Tisopurine

Tisopurine, còn được gọi là thiopurinol, là một hợp chất ức chế quá trình tạo acid uric và được xếp trong nhóm thuốc chống gút theo mã ATC M04AA02. Hoạt chất này từng được nghiên cứu và sử dụng để làm giảm nồng độ acid uric ở người bệnh gút. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy tisopurine có thể tác động lên xanthine oxidase và các giai đoạn sớm của quá trình tổng hợp purine, nhưng cơ chế lâm sàng chưa được mô tả đầy đủ như các thuốc hạ urat hiện dùng.

Hiện chưa xác minh được nhãn thuốc, liều dùng chính thức hoặc sản phẩm tisopurine đang lưu hành tại Việt Nam. Hướng dẫn NICE hiện hành về điều trị hạ urat đề cập allopurinol và febuxostat, không xác lập tisopurine là lựa chọn điều trị thông thường. Người đọc không nên nhầm tisopurine với nhóm thiopurine ức chế miễn dịch như azathioprine hoặc mercaptopurine và không được tự áp dụng thông tin liều dùng lịch sử.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Tisopurine là gì: Hoạt chất còn gọi là thiopurinol, từng được dùng làm giảm acid uric trong bệnh gút.
  • Nhóm dược lý: Thuốc chống gút, chất ức chế sản xuất acid uric và chất ức chế xanthine oxidase.
  • Mã ATC: M04AA02.
  • Tình trạng sử dụng hiện nay: Chưa xác minh được nhãn thuốc hiện hành hoặc tình trạng lưu hành tại Việt Nam.
  • Liều dùng: Chưa tìm được nhãn hoặc SmPC hiện hành đủ tin cậy để xác nhận.
  • Nguy cơ quan trọng: Đã có báo cáo viêm gan cấp liên quan tisopurine; dữ liệu về tần suất và yếu tố nguy cơ còn hạn chế.
  • Khuyến cáo: Không tự mua, tự sử dụng hoặc thay thế thuốc hạ urat đang được bác sĩ kê đơn.

Hoạt chất Tisopurine là gì?

Tisopurine là hoạt chất hạ acid uric có cấu trúc tương tự purine, còn gọi là thiopurinol. Hoạt chất từng được sử dụng trong điều trị bệnh gút và được WHO phân loại với mã ATC M04AA02.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Tisopurine

CAS 5334-23-6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Tisopurine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Tisopurine

Tên IUPAC

1,7-dihydropyrazolo[5,4-d]pyrimidine-4-thione

Tên hóa học khác

4-Mercaptopyrazolo[3,4-d]pyrimidine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Thiopurinol; 1H-pyrazolo(3,4-d)pyrimidine-4-thiol; NSC-1392. Exuracid được ghi nhận là một tên thương mại lịch sử.

Tên Latinh / tên dược điển

Tisopurinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

5334-23-6

UNII

79F9I2R16M

PubChem CID

135445058

RxNorm CUI

38136

Dược động học của Tisopurine

Dữ liệu dược động học lâm sàng hiện đại của tisopurine rất hạn chế. Các tài liệu cũ mô tả sự hấp thu đường uống, liên kết với albumin và phân bố trong tế bào máu nhưng chưa cung cấp bộ thông số đầy đủ về sinh khả dụng, độ thanh thải, thể tích phân bố hoặc thời gian bán thải ở người.

Giai đoạn I: Hấp thu

Một nghiên cứu chuyển hóa trên động vật được tóm tắt trong tài liệu năm 1977 cho thấy tisopurine hấp thu đường uống kém hơn allopurinol. Chưa có tỷ lệ hấp thu hoặc sinh khả dụng tuyệt đối ở người được xác minh từ nhãn thuốc hiện hành.

Giai đoạn II: Phân bố

Nghiên cứu in vitro cho thấy tisopurine có khả năng liên kết với albumin huyết thanh người. Trong điều kiện thí nghiệm trên máu toàn phần, một phần thuốc được tế bào hấp thu và liên kết không hồi phục với protein tế bào. Ý nghĩa lâm sàng và thể tích phân bố.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Các chất chuyển hóa của tisopurine đã được khảo sát trong hồng cầu người và động vật, đồng thời sự hình thành ribotide của tisopurine được đề xuất có thể tham gia ức chế tổng hợp purine. Con đường chuyển hóa định lượng ở người.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Ảnh hưởng của tuổi, giới, thức ăn, di truyền, chức năng gan, chức năng thận và thuốc dùng đồng thời đến dược động học tisopurine.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Tisopurine

Tisopurine thuộc nhóm thuốc tác động trên hệ cơ xương, phân nhóm thuốc chống gút và nhóm chế phẩm ức chế sản xuất acid uric. Cơ sở dữ liệu KEGG phân loại hoạt chất là chất ức chế xanthine oxidase, với XDH — xanthine dehydrogenase/oxidase — là đích phân tử được ghi nhận.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Tisopurine có thể làm giảm acid uric thông qua hai cơ chế được đề xuất:

  • Ức chế xanthine oxidase/xanthine dehydrogenase, làm giảm chuyển hypoxanthine và xanthine thành acid uric.
  • Tác động lên giai đoạn sớm của quá trình tổng hợp purine, có thể thông qua chất chuyển hóa ribotide và cơ chế điều hòa ngược tổng hợp purine mới.

Nghiên cứu cũ cho thấy hoạt tính ức chế xanthine oxidase in vitro của tisopurine thấp hơn allopurinol. Cơ chế đóng góp chính trong điều trị ở người chưa được xác định chắc chắn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tisopurine đã được ghi nhận làm giảm acid uric huyết tương và acid uric niệu ở một số người bệnh gút trong các nghiên cứu lịch sử. Tác dụng này không nhất thiết đi kèm tăng bài tiết hypoxanthine và xanthine như dự đoán khi chỉ ức chế xanthine oxidase.

Hoạt chất được báo cáo không hiệu quả trong một số trường hợp gút liên quan thiếu hụt hypoxanthine-guanine phosphoribosyltransferase, củng cố giả thuyết tác dụng lên tổng hợp purine mới.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Tisopurine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Tisopurine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Tisopurine

Chưa tìm được nhãn thuốc hiện hành hoặc dữ liệu lâm sàng đủ tin cậy để xây dựng danh mục tương tác thuốc đầy đủ. Không tự phối hợp tisopurine với thuốc hạ acid uric, thuốc gây độc gan, thuốc ảnh hưởng tủy xương hoặc thuốc điều trị gút khác.

Thắc mắc về hoạt chất Tisopurine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *