Zuranolone

Zuranolone là một steroid thần kinh tổng hợp có tác dụng điều biến dị lập thể dương tính tại thụ thể gamma-aminobutyric acid type A, gọi tắt là GABA-A. Hoạt chất được phê duyệt tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu để điều trị trầm cảm sau sinh ở người lớn. Theo nhãn ZURZUVAE hiện hành tại Hoa Kỳ, liệu trình tham khảo là uống mỗi tối trong 14 ngày cùng thức ăn chứa chất béo; thuốc có thể được sử dụng đơn độc hoặc bổ sung vào thuốc chống trầm cảm đường uống. Cảnh báo nổi bật nhất là buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn và suy giảm khả năng lái xe; người dùng không được lái xe hoặc làm công việc nguy hiểm trong ít nhất 12 giờ sau mỗi liều. Zuranolone cũng có nguy cơ tương tác với rượu, thuốc ức chế thần kinh trung ương và thuốc ảnh hưởng CYP3A4. Đây là thuốc kê đơn, không phù hợp để tự mua hoặc tự điều chỉnh liều.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Zuranolone là gì?: Steroid thần kinh tổng hợp, điều biến dị lập thể dương tính thụ thể GABA-A.
  • Chỉ định đã xác minh: Điều trị trầm cảm sau sinh ở người lớn tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.
  • Dạng dùng: Viên nang cứng đường uống 20 mg, 25 mg và 30 mg.
  • Liệu trình theo nhãn: Uống một lần mỗi tối trong 14 ngày, cùng thức ăn chứa chất béo.
  • Cảnh báo quan trọng: Có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn, té ngã và suy giảm khả năng lái xe.
  • Lái xe: Không lái xe hoặc vận hành máy trong ít nhất 12 giờ sau mỗi liều.
  • Thai kỳ: FDA cảnh báo nguy cơ gây hại thai; EMA chống chỉ định trong thai kỳ.
  • Cho con bú: Thuốc hiện diện ở mức thấp trong sữa mẹ nhưng chưa đủ dữ liệu về ảnh hưởng đối với trẻ.
  • Việt Nam: Tình trạng đăng ký, lưu hành và phân loại quản lý.

Hoạt chất Zuranolone là gì?

Zuranolone là một steroid thần kinh tổng hợp có tác dụng tăng cường hoạt động của GABA tại thụ thể GABA-A. Thuốc được phát triển để tạo tác dụng điều biến GABAergic qua đường uống và hiện được phê duyệt cho điều trị trầm cảm sau sinh ở người lớn tại một số thị trường.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Zuranolone

CAS 1632051-40-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Zuranolone

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Zuranolone

Tên IUPAC

1-[2-[(3R,5R,8R,9R,10S,13S,14S,17S)-3-hydroxy-3,13-dimethyl-2,4,5,6,7,8,9,10,11,12,14,15,16,17-tetradecahydro-1H-cyclopenta[a]phenanthren-17-yl]-2-oxoethyl]pyrazole-4-carbonitrile

Tên khác / tên đồng nghĩa

SAGE-217 và BIIB125 là các mã phát triển từng được sử dụng cho zuranolone. Biệt dược được xác minh tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu là Zurzuvae.

Tên Latinh / tên dược điển

Zuranolonum

Tên USAN

zuranolone

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1632051-40-1

UNII

7ZW49N180B

PubChem CID

86294073

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Zuranolone

Sau khi uống cùng thức ăn chứa chất béo, nồng độ zuranolone đạt đỉnh sau khoảng 5–6 giờ. Thuốc phân bố rộng, gắn protein huyết tương trên 99,5%, được chuyển hóa mạnh với CYP3A4 là enzym chính và có thời gian bán thải cuối khoảng 19,7–24,6 giờ. Dùng một lần mỗi ngày tạo tích lũy khoảng 1,5 lần và đạt trạng thái ổn định sau 3–5 ngày.

Giai đoạn I: Hấp thu

Zuranolone được hấp thu qua đường uống, đạt nồng độ tối đa trong khoảng 5–6 giờ. Thời gian đạt đỉnh không thay đổi đáng kể bởi thức ăn, nhưng thức ăn chứa chất béo làm tăng rõ rệt Cmax và AUC, vì vậy thuốc được hướng dẫn dùng cùng bữa ăn hoặc đồ ăn nhẹ có chất béo.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối.

Thức ăn làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm zuranolone. Trong nhãn FDA, bữa ăn ít chất béo làm Cmax tăng khoảng 3,5 lần và AUC tăng khoảng 1,8 lần; bữa ăn nhiều chất béo làm Cmax tăng khoảng 4,3 lần và AUC tăng khoảng 2 lần so với lúc đói.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến sau đường uống lớn hơn 500 lít, cho thấy thuốc phân bố rộng vào mô. Tỷ lệ nồng độ máu toàn phần so với huyết tương khoảng 0,54–0,58 và mức gắn protein huyết tương trên 99,5%.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Zuranolone được chuyển hóa rộng rãi; CYP3A4 là enzym chính tham gia chuyển hóa. Không có chất chuyển hóa lưu hành nào chiếm trên 10% tổng vật chất liên quan đến thuốc và các chất chuyển hóa không được xem là đóng góp đáng kể vào tác dụng điều trị.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều zuranolone đánh dấu phóng xạ, khoảng 45% liều được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa, với lượng hoạt chất không đổi không đáng kể. Khoảng 41% được thu hồi trong phân dưới dạng chất chuyển hóa và dưới 2% dưới dạng hoạt chất không đổi.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối của zuranolone khoảng 19,7–24,6 giờ ở người lớn.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải biểu kiến trung bình sau đường uống, CL/F, khoảng 33 lít/giờ. Giá trị này là thông số quần thể trong nhãn thuốc, không được dùng để tự tính hoặc tự điều chỉnh liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có ý nghĩa gồm:

  • Thức ăn chứa chất béo làm tăng hấp thu và mức phơi nhiễm.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 làm tăng mức phơi nhiễm zuranolone.
  • Thuốc cảm ứng CYP3A4 làm giảm mức phơi nhiễm và có thể giảm hiệu quả.
  • Suy gan nặng làm tăng mức phơi nhiễm.
  • Suy thận vừa hoặc nặng làm tăng mức phơi nhiễm.
  • Tuổi từ 18–81, giới và chủng tộc không tạo khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng trong dữ liệu nhãn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Zuranolone

Zuranolone thuộc nhóm chất điều biến dị lập thể dương tính của thụ thể GABA-A. Khác với thuốc chống trầm cảm tác động trực tiếp lên hệ monoamine, nhãn FDA ghi nhận zuranolone không tác động trực tiếp lên các hệ monoaminergic.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác của zuranolone trong điều trị trầm cảm sau sinh chưa được hiểu đầy đủ. Tác dụng được cho là liên quan đến điều biến dị lập thể dương tính các thụ thể GABA-A, qua đó tăng dẫn truyền ức chế GABAergic tại hệ thần kinh trung ương. Dữ liệu EMA cho thấy thuốc có thể tác động lên cả thụ thể GABA-A tại synap và ngoài synap.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Zuranolone làm tăng hoạt động GABAergic và có thể gây tác dụng ức chế thần kinh trung ương, biểu hiện bằng buồn ngủ, an thần, chóng mặt, giảm nhận thức hoặc lú lẫn. Dùng cùng rượu hoặc alprazolam làm suy giảm thêm hiệu suất tâm thần vận động. Ở mức liều gấp hai liều tối đa được khuyến cáo, thuốc không gây kéo dài QTc có ý nghĩa lâm sàng trong nghiên cứu được nêu trên nhãn.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Zuranolone

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Zuranolone

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Zuranolone

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Codeine

Phối hợp codeine với benzodiazepine hoặc thuốc ức chế thần kinh trung ương khác có thể gây an thần sâu, hạ huyết áp, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp tại hệ thần kinh trung ương và trung tâm hô hấp. Không có chiều tác động đơn độc; cả hai thành phần làm tăng an thần và suy giảm đáp ứng hô hấp.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ quá mức, giảm tỉnh táo, hạ huyết áp, thở chậm hoặc nông, hôn mê và tử vong; nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, suy nhược hoặc có bệnh hô hấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi lựa chọn thay thế không phù hợp. Giới hạn liều và thời gian ở mức tối thiểu cần thiết, tư vấn dấu hiệu ức chế hô hấp; cân nhắc bảo đảm tiếp cận thuốc đảo ngược quá liều opioid theo hướng dẫn lâm sàng.

Mức độ an thần; nhịp thở; SpO2; huyết áp; ý thức; dấu hiệu quá liều. Đánh giá lại sau khởi trị và mỗi lần chỉnh liều.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Cảnh báo hộp và Mục 7 — Benzodiazepines and Other CNS Depressants | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[FDA] | New Safety Measures for Opioid Analgesics and Benzodiazepines | Nguy cơ buồn ngủ cực độ, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong | https://www.fda.gov/drugs/food-and-drug-administration-overdose-prevention-framework/new-safety-measures-announced-opioid-analgesics-prescription-opioid-cough-products-and | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Chlorpromazine

Chlorpromazine làm tăng và kéo dài tác dụng của các thuốc ức chế thần kinh trung ương.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Dược lực học: an thần, ức chế hô hấp và suy giảm tâm thần–vận động cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ sâu, suy giảm phối hợp, té ngã, hạ huyết áp, ức chế hô hấp hoặc hôn mê.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Tránh phối hợp không cần thiết; khi cần, khởi đầu thuốc ức chế CNS ở liều thấp hơn và chỉnh liều thận trọng.

Mức độ tỉnh táo, nhịp thở, SpO2, huyết áp, nguy cơ té ngã và khả năng vận hành máy móc.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Chlordiazepoxide

Các thuốc ức chế thần kinh trung ương khác có thể làm tăng tác dụng an thần, suy giảm tâm thần-vận động và ức chế hô hấp của chlordiazepoxide.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng dược lực học cộng hợp; nhóm liên quan gồm thuốc ngủ, thuốc mê, thuốc an thần, thuốc kháng histamin gây buồn ngủ và nhiều thuốc hướng thần.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ quá mức, lú lẫn, mất điều hòa, té ngã, giảm khả năng lái xe và có thể suy hô hấp, nhất là ở người cao tuổi hoặc suy hô hấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Hạn chế phối hợp không cần thiết; giảm gánh nặng thuốc an thần khi có thể và dùng liều thấp nhất phù hợp.

An thần ban ngày, tri giác, nhịp thở, SpO2, té ngã, dáng đi và khả năng thực hiện hoạt động nguy hiểm.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Chlordiazepoxide Hydrochloride capsule | Boxed Warning; Warnings and Precautions; Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=dd5f82b0-5a56-4728-941a-c8c2a0d51cc4 | Kiểm tra ngày 2026-08-04
emc/MHRA | Librium 10 mg Capsules SmPC | Section 4.5 Interaction with other medicinal products and other forms of interaction | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1729/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Azelastine

Phối hợp azelastine đường mũi với thuốc ức chế thần kinh trung ương có thể làm tăng buồn ngủ, giảm tỉnh táo và suy giảm hiệu năng thần kinh trung ương.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp. Tác dụng gây buồn ngủ hoặc suy giảm tâm thần–vận động của azelastine có thể cộng thêm với các thuốc có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng buồn ngủ, chóng mặt, giảm tập trung, suy giảm phối hợp vận động và khả năng lái xe/vận hành máy. Mức độ phụ thuộc thuốc phối hợp, liều và độ nhạy của người bệnh.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp khi có thể. Khi bắt buộc sử dụng, cần đánh giá từng thuốc cụ thể, tư vấn tránh lái xe/vận hành máy và không dùng thêm rượu; không tự điều chỉnh liều nếu nguồn chuyên biệt của cặp thuốc không hướng dẫn.

Theo dõi mức độ tỉnh táo, buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn và suy giảm phối hợp tâm thần–vận động, đặc biệt khi bắt đầu hoặc thay đổi thuốc ức chế thần kinh trung ương.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Azelastine hydrochloride nasal spray 0.15% | Section 7.1: concurrent use with other CNS depressants should be avoided | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?audience=professional&setid=c9239ce9-f77f-0db4-e053-2995a90aa4ec | Kiểm tra ngày 2026-08-02
FDA | Astelin (azelastine hydrochloride) Nasal Spray label | Drug Interactions: additive reductions in alertness and CNS performance | https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2012/020114s023lbl.pdf | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc (UK SmPC) | Azelastine hydrochloride/fluticasone nasal spray | Section 4.5: sedative effect may be enhanced with sedative or central nervous medicines | https://www.medicines.org.uk/emc/product/100498/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Acrivastin

Phối hợp acrivastine với các thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương có thể gây thêm suy giảm tỉnh táo ở một số người. Cảnh báo trong SmPC bao gồm các thuốc an thần và thuốc gây yên dịu.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp trên hệ thần kinh trung ương. Acrivastine có thể gây buồn ngủ; các thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương có thể làm tăng tác dụng an thần và suy giảm chức năng tâm thần-vận động.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng buồn ngủ, chóng mặt, giảm tỉnh táo, giảm tập trung và suy giảm khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc.

Khuyến nghị:

counsel_patient

Xử trí:

Đánh giá nhu cầu phối hợp và tổng gánh nặng an thần. Tư vấn người bệnh thận trọng với các hoạt động cần tỉnh táo; không lái xe hoặc vận hành máy móc nếu xuất hiện buồn ngủ, chóng mặt hoặc giảm tỉnh táo.

Theo dõi buồn ngủ ban ngày, chóng mặt, mức tỉnh táo, khả năng tập trung, phản ứng chậm và suy giảm chức năng tâm thần-vận động; đặc biệt lưu ý khi bắt đầu hoặc thay đổi thuốc ức chế CNS dùng kèm.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[eMC/SmPC] | Benadryl Allergy Relief (acrivastine 8 mg) | Mục 4.4–4.5: dùng cùng CNS depressants, bao gồm alcohol, có thể làm tăng suy giảm tỉnh táo | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1473/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[eMC/SmPC] | Acrivastin Allergy Relief capsules | Mục 4.4–4.5: CNS depressants gồm alcohol, sedatives và tranquilizers có thể gây thêm suy giảm tỉnh táo | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11991/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Zuranolone

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *