Nicotinamide (Vitamin B3)

Nicotinamide, còn gọi là niacinamide, là dạng amid tan trong nước của vitamin B3. Cơ thể sử dụng nicotinamide để tạo các coenzym NAD và NADP, những phân tử tham gia chuyển hóa năng lượng, phản ứng oxy hóa–khử và nhiều hoạt động tế bào. Nicotinamide khác nicotinic acid: hoạt chất này thường không gây đỏ bừng da và không có tác dụng hạ lipid máu tương đương nicotinic acid. Trong y khoa, nicotinamide được sử dụng để điều trị thiếu niacin, bao gồm bệnh pellagra; một số chế phẩm gel 4% được phê duyệt tại nước ngoài để điều trị tại chỗ mụn trứng cá viêm nhẹ đến vừa. Liều dược lý cao có thể gây buồn nôn, nôn, tiêu chảy, giảm tiểu cầu hoặc độc tính gan. Người bệnh không nên tự dùng liều cao hoặc áp dụng liều điều trị từ tài liệu này nếu chưa được bác sĩ, dược sĩ đánh giá. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Nicotinamide, còn gọi là niacinamide.
  • Bản chất: Dạng amid của vitamin B3, tiền chất tạo NAD và NADP.
  • Mã ATC: A11HA01.
  • Chỉ định có căn cứ: điều trị pellagra; gel nicotinamide 4% có nhãn tại Anh cho mụn trứng cá viêm nhẹ đến vừa.
  • Khác nicotinic acid: thường không gây đỏ bừng da và không có tác dụng hạ cholesterol tương đương.
  • Rủi ro khi dùng liều cao: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, giảm tiểu cầu và tổn thương gan đã được ghi nhận.
  • Không tự dùng liều dược lý cao, đặc biệt khi có bệnh gan, bệnh thận, đái tháo đường, đang mang thai hoặc cho con bú. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Hoạt chất Nicotinamide là gì?

Nicotinamide là dạng amid của vitamin B3 và là nguyên liệu để cơ thể tổng hợp NAD, NADP. Hai coenzym này cần thiết cho chuyển hóa năng lượng, phản ứng oxy hóa–khử, duy trì chức năng tế bào và tính toàn vẹn của bộ gen. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Nicotinamide

CAS 98-92-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Nicotinamide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Nicotinamide

Tên IUPAC

pyridine-3-carboxamide

Tên hóa học khác

3-Pyridinecarboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Niacinamide; nicotinic acid amide; pyridine-3-carboxamide; vitamin B3 dạng amid. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Tên viết tắt

NAM

Tên Latinh / tên dược điển

Nicotinamidum

Tên USAN

niacinamide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

98-92-0

UNII

25X51I8RD4

PubChem CID

936

RxNorm CUI

7405

Dược động học của Nicotinamide

Sau khi uống, nicotinamide được hấp thu qua đường tiêu hóa, phân bố rộng trong mô, chuyển hóa chủ yếu thành N-methylnicotinamide và các dẫn chất pyridone, sau đó thải qua nước tiểu. Lượng hoạt chất thải dưới dạng không đổi tăng khi dùng liều lớn. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Giai đoạn I: Hấp thu

Hấp thu chủ yếu tại ruột non và một phần tại dạ dày. Nicotinamide được mô tả là dễ hấp thu sau khi uống. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Nicotinamide đường uống được hấp thu gần như hoàn toàn theo dữ liệu tổng quan dinh dưỡng của NIH. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối định lượng cho từng dạng bào chế. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Giai đoạn II: Phân bố

Nicotinamide phân bố rộng trong các mô của cơ thể. Dữ liệu định lượng về thể tích phân bố ở liều điều trị thông thường. ([Medicines.org.uk])

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Nicotinamide được chuyển hóa thành NAD và NADP ở các mô. Phần dư chủ yếu được methyl hóa thành N1-methylnicotinamide, sau đó tạo các dẫn chất 2-pyridone và 4-pyridone; nicotinuric acid cũng có thể được hình thành. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua nước tiểu. Một lượng nhỏ nicotinamide không chuyển hóa có thể xuất hiện trong nước tiểu; tỷ lệ này tăng khi liều cao hơn. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Liều dùng ảnh hưởng đến con đường chuyển hóa và lượng nicotinamide thải nguyên vẹn qua nước tiểu. Ảnh hưởng định lượng của thức ăn, tuổi, suy gan, suy thận và các biến thể di truyền lên dược động học ở liều điều trị thông thường. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Nicotinamide

Nicotinamide được xếp trong nhóm chế phẩm vitamin đơn khác, mã ATC A11HA01. Hoạt chất có vai trò dinh dưỡng thiết yếu nhưng có thể được sử dụng ở liều dược lý trong một số chỉ định hoặc nghiên cứu lâm sàng. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Phần III: Cơ chế tác dụng

Nicotinamide tham gia đường cứu vãn tổng hợp NAD. NAD và NADP nhận hoặc cho electron trong các phản ứng chuyển hóa carbohydrate, lipid và protein; đồng thời NAD là cơ chất của một số enzym liên quan sửa chữa DNA, biểu hiện gen và truyền tín hiệu tế bào. Tác dụng tại chỗ đối với mụn trứng cá được cho là liên quan hoạt tính chống viêm. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Nicotinamide khắc phục hậu quả sinh hóa của thiếu vitamin B3 bằng cách bổ sung tiền chất tạo NAD và NADP. Khác nicotinic acid, nicotinamide không thường gây giãn mạch da, đỏ bừng và không có tác dụng hạ lipid máu tương đương nicotinic acid. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Nicotinamide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Nicotinamide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Nicotinamide

Isoniazid và pyrazinamide có thể làm gián đoạn quá trình tạo niacin từ tryptophan; isoniazid cũng có thể cản trở chuyển niacin thành NAD, làm tăng nguy cơ thiếu niacin ở người có yếu tố nguy cơ.

Đối với gel nicotinamide 4% trong SmPC Freederm, chưa ghi nhận tương tác thuốc. Dữ liệu này không được tự động ngoại suy cho mọi chế phẩm uống hoặc bôi phối hợp.

Tương tác lâm sàng đặc hiệu khác của nicotinamide đơn chất. ([Văn Phòng Bổ Sung Chế Độ Ăn Uống])

Thắc mắc về hoạt chất Nicotinamide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *