Nortriptyline

Nortriptyline là thuốc chống trầm cảm ba vòng và là chất chuyển hóa có hoạt tính chính của amitriptyline. Thuốc ức chế tái hấp thu norepinephrine mạnh hơn serotonin, đồng thời có tác dụng trên histamine và acetylcholine. Nortriptyline được phê duyệt để điều trị các triệu chứng trầm cảm; SmPC tại châu Âu ghi nhận chỉ định điều trị các giai đoạn trầm cảm chủ yếu ở người lớn. Thuốc thường cần khoảng 2–4 tuần để thể hiện tác dụng chống trầm cảm rõ rệt. Nortriptyline là thuốc kê đơn và có thể gây khô miệng, táo bón, chóng mặt, buồn ngủ, hạ huyết áp tư thế, rối loạn dẫn truyền tim, co giật hoặc hội chứng serotonin. Quá liều thuốc chống trầm cảm ba vòng có thể đe dọa tính mạng. Người bệnh không nên tự mua, tự tăng giảm liều, phối hợp thuốc hoặc ngừng điều trị đột ngột. [1][2][3]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nortriptyline là thuốc chống trầm cảm ba vòng, ảnh hưởng norepinephrine và serotonin.
  • Có thể dùng cho trầm cảm hoặc một số tình trạng đau thần kinh theo chỉ định.
  • Dùng theo đơn; không tự tăng lượng thuốc hoặc dùng chung thuốc an thần/rượu.
  • Cảnh báo gồm buồn ngủ, khô miệng, táo bón, rối loạn nhịp hoặc độc tính khi dùng quá mức.
  • Báo bác sĩ về bệnh tim, động kinh, glaucoma, thuốc đang dùng, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Nortriptyline là gì?

Nortriptyline là thuốc chống trầm cảm ba vòng, chủ yếu làm tăng dẫn truyền norepinephrine và ở mức độ thấp hơn là serotonin trong hệ thần kinh trung ương. Thuốc được dùng để điều trị trầm cảm và phải được sử dụng theo đơn của bác sĩ. [1][2][3]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Nortriptyline

CAS 72-69-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Nortriptyline

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Nortriptyline

Tên IUPAC

N-methyl-3-(2-tricyclo[9.4.0.0^{3,8}]pentadeca-1(15),3,5,7,11,13-hexaenylidene)propan-1-amine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Nortriptyline hydrochloride; nortriptyline HCl; nortriptylin hydroclorid. Nortriptyline còn được gọi là chất chuyển hóa khử methyl có hoạt tính của amitriptyline. [1][3]

Tên Latinh / tên dược điển

Nortriptylinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

72-69-5

UNII

BL03SY4LXB

PubChem CID

4543

RxNorm CUI

7531

Dược động học của Nortriptyline

Nortriptyline được hấp thu qua đường uống, đạt nồng độ đỉnh trung bình sau khoảng 5 giờ và có sinh khả dụng trung bình khoảng 51%. Thuốc phân bố rộng, liên kết khoảng 93% với protein huyết tương và được chuyển hóa chủ yếu qua CYP2D6. Thời gian bán thải trung bình khoảng 26 giờ, nhưng có biến thiên đáng kể giữa các cá thể. Trạng thái ổn định thường đạt được trong khoảng một tuần. [3]

Giai đoạn I: Hấp thu

Nortriptyline được hấp thu sau khi uống. Nồng độ tối đa trong huyết tương đạt được trung bình sau khoảng 5,5 giờ, với khoảng được ghi nhận từ 4 đến 8,8 giờ. [3]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống trung bình khoảng 51%, với khoảng được ghi nhận từ 46% đến 59% trong SmPC của HPRA. [3]

Giai đoạn II: Phân bố

Nortriptyline phân bố rộng vào mô. Thể tích phân bố biểu kiến được ghi nhận khoảng 21 ± 4 lít/kg và tỷ lệ liên kết protein huyết tương khoảng 93%. Thuốc có thể đi qua nhau thai. [3]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Nortriptyline được chuyển hóa chủ yếu bằng hydroxyl hóa và khử methyl, sau đó liên hợp với acid glucuronic. CYP2D6 giữ vai trò quan trọng. Chất chuyển hóa chính có hoạt tính là 10-hydroxynortriptyline, tồn tại dưới dạng cis và trans. [1][2][3]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng các chất chuyển hóa. Khoảng 2% liều được thải qua thận dưới dạng nortriptyline không đổi. [3]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải sau khi uống trung bình khoảng 25,5 ± 7,9 giờ, với khoảng được ghi nhận từ 16 đến 38 giờ. Giá trị có thể dài hơn ở người cao tuổi hoặc người chuyển hóa CYP2D6 kém. [2][3]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân trung bình được ghi nhận khoảng 30,6 ± 6,9 lít/giờ, với khoảng 18,6–39,6 lít/giờ. Độ thanh thải có thể giảm ở người cao tuổi hoặc người mắc bệnh gan từ trung bình đến nặng. [3]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm tuổi cao, chức năng gan, kiểu gen hoặc kiểu hình CYP2D6, thuốc ức chế CYP2D6 và thuốc cảm ứng enzym gan. Người chuyển hóa CYP2D6 kém có thể đạt nồng độ nortriptyline cao hơn dự kiến khi dùng liều thông thường. Suy thận không được ghi nhận làm thay đổi đáng kể dược động học của thuốc. [1][2][3]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Nortriptyline

Nortriptyline là thuốc chống trầm cảm ba vòng loại amin bậc hai. Thuốc ức chế tái hấp thu norepinephrine trước synap mạnh hơn tái hấp thu serotonin. So với amitriptyline, nortriptyline có tác dụng kháng cholinergic yếu hơn nhưng vẫn có hoạt tính kháng histamine đáng kể. [3]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Nortriptyline làm giảm sự tái hấp thu norepinephrine và serotonin tại đầu tận cùng thần kinh, làm tăng lượng các chất dẫn truyền này trong khe synap. Thuốc còn tác động lên thụ thể histamine và muscarinic, góp phần tạo ra các tác dụng như buồn ngủ, khô miệng, táo bón, nhìn mờ và bí tiểu. Cơ chế chính xác tạo tác dụng nâng khí sắc chưa được xác định hoàn toàn. [1][3]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Nortriptyline có tác dụng chống trầm cảm, kích thích trung ương ở một mức độ nhất định và tác dụng kháng cholinergic, kháng histamine. Tác dụng chống trầm cảm thường xuất hiện sau khoảng 2–4 tuần, trong khi một số thay đổi về hoạt động hoặc sự ức chế tâm thần vận động có thể xuất hiện sớm hơn. [2][3]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Nortriptyline

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Nortriptyline

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Nortriptyline

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể làm giảm chuyển hóa thuốc chống trầm cảm ba vòng và tăng nguy cơ độc tính tim/kháng cholinergic.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Dược động học: có thể ức chế chuyển hóa; dược lực học: kéo dài QT, hạ huyết áp và kháng cholinergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

An thần, lú lẫn, bí tiểu, hạ huyết áp, rối loạn dẫn truyền hoặc loạn nhịp.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên thuốc thay thế; nếu dùng, bắt đầu liều thấp và theo dõi chặt.

ECG/QTc, huyết áp, tình trạng tâm thần, nhịp tim và tác dụng kháng cholinergic.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Zolmitriptan

Nhãn zolmitriptan cảnh báo hội chứng serotonin có thể xảy ra khi phối hợp với thuốc chống trầm cảm ba vòng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do tăng hoạt tính serotonergic; mức độ serotonergic khác nhau giữa các TCA.

Ảnh hưởng:

Hội chứng serotonin có thể biểu hiện bằng kích động/lú lẫn, tăng thân nhiệt, bất ổn huyết áp/nhịp tim, run, tăng phản xạ, clonus và triệu chứng tiêu hóa.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi lợi ích vượt nguy cơ; theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều và ngừng thuốc nếu nghi hội chứng serotonin.

Theo dõi trạng thái tâm thần, nhiệt độ, nhịp tim/huyết áp, run, tăng phản xạ/clonus, cứng cơ và triệu chứng tiêu hóa.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[DailyMed/FDA label] | Zolmitriptan Tablets, current SPL version | Contraindications; Warnings 5.7; Drug Interactions 7.1–7.5; Clinical Pharmacology 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5fcdc5d6-38fa-458d-a581-4e3678a9e8fd | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Nortriptyline

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *