Mirtazapine là thuốc chống trầm cảm có cấu trúc bốn vòng, được phê duyệt để điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người lớn. Thuốc đối kháng các thụ thể alpha-2 adrenergic tiền synap, qua đó tăng dẫn truyền noradrenergic và serotonergic; đồng thời đối kháng thụ thể 5-HT2, 5-HT3 và histamine H1. Tác động lên H1 giải thích một phần tình trạng buồn ngủ thường gặp, nhưng Mirtazapine không được phê duyệt như thuốc ngủ đơn thuần.
Liều khởi đầu theo nhãn Hoa Kỳ là 15 mg một lần mỗi ngày, thường dùng vào buổi tối; liều tối đa được khuyến nghị là 45 mg mỗi ngày. Thuốc có cảnh báo đóng khung về nguy cơ tăng ý nghĩ và hành vi tự sát ở người trẻ tuổi. Các nguy cơ khác gồm tăng cân, giảm bạch cầu hạt, hội chứng serotonin, hạ natri máu, hưng cảm, kéo dài khoảng QT và hội chứng ngừng thuốc. Không tự tăng, giảm hoặc ngừng thuốc đột ngột.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Thuốc chống trầm cảm có cấu trúc bốn vòng, thuộc nhóm “thuốc chống trầm cảm khác”.
- Chỉ định được phê duyệt: Điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người lớn.
- Liều theo nhãn: Khởi đầu 15 mg một lần mỗi ngày; tối đa 45 mg mỗi ngày, thường dùng vào buổi tối.
- Tác dụng phụ thường gặp: Buồn ngủ, tăng cảm giác thèm ăn, tăng cân, khô miệng, táo bón và chóng mặt.
- Cảnh báo nổi bật: Theo dõi tình trạng trầm cảm nặng hơn, ý nghĩ hoặc hành vi tự sát, đặc biệt trong những tháng đầu và khi thay đổi liều.
- Không phối hợp: Thuốc ức chế monoamine oxidase hoặc trong vòng 14 ngày trước hay sau khi dùng nhóm thuốc này.
- Không ngừng đột ngột: Cần giảm liều từng bước để hạn chế chóng mặt, lo âu, rối loạn cảm giác, buồn nôn và các triệu chứng ngừng thuốc.
- Theo dõi dài hạn: Cân nặng, chuyển hóa lipid, natri máu ở người nguy cơ, chức năng gan và tác dụng an thần.
Hoạt chất Mirtazapine là gì?
Mirtazapine là thuốc chống trầm cảm tác động lên hệ noradrenaline và serotonin trong não. Thuốc không thuộc nhóm ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc và cũng không phải benzodiazepine hoặc thuốc ngủ.
Mirtazapine có tác dụng an thần đáng kể ở một số người do đối kháng thụ thể histamine H1. Tác dụng gây buồn ngủ không đồng nghĩa thuốc được phê duyệt để điều trị mất ngủ đơn thuần.
Mirtazapine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Mirtazapine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Mirtazapine |
| Tên IUPAC | 5-methyl-2,5,19-triazatetracyclo[13.4.0.0^{2,7}.0^{8,13}]nonadeca-1(15),8,10,12,16,18-hexaene |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Mirtazapin là cách viết được sử dụng trong một số ngôn ngữ châu Âu. Remeron và RemeronSolTab là tên thương mại của các sản phẩm chứa Mirtazapine tại Hoa Kỳ, không phải tên chung của mọi sản phẩm. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Mirtazapinum |
| Tên USAN | mirtazapine |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 85650-52-8 |
|---|---|
| UNII | A051Q2099Q |
| PubChem CID | 4205 |
| RxNorm CUI | 15996 |
Dược động học của Mirtazapine
Mirtazapine được hấp thu qua đường uống với sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 50%, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 2 giờ. Nồng độ ở trạng thái ổn định đạt được trong khoảng 5 ngày và thuốc tích lũy khoảng 50% khi dùng lặp lại.
Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 85%, được chuyển hóa mạnh tại gan và thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Thời gian bán thải trung bình khoảng 20–40 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Mirtazapine được hấp thu nhanh sau uống. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt được sau khoảng 2 giờ.
Nồng độ huyết tương tăng gần tuyến tính trong khoảng liều 15–80 mg được nghiên cứu, nhưng không được dùng dữ liệu này để tự tăng liều vượt mức tối đa được khuyến nghị.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của Mirtazapine sau uống khoảng 50%. Thức ăn chỉ ảnh hưởng rất ít đến tốc độ và mức độ hấp thu, vì vậy thuốc có thể được sử dụng cùng hoặc không cùng thức ăn theo hướng dẫn của người kê đơn. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Mirtazapine gắn với protein huyết tương khoảng 85% trong khoảng nồng độ 0,01–10 microgam/mL.
Thể tích phân bố biểu kiến được xác minh thống nhất trong nhãn hiện hành.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Mirtazapine được chuyển hóa mạnh sau khi uống. Các con đường chính gồm khử methyl, hydroxyl hóa và sau đó liên hợp glucuronide.
CYP2D6 và CYP1A2 tham gia hình thành chất chuyển hóa 8-hydroxy; CYP3A tham gia hình thành các chất chuyển hóa N-desmethyl và N-oxide. Một số chất chuyển hóa chưa liên hợp có hoạt tính dược lý nhưng hiện diện trong huyết tương với nồng độ rất thấp.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Mirtazapine và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu, chiếm khoảng 75%, và khoảng 15% qua phân.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải của Mirtazapine khoảng 20–40 giờ. Thời gian bán thải trung bình được ghi nhận dài hơn ở nữ so với nam, khoảng 37 giờ so với 26 giờ trong dữ liệu dược động học của nhãn. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải đường uống giảm ở người cao tuổi, người suy thận và người suy gan. So với người có chức năng thận bình thường, độ thanh thải toàn thân giảm khoảng 30% khi mức lọc cầu thận 11–39 mL/phút/1,73 m² và khoảng 50% khi mức lọc cầu thận dưới 10 mL/phút/1,73 m². Ở người suy gan, độ thanh thải đường uống giảm khoảng 30% sau một liều 15 mg. Giá trị độ thanh thải tuyệt đối áp dụng chung cho mọi đối tượng. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng phơi nhiễm Mirtazapine gồm:
- Tuổi cao: độ thanh thải giảm, đặc biệt ở nam giới cao tuổi.
- Giới tính: thời gian bán thải trung bình dài hơn ở nữ.
- Suy thận: độ thanh thải giảm theo mức độ suy thận.
- Suy gan: độ thanh thải đường uống giảm khoảng 30% trong dữ liệu được ghi nhận.
- Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A như carbamazepine, phenytoin và rifampin làm giảm nồng độ Mirtazapine.
- Thuốc ức chế mạnh CYP3A và cimetidine có thể làm tăng nồng độ Mirtazapine.
- Thức ăn chỉ ảnh hưởng tối thiểu đến hấp thu.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Mirtazapine
Mirtazapine là thuốc chống trầm cảm có cấu trúc bốn vòng thuộc nhóm piperazino-azepine. Thuốc được hệ thống ATC xếp vào mã N06AX11, nhóm các thuốc chống trầm cảm khác.
Tác dụng dược lý của thuốc khác với thuốc chống trầm cảm ba vòng và các thuốc ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc, dù đều có thể được sử dụng trong điều trị trầm cảm theo đánh giá cá thể hóa.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế chính xác tạo ra hiệu quả chống trầm cảm của Mirtazapine chưa được xác định hoàn toàn. Hiệu quả có thể liên quan đến việc đối kháng thụ thể alpha-2 adrenergic ức chế ở tiền synap và dị thụ thể, từ đó làm tăng dẫn truyền noradrenergic và serotonergic trung ương.
Mirtazapine còn đối kháng thụ thể serotonin 5-HT2 và 5-HT3. Thuốc có ái lực đối kháng với thụ thể histamine H1 và alpha-1 adrenergic ngoại vi; các tác động này có thể góp phần gây buồn ngủ và hạ huyết áp tư thế.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Trong nghiên cứu tiền lâm sàng, Mirtazapine đối kháng thụ thể alpha-2 adrenergic, 5-HT2, 5-HT3, histamine H1, alpha-1 adrenergic và ở mức độ nhất định thụ thể muscarinic.
Đối kháng H1 liên quan đến tác dụng an thần nổi bật. Đối kháng alpha-1 ngoại vi có thể góp phần gây hạ huyết áp tư thế.
Một nghiên cứu điện sinh lý tim ghi nhận mối liên hệ giữa nồng độ Mirtazapine và khoảng QTc. Mức kéo dài ở liều 45 mg và 75 mg trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh không được xem là có ý nghĩa lâm sàng rõ, nhưng kéo dài QT, xoắn đỉnh, nhịp nhanh thất và đột tử đã được báo cáo sau lưu hành, chủ yếu khi quá liều hoặc có thêm yếu tố nguy cơ.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Mirtazapine
Chỉ định được phê duyệt theo nhãn Hoa Kỳ:
- Điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người lớn.
Hướng dẫn NICE khuyến nghị lựa chọn điều trị trầm cảm dựa trên mức độ bệnh, điều trị trước đó, bệnh đồng mắc, nguy cơ tác dụng phụ và ưu tiên của người bệnh. Khi đáp ứng hạn chế, có thể cân nhắc đổi thuốc hoặc, sau khi thảo luận về gánh nặng tác dụng phụ và tham vấn chuyên khoa, bổ sung một thuốc chống trầm cảm khác như Mirtazapine vào SSRI.
Việc phối hợp không được tự thực hiện vì một số kết hợp thuốc chống trầm cảm có thể nguy hiểm.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây được trích từ nhãn thuốc tại Hoa Kỳ, chỉ nhằm tham khảo chuyên môn. Không tự áp dụng hoặc điều chỉnh liều. Liều thực tế phải do bác sĩ xác định dựa trên chẩn đoán, đáp ứng, tác dụng phụ, tuổi, chức năng gan thận và thuốc dùng kèm.
| Đối tượng và mục đích | Liều tham khảo theo nhãn |
|---|---|
| Người lớn mắc rối loạn trầm cảm chủ yếu | Khởi đầu 15 mg đường uống, một lần mỗi ngày, thường dùng vào buổi tối trước khi ngủ. |
| Điều chỉnh khi đáp ứng chưa đầy đủ | Có thể tăng dần đến tối đa 45 mg mỗi ngày theo đánh giá của bác sĩ. |
| Khoảng cách đánh giá trước khi đổi liều | Không nên thay đổi liều với khoảng cách dưới 1–2 tuần để có đủ thời gian đánh giá đáp ứng. |
| Suy thận hoặc suy gan mức độ trung bình đến nặng | Nồng độ thuốc có thể tăng; có thể cần giảm liều theo đánh giá của bác sĩ. |
| Người cao tuổi | Chọn liều thận trọng, thường bắt đầu ở mức thấp của khoảng liều do độ thanh thải giảm và nguy cơ an thần quá mức. |
Mirtazapine không được phê duyệt cho bệnh nhi theo nhãn được đối chiếu.
- Dùng một lần mỗi ngày, thường vào buổi tối trước khi ngủ.
- Có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.
- Nuốt viên bao phim theo hướng dẫn của sản phẩm.
- Với viên phân tán trong miệng, mở vỉ bằng tay khô ngay trước khi dùng, đặt nguyên viên lên lưỡi và để viên tự rã; không nhai, nghiền, chia hoặc cất lại viên đã lấy khỏi vỉ.
- Nếu quên liều và đã gần thời điểm dùng liều kế tiếp, bỏ qua liều đã quên; không dùng gấp đôi.
- Tránh uống rượu và không tự phối hợp thuốc an thần.
- Không tự ngừng đột ngột. Bác sĩ thường giảm liều từng bước để hạn chế hội chứng ngừng thuốc.
- Lợi ích đầy đủ có thể cần vài tuần hoặc lâu hơn; tiếp tục dùng đúng đơn ngay cả khi chưa thấy cải thiện tức thì.
Trong quá trình điều trị, cần theo dõi:
- Tình trạng trầm cảm nặng hơn, kích động, thay đổi hành vi, ý nghĩ hoặc hành vi tự sát, đặc biệt trong những tháng đầu và khi tăng hoặc giảm liều.
- Đáp ứng điều trị, chức năng sinh hoạt, giấc ngủ và mức độ tuân thủ.
- Buồn ngủ ban ngày, chóng mặt, hạ huyết áp tư thế và nguy cơ té ngã.
- Cân nặng, cảm giác thèm ăn, cholesterol và triglyceride khi phù hợp.
- Natri máu ở người cao tuổi, người dùng thuốc lợi tiểu, mất nước hoặc có triệu chứng lú lẫn, yếu, mất thăng bằng.
- Dấu hiệu hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ, nhất là khi có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc rối loạn lưỡng cực.
- Sốt, đau họng, loét miệng hoặc dấu hiệu nhiễm trùng; cần đánh giá công thức máu khi xuất hiện các triệu chứng này vì nguy cơ giảm bạch cầu trung tính hoặc mất bạch cầu hạt.
- Men gan khi có bệnh gan hoặc triệu chứng gợi ý tổn thương gan.
- Điện tâm đồ và yếu tố nguy cơ kéo dài QT khi lâm sàng cần thiết.
Cảnh báo và lưu ý về Mirtazapine
Mirtazapine chống chỉ định trong các trường hợp:
- Đang dùng thuốc ức chế monoamine oxidase hoặc chưa đủ 14 ngày kể từ khi ngừng thuốc ức chế monoamine oxidase.
- Chưa đủ 14 ngày kể từ khi ngừng Mirtazapine mà dự định bắt đầu thuốc ức chế monoamine oxidase.
- Dùng linezolid hoặc xanh methylene đường tĩnh mạch thuộc nhóm có hoạt tính ức chế monoamine oxidase, trừ khi được xử trí theo quy trình chuyên khoa.
- Quá mẫn với Mirtazapine hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp trong thử nghiệm lâm sàng gồm:
- Buồn ngủ.
- Tăng cảm giác thèm ăn.
- Tăng cân.
- Chóng mặt.
- Khô miệng.
- Táo bón.
- Mệt mỏi hoặc suy nhược.
- Giấc mơ bất thường.
- Run.
- Lú lẫn.
- Phù ngoại biên.
Trong các thử nghiệm đối chứng kéo dài 6 tuần, buồn ngủ được báo cáo ở 54% người dùng Mirtazapine, tăng cảm giác thèm ăn ở 17%, tăng cân ở 12% và chóng mặt ở 7%. Các tỷ lệ thử nghiệm không nhất thiết phản ánh chính xác nguy cơ ở từng cá nhân.
Các phản ứng nghiêm trọng được cảnh báo hoặc báo cáo gồm:
- Tình trạng trầm cảm xấu đi, ý nghĩ hoặc hành vi tự sát.
- Mất bạch cầu hạt hoặc giảm bạch cầu trung tính nặng.
- Hội chứng serotonin, có thể gây kích động, lú lẫn, sốt cao, huyết áp dao động, run, tăng phản xạ, cứng cơ, co giật, nôn hoặc tiêu chảy.
- Cơn glaucoma góc đóng ở người có góc tiền phòng hẹp.
- Kéo dài khoảng QT, xoắn đỉnh, nhịp nhanh thất hoặc đột tử, đặc biệt khi quá liều hay có thêm yếu tố nguy cơ.
- Phản ứng thuốc kèm tăng bạch cầu ái toan và triệu chứng toàn thân (DRESS).
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc và các phản ứng da nặng khác.
- Hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ.
- Co giật.
- Hạ natri máu nặng hoặc hội chứng tiết hormon chống bài niệu không phù hợp.
- Tăng men gan có ý nghĩa lâm sàng.
- Tiêu cơ vân.
- Cương đau dương vật kéo dài.
Cần được hỗ trợ y tế khẩn cấp khi có ý nghĩ tự sát, sốt kèm đau họng hoặc loét miệng, phát ban phồng rộp, khó thở, ngất, co giật, lú lẫn nặng, cứng cơ hoặc nhịp tim bất thường.
- Theo dõi sát ý nghĩ và hành vi tự sát, đặc biệt ở người dưới 25 tuổi, trong những tháng đầu điều trị và khi thay đổi liều.
- Sàng lọc tiền sử cá nhân và gia đình về rối loạn lưỡng cực, hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ trước điều trị.
- Ngừng thuốc và đánh giá y tế nếu có sốt, đau họng, viêm miệng hoặc dấu hiệu nhiễm trùng kèm giảm bạch cầu.
- Thận trọng khi phối hợp thuốc tăng serotonin.
- Thận trọng ở người có khoảng QT kéo dài, bệnh tim, rối loạn điện giải, tiền sử gia đình có QT dài hoặc dùng thuốc kéo dài QT.
- Thận trọng ở người có động kinh, glaucoma góc hẹp, bệnh gan, suy thận, bệnh tim mạch hoặc nguy cơ hạ huyết áp.
- Theo dõi tăng cân, tăng cảm giác thèm ăn, cholesterol và triglyceride.
- Theo dõi hạ natri máu, đặc biệt ở người cao tuổi, người dùng thuốc lợi tiểu hoặc giảm thể tích tuần hoàn.
- Tránh rượu và benzodiazepine nếu không có chỉ định chuyên môn.
- Không lái xe hoặc vận hành máy cho đến khi biết rõ mức độ buồn ngủ và suy giảm phản xạ.
- Không ngừng thuốc đột ngột; cần giảm liều có kiểm soát.
Các biểu hiện quá liều được báo cáo gồm:
- Mất định hướng.
- Buồn ngủ.
- Suy giảm trí nhớ.
- Nhịp tim nhanh.
Quá liều liều cao hoặc quá liều phối hợp có thể gây biến cố nghiêm trọng, kể cả tử vong, kéo dài khoảng QT và xoắn đỉnh.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Người nghi quá liều cần được đưa đến cơ sở cấp cứu ngay để đánh giá đường thở, tuần hoàn, nhịp tim, điện tâm đồ và điều trị hỗ trợ theo tình trạng lâm sàng. Không tự gây nôn hoặc xử trí tại nhà.
Theo nhãn DailyMed được đối chiếu:
- Bảo quản ở 25°C.
- Cho phép dao động trong khoảng 15–30°C.
- Tránh ánh sáng và độ ẩm.
Viên phân tán trong miệng phải được giữ trong vỉ đến ngay trước khi dùng và sử dụng ngay sau khi lấy ra.
Điều kiện bảo quản cụ thể phải tuân thủ nhãn của đúng sản phẩm và để thuốc ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
An toàn và hiệu quả của Mirtazapine trong điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu chưa được xác lập ở bệnh nhi. Thuốc không được FDA phê duyệt cho nhóm tuổi này.
Hai thử nghiệm đối chứng giả dược trên tổng cộng 258 bệnh nhi không cung cấp đủ dữ liệu để xác lập an toàn và hiệu quả. Trong một thử nghiệm 8 tuần, 49% trẻ dùng Mirtazapine tăng ít nhất 7% trọng lượng cơ thể, so với 5,7% ở nhóm giả dược.
Thuốc chống trầm cảm làm tăng nguy cơ ý nghĩ và hành vi tự sát ở bệnh nhi. Mọi trường hợp cân nhắc sử dụng ngoài chỉ định phải do bác sĩ chuyên khoa quyết định và theo dõi chặt chẽ.
Độ thanh thải Mirtazapine giảm ở người cao tuổi. Trong nghiên cứu dược động học, độ thanh thải ở nam giới cao tuổi thấp hơn khoảng 40% so với nam trẻ tuổi; mức giảm ở nữ cao tuổi khoảng 10%.
Người cao tuổi có nguy cơ cao hơn gặp:
- Lú lẫn hoặc an thần quá mức.
- Hạ natri máu.
- Hạ huyết áp tư thế và té ngã.
- Tích lũy thuốc do suy giảm chức năng thận hoặc gan.
Việc chọn liều thường thận trọng và bắt đầu ở mức thấp của khoảng liều, nhưng không tự điều chỉnh liều theo tuổi.
Kinh nghiệm sử dụng kéo dài từ các nghiên cứu quan sát và báo cáo sau lưu hành chưa xác định đáng tin cậy nguy cơ liên quan đến thuốc đối với dị tật bẩm sinh lớn, sẩy thai hoặc kết cục bất lợi cho mẹ và thai.
Tuy nhiên, dữ liệu không chứng minh thuốc hoàn toàn không có nguy cơ. Trầm cảm không được điều trị cũng có thể gây hậu quả cho mẹ và thai, và ngừng thuốc chống trầm cảm trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ tái phát trầm cảm.
Không tự ngừng hoặc đổi thuốc khi phát hiện mang thai. Bác sĩ cần cân nhắc mức độ bệnh, tiền sử tái phát, phương án thay thế và nguy cơ của cả việc dùng thuốc lẫn không điều trị.
Mirtazapine hiện diện trong sữa mẹ với nồng độ thấp. Nhãn thuốc ghi nhận liều tương đối trẻ bú mẹ tiếp nhận khoảng 0,6–2,8% liều của mẹ đã điều chỉnh theo cân nặng; phần lớn báo cáo không ghi nhận phản ứng bất lợi ở trẻ.
LactMed nhận định Mirtazapine cần thiết cho người mẹ thường không phải là lý do bắt buộc ngừng cho con bú, đặc biệt khi trẻ trên 2 tháng tuổi. Trẻ bú mẹ hoàn toàn nên được theo dõi buồn ngủ hoặc thay đổi hành vi, khả năng bú và tăng trưởng.
Quyết định phải cân nhắc lợi ích nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị của mẹ, tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ.
Độ thanh thải đường uống của Mirtazapine giảm khoảng 30% ở người suy gan sau một liều 15 mg. Nồng độ huyết tương có thể tăng và có thể cần giảm liều, đặc biệt ở suy gan trung bình đến nặng.
Men ALT tăng ít nhất ba lần giới hạn trên của mức bình thường đã được ghi nhận ở một tỷ lệ nhỏ người điều trị. Cần thận trọng và theo dõi khi có bệnh gan hoặc triệu chứng gợi ý tổn thương gan.
Liều cá nhân hóa ở từng mức độ suy gan phải do bác sĩ quyết định.
Độ thanh thải Mirtazapine giảm khoảng:
- 30% ở người có mức lọc cầu thận 11–39 mL/phút/1,73 m².
- 50% ở người có mức lọc cầu thận dưới 10 mL/phút/1,73 m².
Nồng độ thuốc có thể tăng ở người suy thận trung bình đến nặng và có thể cần giảm liều. Không tự điều chỉnh theo creatinine hoặc mức lọc cầu thận mà chưa được bác sĩ đánh giá.
Mirtazapine có thể gây buồn ngủ và làm suy giảm khả năng phán đoán, suy nghĩ hoặc phản ứng vận động. Không lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc nguy hiểm cho đến khi biết thuốc ảnh hưởng như thế nào.
Rượu và benzodiazepine làm tăng thêm suy giảm nhận thức và vận động do Mirtazapine; nên tránh phối hợp.
Tương tác thuốc của Mirtazapine
Các tương tác quan trọng gồm:
- Thuốc ức chế monoamine oxidase: chống chỉ định vì nguy cơ hội chứng serotonin; phải bảo đảm khoảng cách ít nhất 14 ngày khi chuyển đổi.
- Thuốc tăng serotonin như SSRI, SNRI, thuốc chống trầm cảm ba vòng, triptan, tramadol, fentanyl, lithium, buspirone, amphetamine, tryptophan và St. John’s wort: tăng nguy cơ hội chứng serotonin.
- Carbamazepine, phenytoin và rifampin: cảm ứng CYP3A, làm giảm nồng độ Mirtazapine; có thể cần điều chỉnh liều do bác sĩ thực hiện.
- Thuốc ức chế mạnh CYP3A như itraconazole, ritonavir và nefazodone: có thể làm tăng nồng độ Mirtazapine.
- Cimetidine: có thể làm tăng AUC của Mirtazapine hơn 50% trong nghiên cứu dược động học.
- Benzodiazepine và rượu: làm tăng suy giảm nhận thức, vận động và tác dụng an thần; nên tránh phối hợp.
- Thuốc kéo dài khoảng QT: làm tăng nguy cơ kéo dài QT và loạn nhịp thất.
- Warfarin: Mirtazapine có thể làm tăng INR; cần theo dõi INR khi dùng đồng thời.
Không tự bắt đầu, ngừng hoặc thay đổi bất kỳ thuốc, thảo dược hay thực phẩm bổ sung nào khi đang dùng Mirtazapine.
Thắc mắc về hoạt chất Mirtazapine
Mirtazapine là thuốc chống trầm cảm có cấu trúc bốn vòng, được phê duyệt để điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người lớn. Thuốc làm tăng hoạt động noradrenergic và serotonergic trung ương thông qua đối kháng thụ thể alpha-2 adrenergic, đồng thời đối kháng các thụ thể 5-HT2, 5-HT3 và histamine H1.
Không. Mirtazapine không được phê duyệt như thuốc ngủ đơn thuần. Đây là thuốc chống trầm cảm, nhưng tác dụng đối kháng histamine H1 có thể gây buồn ngủ đáng kể.
Thuốc thường được dùng vào buổi tối, nhưng không nên tự dùng để điều trị mất ngủ vì còn có nguy cơ tăng cân, hạ natri máu, tương tác thuốc và các phản ứng nghiêm trọng khác.
Tác dụng đầy đủ của Mirtazapine đối với trầm cảm có thể cần vài tuần hoặc lâu hơn. Nhãn khuyến nghị không thay đổi liều với khoảng cách dưới 1–2 tuần để có đủ thời gian đánh giá đáp ứng với một liều cụ thể.
Không tự tăng liều khi chưa thấy cải thiện sớm. Nếu triệu chứng nặng hơn hoặc xuất hiện ý nghĩ tự sát, cần liên hệ nhân viên y tế ngay.
Có thể. Tăng cảm giác thèm ăn và tăng cân là tác dụng không mong muốn thường gặp. Trong các thử nghiệm đối chứng, tăng cảm giác thèm ăn được báo cáo ở 17% và tăng cân ở 12% người dùng Mirtazapine.
Người điều trị nên theo dõi cân nặng và trao đổi với bác sĩ nếu tăng cân nhanh hoặc đáng kể. Không tự giảm hoặc bỏ thuốc để kiểm soát cân nặng.
Không nên. Ngừng hoặc giảm liều đột ngột có thể gây chóng mặt, giấc mơ bất thường, cảm giác điện giật hoặc tê bì, kích động, lo âu, mệt mỏi, lú lẫn, đau đầu, run, buồn nôn, nôn và đổ mồ hôi.
Liều thường được giảm từng bước theo kế hoạch của bác sĩ. Nếu xuất hiện triệu chứng ngừng thuốc, cần liên hệ người kê đơn thay vì tự dùng lại hoặc thay đổi liều.

