Mirtazapine

Mirtazapine là thuốc chống trầm cảm có cấu trúc bốn vòng, được phê duyệt để điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người lớn. Thuốc đối kháng các thụ thể alpha-2 adrenergic tiền synap, qua đó tăng dẫn truyền noradrenergic và serotonergic; đồng thời đối kháng thụ thể 5-HT2, 5-HT3 và histamine H1. Tác động lên H1 giải thích một phần tình trạng buồn ngủ thường gặp, nhưng Mirtazapine không được phê duyệt như thuốc ngủ đơn thuần.

Liều khởi đầu theo nhãn Hoa Kỳ là 15 mg một lần mỗi ngày, thường dùng vào buổi tối; liều tối đa được khuyến nghị là 45 mg mỗi ngày. Thuốc có cảnh báo đóng khung về nguy cơ tăng ý nghĩ và hành vi tự sát ở người trẻ tuổi. Các nguy cơ khác gồm tăng cân, giảm bạch cầu hạt, hội chứng serotonin, hạ natri máu, hưng cảm, kéo dài khoảng QT và hội chứng ngừng thuốc. Không tự tăng, giảm hoặc ngừng thuốc đột ngột.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc chống trầm cảm có cấu trúc bốn vòng, thuộc nhóm “thuốc chống trầm cảm khác”.
  • Chỉ định được phê duyệt: Điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người lớn.
  • Liều theo nhãn: Khởi đầu 15 mg một lần mỗi ngày; tối đa 45 mg mỗi ngày, thường dùng vào buổi tối.
  • Tác dụng phụ thường gặp: Buồn ngủ, tăng cảm giác thèm ăn, tăng cân, khô miệng, táo bón và chóng mặt.
  • Cảnh báo nổi bật: Theo dõi tình trạng trầm cảm nặng hơn, ý nghĩ hoặc hành vi tự sát, đặc biệt trong những tháng đầu và khi thay đổi liều.
  • Không phối hợp: Thuốc ức chế monoamine oxidase hoặc trong vòng 14 ngày trước hay sau khi dùng nhóm thuốc này.
  • Không ngừng đột ngột: Cần giảm liều từng bước để hạn chế chóng mặt, lo âu, rối loạn cảm giác, buồn nôn và các triệu chứng ngừng thuốc.
  • Theo dõi dài hạn: Cân nặng, chuyển hóa lipid, natri máu ở người nguy cơ, chức năng gan và tác dụng an thần.

Hoạt chất Mirtazapine là gì?

Mirtazapine là thuốc chống trầm cảm tác động lên hệ noradrenaline và serotonin trong não. Thuốc không thuộc nhóm ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc và cũng không phải benzodiazepine hoặc thuốc ngủ.

Mirtazapine có tác dụng an thần đáng kể ở một số người do đối kháng thụ thể histamine H1. Tác dụng gây buồn ngủ không đồng nghĩa thuốc được phê duyệt để điều trị mất ngủ đơn thuần.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Mirtazapine

CAS 85650-52-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Mirtazapine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Mirtazapine

Tên IUPAC

5-methyl-2,5,19-triazatetracyclo[13.4.0.0^{2,7}.0^{8,13}]nonadeca-1(15),8,10,12,16,18-hexaene

Tên khác / tên đồng nghĩa

Mirtazapin là cách viết được sử dụng trong một số ngôn ngữ châu Âu. Remeron và RemeronSolTab là tên thương mại của các sản phẩm chứa Mirtazapine tại Hoa Kỳ, không phải tên chung của mọi sản phẩm.

Tên Latinh / tên dược điển

Mirtazapinum

Tên USAN

mirtazapine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

85650-52-8

UNII

A051Q2099Q

PubChem CID

4205

RxNorm CUI

15996

Dược động học của Mirtazapine

Mirtazapine được hấp thu qua đường uống với sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 50%, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 2 giờ. Nồng độ ở trạng thái ổn định đạt được trong khoảng 5 ngày và thuốc tích lũy khoảng 50% khi dùng lặp lại.

Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 85%, được chuyển hóa mạnh tại gan và thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Thời gian bán thải trung bình khoảng 20–40 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Mirtazapine được hấp thu nhanh sau uống. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt được sau khoảng 2 giờ.

Nồng độ huyết tương tăng gần tuyến tính trong khoảng liều 15–80 mg được nghiên cứu, nhưng không được dùng dữ liệu này để tự tăng liều vượt mức tối đa được khuyến nghị.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của Mirtazapine sau uống khoảng 50%.

Thức ăn chỉ ảnh hưởng rất ít đến tốc độ và mức độ hấp thu, vì vậy thuốc có thể được sử dụng cùng hoặc không cùng thức ăn theo hướng dẫn của người kê đơn.

Giai đoạn II: Phân bố

Mirtazapine gắn với protein huyết tương khoảng 85% trong khoảng nồng độ 0,01–10 microgam/mL.

Thể tích phân bố biểu kiến được xác minh thống nhất trong nhãn hiện hành.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Mirtazapine được chuyển hóa mạnh sau khi uống. Các con đường chính gồm khử methyl, hydroxyl hóa và sau đó liên hợp glucuronide.

CYP2D6 và CYP1A2 tham gia hình thành chất chuyển hóa 8-hydroxy; CYP3A tham gia hình thành các chất chuyển hóa N-desmethyl và N-oxide. Một số chất chuyển hóa chưa liên hợp có hoạt tính dược lý nhưng hiện diện trong huyết tương với nồng độ rất thấp.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Mirtazapine và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu, chiếm khoảng 75%, và khoảng 15% qua phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của Mirtazapine khoảng 20–40 giờ.

Thời gian bán thải trung bình được ghi nhận dài hơn ở nữ so với nam, khoảng 37 giờ so với 26 giờ trong dữ liệu dược động học của nhãn.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải đường uống giảm ở người cao tuổi, người suy thận và người suy gan.

So với người có chức năng thận bình thường, độ thanh thải toàn thân giảm khoảng 30% khi mức lọc cầu thận 11–39 mL/phút/1,73 m² và khoảng 50% khi mức lọc cầu thận dưới 10 mL/phút/1,73 m². Ở người suy gan, độ thanh thải đường uống giảm khoảng 30% sau một liều 15 mg.

Giá trị độ thanh thải tuyệt đối áp dụng chung cho mọi đối tượng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng phơi nhiễm Mirtazapine gồm:

  • Tuổi cao: độ thanh thải giảm, đặc biệt ở nam giới cao tuổi.
  • Giới tính: thời gian bán thải trung bình dài hơn ở nữ.
  • Suy thận: độ thanh thải giảm theo mức độ suy thận.
  • Suy gan: độ thanh thải đường uống giảm khoảng 30% trong dữ liệu được ghi nhận.
  • Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A như carbamazepine, phenytoin và rifampin làm giảm nồng độ Mirtazapine.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP3A và cimetidine có thể làm tăng nồng độ Mirtazapine.
  • Thức ăn chỉ ảnh hưởng tối thiểu đến hấp thu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Mirtazapine

Mirtazapine là thuốc chống trầm cảm có cấu trúc bốn vòng thuộc nhóm piperazino-azepine. Thuốc được hệ thống ATC xếp vào mã N06AX11, nhóm các thuốc chống trầm cảm khác.

Tác dụng dược lý của thuốc khác với thuốc chống trầm cảm ba vòng và các thuốc ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc, dù đều có thể được sử dụng trong điều trị trầm cảm theo đánh giá cá thể hóa.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác tạo ra hiệu quả chống trầm cảm của Mirtazapine chưa được xác định hoàn toàn. Hiệu quả có thể liên quan đến việc đối kháng thụ thể alpha-2 adrenergic ức chế ở tiền synap và dị thụ thể, từ đó làm tăng dẫn truyền noradrenergic và serotonergic trung ương.

Mirtazapine còn đối kháng thụ thể serotonin 5-HT2 và 5-HT3. Thuốc có ái lực đối kháng với thụ thể histamine H1 và alpha-1 adrenergic ngoại vi; các tác động này có thể góp phần gây buồn ngủ và hạ huyết áp tư thế.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Trong nghiên cứu tiền lâm sàng, Mirtazapine đối kháng thụ thể alpha-2 adrenergic, 5-HT2, 5-HT3, histamine H1, alpha-1 adrenergic và ở mức độ nhất định thụ thể muscarinic.

Đối kháng H1 liên quan đến tác dụng an thần nổi bật. Đối kháng alpha-1 ngoại vi có thể góp phần gây hạ huyết áp tư thế.

Một nghiên cứu điện sinh lý tim ghi nhận mối liên hệ giữa nồng độ Mirtazapine và khoảng QTc. Mức kéo dài ở liều 45 mg và 75 mg trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh không được xem là có ý nghĩa lâm sàng rõ, nhưng kéo dài QT, xoắn đỉnh, nhịp nhanh thất và đột tử đã được báo cáo sau lưu hành, chủ yếu khi quá liều hoặc có thêm yếu tố nguy cơ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Mirtazapine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Mirtazapine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Mirtazapine

Các tương tác quan trọng gồm:

  • Thuốc ức chế monoamine oxidase: chống chỉ định vì nguy cơ hội chứng serotonin; phải bảo đảm khoảng cách ít nhất 14 ngày khi chuyển đổi.
  • Thuốc tăng serotonin như SSRI, SNRI, thuốc chống trầm cảm ba vòng, triptan, tramadol, fentanyl, lithium, buspirone, amphetamine, tryptophan và St. John’s wort: tăng nguy cơ hội chứng serotonin.
  • Carbamazepine, phenytoin và rifampin: cảm ứng CYP3A, làm giảm nồng độ Mirtazapine; có thể cần điều chỉnh liều do bác sĩ thực hiện.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP3A như itraconazole, ritonavir và nefazodone: có thể làm tăng nồng độ Mirtazapine.
  • Cimetidine: có thể làm tăng AUC của Mirtazapine hơn 50% trong nghiên cứu dược động học.
  • Benzodiazepine và rượu: làm tăng suy giảm nhận thức, vận động và tác dụng an thần; nên tránh phối hợp.
  • Thuốc kéo dài khoảng QT: làm tăng nguy cơ kéo dài QT và loạn nhịp thất.
  • Warfarin: Mirtazapine có thể làm tăng INR; cần theo dõi INR khi dùng đồng thời.

Không tự bắt đầu, ngừng hoặc thay đổi bất kỳ thuốc, thảo dược hay thực phẩm bổ sung nào khi đang dùng Mirtazapine.

Thắc mắc về hoạt chất Mirtazapine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *