Cetirizin hydroclorid

Cetirizin hydroclorid, thường được ghi trên nhãn quốc tế là cetirizine hydrochloride hoặc cetirizine dihydrochloride, là thuốc kháng histamin H1 thế hệ hai thuộc nhóm dẫn xuất piperazine. Thuốc giúp giảm triệu chứng ở mũi và mắt của viêm mũi dị ứng theo mùa hoặc quanh năm, đồng thời giảm ngứa và sẩn phù trong mày đay vô căn mạn tính. Cetirizin tác động chủ yếu lên thụ thể H1 ngoại vi nên thường ít gây an thần hơn thuốc kháng histamin thế hệ một, nhưng buồn ngủ, mệt mỏi hoặc chóng mặt vẫn có thể xảy ra. Liều thường gặp ở người lớn là 10 mg mỗi ngày, nhưng phải giảm liều hoặc kéo dài khoảng cách dùng khi chức năng thận suy giảm. FDA cảnh báo rằng một số người dùng cetirizin hằng ngày trong nhiều tháng hoặc nhiều năm có thể bị ngứa dữ dội hiếm gặp sau khi ngừng thuốc. Không tự tăng liều, phối hợp với thuốc dị ứng khác hoặc dùng kéo dài mà không hỏi bác sĩ hay dược sĩ. ([Medicines.org.uk])

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Cetirizin hydroclorid; nhiều nhãn ghi cetirizine dihydrochloride
  • Nhóm thuốc: Kháng histamin H1 thế hệ hai, dẫn xuất piperazine
  • Công dụng chính: Giảm triệu chứng viêm mũi dị ứng theo mùa hoặc quanh năm và mày đay vô căn mạn tính
  • Liều người lớn thường gặp: 10 mg mỗi ngày theo nhãn viên nén được đối chiếu; không tự áp dụng cho người suy thận
  • Tác dụng thường gặp: Buồn ngủ, mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu, khô miệng và buồn nôn
  • Cảnh báo mới: Ngứa lan rộng, dữ dội có thể hiếm gặp trong vài ngày sau khi ngừng thuốc đã dùng lâu dài
  • Lưu ý quan trọng: Tránh rượu và thận trọng với thuốc an thần; kiểm tra chức năng thận ở người cao tuổi hoặc người có bệnh thận

Hoạt chất Cetirizin hydroclorid là gì?

Cetirizin hydroclorid là thuốc kháng histamin H1 thế hệ hai giúp làm giảm một số triệu chứng dị ứng bằng cách hạn chế histamin gắn vào thụ thể H1 ngoại vi. Thuốc thường ít gây an thần hơn thuốc kháng histamin thế hệ một nhưng vẫn có thể gây buồn ngủ ở một số người. ([Medicines.org.uk])

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Cetirizin hydroclorid

INN Cetirizine hydrochloride. Nhiều SmPC và hồ sơ đăng ký sử dụng tên cetirizine dihydrochloride vì phân tử hoạt chất tồn tại dưới dạng muối dihydroclorid . ([Medicines.org.uk])

CAS 83881-52-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Cetirizin hydroclorid

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Cetirizine hydrochloride. Nhiều SmPC và hồ sơ đăng ký sử dụng tên cetirizine dihydrochloride vì phân tử hoạt chất tồn tại dưới dạng muối dihydroclorid . ([Medicines.org.uk])

Tên IUPAC

2-[2-[4-[(4-chlorophenyl)-phenylmethyl]piperazin-1-yl]ethoxy]acetic acid;dihydrochloride

Tên khác / tên đồng nghĩa

Cetirizine; cetirizine hydrochloride; cetirizine dihydrochloride; cetirizin dihydroclorid; cetirizin HCl. Cetirizine là tên hoạt chất base theo INN, còn hydrochloride hoặc dihydrochloride mô tả dạng muối trong thành phẩm .

Tên viết tắt

CTZ

Tên USAN

cetirizine hydrochloride

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

83881-52-1

UNII

64O047KTOA

PubChem CID

55182

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Cetirizin hydroclorid

Sau khi uống, cetirizin được hấp thu nhanh, đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng một giờ. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 93%, ít chuyển hóa bước đầu, có thời gian bán thải khoảng 8,3–10 giờ ở người trưởng thành và được thải trừ chủ yếu qua thận. Chức năng thận suy giảm làm tăng thời gian bán thải và giảm độ thanh thải đáng kể. ([Medicines.org.uk])

Giai đoạn I: Hấp thu

Cetirizin được hấp thu nhanh sau khi uống. Thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng 1 giờ; thức ăn có thể làm chậm Tmax khoảng 1,7 giờ và giảm Cmax khoảng 23% nhưng không làm giảm tổng mức phơi nhiễm AUC. ([DailyMed])

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối.

Nhãn DailyMed và SmPC cho biết viên nén, viên nang hoặc dung dịch uống có mức độ sinh khả dụng tương đương. Thức ăn không làm giảm tổng mức độ hấp thu nhưng làm chậm tốc độ hấp thu. ([Medicines.org.uk])

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến khoảng 0,50 L/kg. Tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 93% và tương đối ổn định trong khoảng nồng độ điều trị. Cetirizin thâm nhập vào não ít hơn thuốc kháng histamin thế hệ một, nhưng buồn ngủ vẫn có thể xảy ra. ([Medicines.org.uk])

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Cetirizin không trải qua chuyển hóa bước đầu đáng kể. Một phần nhỏ được chuyển hóa bằng phản ứng O-dealkyl hóa oxy hóa thành chất chuyển hóa có hoạt tính kháng histamin không đáng kể; enzym chịu trách nhiệm chưa được xác định rõ trong nhãn DailyMed. ([Medicines.org.uk])

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc được thải trừ chủ yếu qua thận. SmPC ghi nhận khoảng hai phần ba liều được bài tiết dưới dạng không đổi trong nước tiểu. Một nghiên cứu cân bằng khối lượng trong nhãn DailyMed ghi nhận khoảng 70% hoạt tính phóng xạ trong nước tiểu, 10% trong phân và khoảng 50% liều được xác định trong nước tiểu dưới dạng thuốc không đổi. Sự khác biệt phản ánh thiết kế và cách đo của từng nghiên cứu. ([Medicines.org.uk])

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối khoảng 10 giờ theo SmPC và trung bình khoảng 8,3 giờ theo nhãn DailyMed.

Ở trẻ em, thời gian bán thải được SmPC ghi nhận khoảng 6 giờ ở độ tuổi 6–12, khoảng 5 giờ ở độ tuổi 2–6 và khoảng 3,1 giờ ở trẻ từ 6 đến 24 tháng. ([Medicines.org.uk])

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân biểu kiến trung bình ở người trưởng thành khỏe mạnh khoảng 53 mL/phút theo nhãn DailyMed. Độ thanh thải giảm rõ rệt ở người suy thận, người cao tuổi có chức năng thận giảm và người mắc bệnh gan mạn. ([DailyMed])

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Suy thận mức độ vừa có thể làm thời gian bán thải tăng khoảng ba lần và độ thanh thải giảm khoảng 70% .
  • Thẩm phân máu loại bỏ cetirizin kém .
  • Bệnh gan mạn có thể làm thời gian bán thải tăng khoảng 50% và độ thanh thải giảm khoảng 40% .
  • Người cao tuổi có thể giảm độ thanh thải do suy giảm chức năng thận theo tuổi .
  • Trẻ em có độ thanh thải hiệu chỉnh theo cân nặng cao hơn và thời gian bán thải ngắn hơn người lớn . ([Medicines.org.uk])

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Cetirizin hydroclorid

Cetirizin thuộc nhóm đối kháng thụ thể histamin H1 thế hệ hai, phân nhóm dẫn xuất piperazine. Đây là hỗn hợp racemic; levocetirizine là một đồng phân đối quang của cetirizine. Cetirizin là chất chuyển hóa có hoạt tính của hydroxyzine. ([Medicines.org.uk])

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cetirizin là chất đối kháng mạnh và chọn lọc thụ thể histamin H1 ngoại vi. Thuốc hạn chế tác động của histamin lên mạch máu, đầu tận thần kinh cảm giác và các mô liên quan đến phản ứng dị ứng. Các nghiên cứu gắn thụ thể không ghi nhận ái lực đáng kể với các thụ thể khác ngoài H1. ([Medicines.org.uk])

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Cetirizin ức chế phản ứng sẩn phù và ban đỏ do histamin. Ngoài tác dụng kháng H1, thuốc có thể hạn chế sự huy động bạch cầu ái toan trong giai đoạn muộn của phản ứng dị ứng tại da và kết mạc. Mối liên hệ trực tiếp giữa mức ức chế phản ứng da và hiệu quả ở từng người chưa được xác lập tuyệt đối. ([Medicines.org.uk])

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Cetirizin hydroclorid

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Cetirizin hydroclorid

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Cetirizin hydroclorid

Các nghiên cứu không phát hiện tương tác dược động học có ý nghĩa lâm sàng với pseudoephedrine, azithromycin, erythromycin, ketoconazole hoặc theophylline liều 400 mg/ngày. Theophylline 400 mg có thể làm giảm nhẹ độ thanh thải cetirizin; ảnh hưởng của liều theophylline cao hơn chưa được loại trừ.

Rượu, thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc giải lo âu và các chất ức chế hệ thần kinh trung ương khác có thể làm tăng buồn ngủ, giảm tỉnh táo hoặc suy giảm khả năng thực hiện công việc nguy hiểm.

Thức ăn không làm giảm tổng lượng cetirizin được hấp thu nhưng có thể làm chậm tốc độ hấp thu. ([Medicines.org.uk])

Thắc mắc về hoạt chất Cetirizin hydroclorid

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *