Viêm mạch do Cryoglobulin

Viêm mạch do cryoglobulin là viêm mạch máu nhỏ do các immunoglobulin bất thường gọi là cryoglobulin kết tủa khi nhiệt độ giảm và tạo phức hợp miễn dịch gây tổn thương mô. Bệnh thường biểu hiện bằng ban xuất huyết nổi gồ ở chân, mệt, đau khớp; trường hợp nặng có thể gây loét da, tê yếu do tổn thương thần kinh hoặc viêm cầu thận với tiểu máu, protein niệu và phù. Nguyên nhân quan trọng gồm viêm gan C, bệnh Sjögren, lupus và các bệnh tăng sinh tế bào B, nhưng đôi khi chưa xác định được. Xét nghiệm cryoglobulin đòi hỏi lấy và xử lý mẫu ở nhiệt độ phù hợp; sai quy trình có thể cho kết quả âm tính giả. Điều trị phải đồng thời kiểm soát nguyên nhân nền và mức độ viêm mạch, phối hợp chuyên khoa cơ xương khớp, thận, gan mật hoặc huyết học khi có tổn thương cơ quan.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Viêm mạch do cryoglobulin là bệnh gì?

Viêm mạch do cryoglobulin là một bệnh viêm mạch máu nhỏ do phức hợp chứa cryoglobulin lắng đọng và hoạt hóa bổ thể. Cryoglobulinemia chỉ nói rằng xét nghiệm phát hiện protein kết tủa khi lạnh; không phải mọi người có cryoglobulin đều có triệu chứng viêm mạch. Thể cryoglobulinemia type I thường gồm một immunoglobulin đơn dòng và thiên về tắc mạch, tăng độ nhớt hoặc thiếu máu đầu chi, thường liên quan bệnh huyết học. Type II và III gọi là cryoglobulinemia hỗn hợp, có hoạt tính yếu tố dạng thấp và thường gây viêm mạch phức hợp miễn dịch. Vì vậy, bác sĩ cần phân biệt “có cryoglobulin”, “hội chứng cryoglobulinemia có triệu chứng” và “viêm mạch do cryoglobulin”. Việc định type, tìm nguyên nhân và đánh giá thận, thần kinh, da quyết định điều trị; chỉ dựa vào cryocrit cao hay thấp không đủ dự đoán mức độ bệnh.

Tên bệnh

Viêm mạch do cryoglobulin

Tên tiếng Anh

Cryoglobulinemic vasculitis

Tên khác / tên đồng nghĩa

Viêm mạch cryoglobulin; hội chứng cryoglobulinemia hỗn hợp; mixed cryoglobulinemic vasculitis; cryoglobulinaemic vasculitis

Mã ICD-10

D89.1 – Cryoglobulinaemia. ICD-10 WHO không có mã riêng hoàn toàn tương ứng cho mọi trường hợp viêm mạch do cryoglobulin; có thể cần mã bổ sung cho tổn thương cơ quan hoặc nguyên nhân nền.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Miễn dịch – Dị ứng – Tự miễn; viêm mạch máu nhỏ do phức hợp miễn dịch; cơ xương khớp, huyết học, gan mật và thận.

Cơ quan ảnh hưởng

Da, khớp, dây thần kinh ngoại biên và thận thường bị ảnh hưởng; có thể liên quan mạch đầu chi, gan, đường tiêu hóa, phổi, tim hoặc hệ thần kinh trung ương trong trường hợp nặng.

Tính chất bệnh

Bệnh viêm mạch hệ thống do protein miễn dịch kết tủa ở nhiệt độ thấp, thường mạn tính hoặc tái phát. Bản thân viêm mạch không lây, nhưng một nguyên nhân nền như viêm gan C hoặc B có thể lây.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp. Tần suất thay đổi theo tỷ lệ viêm gan C, bệnh tự miễn và bệnh tăng sinh dòng tế bào B; gánh nặng do viêm gan C đã giảm ở nơi tiếp cận tốt thuốc kháng virus trực tiếp.

Bệnh có lây không?

Tùy nguyên nhân

Đường lây

Viêm mạch do cryoglobulin không truyền từ người sang người. Nếu nguyên nhân là viêm gan C hoặc viêm gan B, virus có thể lây chủ yếu qua máu, dùng chung kim tiêm hoặc dụng cụ xuyên da không an toàn; lây qua quan hệ tình dục và từ mẹ sang con tùy virus và bối cảnh. Bệnh do tự miễn hoặc rối loạn huyết học không có đường lây.

Tổng quan chuyên môn về Viêm mạch do cryoglobulin

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Viêm mạch do cryoglobulin

Triệu chứng và dấu hiệu của Viêm mạch do cryoglobulin

Chẩn đoán Viêm mạch do cryoglobulin

Điều trị Viêm mạch do cryoglobulin

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Viêm mạch do cryoglobulin

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Viêm mạch do cryoglobulin

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *