Suxamethonium clorid

Suxamethonium clorid, tên gọi tại Hoa Kỳ là succinylcholine clorid, là thuốc phong bế thần kinh–cơ khử cực có thời gian tác dụng rất ngắn. Thuốc gắn với thụ thể nicotinic acetylcholine tại bản vận động, gây khử cực kéo dài và liệt tạm thời các cơ xương, bao gồm cơ hô hấp. Thuốc được sử dụng bổ trợ cho gây mê toàn thân, hỗ trợ đặt nội khí quản và tạo giãn cơ trong phẫu thuật hoặc thông khí cơ học. Suxamethonium không gây ngủ, không giảm đau và không làm mất ý thức; vì vậy chỉ được dùng cùng gây mê hoặc an thần thích hợp, tại nơi có phương tiện đặt nội khí quản và thông khí ngay lập tức. Các nguy cơ quan trọng gồm ngừng thở, tăng kali máu gây loạn nhịp hoặc ngừng tim, nhịp tim chậm, phản vệ, tiêu cơ vân, tăng thân nhiệt ác tính và phong bế kéo dài ở người giảm hoạt tính cholinesterase huyết tương.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Tên hoạt chất: Suxamethonium clorid và succinylcholine clorid là hai cách gọi của cùng hoạt chất.
  • Nhóm thuốc: Thuốc phong bế thần kinh–cơ khử cực, tác dụng ngoại biên.
  • Mã ATC: M03AB01.
  • Chỉ định chính: Bổ trợ gây mê toàn thân, hỗ trợ đặt nội khí quản và tạo giãn cơ khi phẫu thuật hoặc thông khí cơ học.
  • Khởi phát và thời gian tác dụng: Liệt mềm thường xuất hiện trong dưới 1 phút sau tiêm tĩnh mạch và kéo dài khoảng 4–6 phút sau một liều.
  • Thuốc không có tác dụng: Không gây mất ý thức, không giảm đau và không tạo quên.
  • Nguy cơ chính: Ngừng thở, tăng kali máu, loạn nhịp, tăng thân nhiệt ác tính, phản vệ và phong bế kéo dài.
  • Trẻ em: Chỉ nên dành cho đặt nội khí quản cấp cứu hoặc khi cần bảo đảm đường thở ngay lập tức.
  • Nguyên tắc an toàn: Chỉ sử dụng bởi người có kỹ năng kiểm soát đường thở, thông khí và theo dõi phong bế thần kinh–cơ.

Hoạt chất Suxamethonium clorid là gì?

Suxamethonium clorid là thuốc gây liệt cơ xương nhanh và ngắn bằng cách duy trì khử cực tại bản vận động thần kinh–cơ. Thuốc không phải thuốc gây mê, thuốc an thần hay thuốc giảm đau; người bệnh vẫn có thể nhận thức và cảm nhận đau nếu thuốc được dùng khi chưa gây mê hoặc an thần đầy đủ.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Suxamethonium clorid

INN Suxamethonium chloride; Succinylcholine chloride

CAS 71-27-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Suxamethonium clorid

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Suxamethonium chloride; Succinylcholine chloride

Tên IUPAC

trimethyl-[2-[4-oxo-4-[2-(trimethylazaniumyl)ethoxy]butanoyl]oxyethyl]azanium dichloride

Tên hóa học khác

Ethanaminium, 2,2'-((1,4-dioxo-1,4-butanediyl)bis(oxy))bis(N,N,N-trimethyl-), dichloride

Tên khác / tên đồng nghĩa

Suxamethonium chloride; succinylcholine chloride; succinylcholine; suxamethonium; succinylcholine dichloride. Không nhầm với succinyl chloride, một hóa chất khác không phải thuốc phong bế thần kinh–cơ.

Tên viết tắt

SCh

Tên Latinh / tên dược điển

Suxamethonii chloridum

Tên USAN

succinylcholine chloride

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

71-27-2

UNII

I9L0DDD30I

PubChem CID

22475

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Suxamethonium clorid

Sau tiêm tĩnh mạch, suxamethonium được cholinesterase huyết tương thủy phân rất nhanh thành succinylmonocholine có hoạt tính phong bế yếu, sau đó thành acid succinic và choline. Chỉ một phần nhỏ liều đến được bản vận động thần kinh–cơ; tác dụng kết thúc chủ yếu do thuốc khuếch tán khỏi bản vận động và bị chuyển hóa trong huyết tương. Nồng độ thuốc có thể giảm dưới giới hạn định lượng trong khoảng vài phút. Khoảng 10% liều được bài tiết không đổi qua nước tiểu.

Giai đoạn I: Hấp thu

Tiêm tĩnh mạch không có giai đoạn hấp thu; liệt mềm thường khởi phát trong 30–60 giây. Sau tiêm bắp, tác dụng thường xuất hiện sau khoảng 2–3 phút, tùy liều, tưới máu cơ và tình trạng người bệnh.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng sau tiêm tĩnh mạch được xem là 100% vì thuốc được đưa trực tiếp vào tuần hoàn. Sinh khả dụng tuyệt đối định lượng sau tiêm bắp.

Giai đoạn II: Phân bố

SmPC ghi nhận thể tích phân bố biểu kiến trung bình khoảng 16,4 ± 14,7 mL/kg sau liều 1 mg/kg và 5,6 ± 6,8 mL/kg sau liều 2 mg/kg trong một nghiên cứu nhỏ ở người trưởng thành được gây mê. Chỉ một phần nhỏ thuốc đến bản vận động; thuốc không dễ đi qua nhau thai ở liều điều trị thông thường. Các giá trị này có biến thiên lớn và không dùng để cá thể hóa liều ngoài theo dõi gây mê.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Suxamethonium được cholinesterase huyết tương, còn gọi là butyrylcholinesterase hoặc pseudocholinesterase, thủy phân nhanh thành succinylmonocholine. Chất này tiếp tục được chuyển hóa chậm hơn thành acid succinic và choline. Giảm hoặc bất thường enzym có thể làm phong bế và ngừng thở kéo dài.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 10% succinylcholine được bài tiết không đổi qua nước tiểu; phần còn lại chủ yếu được chuyển hóa trong huyết tương. Succinylmonocholine tiếp tục chuyển hóa thành acid succinic, chỉ một lượng nhỏ được thải qua nước tiểu. Suy thận ảnh hưởng nguy cơ chủ yếu thông qua tăng kali máu và giảm hoạt tính cholinesterase hơn là tích lũy một liều đơn thông thường.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

SmPC ghi nhận thời gian bán thải thải trừ trung bình khoảng 16,6 ± 4,8 giây sau liều 1 mg/kg và 11,7 ± 4,5 giây sau liều 2 mg/kg. Dù thời gian bán thải rất ngắn, liệt cơ có thể kéo dài nhiều giờ ở người thiếu hoặc có biến thể cholinesterase huyết tương.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Trong một nghiên cứu dược động học được SmPC trích dẫn, độ thanh thải toàn thân trung bình là 40,5 ± 38,7 L/phút sau liều 1 mg/kg và 15,0 ± 14,8 L/phút sau liều 2 mg/kg. Độ biến thiên lớn và dữ liệu không được dùng để tính liều lâm sàng độc lập với đáp ứng thần kinh–cơ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm giảm hoạt tính cholinesterase huyết tương hoặc kéo dài phong bế gồm biến thể di truyền của enzym, thai kỳ và thời kỳ hậu sản, suy gan hoặc suy thận nặng, ung thư, nhiễm trùng, bỏng, thiếu máu, suy tim mất bù, suy dinh dưỡng, suy giáp và một số thuốc. Thuốc trừ sâu phospho hữu cơ hoặc echothiophate có thể ức chế enzym mạnh và gây ngừng thở kéo dài.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Suxamethonium clorid

Suxamethonium thuộc nhóm phong bế thần kinh–cơ khử cực. Khác với các thuốc giãn cơ không khử cực cạnh tranh với acetylcholine mà không hoạt hóa thụ thể, suxamethonium hoạt hóa thụ thể nicotinic và gây khử cực kéo dài. Phong bế ban đầu được gọi là pha I; khi dùng liều lặp lại hoặc truyền kéo dài, đáp ứng có thể chuyển sang phong bế pha II với đặc điểm giống thuốc không khử cực.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Suxamethonium là chất tương tự acetylcholine, gắn với thụ thể cholinergic nicotinic tại bản vận động và gây khử cực màng. Giai đoạn đầu thường xuất hiện rung giật bó cơ, sau đó màng không thể tái cực và dẫn truyền thần kinh–cơ bị ức chế, gây liệt mềm. Tác dụng tiếp diễn khi nồng độ thuốc tại thụ thể còn đủ cao.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sau tiêm tĩnh mạch, liệt mềm khởi phát trong dưới một phút. Các cơ mặt và thanh môn thường bị ảnh hưởng trước, sau đó đến cơ liên sườn, cơ hoành và các cơ xương khác. Một liều đơn thường tạo phong bế khoảng 4–6 phút. Thuốc có thể làm tăng áp lực nội nhãn, áp lực nội sọ và áp lực trong dạ dày; thuốc cũng kích thích hạch tự chủ và thụ thể muscarinic, gây thay đổi nhịp tim.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Suxamethonium clorid

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Suxamethonium clorid

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Suxamethonium clorid

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Azathioprine

Azathioprine có thể làm tăng tác dụng phong bế thần kinh-cơ của suxamethonium (succinylcholine).

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học: azathioprine có thể tăng tác dụng của thuốc giãn cơ khử cực.

Ảnh hưởng:

Phong bế kéo dài hoặc quá mức có thể gây yếu cơ và suy hô hấp trong gây mê.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Báo cho bác sĩ gây mê trước thủ thuật; sử dụng theo dõi thần kinh-cơ và chỉnh liều thuốc giãn cơ theo đáp ứng.

Theo dõi định lượng phong bế thần kinh-cơ, thông khí và hồi phục cơ.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[SmPC/emc] | Azathioprine tablets 50 mg | Mục 4.5 Tương tác thuốc và các dạng tương tác khác | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14296/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Thắc mắc về hoạt chất Suxamethonium clorid

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *