Uracil

Uracil là một base nitơ thuộc nhóm pyrimidine, có mặt tự nhiên trong RNA và thường bắt cặp với adenine. Khác với uridine, uracil không gắn với đường ribose; cũng không phải là fluorouracil, thuốc chống ung thư có cấu trúc tương tự nhưng tác dụng hoàn toàn khác. Trong cơ thể, uracil được chuyển hóa chủ yếu qua enzym dihydropyrimidine dehydrogenase, viết tắt là DPD. Nồng độ uracil huyết tương có thể được sử dụng trong đánh giá kiểu hình thiếu DPD trước khi điều trị một số fluoropyrimidine. Chưa xác minh được chỉ định thuốc độc lập cho uracil đơn thành phần. Ứng dụng dược lý nổi bật của chất này nằm trong thuốc phối hợp tegafur–uracil, trong đó uracil ức chế cạnh tranh sự phân hủy fluorouracil, giúp duy trì mức phơi nhiễm của thuốc chống ung thư. Vì đây là thuốc hóa trị phối hợp, liều dùng và dữ liệu an toàn của sản phẩm không được quy hoàn toàn cho riêng uracil.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Base pyrimidine tự nhiên có trong RNA
  • Công thức C4H4N2O2, khối lượng phân tử khoảng 112,09 g/mol
  • Thành phần nền của uridine và các nucleotide uridine
  • Chưa xác minh được chỉ định điều trị được phê duyệt
  • Uracil được DPD chuyển thành dihydrouracil
  • Nồng độ uracil huyết tương có thể hỗ trợ đánh giá thiếu DPD
  • Thành phần của phối hợp tegafur–uracil, thường theo tỷ lệ mol 1:4
  • Ức chế cạnh tranh DPD, làm giảm phân hủy fluorouracil
  • Không đồng nhất uracil với uridine, UMP hoặc fluorouracil
  • Ufur capsule chứa tegafur 100 mg và uracil 224 mg được gia hạn đăng ký năm 2024

Hoạt chất Uracil là gì?

Uracil là một base pyrimidine tự nhiên có trong RNA. Trong chuỗi RNA, uracil thường bắt cặp với adenine; trong DNA, thymine thường đảm nhiệm vị trí tương ứng. Khi uracil liên kết với ribose, hợp chất tạo thành được gọi là uridine.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Uracil

CAS 66-22-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Uracil

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Uracil

Tên IUPAC

1H-pyrimidine-2,4-dione

Tên hóa học khác

2,4(1H,3H)-Pyrimidinedione

Tên khác / tên đồng nghĩa

Pyrimidine-2,4(1H,3H)-dione; 2,4-pyrimidinedione; 2,4-dioxopyrimidine.

Tên viết tắt

Ura

Tên USAN

uracil

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

66-22-8

UNII

56HH86ZVCT

PubChem CID

1174

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Dược động học của Uracil

Dược động học của uracil phụ thuộc mạnh vào hoạt tính DPD. Nghiên cứu dùng uracil đường uống cho thấy nồng độ, diện tích dưới đường cong và quá trình tạo dihydrouracil khác biệt rõ giữa người có hoạt tính DPD bình thường và người thiếu DPD.

Trong dữ liệu UFT, uracil được hấp thu nhanh, đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 1–2 giờ, gắn protein huyết thanh không đáng kể và có thời gian bán thải cuối khoảng 20–40 phút. Các thông số này được ghi nhận khi dùng phối hợp với tegafur, không phải uracil đơn trị.

Giai đoạn I: Hấp thu

Uracil được hấp thu tương đối nhanh qua đường tiêu hóa. Trong thuốc UFT, nồng độ đỉnh của uracil thường đạt trong vòng 1–2 giờ. Bữa ăn nhiều chất béo làm giảm khoảng 66% AUC của uracil và làm giảm, trì hoãn nồng độ đỉnh so với dùng lúc đói.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của uracil đơn thành phần đường uống.

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy uracil có thể được hấp thu sau đường uống, nhưng mức phơi nhiễm biến thiên đáng kể theo liều và hoạt tính DPD. Không có tỷ lệ sinh khả dụng chuẩn hóa để áp dụng cho mọi chế phẩm.

Giai đoạn II: Phân bố

Trong dữ liệu dùng UFT ở trạng thái ổn định, thể tích phân bố biểu kiến đường uống trung bình của uracil khoảng 474 lít và mức gắn protein huyết thanh không đáng kể. Các thông số này không nên ngoại suy trực tiếp cho uracil dùng đơn độc hoặc liều khác.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Uracil được chuyển hóa chủ yếu qua con đường dị hóa pyrimidine. Bước đầu tiên và giới hạn tốc độ do DPD xúc tác, chuyển uracil thành 5,6-dihydrouracil. Chất này tiếp tục được chuyển hóa thành các chất trung gian rồi thành beta-alanine, carbon dioxide và các sản phẩm chứa nitơ.

Thiếu hoặc ức chế DPD có thể làm uracil tích tụ trong huyết tương.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Uracil được loại bỏ chủ yếu thông qua chuyển hóa nhanh theo con đường DPD thay vì thải nguyên vẹn. Một phần các chất chuyển hóa được bài tiết qua nước tiểu và carbon từ uracil có thể được thải qua hơi thở dưới dạng carbon dioxide. Tỷ lệ thải trừ định lượng của uracil nguyên vẹn.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Tài liệu UFT ghi thời gian bán thải cuối của uracil khoảng 20–40 phút. Giá trị này được xác định trong bối cảnh sử dụng thuốc phối hợp tegafur–uracil và không phải thông số chuẩn hóa cho uracil đơn thành phần ở mọi liều.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân chuẩn hóa của uracil đơn thành phần.

Hoạt tính DPD là yếu tố quyết định quan trọng đối với tốc độ thanh thải uracil; người thiếu DPD có mức phơi nhiễm uracil cao và kéo dài hơn.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học uracil gồm:

  • Hoạt tính enzym DPD và biến thể của gen DPYD.
  • Liều dùng.
  • Sử dụng uracil đơn độc hay phối hợp với tegafur.
  • Thức ăn, đặc biệt bữa ăn nhiều chất béo.
  • Thời điểm lấy mẫu và điều kiện tiền phân tích khi định lượng uracil huyết tương.
  • Chức năng gan, nơi diễn ra phần lớn chuyển hóa pyrimidine.

Ảnh hưởng riêng của suy gan và suy thận đối với uracil đơn thành phần chưa được xác định đầy đủ.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Uracil

Uracil có hai vai trò cần được phân biệt:

  • Vai trò sinh học: là base cấu tạo nên uridine và các nucleotide uridine tham gia tổng hợp RNA.
  • Vai trò dược lý trong UFT: cạnh tranh với fluorouracil tại enzym DPD, làm chậm quá trình phân hủy fluorouracil được tạo ra từ tegafur.

Uracil không trực tiếp trở thành fluorouracil và không được xem là thuốc gây độc tế bào độc lập trong công thức này. Hiệu quả chống ung thư là hiệu quả của toàn bộ phối hợp tegafur–uracil, có thể kèm calcium folinate.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Trong thuốc tegafur–uracil:

  • Tegafur được chuyển hóa thành fluorouracil.
  • Uracil ức chế cạnh tranh và có tính hồi phục đối với DPD, enzym chính phân hủy fluorouracil.
  • Việc giảm phân hủy giúp tăng và kéo dài nồng độ fluorouracil được tạo ra từ tegafur.
  • Khi có calcium folinate, chất chuyển hóa folate hỗ trợ tăng tác dụng ức chế thymidylate synthase của fluorouracil.

Cơ chế này chỉ áp dụng trong bối cảnh thuốc phối hợp và không chứng minh uracil đơn độc có tác dụng điều trị ung thư.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học nổi bật của uracil trong UFT là ức chế cạnh tranh DPD, từ đó làm tăng mức phơi nhiễm fluorouracil. Mức độ tác động phụ thuộc tỷ lệ uracil–tegafur, liều, thức ăn và hoạt tính DPD của người bệnh.

Chưa có chỉ dấu dược lực học điều trị được chuẩn hóa cho uracil đơn thành phần.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Uracil

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Uracil

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Uracil

Uracil là cơ chất tự nhiên và có thể cạnh tranh tại DPD. Khi được dùng với tegafur, uracil làm giảm phân hủy fluorouracil; vì vậy không được tự phối hợp uracil với fluorouracil, capecitabine, tegafur hoặc thuốc fluoropyrimidine khác.

Đối với UFT, các tương tác quan trọng được ghi nhận gồm:

  • Brivudine và các chất ức chế DPD có thể làm tăng độc tính fluoropyrimidine, có khả năng tử vong.
  • Warfarin có thể tăng thời gian prothrombin hoặc INR.
  • Phenytoin có thể tăng nồng độ và gây ngộ độc.
  • Chất ức chế hoặc cơ chất CYP2A6 có thể ảnh hưởng chuyển hóa tegafur.
  • Thức ăn làm giảm mức phơi nhiễm uracil và fluorouracil.

Các tương tác này áp dụng cho thuốc phối hợp, không phải danh sách tương tác đầy đủ của uracil đơn chất.

Thắc mắc về hoạt chất Uracil

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *