Ranitidine

Ranitidine là thuốc đối kháng cạnh tranh, thuận nghịch thụ thể histamin H2 tại tế bào thành dạ dày, nhờ đó làm giảm bài tiết acid. Thuốc từng được sử dụng rộng rãi để điều trị loét dạ dày – tá tràng, trào ngược dạ dày – thực quản, viêm thực quản ăn mòn và các tình trạng tăng tiết acid bệnh lý. [1]

Năm 2020, FDA yêu cầu rút toàn bộ sản phẩm ranitidine lúc đó khỏi thị trường Hoa Kỳ và EMA đình chỉ thuốc tại Liên minh châu Âu do lo ngại tạp chất N-nitrosodimethylamine, viết tắt là NDMA, có thể tăng trong quá trình bảo quản. [3][4] Tháng 11 năm 2025, FDA phê duyệt trở lại viên ranitidine 150 mg và 300 mg được cải tiến, đáp ứng yêu cầu về tạp nitrosamine và kèm quy định bảo quản nghiêm ngặt. [1][2] Tình trạng lưu hành tại từng quốc gia không giống nhau; người bệnh không nên sử dụng thuốc ranitidine cũ, thuốc không rõ nguồn gốc hoặc tự chuyển từ thuốc giảm acid khác sang ranitidine.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Ranitidine là thuốc kháng thụ thể H2 từng dùng cho các vấn đề liên quan acid dạ dày.
  • FDA đã yêu cầu rút toàn bộ sản phẩm ranitidine khỏi thị trường Mỹ do lo ngại NDMA.
  • Không tự tìm mua hoặc tiếp tục dùng ranitidine khi chưa được bác sĩ/dược sĩ tư vấn.
  • Cần chuyển sang lựa chọn khác nếu phù hợp, theo hướng dẫn chuyên môn.
  • Báo bác sĩ nếu đang còn sản phẩm ranitidine, có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, mang thai hoặc dùng thuốc khác.

Hoạt chất Ranitidine là gì?

Ranitidine là thuốc đối kháng thụ thể histamin H2. Thuốc làm giảm quá trình tạo acid của dạ dày thay vì trung hòa trực tiếp lượng acid đã được tiết ra.

Ranitidine hiện không thể được xem là thuốc đã trở lại lưu hành đồng nhất trên toàn thế giới. Hoa Kỳ đã phê duyệt một dạng viên cải tiến năm 2025, trong khi hồ sơ EMA vẫn ghi nhận đình chỉ tại Liên minh châu Âu. [1][2][3]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Ranitidine

CAS 66357-35-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Ranitidine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Ranitidine

Tên IUPAC

(E)-1-N'-[2-[[5-[(dimethylamino)methyl]furan-2-yl]methylsulfanyl]ethyl]-1-N-methyl-2-nitroethene-1,1-diamine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên chung quốc tế: Ranitidine.; Tên dạng muối thường dùng trong chế phẩm: Ranitidine hydrochloride hoặc ranitidine HCl.; Cách viết tiếng Việt thường gặp: Ranitidin. [1][9]

Tên Latinh / tên dược điển

Ranitidinum

Tên USAN

ranitidine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

66357-35-5

UNII

884KT10YB7

PubChem CID

3001055

RxNorm CUI

9143

Dược động học của Ranitidine

Sau khi uống, khoảng 50% ranitidine được hấp thu. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau 2–3 giờ. Thể tích phân bố khoảng 1,4 L/kg và tỷ lệ gắn protein huyết thanh khoảng 15%.

Ranitidine chỉ được chuyển hóa một phần nhỏ. Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận, bao gồm bài tiết tích cực ở ống thận. Khoảng 30% liều uống được thu hồi dưới dạng không đổi trong nước tiểu trong 24 giờ. Thời gian bán thải thông thường khoảng 2,5–3 giờ và kéo dài khi chức năng thận suy giảm. [1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Ranitidine được hấp thu qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh trung bình khoảng 440–545 ng/mL sau 2–3 giờ với liều uống 150 mg.

Thức ăn thường không làm giảm hấp thu đáng kể. Tuy nhiên, một nghiên cứu sử dụng thuốc kháng acid có khả năng trung hòa mạnh cùng lúc khi đói ghi nhận mức hấp thu ranitidine bị giảm. [1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của ranitidine đường uống khoảng 50% so với đường tĩnh mạch. Sinh khả dụng trung bình ở trẻ em dùng đường uống được nhãn ghi nhận khoảng 48%, tương đương với người lớn sau khi hiệu chỉnh theo cân nặng. [1]

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố của ranitidine khoảng 1,4 L/kg. Tỷ lệ gắn protein huyết thanh trung bình khoảng 15%, cho thấy phần lớn thuốc tồn tại dưới dạng tự do trong tuần hoàn. [1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Ranitidine được chuyển hóa ở mức độ hạn chế. Chất chuyển hóa chính trong nước tiểu là ranitidine N-oxide nhưng chiếm dưới 4% liều; ranitidine S-oxide và desmethyl-ranitidine mỗi chất chiếm khoảng 1%.

Nhãn hiện hành cũng cho biết ranitidine có thể ảnh hưởng đến thuốc khác thông qua thay đổi pH dạ dày, cạnh tranh bài tiết ở ống thận và ức chế một số enzym cytochrome P450. [1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Ranitidine được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Khoảng 30% liều uống được tìm thấy dưới dạng thuốc không đổi trong nước tiểu sau 24 giờ.

Thẩm tách máu làm giảm nồng độ ranitidine trong tuần hoàn; thời điểm dùng thuốc ở người lọc máu cần được bố trí theo hướng dẫn của bác sĩ. [1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của ranitidine ở người trưởng thành có chức năng thận bình thường khoảng 2,5–3 giờ.

Ở người cao tuổi, thời gian bán thải có thể kéo dài khoảng 3–4 giờ do suy giảm chức năng thận theo tuổi. Thời gian bán thải cũng kéo dài ở người suy thận. [1]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải qua thận khoảng 410 mL/phút, cao hơn mức lọc cầu thận thông thường và cho thấy có bài tiết tích cực tại ống thận.

Khi độ thanh thải creatinine giảm, độ thanh thải ranitidine cũng giảm tương ứng. Ở người suy thận đáng kể có độ thanh thải creatinine khoảng 25–35 mL/phút, thời gian bán thải trung bình được ghi nhận khoảng 4,8 giờ. [1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học ranitidine gồm:

  • Suy thận: làm giảm độ thanh thải và kéo dài thời gian bán thải.
  • Tuổi cao: độ thanh thải toàn phần giảm, chủ yếu liên quan suy giảm chức năng thận.
  • Thẩm tách máu: làm giảm lượng ranitidine đang lưu hành.
  • Thuốc kháng acid mạnh dùng đồng thời: có thể làm giảm hấp thu trong một số điều kiện.
  • Propantheline: có thể làm chậm thời điểm đạt nồng độ đỉnh do làm chậm rỗng dạ dày.
  • Xơ gan còn bù: nhãn ghi nhận thay đổi dược động học nhỏ và thường không có ý nghĩa lâm sàng. [1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Ranitidine

Ranitidine thuộc nhóm thuốc chẹn H2 cùng với cimetidine, famotidine và nizatidine. Nhóm thuốc này ức chế tác động của histamin tại thụ thể H2 trên tế bào thành dạ dày, làm giảm bài tiết acid cơ bản và bài tiết acid được kích thích.

Ranitidine không phải thuốc kháng cholinergic và không phải thuốc kháng acid trung hòa trực tiếp acid dạ dày. [1][6]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Ranitidine là chất ức chế cạnh tranh và thuận nghịch tác động của histamin tại thụ thể H2, bao gồm thụ thể trên tế bào thành dạ dày.

Khi thụ thể H2 bị phong bế, tín hiệu kích thích bơm proton và sản xuất acid giảm xuống. Kết quả là giảm thể tích dịch vị, nồng độ ion hydro và tổng lượng acid được bài tiết trong cả điều kiện cơ bản lẫn sau kích thích. [1]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ranitidine làm giảm bài tiết acid dạ dày ban ngày, ban đêm và bài tiết được kích thích bởi thức ăn, betazole hoặc pentagastrin.

Nồng độ huyết thanh ước tính cần thiết để ức chế 50% bài tiết acid được kích thích nằm khoảng 36–94 ng/mL. Sau một liều uống 150 mg, nồng độ ranitidine thường duy trì trong khoảng này đến khoảng 12 giờ, nhưng nồng độ máu không có mối liên hệ hoàn toàn nhất quán với mức độ ức chế acid. [1]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Ranitidine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Ranitidine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Ranitidine

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Velpatasvir

Thuốc đối kháng thụ thể H2 có thể giảm hấp thu velpatasvir; phối hợp được khi giới hạn liều và sắp xếp thời điểm.

Kế thừa từ nhóm:
Thông tin
Cơ chế:

Tăng pH dạ dày làm giảm độ tan phụ thuộc pH của velpatasvir.

Ảnh hưởng:

Có thể giảm phơi nhiễm velpatasvir, đặc biệt với liều cao hoặc thời điểm không phù hợp.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Dùng đồng thời hoặc cách 12 giờ; liều không vượt quá mức tương đương famotidine 40 mg hai lần/ngày.

Rà soát liều H2 blocker, thời điểm dùng và đáp ứng điều trị HCV.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Sections 4.3–4.5 and 5.2 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Ranitidine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *