Suy tim mạn là trạng thái người bệnh đã có hội chứng suy tim kéo dài, với các giai đoạn tương đối ổn định xen kẽ những đợt nặng lên do giữ dịch, thiếu máu cơ tim, rối loạn nhịp, nhiễm trùng, dùng thuốc không đều hoặc bệnh nền tiến triển. Người bệnh có thể khó thở khi gắng sức, mệt, phù chân, tăng cân do giữ nước, khó nằm phẳng hoặc giảm khả năng vận động. Mục tiêu điều trị không chỉ là giảm triệu chứng mà còn làm chậm tiến triển, giảm nhập viện và kéo dài cuộc sống.
Suy tim mạn được phân loại theo phân suất tống máu, mức độ triệu chứng và giai đoạn bệnh, nhưng không thể đánh giá chỉ bằng một con số EF. Quản lý hiệu quả cần theo dõi triệu chứng, cân nặng, huyết áp, chức năng thận, điện giải, thuốc, dinh dưỡng, vận động và bệnh đồng mắc. Khi khó thở tăng nhanh, đau ngực, ngất, lú lẫn hoặc phù tiến triển, người bệnh cần được đánh giá sớm vì có thể đã chuyển sang suy tim cấp mất bù.
Suy tim mạn là bệnh gì?
Suy tim mạn là hội chứng trong đó bất thường cấu trúc hoặc chức năng tim gây triệu chứng, dấu hiệu và bằng chứng sung huyết hoặc giảm tưới máu kéo dài. Bệnh có thể hình thành từ suy tim cấp mới xuất hiện hoặc tiến triển từ bệnh tim mạch tồn tại lâu năm.
“Mạn” mô tả diễn tiến theo thời gian, không đồng nghĩa với nhẹ hoặc ổn định vĩnh viễn. Người bệnh có thể ổn định trong nhiều tháng nhưng vẫn có nguy cơ mất bù. Suy tim mạn cũng không đồng nghĩa riêng với HFrEF: người bệnh có thể thuộc HFrEF, HFmrEF, HFpEF hoặc có phân suất tống máu đã cải thiện.
| Tên bệnh | Suy tim mạn |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Chronic heart failure |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Suy tim mạn tính; chronic HF. Thuật ngữ CHF đôi khi được dùng cho chronic heart failure hoặc congestive heart failure nhưng hai khái niệm không hoàn toàn đồng nghĩa. |
| Mã ICD-10 | Thuộc nhóm I50 – suy tim theo ICD-10 của WHO. Mã chi tiết phụ thuộc biểu hiện suy tim, bên tim bị ảnh hưởng và quy định mã hóa của cơ sở y tế. |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Hội chứng tim mạch mạn tính; thuộc Tim mạch, Suy tim, Nội khoa, Lão khoa và Phục hồi chức năng tim. |
| Cơ quan ảnh hưởng | Tim là cơ quan trung tâm; phổi, thận, gan, não, cơ xương và tuần hoàn ngoại vi có thể bị ảnh hưởng do sung huyết, giảm tưới máu hoặc tác động của bệnh đồng mắc. |
| Tính chất bệnh | Bệnh mạn tính, không lây, thường diễn tiến qua các giai đoạn ổn định xen kẽ đợt mất bù. Chức năng tim và triệu chứng có thể cải thiện khi nguyên nhân và điều trị được tối ưu, nhưng nguy cơ tái phát vẫn tồn tại. |
| Mức độ phổ biến | Suy tim mạn thường gặp ở người cao tuổi và người có bệnh mạch vành, tăng huyết áp, bệnh van tim, bệnh cơ tim, đái tháo đường hoặc bệnh thận. Tỷ lệ cụ thể thay đổi theo tuổi, tiêu chuẩn chẩn đoán và hệ thống y tế. |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Suy tim mạn
Khi tim bơm máu hoặc nhận máu không hiệu quả, cơ thể kích hoạt hệ giao cảm và hệ renin–angiotensin–aldosterone để duy trì huyết áp và tưới máu. Ban đầu các cơ chế này có lợi, nhưng kéo dài làm co mạch, giữ natri–nước, tăng hậu gánh, xơ hóa và tái cấu trúc tim.
Sung huyết tĩnh mạch làm dịch tích tụ ở phổi, chân, gan hoặc ổ bụng; giảm cung lượng làm mệt, lạnh đầu chi và giảm chức năng thận. Viêm, rối loạn nội mô, thiếu sắt, bệnh thận, rung nhĩ và giảm khối cơ góp phần làm khả năng gắng sức giảm. Điều trị hướng dẫn có thể làm đảo ngược một phần tái cấu trúc ở một số kiểu hình.
Khung định nghĩa phổ quát năm 2026: suy tim được nhóm thành ba kiểu hình có ý nghĩa lâm sàng gồm suy tim với phân suất tống máu giảm, suy tim với phân suất tống máu bảo tồn và suy tim với phân suất tống máu cải thiện. Khung này tránh coi các ngưỡng EF cứng là ranh giới sinh học tuyệt đối và nhấn mạnh diễn tiến cải thiện, thuyên giảm hoặc hồi phục.
Trong hướng dẫn điều trị và thử nghiệm hiện hành: các ngưỡng như HFrEF khoảng ≤40%, HFmrEF 41–49% và HFpEF ≥50% vẫn có thể được dùng để lựa chọn liệu pháp và diễn giải bằng chứng. EF phải được đọc cùng triệu chứng, sung huyết, peptide lợi niệu, cấu trúc tim, nguyên nhân và phương pháp đo.
Theo giai đoạn và chức năng: hệ A–D mô tả từ nguy cơ đến suy tim tiến triển; NYHA I–IV mô tả mức hạn chế hoạt động. Ngoài ra cần phân loại nguyên nhân như thiếu máu cục bộ, tăng huyết áp, van tim, viêm, thâm nhiễm, độc chất, di truyền, chuyển hóa hoặc liên quan thai kỳ.
Suy tim mạn tăng rõ theo tuổi và thường đi kèm nhiều bệnh nền. Tỷ trọng HFpEF cao hơn ở người cao tuổi, phụ nữ, béo phì, tăng huyết áp và rung nhĩ; HFrEF thường gặp sau nhồi máu, bệnh mạch vành hoặc bệnh cơ tim.
Gánh nặng bệnh thể hiện qua nhập viện lặp lại, giảm khả năng lao động, nhu cầu chăm sóc dài hạn và tử vong. Việt Nam chưa có một hệ thống dữ liệu quốc gia thống nhất đủ để đưa ra tỷ lệ đại diện cho mọi kiểu hình suy tim mạn.
Bệnh không có đường lây. Suy tim mạn hình thành khi tổn thương tim hoặc gánh nặng huyết động kéo dài làm tim tái cấu trúc, giảm co bóp, giảm thư giãn hoặc tăng áp lực đổ đầy.
Các đợt mất bù thường xuất hiện khi nhu cầu cơ thể tăng hoặc điều hòa dịch bị phá vỡ, chẳng hạn nhiễm trùng, thiếu máu cơ tim, rung nhĩ nhanh, tăng huyết áp, bệnh thận xấu, ăn quá mặn, dùng NSAID hoặc ngừng thuốc.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Suy tim mạn
Nguyên nhân thường gặp gồm bệnh động mạch vành hoặc nhồi máu cũ, tăng huyết áp kéo dài, bệnh van tim, bệnh cơ tim, rung nhĩ hoặc rối loạn nhịp kéo dài, bệnh tim bẩm sinh và độc tính do rượu, hóa trị hoặc thuốc.
HFpEF thường liên quan tăng huyết áp, béo phì, đái tháo đường, bệnh thận, rung nhĩ và lão hóa. Một số nguyên nhân đặc hiệu như amyloidosis, bệnh dự trữ, viêm cơ tim, sarcoidosis, thừa sắt, bệnh tuyến giáp hoặc bệnh màng ngoài tim cần được nhận diện vì có điều trị riêng.
Có thể thay đổi: tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đái tháo đường, béo phì, hút thuốc, dùng nhiều rượu, ít vận động, LDL cao, ngưng thở khi ngủ và dùng thuốc gây giữ dịch hoặc độc tim.
Khó thay đổi: tuổi, tiền sử gia đình bệnh cơ tim, bệnh tim bẩm sinh và một số biến thể gene. Sau khi đã mắc suy tim, nguy cơ mất bù tăng khi từng nhập viện, chức năng thận kém, hạ natri, thiếu sắt, rung nhĩ hoặc không tuân thủ thuốc.
Nhóm nguy cơ gồm người từng nhồi máu, bệnh mạch vành, tăng huyết áp lâu năm, bệnh van, bệnh cơ tim, đái tháo đường, bệnh thận mạn, béo phì, rung nhĩ, ngưng thở khi ngủ hoặc đã dùng hóa trị có độc tính tim.
Người từng nhập viện vì suy tim, người cao tuổi suy yếu, người sống một mình, hạn chế tài chính hoặc khó tiếp cận tái khám có nguy cơ mất bù và dùng thuốc sai cao hơn.
Triệu chứng và dấu hiệu của Suy tim mạn
Triệu chứng phát triển từ từ hoặc dao động theo tình trạng dịch. Khó thở khi gắng sức, mệt, giảm sức bền, phù chân và tăng cân do giữ nước là biểu hiện thường gặp. Khi sung huyết tăng, người bệnh khó nằm phẳng, thức giấc vì ngạt, chán ăn hoặc bụng chướng.
Mức triệu chứng không luôn tương ứng với EF. Một số người EF rất thấp nhưng ít triệu chứng khi đã được điều trị, trong khi người EF bảo tồn vẫn khó thở nhiều do áp lực đổ đầy cao và bệnh đồng mắc.
- Khó thở khi gắng sức: đi bộ, leo cầu thang hoặc làm việc thường ngày khó hơn trước.
- Mệt và giảm sức bền: do giảm cung lượng, giảm khối cơ hoặc bệnh đồng mắc.
- Phù chân, cổ chân: thường tăng về chiều.
- Tăng cân nhanh: có thể phản ánh giữ dịch.
- Khó nằm phẳng hoặc phải kê nhiều gối.
- Thức giấc ban đêm vì khó thở.
- Hồi hộp hoặc nhịp tim không đều.
- Tiểu đêm, chán ăn hoặc bụng đầy.
- Ho khan kéo dài, khò khè hoặc khàn tiếng do sung huyết.
- Đau hạ sườn phải, bụng chướng hoặc cổ trướng trong suy tim phải.
- Giảm tập trung, lú lẫn hoặc buồn ngủ ở người cao tuổi.
- Sụt cân, teo cơ và suy mòn ở giai đoạn tiến triển.
- Đầu chi lạnh, chóng mặt hoặc ngất khi cung lượng thấp hay rối loạn nhịp.
Đặt lịch khám: khi khó thở hoặc phù tăng dần, phải kê thêm gối, giảm rõ khả năng vận động, tăng cân không giải thích được hoặc thường xuyên quên thuốc.
Liên hệ cơ sở điều trị sớm: khi tăng khoảng 2 kg trong vài ngày hoặc vượt ngưỡng bác sĩ đã hướng dẫn, phù tăng, huyết áp thấp kèm triệu chứng, nhịp tim nhanh kéo dài, tiểu ít hoặc xuất hiện tác dụng phụ thuốc. Gọi cấp cứu: khi khó thở dữ dội, đau ngực, ngất, tím tái, lú lẫn hoặc bất tỉnh.
Gọi 115 khi khó thở đột ngột hoặc không thể nói trọn câu, ho bọt hồng, đau ngực, ngất, tím tái, lú lẫn, da lạnh ẩm, tiểu rất ít hoặc huyết áp tụt kèm choáng. Đây có thể là phù phổi cấp, hội chứng vành cấp, rối loạn nhịp nặng hoặc sốc tim.
Không tự lái xe và không tự uống thêm nhiều lợi tiểu hoặc thuốc hạ áp để xử trí tại nhà nếu chưa có kế hoạch cụ thể từ bác sĩ.
Chẩn đoán Suy tim mạn
Chẩn đoán cần xác nhận hội chứng suy tim, xác định nguyên nhân, kiểu hình EF, mức triệu chứng, sung huyết và bệnh đồng mắc. Bác sĩ kết hợp bệnh sử, khám, điện tâm đồ, peptide lợi niệu, siêu âm tim và xét nghiệm máu.
Ở người đang theo dõi lâu dài, trọng tâm là so sánh với trạng thái nền: cân nặng, huyết áp, nhịp tim, chức năng thận, điện giải, EF, số lần nhập viện và khả năng thực hiện hoạt động thường ngày.
Khám tìm phù ngoại biên, tĩnh mạch cổ nổi, ran phổi, tiếng tim bất thường, gan to, cổ trướng, lạnh đầu chi và dấu giảm tưới máu. Huyết áp, nhịp tim, cân nặng, độ bão hòa oxy và tư thế được ghi nhận.
Bác sĩ hỏi số gối khi ngủ, thức giấc vì khó thở, thay đổi cân nặng, lượng nước tiểu, khả năng đi bộ, thuốc và thực phẩm bổ sung. Cũng cần rà soát ăn mặn, NSAID, rượu, nhiễm trùng, đau ngực, rung nhĩ và khả năng tuân thủ.
Xét nghiệm thường gồm công thức máu, creatinin và mức lọc cầu thận, natri, kali, đường huyết, chức năng gan, TSH, lipid và HbA1c khi phù hợp. Ferritin và độ bão hòa transferrin giúp đánh giá thiếu sắt.
BNP hoặc NT-proBNP hỗ trợ chẩn đoán và tiên lượng nhưng bị ảnh hưởng bởi tuổi, béo phì, rung nhĩ và bệnh thận. Xét nghiệm được lặp lại khi khởi trị hoặc tăng liều thuốc có ảnh hưởng thận và kali.
Siêu âm tim là phương tiện nền tảng để đánh giá EF, kích thước buồng tim, van, áp lực phổi và chức năng thất phải. Siêu âm được lặp lại khi tình trạng thay đổi rõ, sau điều trị có khả năng cải thiện EF hoặc trước quyết định thiết bị.
MRI tim được cân nhắc khi cần xác định sẹo, viêm, bệnh thâm nhiễm hoặc bệnh cơ tim. Chụp mạch vành, CT hoặc nghiệm pháp thiếu máu được dùng khi nghi bệnh mạch vành. X-quang ngực hỗ trợ khi khó thở hoặc nghi sung huyết.
Chẩn đoán suy tim mạn cần có triệu chứng hoặc dấu hiệu phù hợp cùng bằng chứng bất thường cấu trúc, chức năng hoặc tăng áp lực đổ đầy. EF giảm hỗ trợ HFrEF, nhưng EF bảo tồn cần thêm bằng chứng như peptide lợi niệu, bất thường siêu âm hoặc huyết động.
NYHA mô tả mức hạn chế hoạt động và có thể thay đổi theo thời gian. Giai đoạn ACC/AHA phản ánh tiến triển bệnh và không quay ngược hoàn toàn chỉ vì triệu chứng cải thiện.
Điều trị Suy tim mạn
Điều trị gồm sáu trụ cột thực hành: xác định và xử lý nguyên nhân; tối ưu thuốc theo kiểu hình EF; kiểm soát sung huyết; quản lý bệnh đồng mắc; phục hồi chức năng và tự chăm sóc; đánh giá thiết bị hoặc liệu pháp suy tim tiến triển khi cần.
Không áp dụng cùng một phác đồ cho mọi người. HFrEF có các nhóm thuốc làm giảm tử vong rõ; HFpEF ưu tiên SGLT2, lợi tiểu và kiểm soát bệnh đồng mắc; bệnh van, bệnh mạch vành, amyloidosis hoặc rối loạn nhịp có điều trị riêng.
Lợi tiểu: giảm sung huyết và triệu chứng, liều điều chỉnh theo dịch, thận và điện giải. Thuốc điều trị nền theo kiểu hình: HFrEF thường cần phối hợp các nhóm tác động thần kinh–thể dịch và SGLT2; HFpEF hoặc HFmrEF được lựa chọn theo bằng chứng và bệnh đồng mắc.
Thuốc điều trị tăng huyết áp, rung nhĩ, bệnh mạch vành, đái tháo đường, thiếu sắt và bệnh thận được phối hợp phù hợp. Không tự giảm hoặc ngừng thuốc khi EF cải thiện; người HFimpEF thường vẫn cần duy trì điều trị để hạn chế tái phát.
Can thiệp mạch vành được cân nhắc khi thiếu máu cơ tim hoặc giải phẫu phù hợp. CRT có thể cải thiện triệu chứng và tiên lượng ở người HFrEF được lựa chọn có QRS rộng; ICD phòng đột tử ở một số người EF thấp sau giai đoạn điều trị tối ưu.
Triệt đốt hoặc can thiệp rung nhĩ, sửa van qua catheter và các thủ thuật khác được cá thể hóa. Thiết bị theo dõi huyết động từ xa chỉ phù hợp với nhóm chọn lọc tại cơ sở có chương trình quản lý.
Phẫu thuật bắc cầu hoặc sửa/thay van được cân nhắc khi nguyên nhân giải phẫu có thể cải thiện. Suy tim tiến triển dù điều trị tối ưu có thể cần thiết bị hỗ trợ thất hoặc ghép tim sau đánh giá chuyên sâu.
Nguy cơ và lợi ích phải được hội chẩn đa chuyên khoa, cân nhắc tuổi sinh học, chức năng thận–gan, suy yếu, hỗ trợ xã hội và mong muốn của người bệnh.
Giáo dục tự chăm sóc gồm nhận biết mất bù, dùng thuốc đúng giờ, theo dõi cân nặng, vận động, dinh dưỡng và lịch tái khám. Điều dưỡng, dược sĩ, chuyên gia dinh dưỡng và phục hồi chức năng giúp giảm sai sót và tăng khả năng tuân thủ.
Hỗ trợ tâm lý, xã hội và tài chính quan trọng vì trầm cảm, cô lập và chi phí thuốc làm kết quả xấu hơn. Chăm sóc giảm nhẹ có thể tích hợp từ sớm để kiểm soát triệu chứng và thảo luận mục tiêu điều trị, không chỉ dành cho giai đoạn cuối.
Sau khởi trị hoặc thay đổi liều, cần kiểm tra huyết áp, nhịp tim, creatinin và kali theo nguy cơ của thuốc. Khi ổn định, lịch theo dõi được cá thể hóa theo NYHA, EF, chức năng thận, bệnh đồng mắc và tiền sử nhập viện.
Sau xuất viện vì mất bù, nên rà soát sớm tình trạng dịch, thuốc, xét nghiệm, nguyên nhân thúc đẩy và kế hoạch tái khám. Mỗi lần nhập viện là dấu hiệu quỹ đạo bệnh xấu hơn và cần xem xét chuyển chuyên khoa suy tim.
Suy tim mạn thường cần điều trị suốt đời, dù triệu chứng và EF có thể cải thiện. Quá trình tối ưu thuốc thường diễn ra trong nhiều tuần đến vài tháng, với tăng liều từng bước theo huyết áp, thận, kali và khả năng dung nạp.
Phục hồi chức năng và thay đổi lối sống cần duy trì lâu dài. Kế hoạch được cập nhật sau nhập viện, thay đổi EF, bệnh đồng mắc mới hoặc tác dụng không mong muốn.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
- Đợt suy tim cấp mất bù và phù phổi.
- Rối loạn nhịp, ngất và đột tử do tim.
- Suy thận, hạ hoặc tăng kali, hạ natri.
- Sung huyết gan, cổ trướng và suy dinh dưỡng.
- Huyết khối và đột quỵ, đặc biệt khi có rung nhĩ.
- Giảm vận động, teo cơ, suy yếu và té ngã.
- Trầm cảm, lo âu và suy giảm chất lượng sống.
- Suy tim tiến triển cần hỗ trợ thất hoặc ghép tim.
Tiên lượng rất khác nhau theo nguyên nhân, EF, NYHA, chức năng thận, natri, huyết áp, tuổi và số lần nhập viện. Mỗi đợt mất bù có thể làm chức năng và chất lượng sống giảm thêm.
Điều trị theo hướng dẫn, kiểm soát sung huyết, phục hồi chức năng và quản lý bệnh đồng mắc giúp giảm nhập viện và cải thiện sống còn. EF cải thiện là dấu hiệu thuận lợi nhưng không có nghĩa bệnh đã khỏi hoàn toàn.
Đợt mất bù có thể tái diễn khi ăn mặn, dùng thuốc không đều, nhiễm trùng, rung nhĩ nhanh, thiếu máu cơ tim, tăng huyết áp, suy thận, NSAID hoặc bệnh nền tiến triển.
Tái phát không chỉ biểu hiện bằng khó thở dữ dội. Dấu sớm có thể là tăng cân, phù tăng, đi bộ ngắn hơn, mất ngủ vì khó thở hoặc cần kê thêm gối.
Ngăn tiến triển bằng kiểm soát huyết áp, bệnh mạch vành, đái tháo đường, rối loạn lipid, béo phì, ngưng thở khi ngủ và tránh độc chất tim. Tiêm chủng phù hợp giúp giảm nhiễm trùng có thể gây mất bù.
Ở người đã mắc suy tim, phòng nhập viện bằng dùng thuốc đều, theo dõi dấu sớm, hạn chế natri theo kế hoạch, không dùng NSAID tùy tiện và tái khám sau thay đổi tình trạng.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Suy tim mạn
Chế độ ăn nên ưu tiên thực phẩm ít chế biến, rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, cá và đạm nạc. Hạn chế thực phẩm nhiều natri như đồ muối, thịt chế biến, mì gói, nước chấm đậm và thức ăn nhanh.
Không áp dụng một mức hạn chế muối hoặc dịch cho mọi người. Người sung huyết, hạ natri, bệnh thận, đái tháo đường hoặc suy dinh dưỡng cần kế hoạch riêng. Tránh rượu nếu bệnh cơ tim liên quan rượu và không dùng thảo dược thay thuốc.
Người ổn định nên vận động aerobic và sức mạnh mức phù hợp, ưu tiên chương trình phục hồi chức năng tim khi có điều kiện. Tập đều giúp cải thiện sức bền, cơ xương và chất lượng sống dù EF không thay đổi nhiều.
Ngừng tập và liên hệ cơ sở y tế khi đau ngực, choáng, khó thở bất thường hoặc hồi hộp kéo dài. Không tập nặng khi đang sung huyết, sốt, nhiễm trùng, tăng cân nhanh hoặc mới thay đổi tình trạng.
Cân vào cùng thời điểm mỗi sáng sau đi vệ sinh, trước ăn và với trang phục tương tự nếu bác sĩ yêu cầu. Ghi lại cân nặng, phù, mức khó thở, số gối khi ngủ, huyết áp, nhịp tim và liều thuốc.
Ngưỡng tăng cân cần báo bác sĩ phải được cá thể hóa. Không tự tăng lợi tiểu trừ khi có kế hoạch hành động bằng văn bản. Thiết bị đeo không thay thế khám khi triệu chứng tăng.
- Không tự ngừng thuốc khi huyết áp ổn, hết phù hoặc EF cải thiện.
- Không tự tăng lợi tiểu nhiều ngày mà không theo dõi thận và điện giải.
- Không dùng NSAID thường xuyên nếu chưa hỏi bác sĩ.
- Không uống lượng nước hoặc ăn muối quá mức để “nâng huyết áp”.
- Không dùng thực phẩm chức năng thay thuốc điều trị nền.
- Không bỏ qua tăng cân, khó nằm hoặc giảm rõ khả năng vận động.
- Không tập nặng khi đang có dấu mất bù.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Suy tim mạn ở trẻ em thường liên quan bệnh tim bẩm sinh, bệnh cơ tim, viêm cơ tim hoặc rối loạn nhịp. Biểu hiện có thể là bú kém, thở nhanh, chậm tăng cân, vã mồ hôi khi bú hoặc gan to.
Ngưỡng chẩn đoán, thuốc, dinh dưỡng và thiết bị khác người lớn. Trẻ cần được quản lý bởi tim mạch nhi khoa; không áp dụng liều hoặc mục tiêu của người trưởng thành.
Người cao tuổi thường có HFpEF, rung nhĩ, bệnh thận, suy yếu và đa thuốc. Triệu chứng có thể biểu hiện bằng lú lẫn, té ngã, giảm ăn hoặc suy giảm chức năng thay vì khó thở rõ.
Mục tiêu điều trị cần cân bằng sống còn, triệu chứng, huyết áp, té ngã, chức năng thận và khả năng tự dùng thuốc. Đơn giản hóa phác đồ, đánh giá dinh dưỡng và hỗ trợ người chăm sóc có thể quan trọng như tăng liều thuốc.
Phụ nữ có suy tim mạn cần tư vấn trước thai kỳ vì nguy cơ phụ thuộc EF, NYHA, áp lực phổi, bệnh van và nguyên nhân. Một số thuốc suy tim chống chỉ định trong thai kỳ và phải được đổi dưới giám sát chuyên khoa.
Khó thở tăng, phù nhanh, đau ngực, ngất hoặc hồi hộp trong thai kỳ cần đánh giá sớm. Quản lý cần phối hợp tim mạch và sản khoa nguy cơ cao.
Khả năng cho bú phụ thuộc từng thuốc, liều, tuổi trẻ và mức độ suy tim của mẹ. Không tự ngừng điều trị để cho bú.
Bác sĩ và dược sĩ lâm sàng cần rà soát thuốc lợi tiểu, thuốc tác động hệ renin–angiotensin, chẹn beta, chống đông và các thuốc khác để chọn phương án phù hợp.
Người suy giảm miễn dịch có thể mất bù do nhiễm trùng, độc tính thuốc, bệnh thận hoặc viêm cơ tim. Corticosteroid, chất ức chế calcineurin và một số thuốc ung thư có thể ảnh hưởng huyết áp, dịch và chức năng tim.
Khi khó thở hoặc phù tăng, cần đánh giá cả suy tim và nhiễm trùng. Không tự ngừng thuốc chống thải ghép hoặc điều trị ung thư; quản lý cần phối hợp chuyên khoa liên quan.
Bệnh thận: cần theo dõi creatinin và kali nhưng không tự động ngừng thuốc có lợi chỉ vì thay đổi nhỏ. Đái tháo đường: SGLT2 có vai trò ở nhiều kiểu hình nhưng cần hướng dẫn về mất nước và nhiễm toan ceton hiếm gặp. Rung nhĩ: kiểm soát nhịp/tần số và chống đông theo nguy cơ.
COPD, thiếu máu, thiếu sắt, béo phì, ngưng thở khi ngủ, bệnh van và bệnh mạch vành phải được điều trị song song vì ảnh hưởng trực tiếp đến triệu chứng và nhập viện.
Người suy tim mạn có nguy cơ mất bù quanh phẫu thuật do ngừng thuốc, truyền dịch, chảy máu, đau, nhiễm trùng hoặc rối loạn nhịp. Cần đánh giá mức ổn định trước mổ và lập kế hoạch thuốc, dịch cùng theo dõi.
Sau mổ, tăng cân, khó thở, tiểu ít, tụt huyết áp hoặc phù tăng cần được đánh giá sớm. Không tự khôi phục toàn bộ thuốc nếu huyết động hoặc chức năng thận chưa ổn định mà chưa có hướng dẫn.
Câu hỏi thường gặp về Suy tim mạn
Một số nguyên nhân có thể điều trị và chức năng tim có thể cải thiện đáng kể, nhưng đa số người bệnh vẫn cần theo dõi lâu dài. EF cải thiện không đồng nghĩa bệnh đã khỏi và không nên tự ngừng thuốc.
Ngưỡng cần báo phải được cá thể hóa. Nhiều chương trình dùng mức tăng khoảng 2 kg trong vài ngày như dấu cảnh báo, nhưng người bệnh nên tuân theo kế hoạch riêng vì cân nặng nền, bệnh thận và liều lợi tiểu khác nhau.
Không phải ai cũng cần hạn chế dịch nghiêm ngặt. Hạn chế có thể phù hợp khi sung huyết nhiều, hạ natri hoặc theo chỉ định cụ thể. Uống quá ít cũng có thể gây mất nước, tụt huyết áp và tổn thương thận.
Thường không nên tự ngừng. Người có EF cải thiện vẫn có nguy cơ giảm lại khi rút điều trị, đặc biệt bệnh cơ tim giãn. Việc thay đổi thuốc phải do bác sĩ đánh giá nguyên nhân, chức năng tim và khả năng dung nạp.
Đa số người ổn định có lợi từ vận động có cấu trúc và tăng dần. Không nên tập khi đang mất bù, khó thở tăng, tăng cân nhanh, sốt, đau ngực hoặc rối loạn nhịp chưa kiểm soát. Phục hồi chức năng tim giúp xác định mức an toàn.
Nội dung nhằm cung cấp thông tin tham khảo và không thay thế đánh giá trực tiếp. Khi khó thở dữ dội, đau ngực, ho bọt hồng, ngất, tím tái, lú lẫn hoặc bất tỉnh, hãy gọi 115 và không tự lái xe.

