉ định cụ thể phải căn cứ vào tờ hướng dẫn sử dụng được phê duyệt của từng sản phẩm tại từng quốc gia. (Medicines.org.uk)
Một số thị trường hoặc tài liệu có đề cập phối hợp levodopa/Benserazide trong hội chứng chân không yên. Việc đây có phải chỉ định được phê duyệt hay sử dụng ngoài chỉ định phụ thuộc quốc gia, chế phẩm và hồ sơ đăng ký. Tình trạng phê duyệt tại Việt Nam cho chỉ định này: . (Roche)
Benserazide cũng đã được nghiên cứu tiền lâm sàng về khả năng ức chế hexokinase 2 và tái định vị thuốc trong ung thư. Đây không phải chỉ định được phê duyệt, chưa phải phương pháp điều trị ung thư tiêu chuẩn và không được tự sử dụng cho mục đích này. (PubMed)
Các ứng dụng nghiên cứu khác có đủ bằng chứng lâm sàng để đưa vào thực hành: .
Liều dùng và cách sử dụng
Không có liều điều trị Benserazide đơn chất được thiết lập vì hoạt chất được dùng trong phối hợp cố định với levodopa.
Các chế phẩm tham chiếu thường duy trì tỷ lệ:
Levodopa:Benserazide = 4:1.
Theo thông tin sản phẩm Madopar của Roche, liều phối hợp phải được khởi đầu từ từ và điều chỉnh cho từng bệnh nhân. Khoảng liều hằng ngày được nhà sản xuất nêu cho một số bệnh nhân sau quá trình dò liều tương ứng với:
- Levodopa 300–800 mg.
- Benserazide 75–200 mg.
- Chia thành ít nhất ba lần dùng.
Đây chỉ là thông tin từ một nhãn tham chiếu, không phải khuyến nghị để người đọc tự xác định liều. Liều thực tế phụ thuộc giai đoạn bệnh, thuốc đã dùng trước đó, dạng bào chế, dao động vận động, tuổi, bệnh kèm theo và khả năng dung nạp.
Không tự bẻ, chia hoặc quy đổi viên chỉ dựa trên tổng hàm lượng ghi ở tên sản phẩm; “Madopar 125” có thể biểu thị tổng 100 mg levodopa và 25 mg Benserazide, không phải 125 mg của từng hoạt chất.
Đối với dạng giải phóng tức thì hoặc viên phân tán:
- Thường được uống ít nhất 30 phút trước hoặc một giờ sau bữa ăn.
- Bữa ăn giàu protein có thể làm giảm hoặc làm chậm đáp ứng của levodopa.
- Nếu khó chịu tiêu hóa, bác sĩ có thể hướng dẫn dùng cùng một lượng nhỏ thức ăn ít protein hoặc điều chỉnh tốc độ tăng liều.
- Viên phân tán được hòa trong khoảng 25–50 mL nước, khuấy trước khi uống và dùng trong vòng 30 phút sau khi pha.
Đối với viên nang giải phóng có kiểm soát:
- Nuốt nguyên viên.
- Không mở, nhai hoặc nghiền viên nang vì có thể làm mất đặc tính giải phóng kéo dài.
- Một số dạng giải phóng kéo dài có thể được dùng cùng hoặc không cùng thức ăn; cần tuân theo nhãn của sản phẩm cụ thể.
Không tự ý đổi thời điểm uống, đổi dạng bào chế, tăng hoặc giảm số lần dùng.
Trong quá trình điều trị levodopa/Benserazide, bác sĩ có thể theo dõi:
- Mức cải thiện run, cứng cơ, chậm vận động và khả năng sinh hoạt.
- Thời gian “on”, “off”, hiện tượng hết liều và đóng băng vận động.
- Loạn vận động hoặc cử động không tự chủ.
- Huyết áp, đặc biệt hạ huyết áp tư thế.
- Nhịp tim và chức năng tim ở người có bệnh tim mạch.
- Buồn ngủ ban ngày hoặc cơn ngủ đột ngột.
- Ảo giác, lú lẫn, trầm cảm và thay đổi hành vi.
- Cờ bạc bệnh lý, tăng ham muốn, mua sắm hoặc ăn uống cưỡng bức.
- Công thức máu.
- Chức năng gan, thận và tim mạch.
- Đường huyết ở người mắc đái tháo đường.
- Áp lực nội nhãn ở người bị glôcôm góc mở.
- Tổn thương da nghi ngờ u hắc tố.
(Medicines.org.uk)
Cảnh báo và lưu ý về Benserazide
Các chống chỉ định dưới đây thuộc nhãn tham chiếu của phối hợp levodopa/Benserazide, không phải danh sách được xác lập riêng cho Benserazide đơn chất:
- Quá mẫn với levodopa, Benserazide hoặc tá dược.
- Đang sử dụng chất ức chế MAO không chọn lọc.
- Phối hợp đồng thời chất ức chế MAO-A và MAO-B, do được xem tương đương ức chế MAO không chọn lọc.
- Bệnh nội tiết mất bù như u tủy thượng thận, cường giáp hoặc hội chứng Cushing.
- Suy gan hoặc suy thận mất bù.
- Rối loạn tim nặng, loạn nhịp nghiêm trọng hoặc suy tim mất bù.
- Bệnh tâm thần có thành phần loạn thần.
- Glôcôm góc đóng.
- Người dưới 25 tuổi theo SmPC tham chiếu tại Anh, vì sự phát triển hệ xương cần hoàn tất.
- Phụ nữ mang thai.
- Phụ nữ có khả năng mang thai nhưng không sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp.
- Tiền sử hoặc nghi ngờ u hắc tố ác tính theo một số nhãn sản phẩm.
Glôcôm góc mở không phải chống chỉ định tuyệt đối trong SmPC tham chiếu nếu áp lực nội nhãn được kiểm soát và theo dõi. (Medicines.org.uk)
Do Benserazide được dùng cùng levodopa, không phải lúc nào cũng có thể xác định tác dụng không mong muốn thuộc về riêng hoạt chất nào.
Các phản ứng được ghi nhận với phối hợp levodopa/Benserazide gồm:
- Giảm cảm giác ngon miệng.
- Buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
- Hạ huyết áp tư thế.
- Loạn nhịp tim.
- Loạn vận động và cử động không tự chủ.
- Dao động đáp ứng “on–off” hoặc hết tác dụng cuối liều.
- Buồn ngủ, ngủ gà hoặc cơn ngủ đột ngột.
- Mất hoặc thay đổi vị giác.
- Lú lẫn, kích động, lo âu hoặc mất ngủ.
- Trầm cảm.
- Ảo giác, hoang tưởng hoặc mất định hướng.
- Rối loạn kiểm soát xung động.
- Phát ban hoặc ngứa.
- Tăng enzym gan.
- Tăng urê máu.
- Nước tiểu chuyển màu đỏ rồi sẫm khi để lâu.
- Nước bọt, lưỡi, răng hoặc niêm mạc miệng bị đổi màu.
- Thiếu máu tan máu, giảm bạch cầu hoặc giảm tiểu cầu.
Tần suất của nhiều phản ứng sau lưu hành chưa thể ước tính từ dữ liệu hiện có. (Medicines.org.uk)
Cần liên hệ cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện:
- Sốt cao, cứng cơ, thay đổi ý thức hoặc rối loạn thần kinh sau khi giảm hay ngừng thuốc đột ngột.
- Ngủ gật hoặc ngủ đột ngột trong khi đang hoạt động.
- Đau ngực, đánh trống ngực, ngất hoặc loạn nhịp.
- Hạ huyết áp nặng, chóng mặt nhiều hoặc té ngã.
- Ảo giác, hoang tưởng, kích động hoặc hành vi bất thường.
- Ý nghĩ tự sát hoặc trầm cảm nặng.
- Cử động bất thường nghiêm trọng.
- Chảy máu tiêu hóa.
- Sốt, đau họng, bầm tím hoặc chảy máu bất thường, có thể liên quan rối loạn tế bào máu.
- Phản ứng quá mẫn.
- Hành vi cờ bạc, mua sắm, tình dục hoặc ăn uống không kiểm soát.
- Thay đổi nốt ruồi hoặc tổn thương da nghi ngờ u hắc tố.
Ngừng phối hợp levodopa/Benserazide đột ngột có thể gây hội chứng giống an thần kinh ác tính, tiêu cơ vân và suy thận cấp trong trường hợp nặng. (Medicines.org.uk)
Cần thận trọng và theo dõi chặt ở người có:
- Bệnh mạch vành, tiền sử nhồi máu cơ tim, loạn nhịp hoặc suy tim.
- Hạ huyết áp tư thế hoặc đang dùng thuốc hạ huyết áp.
- Bệnh phổi.
- Bệnh nội tiết.
- Bệnh gan hoặc thận.
- Tiền sử loét dạ dày – tá tràng.
- Bệnh tâm thần, trầm cảm hoặc tiền sử loạn thần.
- Glôcôm góc mở.
- Đái tháo đường.
- Tiền sử rối loạn kiểm soát xung động.
- Buồn ngủ ban ngày.
- Tiền sử u hắc tố hoặc tổn thương da đáng ngờ.
Các lưu ý quan trọng:
- Không ngừng thuốc đột ngột.
- Theo dõi định kỳ công thức máu, chức năng gan, thận và tim mạch.
- Cảnh giác với cơn ngủ đột ngột.
- Người bệnh và người chăm sóc cần theo dõi hành vi cưỡng bức.
- Trước phẫu thuật, phải thông báo với bác sĩ gây mê về việc đang dùng levodopa/Benserazide.
- Không tự đổi dạng giải phóng tức thì sang giải phóng kéo dài.
(Medicines.org.uk)
Biểu hiện quá liều phối hợp levodopa/Benserazide có thể tương tự các tác dụng không mong muốn nhưng nghiêm trọng hơn, gồm:
- Loạn nhịp tim.
- Lú lẫn hoặc mất ngủ.
- Buồn nôn, nôn.
- Cử động không tự chủ bất thường.
- Biến động huyết áp.
Với dạng giải phóng kéo dài, triệu chứng có thể xuất hiện muộn do thuốc còn lưu trong đường tiêu hóa.
Xử trí chủ yếu là theo dõi dấu hiệu sinh tồn và điều trị hỗ trợ, bao gồm xử trí triệu chứng tim mạch hoặc thần kinh trung ương khi cần. Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu trong nhãn tham chiếu. Người nghi ngờ quá liều cần được đưa đến cơ sở y tế, không tự gây nôn hoặc tự dùng thuốc khác để xử trí. (Medicines.org.uk)
Điều kiện bảo quản phụ thuộc dạng bào chế và sản phẩm.
Theo SmPC của viên nang Madopar 200 mg/50 mg tại Anh:
- Bảo quản không quá 25°C.
- Giữ trong bao bì gốc.
- Đóng chặt nắp lọ.
- Bảo vệ thuốc khỏi độ ẩm.
Người dùng cần ưu tiên điều kiện ghi trên bao bì và tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm thực tế. Không dùng thuốc quá hạn, bị ẩm, đổi màu hoặc có dấu hiệu hư hỏng. (Medicines.org.uk)
Đối tượng đặc biệt
Theo SmPC Madopar tham chiếu tại Anh, chế phẩm không được dùng cho người dưới 25 tuổi vì hệ xương cần phát triển hoàn chỉnh; do đó không có khuyến cáo liều cho trẻ em trong nhãn này.
Giới hạn tuổi có thể khác giữa các quốc gia và chế phẩm. Không sử dụng levodopa/Benserazide cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên nếu chưa có chỉ định chuyên khoa và chưa kiểm tra nhãn thuốc được phê duyệt tại địa phương. (Medicines.org.uk)
Người cao tuổi có thể giảm khả năng dung nạp levodopa theo tuổi nhưng phối hợp Madopar nhìn chung được mô tả là có thể dung nạp khi được điều chỉnh liều phù hợp.
Cần đặc biệt theo dõi:
- Lú lẫn, ảo giác và mất định hướng.
- Hạ huyết áp tư thế và té ngã.
- Buồn ngủ hoặc ngủ đột ngột.
- Loạn vận động.
- Bệnh tim mạch.
- Khả năng dùng thuốc đúng lịch.
Liều cần được tăng từ từ và cá thể hóa, không dựa riêng vào tuổi. (Medicines.org.uk)
Phối hợp levodopa/Benserazide bị chống chỉ định trong thai kỳ theo các nhãn tham chiếu được sử dụng. Phụ nữ có khả năng mang thai phải sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp; một số nhãn khuyến cáo thử thai trước khi bắt đầu điều trị.
Nếu phát hiện mang thai trong khi đang dùng thuốc, người bệnh cần liên hệ ngay bác sĩ kê đơn. Không tự ngừng thuốc đột ngột; việc ngừng và chuyển điều trị phải được bác sĩ hướng dẫn do nguy cơ liên quan cả thai kỳ lẫn ngừng thuốc. (Medicines.org.uk)
Độ an toàn của levodopa/Benserazide trong thời kỳ cho con bú chưa được xác lập. Chưa rõ Benserazide có bài tiết vào sữa mẹ hay không.
SmPC tham chiếu khuyến cáo người mẹ cần dùng Madopar không nên cho con bú do không thể loại trừ nguy cơ đối với trẻ. Việc lựa chọn ngừng cho bú hay thay đổi điều trị cần được bác sĩ cân nhắc. (Medicines.org.uk)
Độ an toàn và hiệu quả của phối hợp levodopa/Benserazide chưa được xác lập đầy đủ ở người suy gan. Suy gan mất bù là chống chỉ định trong nhãn tham chiếu.
Chưa có chế độ điều chỉnh liều Benserazide riêng theo Child–Pugh hoặc chỉ số chức năng gan: .
Thông tin sản phẩm Roche cho biết thường không cần giảm liều phối hợp ở người suy thận nhẹ hoặc vừa. Tuy nhiên:
- Suy thận mất bù là chống chỉ định trong nhãn tham chiếu.
- Không có dữ liệu dược động học đầy đủ ở người urê huyết.
- Không được tự điều chỉnh liều theo mức lọc cầu thận.
Việc sử dụng cần được bác sĩ đánh giá theo mức độ suy thận và tình trạng lâm sàng.
Phối hợp levodopa/Benserazide có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy móc.
Người bị buồn ngủ hoặc từng có cơn ngủ đột ngột phải tránh:
- Lái xe.
- Điều khiển máy móc.
- Làm việc trên cao.
- Thực hiện hoạt động mà giảm tỉnh táo có thể gây thương tích.
Chỉ quay lại các hoạt động này sau khi triệu chứng đã được bác sĩ đánh giá và kiểm soát. (Medicines.org.uk)
Tương tác thuốc của Benserazide
Các tương tác sau chủ yếu được xác định đối với chế phẩm phối hợp và thành phần levodopa:
- Thuốc ức chế MAO không chọn lọc: chống chỉ định do nguy cơ cơn tăng huyết áp. Cần có khoảng cách ít nhất hai tuần sau khi ngừng thuốc ức chế MAO không hồi phục trước khi bắt đầu levodopa/Benserazide.
- Phối hợp MAO-A và MAO-B: được xem tương đương ức chế MAO không chọn lọc.
- Thuốc chống loạn thần đối kháng dopamine D2: có thể giảm tác dụng chống Parkinson và làm triệu chứng nặng hơn.
- Thuốc cường giao cảm: epinephrine, norepinephrine, isoproterenol hoặc amphetamine có thể được tăng cường tác dụng tim mạch.
- Thuốc hạ huyết áp: có thể làm tăng nguy cơ hạ huyết áp tư thế.
- Sắt sulfat: có thể làm giảm Cmax và AUC của levodopa khoảng 30–50% ở một số bệnh nhân.
- Metoclopramide: có thể làm tăng tốc độ hấp thu levodopa.
- Domperidone: có thể tăng sinh khả dụng của levodopa do tăng hấp thu tại ruột.
- Thuốc kháng cholinergic, amantadine, selegiline, bromocriptine hoặc chất chủ vận dopamine: có thể làm tăng cả tác dụng mong muốn và không mong muốn.
- Thuốc ức chế COMT: có thể làm tăng phơi nhiễm levodopa, khiến bác sĩ phải đánh giá lại liều.
- Halothane: có nguy cơ dao động huyết áp hoặc loạn nhịp khi gây mê.
- Bữa ăn giàu protein: có thể làm giảm tác dụng do cạnh tranh vận chuyển với levodopa.
Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc, thực phẩm bổ sung và thuốc không kê đơn cho bác sĩ. Không tự tách thời điểm uống sắt hoặc thay đổi lượng protein nếu chưa được hướng dẫn. (Medicines.org.uk)
Thắc mắc về hoạt chất Benserazide
Benserazide là chất ức chế enzym dopa decarboxylase ngoại biên. Hoạt chất được dùng cùng levodopa để giảm quá trình chuyển levodopa thành dopamine ngoài não, giúp nhiều levodopa đến hệ thần kinh trung ương hơn. Benserazide không có tác dụng chống Parkinson đáng kể nếu dùng đơn độc. (EMBL-EBI)
Không. Benserazide không được dùng như thuốc chống Parkinson đơn độc. Hoạt chất được bào chế phối hợp với levodopa, thường theo tỷ lệ levodopa:Benserazide là 4:1. Không được tự tách hoặc thay thế hai thành phần. (EMBL-EBI)
Nếu dùng levodopa đơn độc, một phần lớn thuốc có thể bị chuyển thành dopamine tại các mô ngoại biên trước khi đến não. Benserazide ức chế quá trình này ở ngoại vi, làm tăng lượng levodopa đến não và giảm một số tác dụng ngoại biên. Hoạt chất không ngăn được hoàn toàn các tác dụng trung ương của levodopa như loạn vận động. (Medicines.org.uk)
Dạng giải phóng tức thì thường được hướng dẫn uống ít nhất 30 phút trước hoặc một giờ sau bữa ăn vì protein trong thức ăn có thể ảnh hưởng đến hấp thu và vận chuyển levodopa. Nếu bị buồn nôn, bác sĩ có thể hướng dẫn dùng cùng một lượng nhỏ thức ăn ít protein. Dạng giải phóng kéo dài có thể có hướng dẫn khác; cần đọc đúng tờ hướng dẫn của sản phẩm.
Không. Ngừng thuốc đột ngột có thể làm triệu chứng Parkinson xấu đi và gây hội chứng giống an thần kinh ác tính với sốt cao, cứng cơ, thay đổi ý thức, tiêu cơ vân hoặc suy thận cấp. Việc giảm hoặc ngừng thuốc phải do bác sĩ hướng dẫn. (Medicines.org.uk)

