Ticagrelor là thuốc kháng kết tập tiểu cầu đường uống, tác động trực tiếp và có hồi phục lên thụ thể P2Y12 của adenosine diphosphate trên tiểu cầu. Thuốc làm giảm hình thành huyết khối động mạch nhưng đồng thời làm tăng nguy cơ chảy máu, đôi khi nghiêm trọng hoặc tử vong. Nhãn Hoa Kỳ phê duyệt ticagrelor cho một số trường hợp hội chứng mạch vành cấp, tiền sử nhồi máu cơ tim, bệnh động mạch vành nguy cơ cao và đột quỵ thiếu máu não nhẹ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua nguy cơ cao.
Liều, thời gian điều trị và việc phối hợp aspirin thay đổi theo bệnh cảnh cũng như khu vực quản lý. Ticagrelor không được tự ngừng đột ngột vì gián đoạn điều trị có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, huyết khối trong stent và tử vong.
Nội dung chính
- Ticagrelor là gì: Thuốc kháng kết tập tiểu cầu tác động trực tiếp, có hồi phục lên thụ thể P2Y12.
- Nhóm và mã ATC: Thuốc ức chế kết tập tiểu cầu, không bao gồm heparin; mã ATC B01AC24.
- Chỉ định chính: Hội chứng mạch vành cấp, dự phòng thứ phát sau nhồi máu cơ tim và một số chỉ định tim mạch hoặc thần kinh khác tùy nhãn quản lý.
- Hàm lượng phổ biến: Viên nén bao phim 60 mg và 90 mg.
- Nguy cơ nổi bật: Chảy máu, khó thở, nhịp chậm hoặc khoảng ngừng thất, tăng acid uric và tăng creatinin.
- Ngừng trước phẫu thuật: Nhãn Hoa Kỳ hướng dẫn ngừng khoảng 5 ngày trước phẫu thuật có nguy cơ chảy máu lớn khi có thể; quyết định phải do bác sĩ thực hiện.
- Aspirin phối hợp: Nhãn Hoa Kỳ thường dùng aspirin duy trì 75–100 mg/ngày; SmPC châu Âu ghi 75–150 mg/ngày. Không tự thay đổi liều aspirin.
- Khuyến cáo quan trọng: Không tự ngừng ticagrelor, kể cả khi xuất hiện bầm tím hoặc trước thủ thuật nha khoa; cần liên hệ bác sĩ để được đánh giá.
Hoạt chất Ticagrelor là gì?
Ticagrelor là thuốc kháng kết tập tiểu cầu đường uống, tác động trực tiếp và có hồi phục lên thụ thể P2Y12. Thuốc ngăn tín hiệu do adenosine diphosphate kích hoạt, qua đó hạn chế hoạt hóa và kết tập tiểu cầu.
Ticagrelor không phải tiền thuốc bắt buộc phải chuyển hóa mới có tác dụng, mặc dù thuốc vẫn tạo ra một chất chuyển hóa có hoạt tính.
Ticagrelor
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Ticagrelor |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Ticagrelor |
| Tên IUPAC | (1S,2S,3R,5S)-3-[7-[[(1R,2S)-2-(3,4-difluorophenyl)cyclopropyl]amino]-5-propylsulfanyltriazolo[4,5-d]pyrimidin-3-yl]-5-(2-hydroxyethoxy)cyclopentane-1,2-diol |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | AZD6140 là mã phát triển từng được sử dụng cho ticagrelor. Brilinta và Brilique là tên thương mại quốc tế; tên thương mại không đồng nghĩa với tình trạng lưu hành hiện hành tại Việt Nam. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Ticagrelorum |
| Tên USAN | ticagrelor |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 274693-27-5 |
|---|---|
| UNII | GLH0314RVC |
| PubChem CID | 9871419 |
| RxNorm CUI | 1116632 |
Dược động học của Ticagrelor
Ticagrelor được hấp thu nhanh, đạt nồng độ tối đa trung vị khoảng 1,5 giờ. Chất chuyển hóa chính có hoạt tính AR-C124910XX đạt nồng độ tối đa khoảng 2,5 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương trên 99%, được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và đào thải chủ yếu thông qua chuyển hóa ở gan cùng bài tiết qua mật–phân.
Giai đoạn I: Hấp thu
Ticagrelor có thời gian đạt nồng độ tối đa trung vị khoảng 1,5 giờ; chất chuyển hóa có hoạt tính đạt nồng độ tối đa khoảng 2,5 giờ. Bữa ăn nhiều chất béo làm tăng diện tích dưới đường cong của ticagrelor khoảng 21% nhưng không tạo thay đổi được xem là có ý nghĩa lâm sàng đối với cách dùng, vì vậy thuốc có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
Viên nghiền pha nước dùng đường uống hoặc qua ống thông mũi–dạ dày có mức phơi nhiễm tương đương viên nuốt nguyên trong nghiên cứu dược động học.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình của ticagrelor khoảng 36%, với khoảng được báo cáo từ 30% đến 42%. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định khoảng 88 lít. Ticagrelor và chất chuyển hóa có hoạt tính gắn với protein huyết tương người trên 99%.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
CYP3A4 là enzym chính chuyển hóa ticagrelor và tạo chất chuyển hóa có hoạt tính AR-C124910XX. Chất chuyển hóa này có hoạt lực kháng tiểu cầu gần tương đương ticagrelor và mức phơi nhiễm toàn thân khoảng 30–40% mức phơi nhiễm của thuốc mẹ. Ticagrelor và chất chuyển hóa là cơ chất và chất ức chế yếu P-glycoprotein; ticagrelor còn ức chế BCRP.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Đường loại bỏ chính là chuyển hóa tại gan. Sau khi dùng ticagrelor đánh dấu phóng xạ, khoảng 58% lượng phóng xạ được thu hồi trong phân và 26% trong nước tiểu. Ticagrelor cùng chất chuyển hóa có hoạt tính được bài tiết nguyên dạng trong nước tiểu dưới 1% liều; chất chuyển hóa chính có khả năng được thải chủ yếu qua mật.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình khoảng 7 giờ đối với ticagrelor và khoảng 9 giờ đối với chất chuyển hóa có hoạt tính AR-C124910XX. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải toàn thân trung bình được xác minh từ nhãn hiện hành. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Chất ức chế mạnh CYP3A4 làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm ticagrelor và nguy cơ chảy máu hoặc khó thở.
- Chất cảm ứng mạnh CYP3A4 làm giảm mức phơi nhiễm và có thể làm giảm hiệu quả kháng tiểu cầu.
- Opioid như morphine có thể làm chậm và giảm hấp thu ticagrelor do làm chậm rỗng dạ dày.
- Suy gan làm tăng nguy cơ tăng nồng độ thuốc; cần tránh hoặc chống chỉ định trong suy gan nặng tùy nhãn quản lý.
- Suy thận thông thường không yêu cầu hiệu chỉnh liều theo nhãn, nhưng dữ liệu kết cục ở người bệnh thận giai đoạn cuối đang lọc máu còn hạn chế.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Ticagrelor
Ticagrelor thuộc nhóm cyclopentyltriazolopyrimidine và khác về cấu trúc với nhóm thienopyridine như clopidogrel hoặc prasugrel. Ticagrelor cùng chất chuyển hóa chính tương tác có hồi phục với thụ thể P2Y12, trong khi tác dụng của các chất chuyển hóa có hoạt tính của thienopyridine lên thụ thể là không hồi phục.
Sự khác biệt về cơ chế không có nghĩa ticagrelor phù hợp hơn cho mọi người bệnh; lựa chọn thuốc phải cân bằng nguy cơ huyết khối, chảy máu, bệnh đồng mắc, khả năng tuân thủ và tương tác.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Ticagrelor và chất chuyển hóa có hoạt tính gắn có hồi phục với thụ thể P2Y12 của adenosine diphosphate trên bề mặt tiểu cầu. Sự tương tác này ngăn truyền tín hiệu nội bào, làm giảm hoạt hóa tiểu cầu, thay đổi hình dạng tiểu cầu và kết tập tiểu cầu.
Do tác động lên chức năng tiểu cầu, thuốc làm giảm biến cố huyết khối động mạch nhưng đồng thời kéo dài thời gian cầm máu và làm tăng nguy cơ xuất huyết.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Sau liều nạp ticagrelor 180 mg, tác dụng ức chế kết tập tiểu cầu xuất hiện nhanh và đạt mức tối đa khoảng 2 giờ, sau đó được duy trì ít nhất 8 giờ trong nghiên cứu dược lực học. Sau khi ngừng ticagrelor dùng đều đặn, tác dụng ức chế tiểu cầu giảm dần; sau khoảng 5 ngày, mức ức chế trung bình trong nghiên cứu gần với giả dược.
Diễn biến dược lực học này không được dùng để tự quyết định thời điểm ngừng thuốc trước phẫu thuật hoặc xử trí chảy máu.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Ticagrelor
Theo nhãn Hoa Kỳ, ticagrelor được chỉ định:
- Giảm nguy cơ tử vong tim mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ ở người bệnh có hội chứng mạch vành cấp hoặc tiền sử nhồi máu cơ tim.
- Giảm nguy cơ huyết khối trong stent ở người đã đặt stent để điều trị hội chứng mạch vành cấp.
- Giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ lần đầu ở người có bệnh động mạch vành và nguy cơ biến cố cao; bằng chứng hiệu quả được thiết lập trong quần thể đái tháo đường type 2.
- Giảm nguy cơ đột quỵ ở người bị đột quỵ thiếu máu não cấp với điểm NIHSS không quá 5 hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua nguy cơ cao.
Theo SmPC Liên minh châu Âu, Brilique phối hợp aspirin được chỉ định dự phòng biến cố huyết khối xơ vữa ở người lớn có hội chứng mạch vành cấp hoặc tiền sử nhồi máu cơ tim kèm nguy cơ cao. SmPC này không trình bày phạm vi chỉ định đột quỵ/TIA giống nhãn Hoa Kỳ.
Hướng dẫn ACC/AHA năm 2025 ưu tiên ticagrelor hoặc prasugrel hơn clopidogrel ở người bệnh NSTE-ACS hoặc STEMI được can thiệp động mạch vành qua da, khi không có chống chỉ định và nguy cơ chảy máu chấp nhận được. Đây là khuyến nghị chuyên môn, không mở rộng chỉ định nhãn cho mọi người bệnh.
Ticagrelor đã được nghiên cứu ở trẻ em mắc bệnh hồng cầu hình liềm nhằm giảm cơn tắc mạch, nhưng thử nghiệm có đối chứng không chứng minh hiệu quả; thuốc không có chỉ định nhi khoa cho bệnh này.
Các chiến lược rút ngắn điều trị kháng tiểu cầu kép và chuyển sang ticagrelor đơn trị sau can thiệp mạch vành đã được đưa vào nhãn hoặc hướng dẫn ở những nhóm được lựa chọn. Đây là chiến lược điều trị cần đánh giá nguy cơ huyết khối–chảy máu, không phải lý do để người bệnh tự ngừng aspirin.
Các ứng dụng nghiên cứu khác.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây chỉ là liều tham khảo từ nhãn thuốc, không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng.
- Hội chứng mạch vành cấp hoặc tiền sử nhồi máu cơ tim theo nhãn Hoa Kỳ: khởi đầu bằng liều nạp 180 mg. Liều duy trì 90 mg đầu tiên được dùng sau liều nạp 6–12 giờ; sau đó 90 mg hai lần mỗi ngày trong năm đầu sau biến cố ACS. Sau một năm, nhãn hướng dẫn 60 mg hai lần mỗi ngày.
- Bệnh động mạch vành nguy cơ cao nhưng chưa có tiền sử nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ theo nhãn Hoa Kỳ: 60 mg hai lần mỗi ngày.
- Đột quỵ thiếu máu não cấp NIHSS không quá 5 hoặc TIA nguy cơ cao theo nhãn Hoa Kỳ: liều nạp 180 mg, sau đó 90 mg hai lần mỗi ngày trong tối đa 30 ngày; liều duy trì đầu tiên dùng sau liều nạp 6–12 giờ.
- Hội chứng mạch vành cấp theo SmPC châu Âu: liều nạp 180 mg, sau đó 90 mg hai lần mỗi ngày, thông thường trong 12 tháng nếu không có lý do lâm sàng phải ngừng.
- Điều trị kéo dài sau nhồi máu cơ tim theo SmPC châu Âu: 60 mg hai lần mỗi ngày ở người có tiền sử nhồi máu cơ tim ít nhất một năm và nguy cơ huyết khối xơ vữa cao.
Liều aspirin phối hợp khác nhau theo nhãn quản lý: Hoa Kỳ thường quy định aspirin duy trì 75–100 mg/ngày; châu Âu ghi 75–150 mg/ngày. Trong chỉ định đột quỵ/TIA của Hoa Kỳ, aspirin được dùng liều nạp 300–325 mg rồi duy trì 75–100 mg/ngày.
- Uống ticagrelor hai lần mỗi ngày vào thời điểm đều đặn, cùng hoặc không cùng thức ăn.
- Nếu quên một liều, nhãn Hoa Kỳ hướng dẫn bỏ qua liều đã quên và dùng liều tiếp theo vào thời điểm thường lệ; không tự dùng gấp đôi.
- Không dùng đồng thời với một thuốc ức chế P2Y12 đường uống khác, trừ khi bác sĩ đang thực hiện kế hoạch chuyển đổi thuốc.
- Không tự dùng aspirin liều cao hoặc thuốc khác chứa aspirin. Nhãn Hoa Kỳ cảnh báo tránh aspirin duy trì cao hơn liều được khuyến nghị.
- Viên có thể nghiền pha nước hoặc đưa qua ống thông mũi–dạ dày phù hợp dưới hướng dẫn chuyên môn.
- Không tự ngừng thuốc do bầm tím, khó thở, chuẩn bị nhổ răng hoặc phẫu thuật; cần liên hệ bác sĩ kê đơn.
Việc theo dõi do bác sĩ quyết định theo tình trạng lâm sàng và có thể gồm:
- Dấu hiệu chảy máu, huyết áp, công thức máu và hemoglobin khi có chỉ định.
- Khó thở mới xuất hiện, kéo dài hoặc nặng lên.
- Nhịp tim, điện tâm đồ khi có chóng mặt, ngất, nhịp chậm hoặc tiền sử rối loạn dẫn truyền.
- Chức năng thận và creatinin, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh thận.
- Acid uric và triệu chứng gút ở người có tăng acid uric máu hoặc tiền sử gút.
- Tình trạng tuân thủ và các thuốc phối hợp, đặc biệt aspirin, thuốc chống đông, NSAID, statin, digoxin, opioid và thuốc tác động CYP3A4.
SmPC châu Âu khuyến cáo kiểm tra chức năng thận theo thực hành thường quy và cân nhắc đánh giá lại sau khoảng một tháng ở người bệnh ACS, nhất là người từ 75 tuổi, suy thận vừa–nặng hoặc đang dùng thuốc chẹn thụ thể angiotensin.
Cảnh báo và lưu ý về Ticagrelor
Theo nhãn Hoa Kỳ, chống chỉ định gồm:
- Tiền sử xuất huyết nội sọ.
- Đang có chảy máu bệnh lý hoạt động, chẳng hạn xuất huyết tiêu hóa hoặc xuất huyết nội sọ.
- Quá mẫn với ticagrelor hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm, bao gồm tiền sử phù mạch liên quan thuốc.
SmPC châu Âu còn liệt kê suy gan nặng và sử dụng đồng thời chất ức chế mạnh CYP3A4 là chống chỉ định. Trong nhãn Hoa Kỳ, suy gan nặng và chất ức chế mạnh CYP3A được trình bày theo hướng tránh sử dụng thay vì cùng cách phân loại chống chỉ định.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Chảy máu và dễ bầm tím.
- Khó thở.
- Chóng mặt.
- Buồn nôn.
- Tiêu chảy.
- Đau đầu.
- Chảy máu mũi hoặc chảy máu đường tiêu hóa.
- Tăng acid uric và đôi khi xuất hiện cơn gút.
- Tăng creatinin huyết thanh.
Trong PLATO, khó thở được báo cáo ở 13,8% người dùng ticagrelor 90 mg hai lần mỗi ngày so với 7,8% với clopidogrel. Trong PEGASUS, khó thở được báo cáo ở 14,2% với ticagrelor 60 mg hai lần mỗi ngày so với 5,5% ở nhóm đối chứng. Các tỷ lệ này thuộc từng thử nghiệm cụ thể và không dự đoán chính xác nguy cơ của một cá nhân.
Các nguy cơ nghiêm trọng gồm:
- Chảy máu nặng, xuất huyết nội sọ hoặc chảy máu gây tử vong.
- Nhịp tim chậm, khoảng ngừng thất hoặc block nhĩ–thất.
- Khó thở nghiêm trọng hoặc không dung nạp.
- Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối, có thể xuất hiện sau thời gian phơi nhiễm ngắn và cần điều trị khẩn cấp.
- Phản ứng quá mẫn, bao gồm phù mạch.
- Ngưng thở trung ương khi ngủ hoặc kiểu thở Cheyne–Stokes được báo cáo sau lưu hành.
Cần cấp cứu khi có chảy máu không cầm, nôn ra máu, phân đen hoặc đỏ, tiểu máu, ho ra máu, đau đầu dữ dội đột ngột, yếu liệt, rối loạn ngôn ngữ, ngất, khó thở nặng hoặc sưng môi–lưỡi–họng.
- Ticagrelor có thể gây chảy máu đáng kể, đôi khi tử vong. Không bắt đầu thuốc ở người cần phẫu thuật bắc cầu động mạch vành khẩn cấp.
- Ngừng ticagrelor làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, huyết khối trong stent và tử vong; chỉ ngừng theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Khi có thể, nhãn Hoa Kỳ hướng dẫn tạm ngừng khoảng 5 ngày trước phẫu thuật có nguy cơ chảy máu lớn và dùng lại sớm sau khi đã cầm máu.
- Khó thở liên quan ticagrelor thường nhẹ hoặc vừa nhưng phải loại trừ suy tim, thiếu máu cơ tim, thuyên tắc phổi, thiếu máu và bệnh hô hấp trước khi quy cho thuốc.
- Thận trọng ở người có hội chứng nút xoang bệnh lý, block nhĩ–thất độ hai hoặc ba hay ngất do nhịp chậm mà không có máy tạo nhịp.
- Đối với đột quỵ/TIA, người có NIHSS trên 5 hoặc đã điều trị tiêu sợi huyết bị loại khỏi thử nghiệm THALES; nhãn Hoa Kỳ không khuyến cáo dùng ticagrelor theo chỉ định này cho các nhóm đó.
- Ticagrelor có thể gây kết quả âm tính giả trong một số xét nghiệm chức năng tiểu cầu đánh giá giảm tiểu cầu do heparin; cần thông báo việc dùng thuốc cho phòng xét nghiệm.
- Điều trị kháng tiểu cầu kép không được dùng dài hạn cho mọi trường hợp đột quỵ. Hướng dẫn AHA/ASA giới hạn chiến lược ngắn hạn cho các nhóm được lựa chọn và không khuyến cáo phối hợp thuốc chống kết tập tiểu cầu với thuốc chống đông trong phần lớn trường hợp dự phòng thứ phát.
Quá liều ticagrelor có thể gây chảy máu, buồn nôn, nôn, tiêu chảy hoặc khoảng ngừng thất. Cần theo dõi điện tâm đồ và dấu hiệu xuất huyết.
Nhãn hiện hành ghi chưa có phương pháp điều trị đã biết để đảo ngược đặc hiệu tác dụng của ticagrelor; thuốc không được loại bỏ bằng thẩm tách. Truyền tiểu cầu không đảo ngược tác dụng kháng tiểu cầu trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh và có khả năng mang lại lợi ích hạn chế khi thuốc còn lưu hành. Xử trí tập trung vào hỗ trợ, kiểm soát nguồn chảy máu, hồi sức và can thiệp chuyên khoa theo tình trạng người bệnh.
Khi uống quá liều hoặc có chảy máu nghiêm trọng, cần gọi cấp cứu hoặc trung tâm chống độc; không tự gây nôn.
Theo nhãn Brilinta Hoa Kỳ, bảo quản ở 25°C; cho phép dao động từ 15°C đến 30°C theo điều kiện nhiệt độ phòng có kiểm soát. Giữ thuốc trong bao bì phù hợp và ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em. Luôn ưu tiên điều kiện bảo quản trên nhãn sản phẩm thực tế.
Đối tượng đặc biệt
Tính an toàn và hiệu quả của ticagrelor chưa được xác lập ở trẻ em. Một thử nghiệm trên trẻ từ 2 đến dưới 18 tuổi mắc bệnh hồng cầu hình liềm không chứng minh hiệu quả giảm cơn tắc mạch. Không tự sử dụng ticagrelor cho trẻ.
Trong các thử nghiệm chính, khoảng một nửa người tham gia từ 65 tuổi trở lên và ít nhất 15% từ 75 tuổi trở lên. Nhãn Hoa Kỳ không ghi nhận khác biệt tổng thể về hiệu quả hoặc an toàn giữa người cao tuổi và người trẻ hơn, nhưng nguy cơ chảy máu, suy thận, nhịp chậm và tương tác thuốc vẫn cần được đánh giá riêng.
Không tự giảm liều chỉ dựa vào tuổi.
Dữ liệu báo cáo ca ở người chưa xác định được nguy cơ liên quan thuốc đối với dị tật lớn, sẩy thai hoặc kết cục bất lợi cho mẹ và thai, nhưng số liệu còn hạn chế. Nghiên cứu động vật ghi nhận bất thường cấu trúc ở mức phơi nhiễm cao hơn liều tối đa khuyến nghị ở người.
Việc sử dụng trong thai kỳ chỉ được cân nhắc khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt trội nguy cơ, đặc biệt do thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu quanh thủ thuật và sinh nở.
Chưa có dữ liệu về ticagrelor hoặc chất chuyển hóa trong sữa người, ảnh hưởng lên trẻ bú mẹ hoặc khả năng tạo sữa. Thuốc và chất chuyển hóa có trong sữa chuột. Nhãn Hoa Kỳ không khuyến cáo cho con bú trong thời gian điều trị bằng Brilinta.
Không tự ngừng thuốc để cho con bú; cần trao đổi với bác sĩ về nguy cơ huyết khối của mẹ và lựa chọn nuôi dưỡng trẻ.
Ticagrelor được chuyển hóa ở gan. Nhãn Hoa Kỳ hướng dẫn tránh sử dụng ở người suy gan nặng; không cần hiệu chỉnh liều ở suy gan nhẹ và dữ liệu ở suy gan vừa còn hạn chế, vì vậy cần cân nhắc lợi ích–nguy cơ. SmPC châu Âu xếp suy gan nặng vào chống chỉ định.
Không tự điều chỉnh liều theo kết quả men gan.
Nhãn Hoa Kỳ và SmPC châu Âu không yêu cầu hiệu chỉnh liều chỉ dựa trên suy thận. Tuy nhiên, creatinin có thể tăng trong quá trình điều trị và chức năng thận nên được theo dõi theo tình trạng lâm sàng.
Các thử nghiệm kết cục chính không tuyển người bệnh suy thận giai đoạn cuối đang lọc máu; chưa xác định liệu hiệu quả và an toàn ở nhóm này có tương tự quần thể nghiên cứu hay không. Ticagrelor không được loại bỏ bằng thẩm tách.
Ticagrelor không được ghi nhận có ảnh hưởng đáng kể trực tiếp đến khả năng lái xe trong SmPC, nhưng chóng mặt, lú lẫn, ngất hoặc nhịp tim chậm có thể xảy ra. Người có các triệu chứng này không nên lái xe hoặc vận hành máy cho đến khi được đánh giá và triệu chứng đã hết.
Tương tác thuốc của Ticagrelor
- Chất ức chế mạnh CYP3A4 như ketoconazole, itraconazole, voriconazole, clarithromycin, nefazodone, ritonavir hoặc atazanavir làm tăng đáng kể nồng độ ticagrelor. Nhãn Hoa Kỳ hướng dẫn tránh phối hợp; SmPC châu Âu xếp phối hợp này vào chống chỉ định.
- Chất cảm ứng mạnh CYP3A4 như rifampicin, phenytoin, carbamazepine và phenobarbital làm giảm nồng độ và hiệu quả ticagrelor; cần tránh phối hợp.
- Morphine và các opioid khác có thể làm chậm, giảm hấp thu thuốc ức chế P2Y12 đường uống. Trong ACS cần opioid, bác sĩ có thể cân nhắc chiến lược kháng tiểu cầu khác tùy tình huống.
- Ticagrelor làm tăng nồng độ simvastatin và lovastatin; không khuyến cáo liều hai statin này cao hơn 40 mg/ngày khi phối hợp.
- Ticagrelor có thể làm tăng nồng độ rosuvastatin thông qua ức chế BCRP; cần theo dõi đau cơ, yếu cơ và các phản ứng liên quan statin theo nhãn sản phẩm hiện hành.
- Ticagrelor làm tăng mức phơi nhiễm digoxin; cần theo dõi nồng độ hoặc độc tính digoxin khi bắt đầu hay thay đổi ticagrelor.
- Thuốc chống đông, NSAID và các thuốc khác ảnh hưởng cầm máu có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
Không tự ngừng hoặc điều chỉnh bất kỳ thuốc phối hợp nào; bác sĩ cần xem xét toàn bộ đơn thuốc, thuốc không kê đơn và thảo dược.
Thắc mắc về hoạt chất Ticagrelor
Ticagrelor là thuốc kháng kết tập tiểu cầu, không phải thuốc chống đông. Thuốc chặn có hồi phục thụ thể P2Y12 trên tiểu cầu, trong khi thuốc chống đông tác động chủ yếu lên các yếu tố của thác đông máu. Cả hai nhóm đều có thể làm tăng nguy cơ chảy máu nhưng không được tự thay thế cho nhau.
Trong nhiều chỉ định, ticagrelor được bắt đầu cùng aspirin liều thấp. Tuy nhiên, nhãn và hướng dẫn hiện hành cho phép cân nhắc chuyển sang ticagrelor đơn trị sau một thời gian ở một số người bệnh đã can thiệp mạch vành và có nguy cơ chảy máu. Thời điểm chuyển khác nhau giữa nhãn Hoa Kỳ, SmPC châu Âu và hướng dẫn ACC/AHA; người bệnh không được tự ngừng aspirin.
Khó thở là tác dụng không mong muốn đã được ghi nhận với ticagrelor và thường ở mức nhẹ đến vừa. Cơ chế có thể liên quan nhiều yếu tố và không được dùng để tự kết luận rằng triệu chứng chắc chắn do thuốc. Khó thở mới xuất hiện phải được đánh giá để loại trừ suy tim, thiếu máu cơ tim, thuyên tắc phổi, thiếu máu hoặc bệnh phổi. Không tự ngừng ticagrelor vì điều đó có thể làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch.
Không. Nhãn Hoa Kỳ hướng dẫn tạm ngừng ticagrelor khoảng 5 ngày trước phẫu thuật có nguy cơ chảy máu lớn khi điều kiện cho phép, nhưng thời điểm thực tế phụ thuộc loại thủ thuật và nguy cơ huyết khối. Việc ngừng quá sớm, đặc biệt sau đặt stent hoặc ACS, có thể gây nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc huyết khối trong stent. Bác sĩ kê đơn và bác sĩ thực hiện thủ thuật phải thống nhất kế hoạch.
Theo nhãn Hoa Kỳ, người bệnh bỏ qua liều đã quên và dùng liều tiếp theo vào thời điểm thường lệ. Không dùng hai liều cùng lúc để bù. Nếu thường xuyên quên thuốc, cần báo bác sĩ hoặc dược sĩ vì hiệu quả bảo vệ phụ thuộc việc dùng đều đặn hai lần mỗi ngày.

