Oxycodone là thuốc giảm đau opioid bán tổng hợp, chủ vận toàn phần trên thụ thể mu-opioid. Thuốc được dùng cho đau đủ nặng để cần opioid khi những lựa chọn điều trị khác không hiệu quả, không dung nạp hoặc không phù hợp. Oxycodone có thể gây ức chế hô hấp đe dọa tính mạng, buồn ngủ, táo bón, lệ thuộc thể chất, nghiện, quá liều và tử vong. Nguy cơ tăng khi bắt đầu điều trị, tăng liều hoặc phối hợp với rượu, benzodiazepine, thuốc ngủ và các chất ức chế thần kinh trung ương.
Dạng giải phóng kéo dài chỉ dành cho đau nặng, dai dẳng cần điều trị opioid liên tục; không dùng khi cần và không được nghiền, nhai hoặc hòa tan vì có thể giải phóng nhanh một liều oxycodone gây tử vong. Tại Việt Nam, oxycodone thuộc danh mục dược chất gây nghiện và được quản lý đặc biệt. Người bệnh không được tự dùng, đổi liều, ngừng đột ngột hoặc chia sẻ thuốc cho người khác.
Nội dung chính
- Oxycodone là thuốc giảm đau opioid bán tổng hợp, chủ vận toàn phần trên thụ thể mu-opioid.
- Đau đủ nặng để cần opioid khi các lựa chọn khác không đáp ứng hoặc không phù hợp.
- Là dược chất gây nghiện, thuốc kê đơn và thuộc nhóm phải kiểm soát đặc biệt tại Việt Nam.
- Ức chế hô hấp, nghiện, lạm dụng, quá liều, tử vong và hội chứng cai khi ngừng đột ngột.
- Dùng theo lịch cố định, không dùng khi cần; không nghiền, nhai, bẻ vụn hoặc hòa tan.
- Rượu, benzodiazepine, thuốc ngủ, thuốc an thần, gabapentinoid và opioid khác.
- Khó đánh thức, thở chậm hoặc ngừng thở, đồng tử co nhỏ, da hoặc môi tím, cơ thể mềm nhũn.
Hoạt chất Oxycodone là gì?
Oxycodone là thuốc giảm đau opioid mạnh, bán tổng hợp, tác động chủ yếu thông qua thụ thể mu-opioid trong hệ thần kinh trung ương. Thuốc làm giảm cảm nhận và phản ứng cảm xúc đối với đau, nhưng đồng thời có thể làm chậm trung tâm hô hấp, giảm nhu động ruột và gây buồn ngủ.
Oxycodone không phải thuốc giảm đau thông thường và không phù hợp với đau nhẹ có thể kiểm soát bằng lựa chọn ít nguy cơ hơn.
Oxycodone
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Oxycodone |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Oxycodone |
| Tên IUPAC | (4R,4aS,7aR,12bS)-4a-hydroxy-9-methoxy-3-methyl-2,4,5,6,7a,13-hexahydro-1H-4,12-methanobenzofuro[3,2-e]isoquinolin-7-one |
| Tên hóa học khác | Dihydrohydroxycodeinone | Dihydroxycodeinone |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Oxycodon; oxycodone hydrochloride; oxycodone HCl. Dạng muối hydrochloride thường được sử dụng trong thuốc. Không tự quy đổi hàm lượng giữa oxycodone base và oxycodone hydrochloride nếu nhãn sản phẩm không hướng dẫn. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Oxycodonum |
| Tên USAN | oxycodone |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 76-42-6 |
|---|---|
| UNII | CD35PMG570 |
| PubChem CID | 5284603 |
| RxNorm CUI | 7804 |
Dược động học của Oxycodone
Oxycodone được hấp thu qua đường tiêu hóa, phân bố vào mô, chuyển hóa chủ yếu tại gan và thải trừ qua nước tiểu dưới dạng thuốc không đổi cùng các chất chuyển hóa. Nồng độ và tác dụng có thể thay đổi đáng kể khi dùng đồng thời thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4, ở người suy gan, suy thận, người cao tuổi và người có bệnh hô hấp.
Viên giải phóng kéo dài cung cấp oxycodone trong khoảng thời gian dài hơn viên giải phóng ngay và đạt trạng thái ổn định sau khoảng 24–36 giờ khi dùng đều đặn.
Giai đoạn I: Hấp thu
Oxycodone giải phóng ngay được hấp thu sau khi uống và đạt nồng độ có tác dụng tương đối nhanh. Viên giải phóng kéo dài được thiết kế để giải phóng thuốc trong khoảng 12 giờ và có đặc tính hấp thu khác với viên giải phóng ngay.
Thức ăn có thể ảnh hưởng khác nhau tùy công thức. OxyContin có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn theo nhãn Hoa Kỳ, nhưng người bệnh phải tuân thủ hướng dẫn của đúng sản phẩm đang được kê.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống của oxycodone được nhãn viên giải phóng ngay ghi nhận khoảng 60–87%. Không tự suy rộng thông số này để quy đổi liều giữa các dạng giải phóng ngay, giải phóng kéo dài hoặc giữa oxycodone với opioid khác. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố biểu kiến của oxycodone sau tiêm tĩnh mạch được ghi nhận khoảng 2,6 L/kg. Khoảng 45% oxycodone gắn với protein huyết tương ở 37°C và pH sinh lý.
Oxycodone qua nhau thai và hiện diện trong sữa mẹ.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Oxycodone được chuyển hóa chủ yếu tại gan:
- CYP3A4 tạo noroxycodone.
- CYP2D6 tạo oxymorphone.
- Các chất chuyển hóa tiếp tục được liên hợp và thải trừ.
Oxycodone mẹ đóng vai trò chính trong tác dụng giảm đau. Việc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4 có thể làm thay đổi đáng kể nồng độ oxycodone và nguy cơ ức chế hô hấp hoặc hội chứng cai.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Oxycodone và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Nước tiểu có thể chứa oxycodone tự do hoặc liên hợp, noroxycodone, oxymorphone và các chất chuyển hóa liên quan.
Suy thận có thể làm tăng nồng độ oxycodone và một số chất chuyển hóa trong huyết tương.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải của oxycodone giải phóng ngay khoảng 3,5–4 giờ. Nhãn OxyContin ghi nhận thời gian bán thải biểu kiến của dạng giải phóng kéo dài khoảng 4,5 giờ, so với khoảng 3,2 giờ của dung dịch oxycodone giải phóng ngay trong dữ liệu của sản phẩm. Tác dụng và thời gian cần theo dõi sau quá liều dạng giải phóng kéo dài có thể kéo dài hơn nhiều so với thời gian bán thải đơn thuần. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải oxycodone toàn phần trong huyết tương được nhãn viên giải phóng ngay ghi nhận khoảng 0,8 L/phút ở người trưởng thành. Thông số này có thể giảm ở người suy gan, suy thận, người cao tuổi hoặc khi dùng thuốc ức chế chuyển hóa. Không sử dụng thông số dược động học để tự tính liều. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể làm tăng nồng độ hoặc tác dụng oxycodone gồm:
- Thuốc ức chế CYP3A4 như một số macrolide, azole chống nấm và thuốc ức chế protease.
- Ngừng một thuốc cảm ứng CYP3A4.
- Suy gan.
- Suy thận.
- Tuổi cao.
- Phối hợp thuốc hoặc chất ức chế thần kinh trung ương.
Các thuốc cảm ứng CYP3A4 như rifampin, carbamazepine hoặc phenytoin có thể làm giảm nồng độ oxycodone. Khi ngừng chất cảm ứng, nồng độ có thể tăng trở lại và gây độc tính nếu không được bác sĩ điều chỉnh.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Oxycodone
Oxycodone là chủ vận opioid toàn phần, tương đối chọn lọc trên thụ thể mu ở liều điều trị. Không có liều “an toàn tuyệt đối” loại trừ nguy cơ ức chế hô hấp. Khi tăng liều, tác dụng giảm đau và các tác dụng bất lợi như buồn ngủ, táo bón và ức chế hô hấp đều có thể tăng.
Thuốc có khả năng gây dung nạp, lệ thuộc thể chất và rối loạn sử dụng opioid. Lệ thuộc thể chất có thể xảy ra ngay cả khi thuốc được sử dụng đúng đơn và không đồng nghĩa hoàn toàn với nghiện, nhưng ngừng đột ngột sau khi dùng kéo dài có thể gây hội chứng cai.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Oxycodone gắn và hoạt hóa thụ thể mu-opioid tại não, thân não, tủy sống và các mô ngoại vi. Hoạt hóa thụ thể làm giảm dẫn truyền tín hiệu đau và thay đổi đáp ứng của cơ thể đối với đau.
Tác động lên thân não làm giảm đáp ứng của trung tâm hô hấp với carbon dioxide. Đây là cơ chế của ức chế hô hấp, biến cố nguy hiểm nhất trong quá liều opioid.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Các tác dụng dược lực học chính gồm:
- Giảm đau.
- An thần và buồn ngủ.
- Ức chế hô hấp phụ thuộc liều.
- Co đồng tử.
- Giảm nhu động đường tiêu hóa, gây táo bón.
- Ức chế phản xạ ho.
- Giãn mạch ngoại vi, có thể gây hạ huyết áp.
- Ảnh hưởng hệ nội tiết khi dùng kéo dài.
Dung nạp có thể phát triển đối với tác dụng giảm đau, an thần và ức chế hô hấp. Dung nạp đối với táo bón thường phát triển ít hơn, vì vậy táo bón có thể kéo dài suốt thời gian điều trị.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Oxycodone
Theo nhãn viên oxycodone giải phóng ngay tại Hoa Kỳ, thuốc được chỉ định kiểm soát đau đủ nặng để cần một thuốc giảm đau opioid và khi các lựa chọn điều trị thay thế không đầy đủ hoặc không phù hợp.
OxyContin giải phóng kéo dài được chỉ định cho đau nặng, dai dẳng, cần điều trị opioid hằng ngày, liên tục và dài hạn khi các lựa chọn khác, bao gồm opioid giải phóng ngay, không đầy đủ. OxyContin không dùng theo nhu cầu và không dành cho đau nhẹ hoặc đau ngắn hạn có thể kiểm soát bằng lựa chọn khác.
SmPC tại Vương quốc Anh ghi chỉ định OxyContin cho đau ung thư mức độ vừa đến nặng và đau nặng chỉ có thể kiểm soát đầy đủ bằng opioid. Phạm vi chỉ định khác nhau theo sản phẩm và quốc gia; không được xem nhãn nước ngoài là chỉ định đã được phê duyệt tại Việt Nam.
Hướng dẫn CDC năm 2022 ưu tiên liệu pháp không opioid cho nhiều tình trạng đau cấp, bán cấp và mạn, đồng thời yêu cầu cân nhắc lợi ích – nguy cơ trước khi bắt đầu opioid. Đây là hướng dẫn thực hành, không phải chỉ định quản lý thuốc.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ là ví dụ từ nhãn Hoa Kỳ và không phải liều cá nhân hóa hoặc hướng dẫn tự sử dụng:
- Viên oxycodone giải phóng ngay: nhãn ghi liều khởi đầu ở người lớn chưa dùng opioid là 5–15 mg mỗi 4–6 giờ khi cần cho đau.
- OxyContin giải phóng kéo dài: nhãn ghi liều khởi đầu ở người lớn chưa dung nạp opioid là 10 mg mỗi 12 giờ.
Dạng giải phóng kéo dài có hàm lượng cao chỉ dành cho người đã dung nạp opioid theo tiêu chuẩn của nhãn. Việc chuyển từ morphine, fentanyl, tramadol hoặc opioid khác sang oxycodone có nguy cơ sai số và quá liều; tỷ lệ quy đổi chỉ mang tính ước tính và phải do bác sĩ thực hiện.
Liều phải được cá thể hóa theo mức đau, khả năng dung nạp opioid, bệnh hô hấp, tuổi, chức năng gan – thận, thuốc dùng đồng thời và nguy cơ nghiện. Không tự áp dụng các liều tham khảo trên.
- Dùng đúng dạng thuốc, hàm lượng, thời điểm và khoảng cách liều trên đơn.
- Viên giải phóng kéo dài phải nuốt nguyên viên, từng viên một, với đủ nước.
- Không cắt, nghiền, nhai, bẻ vụn, hòa tan hoặc làm mềm viên giải phóng kéo dài; thao tác này có thể giải phóng nhanh liều thuốc gây tử vong.
- Không dùng OxyContin theo nhu cầu hoặc cho cơn đau thỉnh thoảng.
- Không uống rượu hoặc dùng sản phẩm chứa cồn trong thời gian điều trị.
- Không tự dùng thêm thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc dị ứng gây buồn ngủ hoặc opioid khác.
- Không chia sẻ oxycodone, kể cả với người có triệu chứng đau tương tự.
- Không ngừng đột ngột sau thời gian sử dụng kéo dài; bác sĩ thường phải giảm liều từ từ để hạn chế hội chứng cai.
- Bảo quản thuốc ở vị trí khóa an toàn, không để trẻ em hoặc người khác tiếp cận.
- Hỏi bác sĩ về việc chuẩn bị thuốc đối kháng opioid như naloxone khi có nguy cơ quá liều.
Cần theo dõi:
- Mức độ đau và khả năng vận động hoặc sinh hoạt.
- Mức tỉnh táo, buồn ngủ và nhịp thở, đặc biệt trong 24–72 giờ đầu hoặc sau khi tăng liều.
- Huyết áp, chóng mặt và nguy cơ té ngã.
- Táo bón, buồn nôn, nôn và bí tiểu.
- Việc sử dụng thuốc đúng đơn, dấu hiệu tăng liều ngoài chỉ định, mất thuốc hoặc tìm thuốc sớm.
- Thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, dược liệu và rượu dùng đồng thời.
- Chức năng gan và thận khi có bệnh nền.
- Dấu hiệu tăng đau bất thường có thể gợi ý tăng cảm đau do opioid.
- Dấu hiệu suy tuyến thượng thận khi dùng kéo dài như mệt, chán ăn, yếu, chóng mặt hoặc huyết áp thấp.
Người chăm sóc nên biết cách nhận diện quá liều và sử dụng naloxone nếu đã được cấp và hướng dẫn.
Cảnh báo và lưu ý về Oxycodone
Oxycodone chống chỉ định trong các trường hợp:
- Ức chế hô hấp đáng kể.
- Hen phế quản cấp hoặc nặng trong môi trường không được theo dõi hoặc không có thiết bị hồi sức.
- Tắc nghẽn đường tiêu hóa đã biết hoặc nghi ngờ, bao gồm liệt ruột.
- Quá mẫn với oxycodone hoặc thành phần của sản phẩm.
Chống chỉ định và giới hạn tuổi có thể khác giữa các nhãn sản phẩm. Phải đối chiếu đúng tờ thông tin thuốc được phê duyệt.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp gồm:
- Buồn nôn và nôn.
- Táo bón.
- Buồn ngủ hoặc an thần.
- Chóng mặt.
- Đau đầu.
- Ngứa.
- Mất ngủ.
- Mệt hoặc suy nhược.
- Khô miệng.
- Đổ mồ hôi.
- Đau bụng hoặc khó chịu tiêu hóa.
Táo bón thường không giảm hoàn toàn theo thời gian. Bác sĩ có thể cần xây dựng biện pháp dự phòng hoặc điều trị táo bón ngay từ khi bắt đầu opioid.
Các phản ứng nghiêm trọng gồm:
- Ức chế hô hấp, ngừng thở và tử vong.
- An thần sâu, hôn mê.
- Hạ huyết áp nặng hoặc ngất.
- Phản vệ.
- Hội chứng serotonin khi phối hợp thuốc serotonergic.
- Suy tuyến thượng thận.
- Tăng cảm đau hoặc đau tăng nghịch lý do opioid.
- Liệt ruột.
- Hội chứng cai opioid sơ sinh khi phơi nhiễm kéo dài trong thai kỳ.
- Lệ thuộc, nghiện, lạm dụng và quá liều.
Khó đánh thức, thở chậm, thở nông, ngáy bất thường, đồng tử co nhỏ hoặc da môi tím là dấu hiệu cấp cứu.
Cần đặc biệt thận trọng ở người:
- Có tiền sử rối loạn sử dụng chất, nghiện rượu, trầm cảm hoặc bệnh tâm thần.
- Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giảm dự trữ hô hấp, thiếu oxy hoặc ngưng thở khi ngủ.
- Người cao tuổi, suy kiệt hoặc suy dinh dưỡng.
- Chấn thương đầu, tổn thương nội sọ hoặc tăng áp lực nội sọ.
- Hạ huyết áp, giảm thể tích tuần hoàn.
- Suy gan hoặc suy thận.
- Bệnh đường mật hoặc viêm tụy.
- Tiền sử co giật.
- Suy tuyến thượng thận hoặc rối loạn tuyến giáp.
- Phì đại tuyến tiền liệt hoặc hẹp niệu đạo.
Nguy cơ ức chế hô hấp cao nhất khi bắt đầu điều trị và sau mỗi lần tăng liều. Trẻ em vô tình uống một viên và người chưa từng dùng opioid uống dạng hàm lượng cao có thể tử vong.
Không dùng oxycodone để tự điều trị căng thẳng, mất ngủ hoặc khó chịu cảm xúc.
Quá liều oxycodone có thể gây:
- Ức chế hô hấp hoặc ngừng thở.
- Buồn ngủ sâu, sững sờ hoặc hôn mê.
- Đồng tử co nhỏ.
- Cơ mềm nhũn.
- Da lạnh, ẩm hoặc tím tái.
- Nhịp tim chậm, hạ huyết áp.
- Tắc nghẽn đường thở, phù phổi.
- Ngừng tim và tử vong.
Xử trí tại cơ sở y tế tập trung vào bảo đảm đường thở, thông khí và tuần hoàn. Naloxone hoặc thuốc đối kháng opioid khác được sử dụng khi có ức chế hô hấp hoặc tuần hoàn có ý nghĩa. Tác dụng của thuốc đối kháng có thể ngắn hơn oxycodone nên cần dùng lại và theo dõi kéo dài.
Sau quá liều OxyContin, thuốc có thể tiếp tục được giải phóng trong 24–48 giờ hoặc lâu hơn, do đó cần giám sát y tế kéo dài.
Khi nghi quá liều, gọi cấp cứu ngay, sử dụng naloxone nếu có và đã được hướng dẫn, đồng thời tiếp tục hỗ trợ hô hấp. Không để người bệnh “ngủ cho tỉnh” và không tự gây nôn.
Nhãn viên oxycodone giải phóng ngay tại Hoa Kỳ hướng dẫn bảo quản ở 25°C, cho phép dao động từ 15–30°C, trong bao bì kín, tránh ánh sáng và độ ẩm. Điều kiện cụ thể có thể khác giữa các sản phẩm.
Do oxycodone có nguy cơ gây tử vong khi vô tình uống phải hoặc bị sử dụng sai mục đích:
- Bảo quản trong tủ hoặc hộp có khóa.
- Không để thuốc trong túi xách, đầu giường, nhà tắm hoặc nơi công cộng.
- Không chia sẻ thuốc.
- Kiểm đếm thuốc khi cần.
- Trả thuốc không còn sử dụng qua chương trình thu hồi hoặc xử lý theo hướng dẫn của cơ quan y tế và nhãn sản phẩm.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của viên oxycodone giải phóng ngay trong nhãn được kiểm chứng chưa được xác lập ở trẻ em.
Nhãn OxyContin tại Hoa Kỳ cho phép sử dụng ở một nhóm trẻ từ 11 tuổi trở lên đã dung nạp opioid, đã sử dụng một liều opioid tối thiểu theo yêu cầu của nhãn và cần điều trị kéo dài. Sản phẩm không được khởi đầu tùy tiện cho trẻ chưa dùng opioid.
SmPC OxyContin tại Vương quốc Anh được kiểm chứng ghi đối tượng người lớn trên 18 tuổi. Sự khác biệt này cho thấy giới hạn tuổi phụ thuộc sản phẩm và quốc gia.
Không tự chia viên, nghiền thuốc hoặc dùng thuốc của người lớn cho trẻ. Vô tình uống một liều oxycodone có thể gây tử vong.
Người cao tuổi có thể nhạy cảm hơn với oxycodone và thường có suy giảm chức năng gan, thận hoặc hô hấp cùng nhiều thuốc dùng đồng thời. Ức chế hô hấp là nguy cơ đặc biệt quan trọng ở người cao tuổi, suy kiệt hoặc chưa từng dùng opioid.
Nhãn thuốc khuyến nghị lựa chọn liều thận trọng, thường bắt đầu ở mức thấp và tăng chậm, đồng thời theo dõi buồn ngủ, nhịp thở, hạ huyết áp, táo bón, lú lẫn và té ngã. Không tự áp dụng một liều cố định chỉ dựa trên tuổi.
Sử dụng oxycodone kéo dài trong thai kỳ có thể gây hội chứng cai opioid sơ sinh. Hội chứng này có thể đe dọa tính mạng nếu không được nhận diện và điều trị, với biểu hiện như quấy khóc, run, bú kém, nôn, tiêu chảy, rối loạn giấc ngủ hoặc khó tăng cân.
Dữ liệu hiện có chưa đủ để xác định chắc chắn nguy cơ dị tật bẩm sinh hoặc sảy thai do oxycodone. Thuốc qua nhau thai và có thể gây ức chế hô hấp ở trẻ sơ sinh nếu dùng gần thời điểm sinh.
Không tự ngừng opioid đột ngột trong thai kỳ vì có thể gây hội chứng cai và ảnh hưởng cả mẹ lẫn thai. Việc tiếp tục, giảm liều hoặc thay thế phải do bác sĩ sản khoa và bác sĩ điều trị phối hợp quyết định.
Oxycodone hiện diện trong sữa mẹ. Trẻ bú mẹ, đặc biệt trẻ sơ sinh, có thể bị buồn ngủ, bú kém, giảm trương lực và ức chế hô hấp. Đã có báo cáo về an thần và khó thở ở trẻ phơi nhiễm qua sữa.
LactMed khuyến nghị ưu tiên thuốc giảm đau không opioid khi phù hợp, giới hạn oxycodone giải phóng ngay ở thời gian ngắn nếu thực sự cần và không khuyến nghị dạng giải phóng kéo dài trong thời kỳ cho con bú. Khuyến nghị này là hướng dẫn chuyên môn, không thay thế đánh giá cá thể.
Cần đưa trẻ đi cấp cứu nếu trẻ ngủ nhiều bất thường, khó đánh thức, bú kém, thở chậm, khó thở hoặc mềm nhũn. Không tự ngừng thuốc hoặc ngừng cho bú mà chưa trao đổi với bác sĩ.
Suy gan có thể làm giảm chuyển hóa, tăng nồng độ oxycodone và kéo dài tác dụng. Nhãn viên giải phóng ngay khuyến nghị bắt đầu với liều thấp hơn thông thường và hiệu chỉnh cẩn thận, đồng thời theo dõi ức chế hô hấp, an thần và hạ huyết áp.
Nhãn OxyContin cũng yêu cầu giảm liều khởi đầu ở người suy gan. Tỷ lệ giảm cụ thể phụ thuộc sản phẩm và tình trạng người bệnh; không tự áp dụng.
Ở người có độ thanh thải creatinine dưới 60 mL/phút, nhãn OxyContin ghi nhận nồng độ oxycodone và các chất chuyển hóa trong huyết tương cao hơn so với người có chức năng thận bình thường. Mức an thần cũng có thể tăng.
Nhãn viên giải phóng ngay khuyến nghị khởi đầu thận trọng với liều thấp hơn thông thường và theo dõi sát ức chế hô hấp, an thần và hạ huyết áp. Không tự điều chỉnh liều theo chỉ số creatinine nếu chưa có chỉ định chuyên môn.
Oxycodone có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, giảm tỉnh táo, nhìn mờ và chậm phản xạ. Không lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc nguy hiểm khi bắt đầu thuốc, sau khi tăng liều hoặc cho đến khi biết rõ thuốc ảnh hưởng thế nào.
Rượu, thuốc ngủ, benzodiazepine và các thuốc an thần khác làm suy giảm khả năng lái xe mạnh hơn và đồng thời tăng nguy cơ tử vong do ức chế hô hấp.
Tương tác thuốc của Oxycodone
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Chlordiazepoxide
Phối hợp chlordiazepoxide với opioid làm tăng mạnh ức chế thần kinh trung ương và hô hấp, có thể gây an thần sâu, suy hô hấp, hôn mê và tử vong. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học cộng hợp tại các hệ kiểm soát hô hấp ở thần kinh trung ương: chlordiazepoxide tăng dẫn truyền GABA-A, còn opioid chủ yếu tác động trên thụ thể µ. Ảnh hưởng: Buồn ngủ sâu, giảm mức độ tỉnh táo, giảm thông khí, giảm oxy máu, hôn mê hoặc tử vong. Nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, suy hô hấp, dùng liều cao hoặc có thêm chất ức chế thần kinh trung ương. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên phương án thay thế. Chỉ phối hợp khi lựa chọn khác không phù hợp; dùng liều hiệu quả thấp nhất và thời gian ngắn nhất, chỉnh liều thận trọng và tư vấn người bệnh/người chăm sóc. | Nhịp thở, SpO2, mức độ an thần, tri giác, dấu hiệu giảm thông khí hoặc khó đánh thức. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Chlordiazepoxide Hydrochloride capsule | Boxed Warning; Warnings and Precautions; Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=dd5f82b0-5a56-4728-941a-c8c2a0d51cc4 | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |
Thắc mắc về hoạt chất Oxycodone
Có. Oxycodone có khả năng gây nghiện, lạm dụng và sử dụng sai mục đích ngay cả khi được kê đơn. Thuốc cũng có thể gây lệ thuộc thể chất, nghĩa là ngừng đột ngột sau khi dùng kéo dài sẽ gây hội chứng cai. Lệ thuộc thể chất không hoàn toàn đồng nghĩa với nghiện, nhưng cả hai đều cần được bác sĩ đánh giá và quản lý.
Oxycodone và morphine đều là opioid mạnh tác động chủ yếu trên thụ thể mu, nhưng khác nhau về dược động học, đường chuyển hóa, dạng bào chế và hiệu lực theo từng đường dùng. Không được coi số miligam oxycodone tương đương trực tiếp với cùng số miligam morphine. Việc chuyển đổi phải do bác sĩ thực hiện vì bảng quy đổi chỉ mang tính ước tính và có nguy cơ quá liều.
Không. Nghiền, nhai, cắt, hòa tan hoặc làm vỡ viên OxyContin có thể giải phóng nhanh một lượng oxycodone có khả năng gây tử vong. Viên phải được nuốt nguyên theo đúng hướng dẫn. Người không thể nuốt viên cần báo bác sĩ để lựa chọn dạng điều trị khác, không tự thay đổi viên thuốc.
Không nên tự phối hợp. Rượu, benzodiazepine, thuốc ngủ, thuốc an thần, gabapentin, pregabalin và opioid khác có thể cộng hợp tác dụng ức chế thần kinh trung ương, dẫn đến buồn ngủ sâu, thở chậm, hôn mê và tử vong. Chỉ phối hợp khi bác sĩ xác định cần thiết, chọn liều phù hợp và có kế hoạch theo dõi.
Dấu hiệu điển hình gồm khó đánh thức, thở chậm hoặc nông, ngừng thở, đồng tử co nhỏ, môi hoặc đầu ngón tay tím, cơ thể mềm nhũn, nhịp tim chậm hoặc hôn mê. Cần gọi cấp cứu ngay, sử dụng naloxone nếu có và đã được hướng dẫn, đồng thời hỗ trợ hô hấp. Người bệnh vẫn phải được theo dõi y tế ngay cả khi tỉnh lại sau naloxone.

