Bệnh phổi kẽ do thuốc (Drug-induced interstitial lung disease)

Bệnh phổi kẽ do thuốc là tổn thương viêm hoặc xơ hóa nhu mô phổi xuất hiện liên quan đến một thuốc hay liệu pháp điều trị. Người bệnh có thể ho khan, khó thở, sốt nhẹ hoặc giảm oxy máu; một số trường hợp chỉ được phát hiện qua chụp cắt lớp vi tính. Biểu hiện rất đa dạng và dễ nhầm với viêm phổi nhiễm trùng, phù phổi, bệnh phổi kẽ do bệnh nền hoặc tiến triển ung thư. Các nhóm thường được lưu ý gồm thuốc chống ung thư, thuốc điều hòa miễn dịch, thuốc chống loạn nhịp và một số kháng sinh. Việc nhận diện sớm mối liên hệ thời gian với thuốc, đánh giá HRCT, xét nghiệm chức năng hô hấp và loại trừ nguyên nhân khác giúp bác sĩ quyết định ngừng hay thay đổi thuốc an toàn, hỗ trợ hô hấp và cân nhắc điều trị chống viêm khi cần.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 17/07/2026

Bệnh phổi kẽ do thuốc là bệnh gì?

Bệnh phổi kẽ do thuốc là một nhóm phản ứng bất lợi trong đó thuốc, chất chuyển hóa hoặc đáp ứng miễn dịch do điều trị gây tổn thương phế nang và mô kẽ. Khái niệm này không đồng nghĩa với mọi tác dụng phụ hô hấp: thuốc còn có thể gây co thắt phế quản, tràn dịch màng phổi, phù phổi hoặc xuất huyết phế nang mà không tạo kiểu bệnh phổi kẽ điển hình.

Tổng quan về Bệnh phổi kẽ do thuốc (Drug-induced interstitial lung disease)
Tổng quan về Bệnh phổi kẽ do thuốc (Drug-induced interstitial lung disease)

Điểm khó là cùng một hoạt chất có thể gây nhiều kiểu tổn thương, còn một kiểu hình ảnh như viêm phổi tổ chức hóa lại có thể xuất hiện do nhiễm trùng, bệnh tự miễn hoặc xạ trị. Vì vậy, chẩn đoán không chỉ dựa vào việc “đang dùng một thuốc có nguy cơ”, mà cần chứng minh mối liên hệ thời gian hợp lý, mô hình lâm sàng–hình ảnh tương thích và không có nguyên nhân khác thuyết phục hơn.

Tên bệnh

Bệnh phổi kẽ do thuốc

Tên tiếng Anh

Drug-induced interstitial lung disease

Tên khác / tên đồng nghĩa

DIILD; DILD; viêm phổi do thuốc; độc tính phổi do thuốc; drug-related pneumonitis

Mã ICD-10

J70.2 đối với rối loạn phổi kẽ cấp do thuốc; J70.3 đối với thể mạn; J70.4 khi không xác định rõ cấp hay mạn. Việc mã hóa có thể cần thêm mã tác nhân gây hại theo hệ thống áp dụng.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Bệnh phổi kẽ thứ phát; độc tính thuốc; chuyên khoa Hô hấp phối hợp Dược lâm sàng và chuyên khoa điều trị bệnh nền.

Cơ quan ảnh hưởng

Nhu mô phổi, đặc biệt là phế nang, mô kẽ và vi tuần hoàn phổi; một số thuốc đồng thời gây tổn thương màng phổi, đường thở hoặc tim.

Tính chất bệnh

Phản ứng có thể cấp, bán cấp hoặc mạn tính; không lây; cơ chế gồm độc tính trực tiếp, phản ứng miễn dịch và tổn thương oxy hóa, đôi khi tiến triển thành xơ hóa.

Mức độ phổ biến

Ít gặp nhưng có ý nghĩa lâm sàng. Tổng quan hệ thống ghi nhận bệnh phổi do thuốc chiếm khoảng 3–5% các trường hợp bệnh phổi kẽ hiện mắc; nguy cơ thay đổi rất lớn giữa từng hoạt chất.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Bệnh phổi kẽ do thuốc

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Bệnh phổi kẽ do thuốc

Triệu chứng và dấu hiệu của Bệnh phổi kẽ do thuốc

Chẩn đoán Bệnh phổi kẽ do thuốc

Điều trị Bệnh phổi kẽ do thuốc

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Bệnh phổi kẽ do thuốc

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Bệnh phổi kẽ do thuốc

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *