Hyoscyamine

Hyoscyamine là một alkaloid tropane tự nhiên, còn gọi là L-hyoscyamine, có tác dụng đối kháng thụ thể muscarinic của acetylcholine. Hoạt chất làm giảm co bóp và nhu động đường tiêu hóa, giảm tiết dịch vị và các dịch ngoại tiết khác; đồng thời có thể gây khô miệng, nhìn mờ, táo bón, bí tiểu, tim đập nhanh và giảm tiết mồ hôi. Hyoscyamine là đồng phân quay trái có hoạt tính của atropine racemic.

Các nhãn hyoscyamine sulfate đường uống và ngậm dưới lưỡi được kiểm tra trên DailyMed liệt kê nhiều ứng dụng chống co thắt, nhưng đồng thời được phân loại “Unapproved drug other” và ghi rõ chưa được FDA đánh giá, phê duyệt về tính an toàn và hiệu quả. Vì vậy, thông tin trên nhãn phải được phân biệt với khuyến nghị điều trị hiện hành; người bệnh không nên tự dùng hyoscyamine cho đau bụng hoặc hội chứng ruột kích thích khi chưa được chẩn đoán.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hyoscyamine là gì: Alkaloid tropane có tác dụng đối kháng thụ thể muscarinic và chống co thắt.
  • Mã ATC: A03BA03 — alkaloid belladonna, amin bậc ba.
  • Tác dụng chính: Giảm nhu động tiêu hóa, co thắt cơ trơn, tiết acid dạ dày và một số dịch ngoại tiết.
  • Dạng dùng được ghi nhận: Viên uống giải phóng tức thì, viên ngậm dưới lưỡi, viên giải phóng kéo dài và dạng lỏng.
  • Tác dụng phụ điển hình: Khô miệng, nhìn mờ, táo bón, bí tiểu, tim nhanh, chóng mặt, buồn ngủ và giảm tiết mồ hôi.
  • Nguy cơ nghiêm trọng: Tăng thân nhiệt, bí tiểu cấp, tăng nhãn áp, loạn nhịp và độc tính thần kinh trung ương.
  • Hội chứng ruột kích thích: ACG khuyến nghị không dùng các thuốc chống co thắt hiện có tại Hoa Kỳ để điều trị triệu chứng IBS toàn thể do bằng chứng chất lượng thấp.
  • Tình trạng FDA: Các nhãn hyoscyamine độc lập được kiểm tra là nhãn thuốc chưa được FDA phê duyệt.
  • Khuyến cáo: Không tự mua, tự dùng, tăng liều hoặc dùng hyoscyamine để che lấp đau bụng chưa rõ nguyên nhân.

Hoạt chất Hyoscyamine là gì?

Hyoscyamine là một thuốc đối kháng muscarinic có nguồn gốc alkaloid belladonna. Hoạt chất ngăn acetylcholine tác động lên các thụ thể muscarinic tại cơ trơn, tim, tuyến ngoại tiết và hệ thần kinh trung ương, qua đó tạo tác dụng chống co thắt và giảm tiết.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Hyoscyamine

CAS 101-31-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Hyoscyamine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Hyoscyamine

Tên khác / tên đồng nghĩa

L-hyoscyamine; levohyoscyamine; (−)-hyoscyamine. Hyoscyamine sulfate là dạng muối sulfate thường xuất hiện trong các nhãn thuốc được kiểm tra.

Tên Latinh / tên dược điển

Hyoscyaminum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

101-31-5

UNII

PX44XO846X

PubChem CID

154417

RxNorm CUI

153970

Dược động học của Hyoscyamine

Dữ liệu trên nhãn hyoscyamine sulfate được kiểm tra cho biết hoạt chất được hấp thu qua đường uống hoặc ngậm dưới lưỡi, phân bố rộng, đi qua hàng rào máu–não và nhau thai, được thủy phân một phần thành acid tropic và tropine, sau đó thải chủ yếu dưới dạng không đổi qua nước tiểu. Thời gian bán thải được ghi nhận khoảng 2–3,5 giờ. Đây là dữ liệu từ nhãn thuốc chưa được FDA phê duyệt và cần được diễn giải thận trọng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Hyoscyamine sulfate được hấp thu sau khi uống hoặc ngậm dưới lưỡi. Nhãn Levsin/SL cho biết tác dụng khi uống có thể xuất hiện chậm hơn so với ngậm dưới lưỡi.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Chưa xác minh được tỷ lệ sinh khả dụng tuyệt đối bằng một nghiên cứu dược động học hiện đại phù hợp.

Nhãn được kiểm tra mô tả sự hấp thu đường uống và ngậm dưới lưỡi là hoàn toàn, nhưng mô tả này không thay thế cho một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối đã được thẩm định.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau hấp thu, hyoscyamine được mô tả là phân bố khắp cơ thể và có khả năng đi qua hàng rào máu–não cũng như nhau thai. Thể tích phân bố định lượng và tỷ lệ liên kết protein đã được xác minh.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Hyoscyamine được thủy phân một phần thành acid tropic và tropine. Tỷ lệ chuyển hóa, enzym tham gia và ảnh hưởng của kiểu gen chuyển hóa.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Phần lớn hyoscyamine sulfate được ghi nhận thải dưới dạng không đổi qua nước tiểu trong 12 giờ đầu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Khoảng 2–3,5 giờ theo các nhãn hyoscyamine sulfate được kiểm tra.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân và độ thanh thải qua thận đã được kiểm chứng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Suy giảm chức năng thận có thể làm tăng nguy cơ tích lũy và độc tính vì thuốc được thải đáng kể qua thận.
  • Thuốc kháng acid có thể cản trở sự hấp thu hyoscyamine.
  • Đường dùng và dạng bào chế có thể ảnh hưởng tốc độ khởi phát tác dụng.
  • Ảnh hưởng định lượng của thức ăn, tuổi, giới và yếu tố di truyền.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Hyoscyamine

Hyoscyamine thuộc nhóm alkaloid belladonna dạng amin bậc ba. Khác với các hợp chất amoni bậc bốn ít đi qua hàng rào máu–não, hyoscyamine có thể vào hệ thần kinh trung ương và gây lú lẫn, kích động hoặc ảo giác ở người nhạy cảm.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Hyoscyamine đối kháng tác dụng của acetylcholine tại các thụ thể muscarinic trên cơ trơn, cơ tim, nút xoang, nút nhĩ–thất và các tuyến ngoại tiết. Sự phong bế này làm giảm nhu động và co thắt đường tiêu hóa, giảm tiết acid dạ dày, giảm tiết nước bọt, dịch hầu họng–khí quản–phế quản và mồ hôi.

Hoạt chất không điều trị nguyên nhân gây bệnh mà chủ yếu kiểm soát một số triệu chứng liên quan hoạt động cholinergic.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng ngoại biên gồm giãn cơ trơn, giảm nhu động tiêu hóa, giảm tiết dịch, giãn đồng tử, giảm khả năng điều tiết mắt và tăng nhịp tim. Tác dụng trung ương có thể biểu hiện bằng buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn, kích động hoặc ảo giác. Cường độ tác dụng và khả năng dung nạp khác nhau giữa các cá thể.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Hyoscyamine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Hyoscyamine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Hyoscyamine

Tác dụng kháng cholinergic có thể tăng khi hyoscyamine được phối hợp với:

  • Thuốc kháng muscarinic khác.
  • Amantadine.
  • Haloperidol và các phenothiazine.
  • Thuốc ức chế monoamine oxidase.
  • Thuốc chống trầm cảm ba vòng.
  • Một số thuốc kháng histamine có tác dụng kháng cholinergic.

Thuốc kháng acid có thể cản trở hấp thu hyoscyamine. Việc giảm nhu động và làm chậm rỗng dạ dày cũng có khả năng ảnh hưởng sự hấp thu của thuốc uống khác.

Không tự phối hợp với thuốc ngủ, thuốc chống dị ứng, thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị Parkinson, thuốc bàng quang tăng hoạt hoặc thuốc chống co thắt khác.

Thắc mắc về hoạt chất Hyoscyamine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *