Butenafine

Butenafine là hoạt chất kháng nấm tổng hợp thuộc nhóm benzylamine, chủ yếu được bào chế dưới dạng kem bôi ngoài da 1%. Hoạt chất này ức chế quá trình epoxid hóa squalene, làm gián đoạn tổng hợp ergosterol — thành phần quan trọng của màng tế bào nấm. Tùy nhãn thuốc và quốc gia, butenafine được dùng cho một số nhiễm nấm da nông như nấm kẽ chân, nấm thân, nấm bẹn và lang ben. Thuốc chỉ dùng ngoài da; không dùng ở mắt, miệng, âm đạo, da đầu hoặc móng nếu nhãn sản phẩm không cho phép. Phản ứng thường gặp chủ yếu tại chỗ như ngứa, rát, kích ứng hoặc viêm da tiếp xúc. Liều và thời gian dùng thay đổi theo bệnh và chế phẩm, vì vậy người bệnh không nên tự chẩn đoán hoặc tự kéo dài điều trị. Thông tin dưới đây mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Butenafine là gì?: Thuốc kháng nấm tổng hợp thuộc nhóm benzylamine, thường dùng ngoài da dưới dạng muối butenafine hydrochloride.
  • Dạng phổ biến: Kem bôi da 1%, tương đương 10 mg butenafine hydrochloride trong mỗi gam kem.
  • Cơ chế: Ức chế epoxid hóa squalene, làm giảm tổng hợp ergosterol của màng tế bào nấm.
  • Chỉ định: Phụ thuộc nhãn chế phẩm; thường gồm nấm kẽ chân, nấm da thân, nấm bẹn và một số chế phẩm có chỉ định lang ben.
  • Tác dụng phụ: Ngứa, rát, châm chích, kích ứng hoặc viêm da tiếp xúc tại vùng bôi.
  • Lưu ý chính: Chỉ dùng ngoài da; tránh mắt, miệng, niêm mạc, âm đạo, móng và da đầu trừ khi có chỉ định phù hợp.
  • Phân loại bán thuốc: Khác nhau theo quốc gia và chế phẩm. Butefin 1% tại Việt Nam có nhãn thuốc kê đơn; một số chế phẩm butenafine 1% tại Hoa Kỳ là thuốc không kê đơn.

Hoạt chất Butenafine là gì?

Butenafine là hoạt chất kháng nấm bôi ngoài da. Thuốc tác động vào quá trình tạo sterol của nấm, qua đó cản trở cấu trúc và chức năng bình thường của màng tế bào nấm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Butenafine

INN Butenafine. Dạng muối thường được sử dụng trong thuốc bôi là butenafine hydrochloride.

CAS 101828-21-1 Công thức C23H27N

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Butenafine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Butenafine. Dạng muối thường được sử dụng trong thuốc bôi là butenafine hydrochloride.

Tên IUPAC

1-(4-tert-butylphenyl)-N-methyl-N-(naphthalen-1-ylmethyl)methanamine

Tên hóa học khác

N-(p-tert-Butylbenzyl)-N-methyl-1-naphthalenemethylamine | 1-Naphthalenemethanamine, N-[[4-(1,1-dimethylethyl)phenyl]methyl]-N-methyl-

Tên khác / tên đồng nghĩa

Butenafine HCl; butenafine hydrochloride; butenafin hydrochlorid là cách ghi trên một số nhãn tiếng Việt.

Tên viết tắt

BTF

Tên Latinh / tên dược điển

Butenafinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

101828-21-1

UNII

91Y494NL0X

PubChem CID

2484

RxNorm CUI

47461

Công thức phân tử

C23H27N

Dược động học của Butenafine

Butenafine được hấp thu qua da với nồng độ toàn thân thấp sau khi bôi. Các số liệu dược động học chi tiết hiện có chủ yếu đến từ nhãn FDA của Mentax 1%, trong đó nồng độ huyết tương tăng theo lượng thuốc và diện tích da được bôi. Không nên dùng các thông số này để tự tính liều hoặc suy rộng cho mọi chế phẩm.

Giai đoạn I: Hấp thu

Butenafine có thể được hấp thu qua da. Trong nghiên cứu ghi trên nhãn Mentax, sau khi bôi 6 g hoặc 20 g kem mỗi ngày trên diện tích da lớn trong 14 ngày, nồng độ đỉnh trung bình trong huyết tương lần lượt khoảng 1,4 ng/mL và 5,0 ng/mL. Các mức phơi nhiễm này được ghi nhận trong điều kiện nghiên cứu, không phải liều dùng thông thường cho mọi người bệnh.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

. Nhãn FDA cho biết tổng lượng hoặc tỷ lệ butenafine được hấp thu qua da vào tuần hoàn toàn thân chưa được định lượng đầy đủ.

Giai đoạn II: Phân bố

.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Nhãn FDA ghi nhận chất chuyển hóa chính tìm thấy trong nước tiểu được hình thành qua quá trình hydroxyl hóa tại chuỗi bên tert-butyl tận cùng. Thông tin đầy đủ về enzym chuyển hóa ở người .

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa được ghi nhận trong nước tiểu. Tỷ lệ thuốc hoặc chất chuyển hóa thải trừ qua từng đường chưa được xác định đầy đủ trong nguồn nhãn đã đối chiếu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Trong nghiên cứu bôi lượng lớn kem Mentax 1% trên diện tích da rộng, nồng độ huyết tương giảm theo hai pha với thời gian bán thải ước tính khoảng 35 giờ và trên 150 giờ. Đây là thông số nghiên cứu sau bôi ngoài da, không phải căn cứ để tự thay đổi tần suất sử dụng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Lượng kem sử dụng và tổng diện tích da bôi có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm toàn thân. Không nên bôi trên diện tích rộng, da tổn thương, dùng băng kín hoặc kéo dài hơn hướng dẫn nếu chưa được bác sĩ đánh giá.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Butenafine

Butenafine thuộc nhóm benzylamine tổng hợp. Nhóm này có liên quan về cấu trúc và cơ chế với các thuốc kháng nấm allylamine nhưng được phân loại riêng trong hệ thống ATC là D01AE23.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Butenafine ức chế quá trình epoxid hóa squalene, một bước sớm trong con đường sinh tổng hợp ergosterol. Sự thiếu hụt ergosterol làm ảnh hưởng đến màng tế bào nấm và hạn chế sự phát triển của nấm. Tùy nồng độ và chủng nấm trong thử nghiệm in vitro, hoạt chất có thể biểu hiện tác dụng diệt nấm hoặc kìm nấm; ý nghĩa lâm sàng của sự phân biệt này không phải lúc nào cũng rõ.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Butenafine đã cho thấy hoạt tính đối với các chủng liên quan đến chỉ định trên nhãn như Epidermophyton floccosum, Malassezia furfur, Trichophyton mentagrophytes, T. rubrum và T. tonsurans. Hoạt tính trong phòng thí nghiệm không đồng nghĩa với chỉ định điều trị cho mọi nhiễm nấm.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Butenafine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Butenafine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Butenafine

Tương tác giữa butenafine bôi ngoài da và các thuốc khác chưa được đánh giá có hệ thống. Không nên tự bôi chồng nhiều thuốc, mỹ phẩm điều trị, corticosteroid hoặc thuốc kháng nấm khác lên cùng một vùng da. Hãy thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về các sản phẩm đang dùng tại chỗ.

Thắc mắc về hoạt chất Butenafine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *