Bimatoprost

Bimatoprost là hoạt chất tương tự prostaglandin, chủ yếu được sử dụng để làm giảm áp lực nội nhãn ở người mắc glôcôm góc mở hoặc tăng nhãn áp. Tùy chế phẩm và quốc gia, bimatoprost còn được phê duyệt để điều trị tình trạng lông mi thưa; dạng cấy giải phóng kéo dài vào tiền phòng cũng đã được FDA Hoa Kỳ chấp thuận. Hoạt chất làm tăng dòng thoát thủy dịch qua đường bè và đường màng bồ đào – củng mạc. Các tác dụng không mong muốn đáng chú ý gồm đỏ mắt, ngứa hoặc kích ứng mắt, thay đổi lông mi, tăng sắc tố mí mắt và đổi màu mống mắt; thay đổi màu mống mắt có thể tồn tại lâu dài. Bimatoprost thường thuộc nhóm thuốc kê đơn và không nên được tự ý sử dụng, tăng liều hoặc ngừng điều trị. Nội dung dưới đây chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế việc khám và tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. (DailyMed)

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Bimatoprost
  • Nhóm dược lý: Chất tương tự prostaglandin/prostamide, thuốc hạ nhãn áp
  • Mã ATC: S01EE03
  • Chỉ định chính: Giảm áp lực nội nhãn trong glôcôm góc mở và tăng nhãn áp
  • Chỉ định phụ thuộc quốc gia/chế phẩm: Điều trị giảm lông mi; dạng cấy bimatoprost nội tiền phòng
  • Dạng dùng: Dung dịch nhỏ mắt, dung dịch bôi bờ mi trên, implant nội tiền phòng
  • Tác dụng thường gặp: Xung huyết kết mạc, kích ứng, ngứa mắt, thay đổi lông mi, tăng sắc tố
  • Cảnh báo nổi bật: Màu mống mắt có thể sẫm hơn và thay đổi này có thể vĩnh viễn
  • Yêu cầu sử dụng: Dùng theo đơn và đúng hướng dẫn của chuyên gia y tế

Hoạt chất Bimatoprost là gì?

Bimatoprost là một hoạt chất tương tự prostaglandin được sử dụng chủ yếu trong nhãn khoa. Tác dụng chính là làm tăng dòng thoát thủy dịch, qua đó giảm áp lực bên trong mắt.

Tùy chế phẩm và cơ quan quản lý, bimatoprost còn có thể được sử dụng để điều trị giảm lông mi hoặc được bào chế dưới dạng implant giải phóng kéo dài trong tiền phòng mắt. (DailyMed)

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Bimatoprost

INN Bimatoprost là tên tiếng Anh và tên INN của hoạt chất. (PubChem)

CAS 155206-00-1 Công thức C25H37NO4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Bimatoprost

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Bimatoprost là tên tiếng Anh và tên INN của hoạt chất. (PubChem)

Tên IUPAC

(Z)-7-[(1R,2R,3R,5S)-3,5-dihydroxy-2-[(E,3S)-3-hydroxy-5-phenylpent-1-enyl]cyclopentyl]-N-ethylhept-5-enamide

Tên hóa học khác

(5Z)-7-((1R,2R,3R,5S)-3,5-dihydroxy-2-((1E,3S)-3-hydroxy-5-phenylpent-1-en-1-yl)cyclopentyl)-N-ethylhept-5-enamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên mã được ghi nhận: AGN 192024. “Lumigan”, “Latisse” và “Durysta” là tên thương mại của các chế phẩm chứa bimatoprost, không phải tên đồng nghĩa hóa học của hoạt chất. (PubChem)

Tên viết tắt

BIM

Tên Latinh / tên dược điển

Bimatoprostum

Tên USAN

bimatoprost

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

155206-00-1

UNII

QXS94885MZ

PubChem CID

5311027

RxNorm CUI

283810

Công thức phân tử

C25H37NO4

Dược động học của Bimatoprost

Sau khi nhỏ mắt, bimatoprost được hấp thu vào tuần hoàn toàn thân với nồng độ rất thấp. Trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh dùng dung dịch 0,03% ở cả hai mắt mỗi ngày, nồng độ máu đạt đỉnh trong khoảng 10 phút và giảm xuống dưới giới hạn phát hiện ở phần lớn đối tượng trong vòng 1,5 giờ. Trạng thái ổn định đạt được trong tuần đầu và không ghi nhận tích lũy toàn thân đáng kể. (DailyMed)

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau khi nhỏ một giọt dung dịch bimatoprost 0,03% vào cả hai mắt mỗi ngày trong hai tuần:

  • Nồng độ trong máu đạt đỉnh trong khoảng 10 phút.
  • Nồng độ giảm dưới giới hạn phát hiện 0,025 ng/mL ở phần lớn đối tượng trong khoảng 1,5 giờ.
  • Cmax trung bình khoảng 0,08 ng/mL.
  • AUC₀–₂₄ giờ trung bình khoảng 0,09 ng·giờ/mL.
  • Không có tích lũy toàn thân đáng kể theo thời gian. (DailyMed)
Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối sau khi nhỏ mắt hoặc bôi bờ mi: .

Nhãn chính thức cho thấy mức phơi nhiễm toàn thân sau dùng tại mắt rất thấp nhưng không công bố giá trị sinh khả dụng tuyệt đối. (DailyMed)

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định được ghi nhận khoảng 0,67 L/kg. Trong máu người, bimatoprost chủ yếu hiện diện trong huyết tương; khoảng 12% ở dạng không gắn protein huyết tương. (DailyMed)

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Bimatoprost là thành phần lưu hành chính khi hoạt chất đi vào tuần hoàn. Sau đó, thuốc được chuyển hóa qua các phản ứng oxy hóa, N-deethyl hóa và glucuronid hóa, tạo thành nhiều chất chuyển hóa. Nhãn EMA ghi nhận bimatoprost được chuyển hóa bởi nhiều enzym và con đường khác nhau; các nghiên cứu tiền lâm sàng không cho thấy ảnh hưởng đáng kể lên enzym chuyển hóa thuốc tại gan. (DailyMed)

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau khi tiêm tĩnh mạch bimatoprost đánh dấu phóng xạ ở người khỏe mạnh, tối đa khoảng:

  • 67% liều được tìm thấy trong nước tiểu.
  • 25% liều được thu hồi trong phân.

Các số liệu này được xác định sau đường tiêm tĩnh mạch, không phản ánh trực tiếp tỷ lệ thải trừ sau khi nhỏ mắt. (DailyMed)

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải khoảng 45 phút sau một liều bimatoprost đường tĩnh mạch. Thời gian bán thải riêng sau nhỏ mắt hoặc sau implant nội tiền phòng: . (DailyMed)

CL · Độ thanh thải toàn phần

Tổng độ thanh thải trong máu sau khi dùng đường tĩnh mạch được ghi nhận khoảng 1,5 L/giờ/kg. (DailyMed)

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố cần lưu ý gồm:

  • Đường dùng và dạng bào chế: nhỏ mắt, bôi bờ mi và implant tạo ra mức phơi nhiễm tại chỗ khác nhau.
  • Nồng độ và thành phần chế phẩm, bao gồm chất bảo quản.
  • Tình trạng bề mặt giác mạc và kỹ thuật sử dụng.
  • Dữ liệu ở người suy thận hoặc suy gan vừa đến nặng còn hạn chế.
  • Đặc điểm dược động học ở trẻ em chưa được xác lập đầy đủ.

Chưa có đủ dữ liệu để đưa ra hệ số hiệu chỉnh liều theo tuổi, chức năng gan hoặc chức năng thận. (European Medicines Agency (EMA))

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Bimatoprost

Bimatoprost thuộc nhóm:

  • Chất tương tự prostaglandin/prostamide.
  • Thuốc hạ nhãn áp.
  • Thuốc điều trị glôcôm.
  • Mã ATC S01EE03.

Trong điều trị glôcôm, bimatoprost chủ yếu làm tăng thoát lưu thủy dịch thay vì trực tiếp làm giảm quá trình sản xuất thủy dịch. (FHI)

Phần III: Cơ chế tác dụng

Bimatoprost được cho là làm giảm áp lực nội nhãn bằng cách tăng dòng thoát thủy dịch qua cả:

  • Mạng lưới bè, còn gọi là đường thoát lưu thông thường.
  • Đường màng bồ đào – củng mạc, còn gọi là đường thoát lưu không thông thường.

Đối với lông mi, cơ chế chính xác chưa được xác định hoàn toàn. Nhãn Latisse cho rằng hoạt chất có thể làm tăng tỷ lệ nang lông ở pha anagen và kéo dài thời gian của pha tăng trưởng này. (DailyMed)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sau liều nhỏ mắt đầu tiên, tác dụng giảm áp lực nội nhãn có thể bắt đầu sau khoảng bốn giờ và đạt mức tối đa sau khoảng 8–12 giờ. Dùng thường xuyên hơn một lần mỗi ngày không làm tăng tác dụng; ngược lại, việc tiếp xúc với bimatoprost quá thường xuyên có thể làm giảm hiệu quả hạ nhãn áp. (DailyMed)

Tác dụng đối với lông mi xuất hiện từ từ. Trong nghiên cứu của chế phẩm Latisse, sự thay đổi thường chưa rõ ở đa số người dùng trước khoảng hai tháng và có xu hướng trở về mức ban đầu sau khi ngừng điều trị. (DailyMed)

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Bimatoprost

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Bimatoprost

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Bimatoprost

Chưa có nghiên cứu tương tác thuốc đầy đủ. Do nồng độ bimatoprost trong máu sau nhỏ mắt rất thấp, nhãn EMA không dự đoán nhiều tương tác toàn thân có ý nghĩa lâm sàng. Trong các nghiên cứu, bimatoprost đã được sử dụng cùng một số thuốc chẹn beta nhỏ mắt mà không ghi nhận bằng chứng rõ về tương tác. (European Medicines Agency (EMA))

Các điểm cần lưu ý:

  • Dùng đồng thời với một chất tương tự prostaglandin khác có thể làm giảm tác dụng hạ nhãn áp mong muốn.
  • Người đang dùng Lumigan hoặc thuốc tương tự prostaglandin để điều trị glôcôm chỉ nên sử dụng thêm Latisse sau khi hỏi bác sĩ và cần được theo dõi áp lực nội nhãn.
  • Các thuốc nhỏ mắt khác nên được dùng cách bimatoprost ít nhất năm phút. (DailyMed)

Người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ danh sách đầy đủ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thuốc nhỏ mắt và sản phẩm dùng quanh mắt.

Thắc mắc về hoạt chất Bimatoprost

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *