Ranitidine là thuốc đối kháng cạnh tranh, thuận nghịch thụ thể histamin H2 tại tế bào thành dạ dày, nhờ đó làm giảm bài tiết acid. Thuốc từng được sử dụng rộng rãi để điều trị loét dạ dày – tá tràng, trào ngược dạ dày – thực quản, viêm thực quản ăn mòn và các tình trạng tăng tiết acid bệnh lý. [1]
Năm 2020, FDA yêu cầu rút toàn bộ sản phẩm ranitidine lúc đó khỏi thị trường Hoa Kỳ và EMA đình chỉ thuốc tại Liên minh châu Âu do lo ngại tạp chất N-nitrosodimethylamine, viết tắt là NDMA, có thể tăng trong quá trình bảo quản. [3][4] Tháng 11 năm 2025, FDA phê duyệt trở lại viên ranitidine 150 mg và 300 mg được cải tiến, đáp ứng yêu cầu về tạp nitrosamine và kèm quy định bảo quản nghiêm ngặt. [1][2] Tình trạng lưu hành tại từng quốc gia không giống nhau; người bệnh không nên sử dụng thuốc ranitidine cũ, thuốc không rõ nguồn gốc hoặc tự chuyển từ thuốc giảm acid khác sang ranitidine.
Nội dung chính
- Ranitidine là thuốc kháng thụ thể H2 từng dùng cho các vấn đề liên quan acid dạ dày.
- FDA đã yêu cầu rút toàn bộ sản phẩm ranitidine khỏi thị trường Mỹ do lo ngại NDMA.
- Không tự tìm mua hoặc tiếp tục dùng ranitidine khi chưa được bác sĩ/dược sĩ tư vấn.
- Cần chuyển sang lựa chọn khác nếu phù hợp, theo hướng dẫn chuyên môn.
- Báo bác sĩ nếu đang còn sản phẩm ranitidine, có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, mang thai hoặc dùng thuốc khác.
Hoạt chất Ranitidine là gì?
Ranitidine là thuốc đối kháng thụ thể histamin H2. Thuốc làm giảm quá trình tạo acid của dạ dày thay vì trung hòa trực tiếp lượng acid đã được tiết ra.
Ranitidine hiện không thể được xem là thuốc đã trở lại lưu hành đồng nhất trên toàn thế giới. Hoa Kỳ đã phê duyệt một dạng viên cải tiến năm 2025, trong khi hồ sơ EMA vẫn ghi nhận đình chỉ tại Liên minh châu Âu. [1][2][3]
Ranitidine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Ranitidine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Ranitidine |
| Tên IUPAC | (E)-1-N'-[2-[[5-[(dimethylamino)methyl]furan-2-yl]methylsulfanyl]ethyl]-1-N-methyl-2-nitroethene-1,1-diamine |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Tên chung quốc tế: Ranitidine.; Tên dạng muối thường dùng trong chế phẩm: Ranitidine hydrochloride hoặc ranitidine HCl.; Cách viết tiếng Việt thường gặp: Ranitidin. [1][9] |
| Tên Latinh / tên dược điển | Ranitidinum |
| Tên USAN | ranitidine |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 66357-35-5 |
|---|---|
| UNII | 884KT10YB7 |
| PubChem CID | 3001055 |
| RxNorm CUI | 9143 |
Dược động học của Ranitidine
Sau khi uống, khoảng 50% ranitidine được hấp thu. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau 2–3 giờ. Thể tích phân bố khoảng 1,4 L/kg và tỷ lệ gắn protein huyết thanh khoảng 15%.
Ranitidine chỉ được chuyển hóa một phần nhỏ. Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận, bao gồm bài tiết tích cực ở ống thận. Khoảng 30% liều uống được thu hồi dưới dạng không đổi trong nước tiểu trong 24 giờ. Thời gian bán thải thông thường khoảng 2,5–3 giờ và kéo dài khi chức năng thận suy giảm. [1]
Giai đoạn I: Hấp thu
Ranitidine được hấp thu qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh trung bình khoảng 440–545 ng/mL sau 2–3 giờ với liều uống 150 mg.
Thức ăn thường không làm giảm hấp thu đáng kể. Tuy nhiên, một nghiên cứu sử dụng thuốc kháng acid có khả năng trung hòa mạnh cùng lúc khi đói ghi nhận mức hấp thu ranitidine bị giảm. [1]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của ranitidine đường uống khoảng 50% so với đường tĩnh mạch. Sinh khả dụng trung bình ở trẻ em dùng đường uống được nhãn ghi nhận khoảng 48%, tương đương với người lớn sau khi hiệu chỉnh theo cân nặng. [1] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố của ranitidine khoảng 1,4 L/kg. Tỷ lệ gắn protein huyết thanh trung bình khoảng 15%, cho thấy phần lớn thuốc tồn tại dưới dạng tự do trong tuần hoàn. [1]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Ranitidine được chuyển hóa ở mức độ hạn chế. Chất chuyển hóa chính trong nước tiểu là ranitidine N-oxide nhưng chiếm dưới 4% liều; ranitidine S-oxide và desmethyl-ranitidine mỗi chất chiếm khoảng 1%.
Nhãn hiện hành cũng cho biết ranitidine có thể ảnh hưởng đến thuốc khác thông qua thay đổi pH dạ dày, cạnh tranh bài tiết ở ống thận và ức chế một số enzym cytochrome P450. [1]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Ranitidine được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Khoảng 30% liều uống được tìm thấy dưới dạng thuốc không đổi trong nước tiểu sau 24 giờ.
Thẩm tách máu làm giảm nồng độ ranitidine trong tuần hoàn; thời điểm dùng thuốc ở người lọc máu cần được bố trí theo hướng dẫn của bác sĩ. [1]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải của ranitidine ở người trưởng thành có chức năng thận bình thường khoảng 2,5–3 giờ. Ở người cao tuổi, thời gian bán thải có thể kéo dài khoảng 3–4 giờ do suy giảm chức năng thận theo tuổi. Thời gian bán thải cũng kéo dài ở người suy thận. [1] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải qua thận khoảng 410 mL/phút, cao hơn mức lọc cầu thận thông thường và cho thấy có bài tiết tích cực tại ống thận. Khi độ thanh thải creatinine giảm, độ thanh thải ranitidine cũng giảm tương ứng. Ở người suy thận đáng kể có độ thanh thải creatinine khoảng 25–35 mL/phút, thời gian bán thải trung bình được ghi nhận khoảng 4,8 giờ. [1] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học ranitidine gồm:
- Suy thận: làm giảm độ thanh thải và kéo dài thời gian bán thải.
- Tuổi cao: độ thanh thải toàn phần giảm, chủ yếu liên quan suy giảm chức năng thận.
- Thẩm tách máu: làm giảm lượng ranitidine đang lưu hành.
- Thuốc kháng acid mạnh dùng đồng thời: có thể làm giảm hấp thu trong một số điều kiện.
- Propantheline: có thể làm chậm thời điểm đạt nồng độ đỉnh do làm chậm rỗng dạ dày.
- Xơ gan còn bù: nhãn ghi nhận thay đổi dược động học nhỏ và thường không có ý nghĩa lâm sàng. [1]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Ranitidine
Ranitidine thuộc nhóm thuốc chẹn H2 cùng với cimetidine, famotidine và nizatidine. Nhóm thuốc này ức chế tác động của histamin tại thụ thể H2 trên tế bào thành dạ dày, làm giảm bài tiết acid cơ bản và bài tiết acid được kích thích.
Ranitidine không phải thuốc kháng cholinergic và không phải thuốc kháng acid trung hòa trực tiếp acid dạ dày. [1][6]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Ranitidine là chất ức chế cạnh tranh và thuận nghịch tác động của histamin tại thụ thể H2, bao gồm thụ thể trên tế bào thành dạ dày.
Khi thụ thể H2 bị phong bế, tín hiệu kích thích bơm proton và sản xuất acid giảm xuống. Kết quả là giảm thể tích dịch vị, nồng độ ion hydro và tổng lượng acid được bài tiết trong cả điều kiện cơ bản lẫn sau kích thích. [1]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ranitidine làm giảm bài tiết acid dạ dày ban ngày, ban đêm và bài tiết được kích thích bởi thức ăn, betazole hoặc pentagastrin.
Nồng độ huyết thanh ước tính cần thiết để ức chế 50% bài tiết acid được kích thích nằm khoảng 36–94 ng/mL. Sau một liều uống 150 mg, nồng độ ranitidine thường duy trì trong khoảng này đến khoảng 12 giờ, nhưng nồng độ máu không có mối liên hệ hoàn toàn nhất quán với mức độ ức chế acid. [1]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Ranitidine
Theo nhãn viên ranitidine 150 mg và 300 mg hiện hành tại Hoa Kỳ, thuốc được chỉ định cho:
- Điều trị ngắn hạn loét tá tràng đang hoạt động.
- Điều trị duy trì sau khi loét tá tràng đã lành.
- Điều trị tình trạng tăng tiết acid bệnh lý, như hội chứng Zollinger–Ellison và bệnh dưỡng bào hệ thống.
- Điều trị ngắn hạn loét dạ dày lành tính đang hoạt động.
- Điều trị duy trì sau khi loét dạ dày đã lành.
- Điều trị bệnh trào ngược dạ dày – thực quản.
- Điều trị viêm thực quản ăn mòn được chẩn đoán bằng nội soi.
- Duy trì tình trạng lành của viêm thực quản ăn mòn. [1]
Không nên áp dụng chỉ định của nhãn nước ngoài cho một sản phẩm tại Việt Nam khi chưa xác minh tờ hướng dẫn và giấy đăng ký của chính sản phẩm đó.
Ranitidine từng được nghiên cứu hoặc sử dụng ngoài chỉ định trong một số tình trạng không liên quan trực tiếp đến bệnh tăng acid, bao gồm phối hợp với thuốc kháng histamin H1 trong một số phản ứng dị ứng. Tuy nhiên, đây không phải chỉ định trong nhãn viên ranitidine Hoa Kỳ hiện hành và không nên được xem là điều trị tiêu chuẩn. [1]
Dữ liệu nghiên cứu hiện hành đủ mạnh để khuyến nghị các ứng dụng ngoài chỉ định cụ thể.
Liều dùng và cách sử dụng
Các liều dưới đây được trích từ nhãn thuốc kê đơn Hoa Kỳ phát hành tháng 12 năm 2025. Đây là thông tin tham khảo, không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng:
- Loét tá tràng đang hoạt động ở người lớn: 150 mg, ngày 2 lần; có thể dùng phương án 300 mg một lần sau bữa tối hoặc trước khi ngủ.
- Duy trì sau lành loét tá tràng: 150 mg trước khi ngủ.
- Loét dạ dày lành tính: 150 mg, ngày 2 lần.
- Duy trì sau lành loét dạ dày: 150 mg trước khi ngủ.
- GERD: 150 mg, ngày 2 lần.
- Viêm thực quản ăn mòn: 150 mg, ngày 4 lần.
- Duy trì sau lành viêm thực quản ăn mòn: 150 mg, ngày 2 lần.
- Tình trạng tăng tiết acid bệnh lý: khởi đầu 150 mg, ngày 2 lần; có thể phải dùng thường xuyên hơn theo chỉ định chuyên khoa. Nhãn ghi nhận liều rất cao từng được sử dụng trong bệnh nặng, nhưng thông tin này không phải cơ sở để tự tăng liều.
- Trẻ từ 1 tháng đến 16 tuổi điều trị loét dạ dày hoặc tá tràng: 2–4 mg/kg mỗi lần, ngày 2 lần, tối đa 300 mg/ngày.
- Trẻ em điều trị GERD hoặc viêm thực quản ăn mòn: 5–10 mg/kg/ngày, thường chia 2 lần.
- Người có độ thanh thải creatinine dưới 50 mL/phút: 150 mg mỗi 24 giờ; chỉ tăng tần suất khi bác sĩ đánh giá cần thiết. [1]
- Nuốt viên thuốc với nước theo đúng đơn.
- Có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn vì thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến tổng mức hấp thu.
- Không lấy viên ra khỏi chai để bảo quản trong hộp chia thuốc kéo dài nếu điều đó làm thuốc tiếp xúc với độ ẩm.
- Sau khi lấy một viên, đóng chặt nắp chai ngay.
- Không lấy gói hút ẩm ra khỏi chai.
- Không sử dụng thuốc quá 90 ngày kể từ lần đầu mở chai hoặc quá ngày hết hạn, tùy thời điểm nào đến trước.
- Không dùng thuốc ranitidine sản xuất trước đợt rút khỏi thị trường, thuốc hết hạn, thuốc bị sang chai hoặc thuốc không xác định được điều kiện bảo quản.
- Không tự thay famotidine, thuốc ức chế bơm proton hoặc thuốc giảm acid khác bằng ranitidine.
- Thuốc kháng acid có thể được sử dụng giảm đau theo chỉ định, nhưng nên hỏi dược sĩ về khoảng cách dùng để tránh ảnh hưởng hấp thu. [1][2]
Tùy bệnh lý và thuốc dùng kèm, bác sĩ có thể theo dõi:
- Chức năng thận và độ thanh thải creatinine.
- Mức độ cải thiện triệu chứng trào ngược, đau thượng vị hoặc dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.
- Kết quả nội soi và tình trạng lành ổ loét khi có chỉ định.
- Dấu hiệu lú lẫn, kích động, buồn ngủ hoặc ảo giác, đặc biệt ở người cao tuổi và người suy thận.
- Thời gian prothrombin hoặc INR khi dùng cùng warfarin.
- Nồng độ hoặc dấu hiệu độc tính procainamide khi dùng ranitidine liều cao.
- Dấu hiệu an thần quá mức khi dùng cùng midazolam hoặc triazolam.
- Công thức máu nếu có sốt, nhiễm trùng, bầm tím hoặc chảy máu bất thường.
- Chức năng gan nếu xuất hiện vàng da, ngứa, nước tiểu sẫm màu hoặc đau vùng hạ sườn phải.
- Điều kiện bảo quản, ngày mở chai và thời hạn 90 ngày sau khi mở. [1]
Cảnh báo và lưu ý về Ranitidine
Ranitidine chống chỉ định ở người đã biết quá mẫn với ranitidine hoặc bất kỳ thành phần nào của chế phẩm. [1]
Nhãn hiện hành khuyến cáo tránh ranitidine ở người có tiền sử rối loạn chuyển hóa porphyrin cấp do đã có báo cáo hiếm về việc thuốc làm khởi phát cơn porphyria cấp. Đây được trình bày dưới dạng cảnh báo thận trọng thay vì chống chỉ định chính thức trong nhãn Hoa Kỳ. [1]
Các tác dụng không mong muốn được báo cáo gồm:
- Đau đầu, đôi khi đau đầu nặng.
- Mệt mỏi, chóng mặt, buồn ngủ, mất ngủ hoặc cảm giác quay cuồng.
- Táo bón hoặc tiêu chảy.
- Buồn nôn, nôn.
- Khó chịu hoặc đau bụng.
- Đau cơ, đau khớp.
- Phát ban.
- Tăng nhẹ creatinine huyết thanh.
- Hiếm gặp giảm ham muốn, bất lực, tiết sữa hoặc vú to ở nam và nữ. [1]
Không phải mọi biến cố xuất hiện trong thời gian dùng thuốc đều được xác định chắc chắn do ranitidine.
Các phản ứng hiếm nhưng nghiêm trọng được ghi nhận gồm:
- Phản vệ, phù mạch, co thắt phế quản hoặc phản ứng quá mẫn nặng.
- Nhịp tim nhanh, nhịp tim chậm, block nhĩ – thất hoặc ngoại tâm thu thất.
- Lú lẫn, kích động, trầm cảm, ảo giác hoặc rối loạn vận động.
- Viêm tụy.
- Viêm gan kiểu tế bào gan, ứ mật hoặc hỗn hợp; hiếm gặp suy gan và tử vong.
- Giảm bạch cầu, giảm bạch cầu hạt, giảm tiểu cầu, giảm toàn thể huyết cầu, thiếu máu bất sản hoặc thiếu máu tan máu miễn dịch.
- Viêm thận kẽ cấp.
- Hồng ban đa dạng, viêm mạch hoặc phản ứng da nặng.
- Tartrazine trong một số viên 300 mg có thể gây phản ứng kiểu dị ứng, kể cả hen phế quản, ở người nhạy cảm; nguy cơ nhạy cảm cao hơn ở người dị ứng aspirin. [1][8]
Khi có khó thở, sưng mặt, vàng da, ngất, nhịp tim bất thường, phát ban lan rộng hoặc thay đổi ý thức, cần ngừng dùng và được đánh giá y tế khẩn cấp.
- Đáp ứng triệu chứng với ranitidine không loại trừ ung thư dạ dày. Cần đánh giá nguyên nhân nếu có giảm cân, thiếu máu, khó nuốt, nôn ra máu, phân đen hoặc triệu chứng mới xuất hiện ở người lớn tuổi.
- Phải điều chỉnh liều khi suy thận.
- Thận trọng ở người suy gan vì một phần thuốc được chuyển hóa tại gan.
- Tránh dùng ở người có tiền sử porphyria cấp.
- Một số viên 300 mg chứa tartrazine, có thể gây phản ứng dị ứng ở người nhạy cảm.
- Có thể xuất hiện kết quả dương tính giả với protein niệu khi sử dụng một số que thử MULTISTIX.
- Chỉ sử dụng chế phẩm đáp ứng tiêu chuẩn tạp nitrosamine và tuân thủ đầy đủ điều kiện bảo quản.
- Không dùng thuốc ranitidine cũ còn tồn, thuốc đã sang bao bì khác hoặc thuốc không xác định được ngày mở chai.
- Không tự thay đổi từ thuốc giảm acid khác sang ranitidine chỉ vì thuốc đã được FDA phê duyệt trở lại tại Hoa Kỳ. [1][2][3][4]
Kinh nghiệm về quá liều ranitidine còn hạn chế. Nhãn ghi nhận trường hợp uống cấp đến 18 g gây các phản ứng thoáng qua tương tự tác dụng không mong muốn thông thường; bất thường dáng đi và hạ huyết áp cũng đã được báo cáo. [1]
Khi nghi ngờ quá liều:
- Không tự gây nôn.
- Liên hệ ngay cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc.
- Điều trị tại cơ sở y tế chủ yếu gồm loại bỏ phần thuốc chưa hấp thu khi phù hợp, theo dõi lâm sàng và điều trị hỗ trợ.
- Thẩm tách máu có thể làm giảm nồng độ ranitidine lưu hành nhưng quyết định thực hiện phụ thuộc đánh giá chuyên môn. [1]
Theo nhãn ranitidine cải tiến tại Hoa Kỳ:
- Bảo quản ở 15–30°C.
- Giữ ở nơi khô.
- Bảo quản trong chai nguyên gốc.
- Giữ chai đóng kín và đóng nắp ngay sau mỗi lần lấy thuốc.
- Không lấy gói hút ẩm ra khỏi chai.
- Tránh ánh sáng và độ ẩm.
- Sau lần mở chai đầu tiên, bỏ phần thuốc còn lại sau 3 tháng, tương đương 90 ngày, hoặc vào ngày hết hạn trên chai, tùy thời điểm nào đến trước.
- Khi được cấp nhiều chai, chỉ mở một chai tại một thời điểm.
- Ghi ngày phải bỏ thuốc lên nhãn chai. [1][2]
Điều kiện trên áp dụng cho sản phẩm cụ thể trong nhãn được trích dẫn; phải ưu tiên hướng dẫn trên bao bì sản phẩm thực tế.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn viên ranitidine Hoa Kỳ ghi nhận tính an toàn và hiệu quả đã được thiết lập ở trẻ từ 1 tháng đến 16 tuổi đối với loét dạ dày, loét tá tràng, GERD, viêm thực quản ăn mòn và duy trì sau lành loét. [1]
Liều trong nhãn:
- Loét dạ dày hoặc tá tràng: 2–4 mg/kg mỗi lần, ngày 2 lần, tối đa 300 mg/ngày.
- Duy trì sau lành loét: 2–4 mg/kg một lần mỗi ngày, tối đa 150 mg/ngày.
- GERD hoặc viêm thực quản ăn mòn: 5–10 mg/kg/ngày, thường chia 2 lần. [1]
Chưa thiết lập độ an toàn và hiệu quả ở trẻ dưới 1 tháng. Không tự tính liều theo cân nặng; việc sử dụng phải do bác sĩ nhi khoa chỉ định và cần xác minh sản phẩm phù hợp với trẻ.
Các thử nghiệm trước đây không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về hiệu quả hoặc an toàn giữa người cao tuổi và người trẻ, nhưng không thể loại trừ độ nhạy cao hơn ở một số người.
Ranitidine được đào thải chủ yếu qua thận. Người cao tuổi thường có chức năng thận giảm, thời gian bán thải dài hơn và nguy cơ lú lẫn hoặc phản ứng thần kinh cao hơn. Cần lựa chọn liều thận trọng và theo dõi chức năng thận. [1]
Các nghiên cứu sinh sản trên chuột và thỏ với liều cao hơn nhiều lần liều dùng ở người không phát hiện bằng chứng gây giảm khả năng sinh sản hoặc gây hại cho thai. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu đầy đủ và kiểm soát tốt ở phụ nữ mang thai.
Nhãn hiện hành khuyến cáo chỉ sử dụng trong thai kỳ khi thật sự cần thiết. Người mang thai không nên tự sử dụng ranitidine, đặc biệt khi có nhiều lựa chọn giảm acid khác với dữ liệu và tình trạng lưu hành rõ ràng hơn tại địa phương. [1]
Ranitidine được bài tiết vào sữa mẹ. Nhãn thuốc khuyến cáo thận trọng khi sử dụng cho người đang cho con bú. [1]
LactMed cập nhật tháng 12 năm 2025 nhận định lượng ranitidine trẻ nhận qua sữa thấp hơn liều từng được dùng điều trị ở trẻ sơ sinh. Bản thân ranitidine thường không phải mối lo chính, nhưng thuốc có thể phân hủy thành hợp chất độc nếu công thức hoặc điều kiện bảo quản không phù hợp; vì vậy có thể ưu tiên thuốc thay thế. [7]
Quyết định sử dụng cần do bác sĩ cân nhắc theo tuổi trẻ, tình trạng sức khỏe, liều, thời gian điều trị và khả năng bảo đảm điều kiện bảo quản.
Nhãn hiện hành không đưa ra một phác đồ giảm liều riêng dựa trên mức độ suy gan. Các nghiên cứu ở người xơ gan còn bù ghi nhận thay đổi nhỏ, thường không có ý nghĩa lâm sàng, về thời gian bán thải, phân bố, độ thanh thải và sinh khả dụng.
Tuy nhiên, cần thận trọng vì ranitidine được chuyển hóa một phần tại gan và hiếm khi gây tổn thương gan có biểu hiện lâm sàng. Khi xuất hiện vàng da, tăng men gan đáng kể hoặc nghi viêm gan do thuốc, phải ngừng thuốc và được đánh giá y tế. [1][8]
Ranitidine được đào thải chủ yếu qua thận nên phải điều chỉnh liều khi chức năng thận giảm.
Theo nhãn Hoa Kỳ, khi độ thanh thải creatinine dưới 50 mL/phút, liều tham khảo là 150 mg mỗi 24 giờ. Nếu tình trạng bệnh đòi hỏi, bác sĩ có thể tăng tần suất lên mỗi 12 giờ hoặc thường xuyên hơn với sự thận trọng.
Thẩm tách máu làm giảm nồng độ ranitidine. Nhãn khuyến nghị bố trí liều dự kiến vào thời điểm kết thúc buổi lọc máu. [1]
Ranitidine có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, cảm giác quay cuồng, nhìn mờ hoặc lú lẫn, dù các phản ứng này không thường gặp.
Người dùng không nên lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc nguy hiểm nếu xuất hiện các triệu chứng trên. Nguy cơ cần được lưu ý đặc biệt ở người cao tuổi, người suy thận và người đang dùng thuốc an thần. [1]
Tương tác thuốc của Ranitidine
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Velpatasvir
Thuốc đối kháng thụ thể H2 có thể giảm hấp thu velpatasvir; phối hợp được khi giới hạn liều và sắp xếp thời điểm. Kế thừa từ nhóm: | Thông tin | Cơ chế: Tăng pH dạ dày làm giảm độ tan phụ thuộc pH của velpatasvir. Ảnh hưởng: Có thể giảm phơi nhiễm velpatasvir, đặc biệt với liều cao hoặc thời điểm không phù hợp. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Dùng đồng thời hoặc cách 12 giờ; liều không vượt quá mức tương đương famotidine 40 mg hai lần/ngày. | Rà soát liều H2 blocker, thời điểm dùng và đáp ứng điều trị HCV. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Ranitidine
Ranitidine là thuốc đối kháng thụ thể histamin H2, làm giảm sản xuất acid dạ dày. Thuốc được dùng trong một số trường hợp loét dạ dày – tá tràng, GERD, viêm thực quản ăn mòn và tăng tiết acid bệnh lý. [1]
Tình trạng quản lý khác nhau theo quốc gia. Các sản phẩm ranitidine cũ bị rút khỏi thị trường Hoa Kỳ năm 2020 và bị đình chỉ tại Liên minh châu Âu do NDMA. FDA đã phê duyệt trở lại viên ranitidine cải tiến 150 mg và 300 mg vào tháng 11 năm 2025, nhưng hồ sơ EMA vẫn ghi nhận đình chỉ tại EU. Tình trạng lưu hành hiện hành tại Việt Nam. [2][3][4][5]
Không nên. Thuốc ranitidine cũ, thuốc hết hạn hoặc thuốc không xác định được lịch sử bảo quản có thể không đáp ứng tiêu chuẩn tạp nitrosamine hiện hành. Chỉ sử dụng sản phẩm được cấp phép hợp lệ, còn hạn, được bảo quản trong chai nguyên gốc và có chỉ định của bác sĩ. [1][2][4]
Thức ăn thường không ảnh hưởng đáng kể đến mức hấp thu ranitidine. Thời điểm dùng phụ thuộc bệnh cần điều trị: một số liều được dùng hai lần mỗi ngày, một số được dùng sau bữa tối hoặc trước khi ngủ. Cần tuân theo đơn thuốc và không tự thay đổi thời điểm hoặc số lần uống. [1]
Nhãn dạng cải tiến yêu cầu bỏ thuốc còn lại sau 90 ngày mở chai hoặc vào ngày hết hạn, tùy thời điểm nào đến trước. Quy định này cùng với việc chống ẩm, giữ gói hút ẩm và đóng kín chai nhằm duy trì chất lượng thuốc và kiểm soát nguy cơ hình thành tạp nitrosamine trong thời gian bảo quản. [1][2]

