Loratadin là thuốc kháng histamin H1 tác dụng kéo dài, được dùng để giảm các triệu chứng liên quan đến viêm mũi dị ứng như hắt hơi, chảy nước mũi, ngứa mũi, ngứa họng và ngứa, chảy nước mắt. Một số nhãn thuốc và SmPC cũng phê duyệt Loratadin để điều trị triệu chứng mày đay vô căn mạn tính. Thuốc tác động chọn lọc chủ yếu lên thụ thể histamin H1 ngoại biên nên phần lớn người dùng ít gặp tác dụng an thần rõ rệt; tuy nhiên, buồn ngủ vẫn có thể xảy ra. Liều tham khảo phổ biến ở người lớn là 10 mg mỗi ngày, nhưng liều cho trẻ em phụ thuộc tuổi, cân nặng và dạng bào chế. Người suy gan nặng có thể cần giảm tần suất dùng thuốc. Không nên tự tăng liều, phối hợp nhiều thuốc kháng histamin hoặc dùng Loratadin thay cho xử trí cấp cứu khi xuất hiện khó thở, phù mặt hay phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
Nội dung chính
- Loratadin là gì: Thuốc kháng histamin H1 chọn lọc ngoại biên, tác dụng kéo dài.
- Chỉ định thường gặp: Điều trị triệu chứng viêm mũi dị ứng và mày đay vô căn mạn tính theo SmPC.
- Liều người lớn tham khảo: 10 mg một lần mỗi ngày; không tự dùng quá liều ghi trên nhãn.
- Trẻ em: Liều phụ thuộc tuổi, cân nặng và dạng bào chế; chưa xác lập an toàn, hiệu quả ở trẻ dưới 2 tuổi trong SmPC được đối chiếu.
- Tác dụng phụ thường gặp: Buồn ngủ, đau đầu, tăng cảm giác thèm ăn, mất ngủ; trẻ em có thể đau đầu, bồn chồn hoặc mệt mỏi.
- Dấu hiệu cần cấp cứu: Khó thở, khó nuốt, phù mặt, môi, lưỡi hoặc họng, phản vệ hay phù mạch.
- Thai kỳ và cho con bú: Cần đánh giá lợi ích – nguy cơ với bác sĩ; các nguồn chuyên môn có khuyến nghị khác nhau đối với thời kỳ cho con bú.
Hoạt chất Loratadin là gì?
Loratadin là thuốc kháng histamin H1 dùng đường uống. Thuốc làm giảm tác động của histamin tại thụ thể H1 ngoại biên, nhờ đó hỗ trợ kiểm soát hắt hơi, chảy nước mũi, ngứa mũi, ngứa họng, ngứa mắt, chảy nước mắt và triệu chứng mày đay.
Loratadin
INN Loratadine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Loratadin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Loratadine |
| Tên IUPAC | ethyl 4-(13-chloro-4-azatricyclo[9.4.0.0^{3,8}]pentadeca-1(11),3(8),4,6,12,14-hexaen-2-ylidene)piperidine-1-carboxylate |
| Tên hóa học khác | 4-(8-Chloro-5,6-dihydro-11H-benzo(5,6)cyclohepta(1,2-b)pyridin-11-ylidene)-1-piperidinecarboxylic Acid Ethyl Ester |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Loratadine là tên INN tiếng Anh; “Loratadin” là cách viết thường dùng trong tài liệu tiếng Việt. Một số tên thương mại quốc tế được ghi nhận gồm Claritin, Clarityn và Alavert; thông tin này không đồng nghĩa các sản phẩm đang có giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Loratadinum |
| Tên USAN | loratadine |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 79794-75-5 |
|---|---|
| UNII | 7AJO3BO7QN |
| PubChem CID | 3957 |
| RxNorm CUI | 28889 |
Dược động học của Loratadin
Loratadin được hấp thu nhanh sau khi uống, chuyển hóa bước đầu mạnh chủ yếu qua CYP3A4 và CYP2D6 thành desloratadine có hoạt tính. Thuốc gắn protein huyết tương cao; phần lớn liều được thải dưới dạng chất chuyển hóa qua nước tiểu và phân. Thời gian bán thải trung bình của Loratadin ngắn hơn đáng kể so với chất chuyển hóa có hoạt tính.
Giai đoạn I: Hấp thu
Loratadin được hấp thu nhanh và tốt qua đường tiêu hóa. Nồng độ đỉnh của Loratadin thường đạt sau khoảng 1–1,5 giờ; desloratadine đạt đỉnh sau khoảng 1,5–3,7 giờ. Thức ăn có thể làm chậm hấp thu nhẹ nhưng không làm thay đổi hiệu quả lâm sàng được ghi nhận trong SmPC.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối bằng số. SmPC ghi nhận các thông số sinh khả dụng của Loratadin và desloratadine tăng tỷ lệ với liều trong phạm vi được nghiên cứu. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Loratadin gắn với protein huyết tương khoảng 97–99%; desloratadine gắn khoảng 73–76%. Thời gian bán thải phân bố trong huyết tương được ghi nhận khoảng 1 giờ với Loratadin và 2 giờ với chất chuyển hóa.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Loratadin trải qua chuyển hóa bước đầu mạnh, chủ yếu bởi CYP3A4 và CYP2D6. Chất chuyển hóa chính là desloratadine, có hoạt tính dược lý và đóng góp đáng kể vào tác dụng lâm sàng.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 40% liều được bài tiết qua nước tiểu và 42% qua phân trong khoảng 10 ngày, chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa liên hợp. Dưới 1% liều được thải ở dạng Loratadin hoặc desloratadine còn hoạt tính và chưa biến đổi.
| t½ · Thời gian bán thải | Ở người lớn khỏe mạnh, thời gian bán thải thải trừ trung bình khoảng 8,4 giờ đối với Loratadin và 28 giờ đối với desloratadine. Khoảng dao động giữa các cá thể tương đối rộng. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải tuyệt đối ở người khỏe mạnh. Suy gan nặng có thể làm giảm thanh thải Loratadin, vì vậy một số SmPC khuyến nghị giảm tần suất dùng ban đầu. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố được ghi nhận gồm:
- Thức ăn có thể làm chậm nhẹ quá trình hấp thu nhưng không ảnh hưởng rõ đến hiệu quả lâm sàng.
- Thuốc ức chế CYP3A4 hoặc CYP2D6 có thể làm tăng nồng độ Loratadin.
- Suy thận mạn làm tăng AUC và nồng độ đỉnh của Loratadin cùng chất chuyển hóa; thẩm tách máu không làm thay đổi đáng kể dược động học.
- Bệnh gan mạn do rượu có thể làm AUC và nồng độ đỉnh của Loratadin tăng khoảng gấp đôi, đồng thời kéo dài thời gian bán thải.
- Dược động học ở người cao tuổi khỏe mạnh tương đương người trưởng thành khỏe mạnh.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Loratadin
Loratadin thuộc nhóm thuốc đối kháng thụ thể histamin H1 dùng toàn thân. Thuốc có tính chọn lọc ngoại biên và phần lớn người dùng không gặp tác dụng an thần hoặc kháng cholinergic có ý nghĩa lâm sàng khi sử dụng đúng liều khuyến nghị. Tuy nhiên, không thể coi Loratadin là hoàn toàn không gây buồn ngủ.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Loratadin gắn chọn lọc và đối kháng hoạt động của histamin tại thụ thể H1 ngoại biên. Việc hạn chế tác động của histamin giúp giảm giãn mạch, tăng tính thấm thành mạch, kích thích đầu mút cảm giác và các triệu chứng dị ứng liên quan. Loratadin không có hoạt tính đáng kể trên thụ thể H2 theo SmPC được đối chiếu.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Sau một liều 10 mg, tác dụng kháng histamin trên thử nghiệm da xuất hiện trong khoảng 1–3 giờ, đạt mức cao nhất sau 8–12 giờ và kéo dài trên 24 giờ. Phần lớn người dùng không có tác dụng an thần đáng kể ở liều khuyến nghị, nhưng một số người vẫn có thể buồn ngủ.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Loratadin
Theo SmPC Clarityn Allergy được đối chiếu, Loratadin được phê duyệt để điều trị triệu chứng:
- Viêm mũi dị ứng.
- Mày đay vô căn mạn tính ở người lớn và trẻ trên 2 tuổi đối với dạng sirô cụ thể.
Nhãn thuốc không kê đơn của Hoa Kỳ nêu chỉ định giảm tạm thời các triệu chứng do sốt cỏ khô hoặc dị ứng đường hô hấp trên như chảy nước mũi, hắt hơi, ngứa mũi hoặc họng, ngứa và chảy nước mắt.
Chỉ định cụ thể phải căn cứ nhãn và tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm đang dùng.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được tổng hợp từ nhãn và SmPC cụ thể, chỉ có tính tham khảo, không phải liều cá nhân hóa:
- Người lớn và trẻ trên 12 tuổi: 10 mg một lần mỗi ngày.
- Trẻ 2–12 tuổi, cân nặng trên 30 kg: 10 mg một lần mỗi ngày.
- Trẻ 2–12 tuổi, cân nặng không quá 30 kg: 5 mg một lần mỗi ngày bằng dạng bào chế phù hợp.
- Trẻ dưới 2 tuổi: an toàn và hiệu quả chưa được xác lập trong SmPC được đối chiếu.
- Suy gan nặng: SmPC khuyến nghị liều ban đầu 10 mg cách ngày với người lớn hoặc trẻ trên 30 kg; trẻ không quá 30 kg dùng 5 mg cách ngày.
- Suy thận: SmPC này không yêu cầu hiệu chỉnh liều, nhưng nhãn không kê đơn của Hoa Kỳ yêu cầu người có bệnh thận hỏi bác sĩ trước khi dùng.
Không tự áp dụng liều cho trẻ em, người suy gan, suy thận, phụ nữ mang thai hoặc người đang dùng nhiều thuốc.
- Dùng đường uống, có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
- Dùng đúng liều trên nhãn hoặc theo chỉ định; không uống nhiều hơn hoặc thường xuyên hơn hướng dẫn.
- Với sirô hoặc dung dịch, dùng dụng cụ đo liều phù hợp, không ước lượng bằng thìa ăn thông thường.
- Với viên rã nhanh, lấy viên khỏi vỉ theo đúng hướng dẫn và đặt ngay lên lưỡi.
- Nếu quên liều, dùng khi nhớ ra; nếu gần thời điểm liều kế tiếp, bỏ qua liều đã quên và không dùng gấp đôi.
- Loratadin có thể ảnh hưởng kết quả thử nghiệm dị ứng da; SmPC khuyến nghị ngừng ít nhất 48 giờ trước thử nghiệm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Theo dõi mức độ cải thiện của hắt hơi, chảy nước mũi, ngứa, chảy nước mắt hoặc mày đay. Đồng thời chú ý buồn ngủ, đau đầu, mệt mỏi, đánh trống ngực hoặc dấu hiệu bất thường về chức năng gan.
Ngừng thuốc và tìm hỗ trợ y tế ngay nếu xuất hiện khó thở, khó nuốt, phù mặt, môi, lưỡi hoặc họng. Nếu triệu chứng dị ứng kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc nặng lên dù đã dùng đúng hướng dẫn, cần được bác sĩ đánh giá nguyên nhân và phương án điều trị.
Cảnh báo và lưu ý về Loratadin
Quá mẫn với Loratadin hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm.
Chống chỉ định liên quan đến tá dược phụ thuộc dạng bào chế. Ví dụ, một số sirô chứa sorbitol hoặc maltitol không phù hợp với người mắc rối loạn di truyền hiếm gặp về dung nạp fructose; một số viên chứa lactose không phù hợp với một số rối loạn dung nạp galactose hoặc hấp thu glucose–galactose. Cần kiểm tra đúng tờ hướng dẫn của sản phẩm.
Ở người lớn và thanh thiếu niên dùng liều 10 mg mỗi ngày, các tác dụng được báo cáo nhiều hơn giả dược gồm:
- Buồn ngủ.
- Đau đầu.
- Tăng cảm giác thèm ăn.
- Mất ngủ.
Các phản ứng rất hiếm được ghi nhận sau lưu hành gồm chóng mặt, buồn nôn, khô miệng, viêm dạ dày, phát ban, rụng tóc, mệt mỏi và bất thường chức năng gan. Tăng cân có tần suất chưa xác định.
Ở trẻ 2–12 tuổi, đau đầu, bồn chồn và mệt mỏi được báo cáo nhiều hơn giả dược trong thử nghiệm.
Các phản ứng nghiêm trọng hoặc cần được đánh giá khẩn cấp gồm:
- Phản vệ hoặc phù mạch.
- Khó thở, khó nuốt, phù mặt, môi, lưỡi hoặc họng.
- Co giật.
- Nhịp tim nhanh hoặc đánh trống ngực rõ rệt.
- Bất thường chức năng gan.
Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng có thể xảy ra dù được ghi nhận rất hiếm. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, ngừng dùng thuốc và tìm trợ giúp y tế ngay.
- Thận trọng ở người suy gan nặng do giảm thanh thải thuốc.
- Người có bệnh gan hoặc thận nên hỏi nhân viên y tế trước khi dùng.
- Không dùng quá liều; liều vượt hướng dẫn có thể làm tăng buồn ngủ.
- Ngừng Loratadin theo chỉ dẫn chuyên môn trước thử nghiệm dị ứng da.
- Kiểm tra tá dược như lactose, sorbitol, maltitol, propylene glycol, aspartame hoặc natri benzoat tùy sản phẩm.
- Loratadin không phải thuốc xử trí cấp cứu cho khó thở, phù đường thở hoặc phản vệ; các biểu hiện này cần được cấp cứu ngay.
Quá liều Loratadin có thể gây buồn ngủ, nhịp tim nhanh, đau đầu và tăng các biểu hiện giống kháng cholinergic. Việc xử trí chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ, đồng thời tiếp tục theo dõi y tế.
Than hoạt hoặc rửa dạ dày chỉ được cân nhắc trong cơ sở y tế dựa trên tình trạng người bệnh. Loratadin không được loại bỏ bằng thẩm tách máu; chưa xác định thuốc có được loại qua thẩm phân phúc mạc hay không. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ ngay cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc, không chờ xuất hiện triệu chứng.
Bảo quản theo đúng điều kiện ghi trên bao bì của từng sản phẩm. Nhãn viên nén DailyMed được đối chiếu yêu cầu bảo quản ở 20–25°C và tránh ẩm quá mức.
Giữ thuốc trong bao bì gốc, đậy kín, tránh nhiệt, độ ẩm và ánh sáng quá mức; để xa tầm nhìn và tầm với của trẻ em. Không sử dụng khi niêm phong bảo vệ bị hỏng hoặc thuốc đã quá hạn.
Đối tượng đặc biệt
Một SmPC dạng sirô cho phép sử dụng ở trẻ trên 2 tuổi với liều dựa trên cân nặng: 10 mg mỗi ngày nếu trên 30 kg và 5 mg mỗi ngày nếu không quá 30 kg. An toàn và hiệu quả ở trẻ dưới 2 tuổi chưa được xác lập trong tài liệu này.
Nhãn viên 10 mg không kê đơn của Hoa Kỳ hướng dẫn trẻ từ 6 tuổi trở lên dùng một viên mỗi ngày và yêu cầu hỏi bác sĩ đối với trẻ dưới 6 tuổi. Sự khác biệt này liên quan đến sản phẩm, dạng bào chế và nhãn quản lý; không tự chia viên hoặc quy đổi liều cho trẻ.
SmPC không yêu cầu hiệu chỉnh liều chỉ vì tuổi cao và ghi nhận dược động học ở người cao tuổi khỏe mạnh tương đương người trưởng thành khỏe mạnh. Tuy nhiên, cần đánh giá thêm chức năng gan, thận, bệnh đồng mắc và các thuốc đang sử dụng trước khi lựa chọn liều.
SmPC ghi nhận dữ liệu từ hơn 1.000 kết quả thai kỳ phơi nhiễm không cho thấy độc tính gây dị tật hoặc độc tính thai nhi, sơ sinh; tuy vậy, tài liệu này vẫn khuyến nghị tránh dùng trong thai kỳ như một biện pháp thận trọng.
MotherToBaby năm 2026 nhận định các nghiên cứu hiện có không cho thấy Loratadin làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh, sinh non hoặc nhẹ cân, nhưng dữ liệu về ảnh hưởng lâu dài đối với hành vi và học tập của trẻ chưa được thiết lập.
Phụ nữ mang thai không nên tự bắt đầu, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc mà chưa trao đổi với bác sĩ.
Các nguồn chuyên môn có cách diễn đạt khác nhau:
- SmPC ghi nhận Loratadin được bài tiết vào sữa mẹ và không khuyến nghị sử dụng ở phụ nữ cho con bú.
- LactMed năm 2026 cho biết nồng độ trong sữa thấp và không dự kiến gây tác dụng bất lợi ở đa số trẻ bú mẹ; Loratadin có thể ảnh hưởng lượng sữa, đặc biệt khi phối hợp pseudoephedrin.
- MotherToBaby cũng ghi nhận lượng thuốc vào sữa thấp nhưng khuyến nghị theo dõi trẻ về tình trạng buồn ngủ và trao đổi với nhân viên y tế.
Quyết định sử dụng cần dựa trên lợi ích điều trị, tuổi và tình trạng trẻ, nguồn sữa, liều dùng cùng các thuốc phối hợp.
Suy gan nặng có thể làm giảm thanh thải, tăng nồng độ và kéo dài thời gian bán thải của Loratadin. SmPC dạng sirô khuyến nghị liều ban đầu 10 mg cách ngày với người lớn hoặc trẻ trên 30 kg; trẻ không quá 30 kg dùng 5 mg cách ngày. Đây là liều tham khảo của một sản phẩm cụ thể và không được tự áp dụng.
SmPC được đối chiếu không yêu cầu hiệu chỉnh liều ở người suy thận, mặc dù AUC và nồng độ đỉnh của Loratadin cùng desloratadine có thể tăng trong suy thận mạn. Thẩm tách máu không loại bỏ đáng kể Loratadin hoặc chất chuyển hóa.
Nhãn thuốc không kê đơn của Hoa Kỳ yêu cầu người có bệnh thận hỏi bác sĩ trước khi sử dụng. Vì vậy, cần căn cứ nhãn cụ thể và đánh giá lâm sàng thay vì tự áp dụng quy tắc không hiệu chỉnh liều.
Loratadin nhìn chung không ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng không đáng kể đến khả năng lái xe, vận hành máy trong các thử nghiệm được SmPC dẫn. Tuy nhiên, buồn ngủ vẫn có thể xảy ra rất hiếm hoặc khi dùng quá liều. Người dùng nên đánh giá phản ứng của cơ thể trước khi lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc.
Tương tác thuốc của Loratadin
Các thuốc ức chế CYP3A4 hoặc CYP2D6 có thể làm tăng nồng độ Loratadin và nguy cơ tác dụng không mong muốn. Ketoconazole, erythromycin và cimetidine đã làm tăng nồng độ Loratadin trong các thử nghiệm có kiểm soát, nhưng không gây thay đổi có ý nghĩa lâm sàng, kể cả trên điện tâm đồ, trong các nghiên cứu được SmPC dẫn.
Nghiên cứu tâm thần vận động trong SmPC không ghi nhận Loratadin làm tăng tác động của rượu; tuy nhiên, do một số người vẫn buồn ngủ, không nên mặc định rằng phối hợp rượu luôn an toàn.
Cần thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, vitamin, thảo dược và các thuốc dị ứng khác đang sử dụng. Không tự phối hợp nhiều thuốc kháng histamin.
Thắc mắc về hoạt chất Loratadin
Loratadin là thuốc kháng histamin H1 tác dụng kéo dài. Thuốc được dùng để giảm triệu chứng viêm mũi dị ứng như hắt hơi, chảy nước mũi, ngứa mũi, ngứa họng, ngứa hoặc chảy nước mắt. Một số SmPC cũng phê duyệt thuốc để điều trị triệu chứng mày đay vô căn mạn tính.
Loratadin thường ít gây an thần rõ rệt ở liều khuyến nghị, nhưng không hoàn toàn loại trừ buồn ngủ. SmPC ghi nhận buồn ngủ là một trong các tác dụng không mong muốn thường gặp hơn giả dược; dùng quá liều có thể làm tăng nguy cơ này. Không lái xe hoặc vận hành máy nếu cảm thấy buồn ngủ, chóng mặt hoặc giảm tỉnh táo.
Tác dụng kháng histamin được ghi nhận bắt đầu trong khoảng 1–3 giờ, đạt mức cao nhất sau 8–12 giờ và kéo dài trên 24 giờ sau liều 10 mg. Thời điểm cải thiện triệu chứng thực tế có thể khác nhau giữa từng người và từng bệnh cảnh.
Không nên tự dùng. Dữ liệu hiện có không cho thấy nguy cơ dị tật tăng rõ khi dùng trong thai kỳ, nhưng một số SmPC vẫn khuyến nghị tránh dùng như biện pháp thận trọng. Loratadin đi vào sữa mẹ với lượng thấp; LactMed đánh giá nguy cơ đối với đa số trẻ bú mẹ là thấp, trong khi SmPC được đối chiếu không khuyến nghị sử dụng. Cần để bác sĩ cân nhắc lợi ích – nguy cơ cho từng trường hợp.
Có thể dùng trong giới hạn tuổi, cân nặng và dạng bào chế được phê duyệt. Một SmPC dạng sirô áp dụng liều theo cân nặng cho trẻ 2–12 tuổi, trong khi nhãn viên 10 mg không kê đơn của Hoa Kỳ chỉ hướng dẫn trực tiếp cho trẻ từ 6 tuổi trở lên. Trẻ dưới 2 tuổi chưa có dữ liệu an toàn, hiệu quả đầy đủ trong SmPC được đối chiếu. Cha mẹ không nên tự chia viên hoặc ước lượng liều.

