Clorpheniramin maleat

Clorpheniramin maleat (chlorpheniramine/chlorphenamine maleate) là muối maleat của thuốc kháng histamin H1 thế hệ một, có thêm tác dụng kháng cholinergic và dễ gây buồn ngủ. Thuốc giúp giảm triệu chứng dị ứng như hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi hoặc họng và chảy nước mắt; một số nhãn tại Anh còn nêu mày đay, viêm mũi vận mạch, phản ứng do thức ăn hoặc thuốc và côn trùng đốt. Sau uống, tác dụng có thể bắt đầu khoảng 30 phút, mạnh nhất sau 1–2 giờ và kéo dài khoảng 4–6 giờ. Liều, độ tuổi sử dụng và tình trạng kê đơn phụ thuộc dạng bào chế, hàm lượng và nhãn thuốc từng quốc gia. Tại Việt Nam, cần kiểm tra từng sản phẩm cụ thể trong dữ liệu đăng ký chính thức. Không tự phối hợp với rượu, thuốc an thần hoặc sản phẩm cảm cúm khác chứa kháng histamin vì có thể tăng buồn ngủ hoặc dùng trùng hoạt chất. ([Medicines.org.uk])

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Clorpheniramin maleat, còn được viết là chlorpheniramine maleate hoặc chlorphenamine maleate
  • Nhóm thuốc: Kháng histamin H1 thế hệ một, dẫn xuất alkylamin, có tác dụng kháng cholinergic
  • Công dụng chính: Giảm triệu chứng dị ứng như hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi-họng, chảy nước mắt; phạm vi chỉ định cụ thể tùy nhãn
  • Tác dụng thường gặp: Buồn ngủ, giảm chú ý, chóng mặt, khô miệng, nhìn mờ và buồn nôn
  • Tương tác đáng chú ý: Thuốc ức chế MAO, rượu, thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc giải lo âu, phenytoin và sản phẩm khác chứa kháng histamin
  • Lưu ý quan trọng: Không tự tăng liều, dùng trùng thuốc cảm cúm hoặc lái xe khi thuốc gây buồn ngủ; thai kỳ, cho con bú, trẻ em, người cao tuổi, suy gan hoặc suy thận cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ

Hoạt chất Clorpheniramin maleat là gì?

Clorpheniramin maleat là một thuốc kháng histamin H1 thế hệ một. Thuốc làm giảm tác động của histamin tại thụ thể H1, qua đó giúp giảm một số triệu chứng dị ứng. Do đi vào hệ thần kinh trung ương và có hoạt tính kháng cholinergic, thuốc có thể gây buồn ngủ, khô miệng, nhìn mờ hoặc bí tiểu. ([Medicines.org.uk])

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Clorpheniramin maleat

INN Chlorpheniramine maleate. Tên chlorphenamine maleate được sử dụng phổ biến trong tài liệu Anh và hệ thống ATC của WHO . ([Medicines.org.uk])

CAS 113-92-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Clorpheniramin maleat

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Chlorpheniramine maleate. Tên chlorphenamine maleate được sử dụng phổ biến trong tài liệu Anh và hệ thống ATC của WHO . ([Medicines.org.uk])

Tên IUPAC

(Z)-but-2-enedioic acid;3-(4-chlorophenyl)-N,N-dimethyl-3-pyridin-2-ylpropan-1-amine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Chlorphenamine maleate; chlorpheniramine maleate; clorphenamine maleate; CPM. Phần base không ở dạng muối được gọi là chlorpheniramine hoặc chlorphenamine . ([ATC DDD])

Tên viết tắt

CPM

Tên Latinh / tên dược điển

Chlorphenamini maleas

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

113-92-8

UNII

V1Q0O9OJ9Z

PubChem CID

5281068

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Clorpheniramin maleat

Sau khi uống, chlorphenamine được hấp thu qua đường tiêu hóa. Tác dụng có thể xuất hiện trong khoảng 30 phút, đạt mức cao nhất sau 1–2 giờ và kéo dài khoảng 4–6 giờ. Thuốc phân bố rộng, kể cả vào hệ thần kinh trung ương; chuyển hóa chủ yếu tại gan và được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng thuốc hoặc chất chuyển hóa. ([Medicines.org.uk])

Giai đoạn I: Hấp thu

Thuốc được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa. Theo một SmPC viên nén, tác dụng bắt đầu trong khoảng 30 phút, đạt tối đa sau 1–2 giờ và kéo dài khoảng 4–6 giờ. ([Medicines.org.uk])

Giai đoạn II: Phân bố

Clorpheniramin phân bố rộng trong cơ thể, bao gồm hệ thần kinh trung ương. Sự thâm nhập vào hệ thần kinh trung ương phù hợp với nguy cơ gây an thần, buồn ngủ và suy giảm khả năng tâm thần-vận động. ([Medicines.org.uk])

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Chuyển hóa chủ yếu diễn ra tại gan. Các chất chuyển hóa được nêu trong SmPC gồm dẫn xuất monodesmethyl và didesmethyl. ([Medicines.org.uk])

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc và các chất chuyển hóa được bài tiết chủ yếu qua nước tiểu. Một SmPC nêu khoảng 22% liều uống được bài tiết dưới dạng không đổi, nhưng đoạn kế tiếp của cùng tài liệu lại mô tả rất ít hoặc không có thuốc không đổi trong nước tiểu. Do sự không thống nhất nội bộ này, không nên coi tỷ lệ 22% là kết luận tuyệt đối; dữ liệu thống nhất hơn là phần lớn sản phẩm phân hủy được bài tiết gần hoàn toàn trong vòng 24 giờ. ([Medicines.org.uk])

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương được một SmPC ước tính khoảng 12–15 giờ. Thời gian tác dụng lâm sàng thường ngắn hơn, khoảng 4–6 giờ. ([Medicines.org.uk])

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Trẻ em có thể thải trừ thuốc nhanh hơn người lớn. Suy gan hoặc suy thận được các SmPC liệt kê là tình trạng cần thận trọng hoặc cần hỏi bác sĩ trước khi dùng, nhưng mức thay đổi dược động học và cách điều chỉnh liều định lượng chưa được xác lập trong các nhãn được đối chiếu. ([Medicines.org.uk])

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Clorpheniramin maleat

Clorpheniramin thuộc nhóm đối kháng thụ thể histamin H1 thế hệ một, phân nhóm alkylamin thay thế. Nhóm này có tác dụng chống dị ứng nhưng dễ gây an thần và các tác dụng kháng cholinergic hơn nhiều thuốc kháng histamin thế hệ sau. ([Medicines.org.uk])

Phần III: Cơ chế tác dụng

Clorpheniramin cạnh tranh và phong bế có hồi phục các vị trí thụ thể histamin H1 tại mô. Thuốc không trung hòa histamin đã có trong cơ thể mà hạn chế histamin gắn vào thụ thể và phát huy tác dụng. Clorpheniramin còn có hoạt tính kháng cholinergic. ([Medicines.org.uk])

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Phong bế thụ thể H1 giúp hạn chế tác động của histamin lên cơ trơn và tính thấm mao mạch, từ đó giảm phù, sẩn phù và một số biểu hiện quá mẫn. Tác dụng lên hệ thần kinh trung ương và hệ cholinergic có thể gây an thần, giảm chú ý, chóng mặt, nhìn mờ và khô miệng. ([Medicines.org.uk])

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Clorpheniramin maleat

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Clorpheniramin maleat

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Clorpheniramin maleat

  • Thuốc ức chế monoamine oxidase làm tăng tác dụng kháng cholinergic; chống chỉ định dùng clorpheniramin trong vòng 14 ngày sau khi dùng nhóm này .
  • Thuốc ngủ, thuốc giải lo âu, thuốc an thần và các chất ức chế hệ thần kinh trung ương có thể làm tăng buồn ngủ .
  • Rượu có thể làm tăng tác dụng an thần và nên tránh .
  • Clorpheniramin có thể ức chế chuyển hóa phenytoin và làm tăng nguy cơ độc tính phenytoin .
  • Tránh dùng cùng sản phẩm khác chứa kháng histamin, bao gồm một số thuốc ho và cảm lạnh .

Người đang sử dụng thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn hoặc sản phẩm thảo dược nên cung cấp danh sách đầy đủ cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng. ([Medicines.org.uk])

Thắc mắc về hoạt chất Clorpheniramin maleat

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 6 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *