Famotidine

Famotidine là thuốc đối kháng cạnh tranh thụ thể histamin H2, có tác dụng làm giảm thể tích và nồng độ acid do tế bào thành dạ dày bài tiết. Thuốc được sử dụng trong điều trị loét tá tràng, loét dạ dày, bệnh trào ngược dạ dày – thực quản, viêm thực quản trợt và một số tình trạng tăng tiết acid bệnh lý như hội chứng Zollinger–Ellison. Famotidine có dạng viên uống, hỗn dịch uống và dung dịch tiêm tĩnh mạch; một số hàm lượng thấp được bán không kê đơn tại Hoa Kỳ để giảm hoặc phòng ngừa ợ nóng do khó tiêu acid. Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận, vì vậy người suy thận thường cần giảm liều hoặc kéo dài khoảng cách dùng. Tích lũy thuốc có thể làm tăng nguy cơ lú lẫn, mê sảng, co giật và kéo dài khoảng QT, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người có chức năng thận giảm.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc đối kháng thụ thể histamin H2
  • Tác dụng chính: Giảm tiết acid và giảm thể tích dịch vị
  • Chỉ định: Loét dạ dày – tá tràng, GERD, viêm thực quản trợt và tăng tiết acid bệnh lý
  • Đường dùng: Uống hoặc tiêm/truyền tĩnh mạch
  • Liều người lớn thường gặp: 20–40 mg mỗi lần, tùy chỉ định
  • Thời gian tác dụng: Khoảng 10–12 giờ sau liều uống 20–40 mg
  • Thải trừ: Chủ yếu qua thận
  • Điều chỉnh liều: Cần thiết khi độ thanh thải creatinin dưới 60 mL/phút
  • Tác dụng phụ phổ biến: Đau đầu, chóng mặt và táo bón
  • Cảnh báo chính: Phản ứng thần kinh trung ương, kéo dài QT, che lấp ung thư dạ dày và tương tác do tăng pH dạ dày
  • Liều và thời gian điều trị thay đổi theo bệnh, dạng bào chế, tuổi và chức năng thận; không tự áp dụng bảng liều mà không có hướng dẫn chuyên môn.

Hoạt chất Famotidine là gì?

Famotidine là thuốc làm giảm acid dạ dày bằng cách chẹn thụ thể histamin H2 trên tế bào thành của niêm mạc dạ dày. Thuốc làm giảm cả nồng độ acid và thể tích dịch vị nhưng không phải thuốc kháng acid có tác dụng trung hòa acid đã được tiết ra.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Famotidine

CAS 76824-35-6 Công thức C8H15N7O2S3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Famotidine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Famotidine

Tên IUPAC

3-[[2-(diaminomethylideneamino)-1,3-thiazol-4-yl]methylsulfanyl]-N'-sulfamoylpropanimidamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Famotidin; Famotidine USP; Famotidine hydrochloride không phải dạng hoạt chất phổ biến trong các nhãn được đối chiếu. Tên biệt dược quốc tế được biết đến rộng rãi là Pepcid.

Tên viết tắt

FAM

Tên Latinh / tên dược điển

Famotidinum

Tên USAN

famotidine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

76824-35-6

UNII

5QZO15J2Z8

PubChem CID

3325

RxNorm CUI

4278

Công thức phân tử

C8H15N7O2S3

Dược động học của Famotidine

Famotidine được hấp thu không hoàn toàn qua đường uống, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1–3 giờ và không tích lũy đáng kể khi dùng lặp lại ở người có chức năng thận bình thường. Thuốc liên kết protein huyết tương thấp, chuyển hóa ít và được loại bỏ chủ yếu qua thận.

Giai đoạn I: Hấp thu

Famotidine được hấp thu không hoàn toàn qua đường tiêu hóa. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau khoảng 1–3 giờ. Nồng độ sau nhiều liều tương tự nồng độ sau liều đơn, cho thấy ít tích lũy khi chức năng thận bình thường.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống khoảng 40–45%. Thức ăn có thể làm tăng nhẹ và thuốc kháng acid có thể làm giảm nhẹ sinh khả dụng, nhưng các thay đổi này không được xem là có ý nghĩa lâm sàng trong nhãn thuốc.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 15–20% Famotidine trong huyết tương liên kết với protein. Dữ liệu thể tích phân bố chuẩn hóa cho đường uống trong nhãn viên.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Famotidine trải qua chuyển hóa bước đầu rất ít. Chất chuyển hóa duy nhất được xác định ở người là Famotidine S-oxide. Phần lớn thuốc lưu hành và bài tiết vẫn ở dạng không đổi.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Famotidine được thải chủ yếu qua thận:

  • Khoảng 25–30% liều uống được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng không đổi.
  • Khoảng 65–70% liều tiêm tĩnh mạch được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng không đổi.
  • Thuốc được loại bỏ qua cả lọc cầu thận và bài tiết ở ống thận.
Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải ở người có chức năng thận bình thường khoảng 2,5–3,5 giờ. Thời gian bán thải và mức phơi nhiễm tăng đáng kể khi chức năng thận suy giảm.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải qua thận khoảng 250–450 mL/phút, cao hơn mức lọc cầu thận đơn thuần và cho thấy có sự bài tiết Famotidine qua ống thận.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố quan trọng gồm:

  • Suy thận: AUC tăng ít nhất khoảng 2 lần khi độ thanh thải creatinin 30–60 mL/phút và ít nhất khoảng 5 lần khi dưới 30 mL/phút.
  • Tuổi cao: tuổi không trực tiếp làm thay đổi dược động học đáng kể, nhưng suy giảm chức năng thận ở người cao tuổi có thể làm giảm thanh thải.
  • Probenecid: có thể làm tăng AUC và nồng độ đỉnh bằng cách ức chế OAT1/OAT3; ý nghĩa lâm sàng chưa rõ.
  • Thức ăn và thuốc kháng acid chỉ làm thay đổi nhẹ sinh khả dụng đường uống.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Famotidine

Famotidine thuộc nhóm thuốc đối kháng thụ thể histamin H2 thế hệ sau. Thuốc có tác dụng giảm tiết acid nhưng không có tác dụng kháng histamin H1 dùng trong dị ứng và không có tác dụng kháng androgen đáng kể được ghi nhận trong các nghiên cứu dược lý lâm sàng.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Famotidine cạnh tranh với histamin tại thụ thể H2 trên tế bào thành dạ dày, từ đó làm giảm tiết acid cơ bản, tiết acid ban đêm và tiết acid được kích thích bởi thức ăn hoặc pentagastrin. Lượng pepsin tiết ra giảm tương ứng với mức giảm thể tích dịch vị.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sau khi uống, tác dụng giảm tiết acid bắt đầu trong khoảng một giờ, đạt tối đa sau 1–3 giờ và kéo dài khoảng 10–12 giờ với liều 20–40 mg. Liều uống buổi tối 20 mg và 40 mg làm giảm trung bình lần lượt khoảng 86% và 94% lượng acid tiết ban đêm trong nghiên cứu dược lý.

Sau tiêm tĩnh mạch, tác dụng tối đa xuất hiện trong khoảng 30 phút; liều 20 mg ức chế tiết acid ban đêm trong khoảng 10–12 giờ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Famotidine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Famotidine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Famotidine

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Velpatasvir

Famotidine làm giảm nhẹ phơi nhiễm velpatasvir nhưng có thể phối hợp nếu tuân thủ giới hạn liều và thời điểm.

Thông tin
Cơ chế:

Tăng pH dạ dày làm giảm độ tan và hấp thu velpatasvir.

Ảnh hưởng:

Khi dùng đồng thời, Cmax và AUC velpatasvir khoảng 0,80 và 0,81 so với đối chứng; dùng famotidine 12 giờ trước cho mức phơi nhiễm gần tương đương.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Có thể dùng đồng thời hoặc cách 12 giờ; không vượt quá liều tương đương famotidine 40 mg hai lần/ngày.

Theo dõi tuân thủ thời điểm dùng; đánh giá đáp ứng virus học nếu có yếu tố nguy cơ thất bại điều trị.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Sections 4.3–4.5 and 5.2 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Velpatasvir

Thuốc đối kháng thụ thể H2 có thể giảm hấp thu velpatasvir; phối hợp được khi giới hạn liều và sắp xếp thời điểm.

Kế thừa từ nhóm:
Thông tin
Cơ chế:

Tăng pH dạ dày làm giảm độ tan phụ thuộc pH của velpatasvir.

Ảnh hưởng:

Có thể giảm phơi nhiễm velpatasvir, đặc biệt với liều cao hoặc thời điểm không phù hợp.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Dùng đồng thời hoặc cách 12 giờ; liều không vượt quá mức tương đương famotidine 40 mg hai lần/ngày.

Rà soát liều H2 blocker, thời điểm dùng và đáp ứng điều trị HCV.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Sections 4.3–4.5 and 5.2 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Famotidine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *