Bệnh Cushing (Cushing disease)

Bệnh Cushing là dạng hội chứng Cushing do u tuyến yên tiết ACTH làm cortisol tăng kéo dài. Tình trạng liên quan u corticotroph tuyến yên và trục ACTH–cortisol và có thể gây tăng cân vùng thân, rạn tím, yếu cơ, tăng huyết áp, đái tháo đường và loãng xương. Nguyên nhân chủ yếu gồm u tuyến yên tiết ACTH; hiếm hơn là yếu tố di truyền liên quan u nội tiết. Người bệnh thường có mặt tròn, bầm dễ, rạn tím, yếu cơ, rối loạn kinh nguyệt, đau đầu hoặc thay đổi tâm trạng. Chẩn đoán cần phối hợp bệnh sử, khám, xét nghiệm cortisol, ACTH, MRI tuyến yên và đôi khi lấy mẫu xoang đá dưới và hình ảnh khi phù hợp. Điều trị tập trung vào phẫu thuật tuyến yên khi phù hợp, thuốc kiểm soát cortisol và theo dõi tái phát, đồng thời phòng biến chứng và hướng dẫn xử trí khi cơ thể chịu stress. Phát hiện sớm đặc biệt quan trọng vì đau đầu dữ dội kèm giảm thị lực, tụt huyết áp sau điều trị, khó thở hoặc nghi huyết khối. Người bệnh không nên tự ngừng hoặc điều chỉnh glucocorticoid khi chưa có hướng dẫn chuyên khoa.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 20/07/2026

Bệnh Cushing là bệnh gì?

Bệnh Cushing là một thực thể cụ thể trong hội chứng Cushing, không phải tên gọi chung cho mọi nguyên nhân tăng cortisol. Bản chất bệnh nằm ở u corticotroph tuyến yên và trục ACTH–cortisol. Điều này giúp phân biệt với các rối loạn có triệu chứng tương tự nhưng cơ chế khác.

Việc xác định đúng nguyên nhân quyết định lựa chọn xét nghiệm, thuốc, phẫu thuật và thời gian theo dõi.

Tên bệnh

Bệnh Cushing

Tên tiếng Anh

Cushing disease

Tên khác / tên đồng nghĩa

Cushing phụ thuộc tuyến yên; u tuyến yên tiết ACTH

Mã ICD-10

E24.0 – Bệnh Cushing phụ thuộc tuyến yên

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Nội tiết - Chuyển hóa; bệnh tuyến yên

Cơ quan ảnh hưởng

Tuyến yên, hai tuyến thượng thận và các cơ quan chịu tác động của cortisol.

Tính chất bệnh

Bệnh nội tiết mạn tính, không lây; thường do u tuyến yên lành tính tiết ACTH.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Bệnh Cushing

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Bệnh Cushing

Triệu chứng và dấu hiệu của Bệnh Cushing

Chẩn đoán Bệnh Cushing

Điều trị Bệnh Cushing

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Bệnh Cushing

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Bệnh Cushing

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *