Hydrocodone

Hydrocodone là thuốc opioid chủ vận toàn phần, tác động tương đối chọn lọc trên thụ thể mu-opioid. Thuốc xuất hiện trong chế phẩm giảm đau đơn thành phần giải phóng kéo dài, chế phẩm phối hợp acetaminophen và một số thuốc giảm ho phối hợp tại nước ngoài. Hydrocodone có thể gây ức chế hô hấp đe dọa tính mạng, buồn ngủ, táo bón, lệ thuộc thể chất, nghiện, quá liều và tử vong. Nguy cơ tăng khi bắt đầu điều trị, tăng liều hoặc phối hợp với rượu, benzodiazepine, thuốc ngủ và chất ức chế thần kinh trung ương.

Viên giải phóng kéo dài phải được nuốt nguyên và không được nghiền, nhai hoặc hòa tan vì có thể giải phóng nhanh một liều gây tử vong. Tại Việt Nam, hydrocodone nằm trong Danh mục II các chất ma túy được sử dụng hạn chế trong lĩnh vực y tế và chịu sự quản lý đặc biệt. Người bệnh không được tự mua, đổi liều, ngừng đột ngột hoặc chia sẻ thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hydrocodone là thuốc opioid chủ vận toàn phần trên thụ thể mu, có tác dụng giảm đau và trong một số công thức có tác dụng giảm ho.
  • Đau đủ nặng hoặc dai dẳng để cần opioid khi các lựa chọn khác không hiệu quả, không dung nạp hoặc không phù hợp.
  • Thuộc nhóm chất ma túy được sử dụng hạn chế trong y tế tại Việt Nam và phải kiểm soát đặc biệt.
  • Ức chế hô hấp, nghiện, lạm dụng, quá liều, tử vong và hội chứng cai khi ngừng đột ngột.
  • Dùng theo lịch cố định; không nghiền, nhai, hòa tan, làm ướt hoặc dùng khi cần.
  • Rượu, benzodiazepine, thuốc ngủ, thuốc an thần, gabapentinoid, thuốc giãn cơ và opioid khác.
  • Khó đánh thức, thở chậm hoặc ngừng thở, đồng tử co nhỏ, da tím, cơ thể mềm nhũn hoặc hôn mê.

Hoạt chất Hydrocodone là gì?

Hydrocodone là opioid chủ vận toàn phần có tác dụng giảm đau thông qua thụ thể mu-opioid trong não và tủy sống. Trong một số công thức, hydrocodone còn được dùng làm thuốc ức chế ho.

Hydrocodone không phải thuốc giảm đau thông thường. Thuốc chỉ nên được sử dụng khi mức độ đau đủ nặng để cần opioid và các lựa chọn ít nguy cơ hơn không hiệu quả, không dung nạp hoặc không phù hợp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Hydrocodone

CAS 125-29-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Hydrocodone

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Hydrocodone

Tên IUPAC

(4R,4aR,7aR,12bS)-9-methoxy-3-methyl-1,2,4,4a,5,6,7a,13-octahydro-4,12-methanobenzofuro[3,2-e]isoquinolin-7-one

Tên hóa học khác

4,5-alpha-Epoxy-3-methoxy-17-methylmorphinan-6-one | 6-Oxo-3-methoxy-N-methyl-4,5-epoxymorphinan | Dihydrocodeinone

Tên khác / tên đồng nghĩa

Hydrocodone bitartrate; hydrocodone tartrate hydrate; dihydrocodeinone. Benzhydrocodone là tiền dược được chuyển thành hydrocodone trong đường tiêu hóa, không phải tên thay thế hoàn toàn tương đương của hydrocodone.

Tên Latinh / tên dược điển

Hydrocodonum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

125-29-1

UNII

6YKS4Y3WQ7

PubChem CID

5284569

RxNorm CUI

5489

Dược động học của Hydrocodone

Dược động học hydrocodone phụ thuộc dạng giải phóng và thành phần phối hợp. Hydrocodone được hấp thu qua đường tiêu hóa, phân bố rộng vào mô, chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và một phần qua CYP2D6, sau đó hydrocodone cùng các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua thận.

Dạng HYSINGLA ER tạo nồng độ tăng từ từ, có thời gian đạt đỉnh trung vị khoảng 14–16 giờ và thời gian bán thải cuối khoảng 7–9 giờ. Dạng giải phóng ngay phối hợp acetaminophen đạt nồng độ đỉnh trung bình sau khoảng 1,3 giờ và có thời gian bán thải khoảng 3,8 giờ trong dữ liệu của nhãn được kiểm chứng.

Giai đoạn I: Hấp thu

HYSINGLA ER giải phóng hydrocodone từ từ, với thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị khoảng 14–16 giờ và phạm vi quan sát khoảng 6–30 giờ sau một liều.

Bữa ăn nhiều chất béo làm tăng Cmax khoảng 54% và AUC khoảng 20% trong nghiên cứu với HYSINGLA ER 120 mg; nhãn vẫn cho phép dùng sản phẩm này không phụ thuộc bữa ăn. Hướng dẫn liên quan thức ăn phải được đối chiếu với đúng sản phẩm, không suy rộng cho mọi chế phẩm.

Dạng hydrocodone giải phóng ngay phối hợp acetaminophen đạt nồng độ đỉnh trung bình sau khoảng 1,3 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

HYSINGLA ER ở cùng tổng liều hydrocodone hằng ngày tạo mức phơi nhiễm tương tự chế phẩm hydrocodone giải phóng ngay phối hợp, nhưng có nồng độ đỉnh thấp hơn tại trạng thái ổn định.

Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống của hydrocodone trong các nguồn nhãn đã kiểm chứng.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau khi dùng HYSINGLA ER, thể tích phân bố biểu kiến ở người trưởng thành 70 kg được ước tính khoảng 402 L, cho thấy phân bố rộng vào mô. Tỷ lệ gắn protein huyết tương trung bình khoảng 36%.

Hydrocodone qua nhau thai và hiện diện trong sữa mẹ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Hydrocodone được chuyển hóa theo nhiều con đường:

  • CYP3A4 chuyển hydrocodone thành norhydrocodone không hoạt tính và là đường chuyển hóa chính.
  • CYP2D6 tạo hydromorphone, một chất chuyển hóa có hoạt tính nhưng chiếm dưới 3% hydrocodone mẹ trong tuần hoàn ở dữ liệu HYSINGLA ER.
  • CYP2B6 và CYP2C19 có thể đóng góp ở mức thấp hơn.

Thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4 có thể làm thay đổi đáng kể nồng độ hydrocodone và nguy cơ ức chế hô hấp hoặc hội chứng cai.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Hydrocodone và các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua thận. Trong nghiên cứu HYSINGLA ER, khoảng 6,5% liều được bài tiết dưới dạng hydrocodone không đổi ở người có chức năng thận bình thường và khoảng 99% liều được loại khỏi cơ thể trong vòng 72 giờ.

Mặc dù bài tiết qua nước tiểu, độ thanh thải ngoài thận vẫn là con đường loại bỏ chủ yếu của hydrocodone.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải phụ thuộc dạng bào chế:

  • HYSINGLA ER giải phóng kéo dài: khoảng 7–9 giờ sau một liều; khoảng 7 giờ tại trạng thái ổn định.
  • Hydrocodone giải phóng ngay trong viên phối hợp acetaminophen: khoảng 3,8 ± 0,3 giờ trong dữ liệu nhãn.

Thời gian theo dõi sau quá liều dạng giải phóng kéo dài phải dài hơn thời gian bán thải đơn thuần vì sản phẩm có thể tiếp tục giải phóng hydrocodone trong 24–48 giờ hoặc lâu hơn.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Với HYSINGLA ER, độ thanh thải thận của hydrocodone ở người khỏe mạnh khoảng 5,3 L/giờ, trong khi độ thanh thải đường uống biểu kiến khoảng 83 L/giờ.

Các thông số này thuộc nghiên cứu của một chế phẩm giải phóng kéo dài và không được dùng để tự tính hoặc quy đổi liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm tăng nồng độ hoặc kéo dài tác dụng hydrocodone gồm:

  • Thuốc ức chế CYP3A4.
  • Ngừng thuốc cảm ứng CYP3A4 đang dùng đồng thời.
  • Suy gan nặng.
  • Suy thận mức độ vừa, nặng hoặc bệnh thận giai đoạn cuối.
  • Tuổi cao, suy kiệt hoặc nhiều bệnh đồng mắc.
  • Phối hợp chất ức chế thần kinh trung ương.

Thuốc cảm ứng CYP3A4 có thể làm giảm nồng độ và tác dụng hydrocodone. Khi ngừng chất cảm ứng, nồng độ có thể tăng trở lại, gây an thần hoặc ức chế hô hấp nếu không được bác sĩ hiệu chỉnh.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Hydrocodone

Hydrocodone là chủ vận opioid toàn phần tương đối chọn lọc trên thụ thể mu ở liều điều trị, dù có thể tương tác với thụ thể opioid khác ở liều cao hơn. Không có “trần” cố định cho tác dụng giảm đau, nhưng việc tăng liều bị giới hạn bởi các phản ứng bất lợi, đặc biệt là ức chế hệ thần kinh trung ương và hô hấp.

Thuốc có thể gây dung nạp, lệ thuộc thể chất và rối loạn sử dụng opioid. Lệ thuộc thể chất có thể xuất hiện khi dùng đúng đơn và không hoàn toàn đồng nghĩa với nghiện; tuy nhiên, ngừng đột ngột sau thời gian dùng kéo dài có thể gây hội chứng cai.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Hydrocodone hoạt hóa thụ thể mu-opioid tại não và tủy sống, làm thay đổi dẫn truyền cũng như cảm nhận đau. Cơ chế giảm đau chính xác chưa được xác định hoàn toàn.

Thuốc tác động trực tiếp lên trung tâm hô hấp ở thân não, làm giảm đáp ứng với sự gia tăng carbon dioxide. Đây là cơ chế của ức chế hô hấp, biến cố nguy hiểm nhất khi dùng quá liều hoặc phối hợp chất an thần.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Các tác dụng dược lực học chính gồm:

  • Giảm đau.
  • An thần, buồn ngủ và giảm tỉnh táo.
  • Ức chế hô hấp phụ thuộc nồng độ.
  • Co đồng tử.
  • Giảm nhu động đường tiêu hóa và gây táo bón.
  • Giãn mạch ngoại vi, có thể gây hạ huyết áp tư thế hoặc ngất.
  • Co cơ vòng Oddi và làm thay đổi bài tiết đường mật, tụy.
  • Ảnh hưởng trục nội tiết khi dùng kéo dài.

Nồng độ hydrocodone tăng có liên quan đến tần suất cao hơn của buồn nôn, nôn, tác dụng thần kinh trung ương và ức chế hô hấp.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Hydrocodone

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Hydrocodone

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Hydrocodone

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Chlordiazepoxide

Phối hợp chlordiazepoxide với opioid làm tăng mạnh ức chế thần kinh trung ương và hô hấp, có thể gây an thần sâu, suy hô hấp, hôn mê và tử vong.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp tại các hệ kiểm soát hô hấp ở thần kinh trung ương: chlordiazepoxide tăng dẫn truyền GABA-A, còn opioid chủ yếu tác động trên thụ thể µ.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ sâu, giảm mức độ tỉnh táo, giảm thông khí, giảm oxy máu, hôn mê hoặc tử vong. Nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, suy hô hấp, dùng liều cao hoặc có thêm chất ức chế thần kinh trung ương.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên phương án thay thế. Chỉ phối hợp khi lựa chọn khác không phù hợp; dùng liều hiệu quả thấp nhất và thời gian ngắn nhất, chỉnh liều thận trọng và tư vấn người bệnh/người chăm sóc.

Nhịp thở, SpO2, mức độ an thần, tri giác, dấu hiệu giảm thông khí hoặc khó đánh thức.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Chlordiazepoxide Hydrochloride capsule | Boxed Warning; Warnings and Precautions; Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=dd5f82b0-5a56-4728-941a-c8c2a0d51cc4 | Kiểm tra ngày 2026-08-04
emc/MHRA | Librium 10 mg Capsules SmPC | Section 4.5 Interaction with other medicinal products and other forms of interaction | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1729/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Thắc mắc về hoạt chất Hydrocodone

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *