Misoprostol

Misoprostol là chất tương tự prostaglandin E1 tổng hợp. Ở đường tiêu hóa, thuốc làm giảm tiết acid đồng thời hỗ trợ tăng tiết chất nhầy và bicarbonat, nhờ đó được phê duyệt để giảm nguy cơ loét dạ dày do thuốc chống viêm không steroid ở người có nguy cơ cao. Misoprostol cũng gây co cơ tử cung và làm mềm, mở cổ tử cung. Vì vậy, hoạt chất xuất hiện trong các phác đồ chuyên môn về phá thai bằng thuốc, xử trí sẩy thai, thai lưu, khởi phát chuyển dạ và xuất huyết sau sinh.

Chỉ định, liều, đường dùng và điều kiện theo dõi thay đổi đáng kể theo tuổi thai và mục tiêu điều trị. Dùng sai có thể gây xuất huyết nặng, phá thai không hoàn toàn, nhiễm trùng, cơn co tử cung dồn dập hoặc vỡ tử cung, đặc biệt khi thai lớn hay từng phẫu thuật tử cung. Misoprostol là thuốc kê đơn; không tự sử dụng hoặc dùng thuốc không rõ nguồn gốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Định nghĩa: Misoprostol là chất tương tự prostaglandin E1, có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày và kích thích tử cung.
  • Chỉ định theo nhãn viên uống đơn thành phần tại Hoa Kỳ: Giảm nguy cơ loét dạ dày do NSAID ở người có nguy cơ cao.
  • Ứng dụng sản khoa: Có trong hướng dẫn về phá thai bằng thuốc, sẩy thai, thai lưu, khởi phát chuyển dạ và xuất huyết sau sinh.
  • Không tự dùng khi nghi có thai ngoài tử cung: Misoprostol không điều trị được thai ngoài tử cung và có thể làm chậm chẩn đoán tình trạng nguy hiểm.
  • Cảnh báo quan trọng: Có thể gây xuất huyết nặng, phá thai không hoàn toàn, nhiễm trùng, cơn co dồn dập và vỡ tử cung.
  • Tác dụng phụ thường gặp: Tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn, nôn, rét run, sốt, đau quặn tử cung và ra máu âm đạo.
  • Theo dõi: Điều trị sản khoa cần xác định vị trí và tuổi thai, đánh giá nguy cơ, chuẩn bị phương án cấp cứu và xác nhận kết quả điều trị.
  • Nguyên tắc sử dụng: Không chuyển đổi đường dùng, chia liều hoặc phối hợp thuốc nếu không có phác đồ và người hành nghề chuyên môn giám sát.

Hoạt chất Misoprostol là gì?

Misoprostol là chất tương tự prostaglandin E1 có hai nhóm tác dụng chính. Ở dạ dày, thuốc làm giảm tiết acid và hỗ trợ cơ chế bảo vệ niêm mạc. Ở tử cung, thuốc kích thích co cơ tử cung đồng thời làm mềm và mở cổ tử cung.

Do có tác dụng mạnh trên thai kỳ, thuốc chỉ được dùng trong sản khoa khi đã xác định đúng chỉ định, loại trừ các tình trạng nguy hiểm và có kế hoạch theo dõi, cấp cứu phù hợp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Misoprostol

CAS 59122-46-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Misoprostol

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Misoprostol

Tên IUPAC

methyl 7-[(1R,2R,3R)-3-hydroxy-2-[(E)-4-hydroxy-4-methyloct-1-enyl]-5-oxocyclopentyl]heptanoate

Tên khác / tên đồng nghĩa

(±)-Misoprostol. Cytotec là tên thương mại của một sản phẩm chứa Misoprostol, không phải tên chung của mọi sản phẩm.; Misoprostol acid là chất chuyển hóa có hoạt tính, không phải tên đồng nghĩa hoàn toàn của dược chất ban đầu.

Tên Latinh / tên dược điển

Misoprostolum

Tên USAN

misoprostol

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

59122-46-2

UNII

0E43V0BB57

PubChem CID

5282381

RxNorm CUI

42331

Dược động học của Misoprostol

Sau uống, Misoprostol được hấp thu và nhanh chóng khử ester thành Misoprostol acid có hoạt tính. Thuốc mẹ hầu như không phát hiện được lâu trong huyết tương. Misoprostol acid đạt nồng độ đỉnh nhanh, có thời gian bán thải ngắn và không tích lũy đáng kể khi dùng nhiều liều theo nhãn tiêu hóa.

Đường ngậm má, dưới lưỡi và âm đạo tạo đặc điểm hấp thu khác đường uống. Dùng dưới lưỡi thường tạo nồng độ đỉnh cao; đặt âm đạo có thể tạo phơi nhiễm kéo dài và tác dụng tử cung mạnh hơn.

Giai đoạn I: Hấp thu

Misoprostol được hấp thu rộng rãi sau uống và nhanh chóng chuyển thành Misoprostol acid. Nhãn DailyMed ghi nhận thời gian đạt nồng độ đỉnh của chất chuyển hóa trung bình khoảng 12 ± 3 phút ở người tình nguyện dùng đường uống.

Thức ăn làm giảm nồng độ đỉnh và làm chậm hấp thu. Đường dưới lưỡi hấp thu nhanh, trong khi đường âm đạo có thể hấp thu chậm hơn nhưng kéo dài hơn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của Misoprostol chưa được xác định thống nhất. Trong tài liệu WHO tiền thẩm định, sinh khả dụng đường uống tính theo Misoprostol acid được ước tính khoảng 7%; đường ngậm má, dưới lưỡi và âm đạo tạo phơi nhiễm cao hơn đường uống trong các nghiên cứu được tổng hợp.

Giá trị này phụ thuộc chế phẩm, đường dùng, thức ăn và phương pháp nghiên cứu nên không được dùng để tự quy đổi liều.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến của Misoprostol acid được tài liệu WHO ghi nhận khoảng 14 L/kg. Mức gắn protein huyết tương của chất chuyển hóa có hoạt tính khoảng 85% và dưới 90% trong khoảng nồng độ điều trị.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Misoprostol được khử ester nhanh thành Misoprostol acid có hoạt tính. Sau đó, các chuỗi bên trải qua quá trình beta-oxy hóa, omega-oxy hóa và khử nhóm keton để hình thành các chất tương tự prostaglandin F.

Misoprostol không được xem là chất có ảnh hưởng đáng kể đến hệ enzym oxy hóa cytochrome P450 ở liều điều trị.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau uống Misoprostol đánh dấu phóng xạ, khoảng 80% hoạt tính phóng xạ được tìm thấy trong nước tiểu theo nhãn DailyMed.

Tài liệu WHO ghi nhận khoảng 73% liều được bài tiết qua nước tiểu và khoảng 15% qua phân, chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối của Misoprostol acid khoảng 20–40 phút theo nhãn DailyMed và khoảng 13–40 phút trong tài liệu WHO.

Tác dụng trên tử cung có thể kéo dài lâu hơn thời gian bán thải huyết tương, vì vậy không được tự xác định khoảng cách liều dựa trên thông số này.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải biểu kiến của Misoprostol acid được tài liệu WHO tiền thẩm định ghi nhận khoảng 0,29 L/kg/phút.

Giá trị có thể thay đổi theo đối tượng, đường dùng và phương pháp nghiên cứu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến phơi nhiễm Misoprostol gồm:

  • Đường dùng: uống, ngậm má, dưới lưỡi hoặc đặt âm đạo tạo đường cong nồng độ khác nhau.
  • Thức ăn: làm giảm nồng độ đỉnh và làm chậm hấp thu đường uống.
  • Thuốc kháng acid: có thể làm giảm nhẹ mức phơi nhiễm; chế phẩm chứa magnesi còn làm tăng nguy cơ tiêu chảy.
  • Suy thận: thời gian bán thải, nồng độ đỉnh và AUC có thể tăng.
  • Tuổi cao: AUC của Misoprostol acid có thể tăng ở người trên 64 tuổi.
  • Liều, tuổi thai và đường dùng ảnh hưởng mức độ co tử cung và nguy cơ tác dụng không mong muốn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Misoprostol

Trong điều trị tiêu hóa, Misoprostol thuộc nhóm chất tương tự prostaglandin bảo vệ niêm mạc và chống tiết acid.

Trong sản khoa–phụ khoa, thuốc thuộc nhóm prostaglandin có tác dụng gây co tử cung và làm chín cổ tử cung.

Cùng một hoạt chất nhưng liều, đường dùng và tiêu chuẩn theo dõi khác nhau đáng kể giữa hai nhóm mục đích này.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Tại dạ dày, Misoprostol gắn vào các thụ thể prostaglandin trên tế bào niêm mạc, làm giảm tiết acid cơ bản, tiết acid ban đêm và tiết acid do thức ăn hoặc các chất kích thích. Thuốc cũng làm tăng tiết chất nhầy và bicarbonat, hỗ trợ bảo vệ hàng rào niêm mạc trước tổn thương do NSAID.

Tại tử cung, Misoprostol gây tăng trương lực và co cơ tử cung, đồng thời thúc đẩy biến đổi mô liên kết ở cổ tử cung để cổ tử cung mềm và giãn. Cường độ tác dụng phụ thuộc liều, đường dùng, tuổi thai và tiền sử tử cung.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng ức chế tiết acid có thể bắt đầu khoảng 30 phút sau uống, đạt tối đa sau 60–90 phút và kéo dài ít nhất khoảng 3 giờ theo dữ liệu nhãn tiêu hóa.

Sau đặt âm đạo, trương lực tử cung có thể bắt đầu tăng sau khoảng 20 phút, đạt mức cao nhất trung bình sau khoảng 46 phút và các cơn co có thể kéo dài đến khoảng 4 giờ trong dữ liệu được WHO tổng hợp.

Tác dụng gây co không đồng nghĩa với điều trị đã hoàn tất; cần xác nhận kết quả lâm sàng theo đúng chỉ định.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Misoprostol

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Misoprostol

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Misoprostol

  • Thuốc kháng acid chứa magnesi có thể làm tăng nguy cơ tiêu chảy; nên tránh phối hợp nếu không có chỉ định.
  • Thuốc kháng acid nói chung có thể làm giảm nhẹ mức phơi nhiễm Misoprostol acid, nhưng ý nghĩa lâm sàng được đánh giá là hạn chế trong các nghiên cứu liên quan.
  • Misoprostol không gây thay đổi có ý nghĩa lâm sàng đối với dược động học của ibuprofen hoặc diclofenac; mức giảm AUC aspirin được ghi nhận không được xem là có ý nghĩa lâm sàng.
  • Chưa ghi nhận tương tác dược động học quan trọng với diazepam dùng cách 2 giờ, propranolol hoặc antipyrine trong các nghiên cứu trên nhãn.
  • Prostaglandin có thể làm tăng tác dụng của thuốc gây co tử cung như oxytocin. Nhãn Misoprostol khuyến cáo không dùng đồng thời, đặc biệt khi oxytocin được bắt đầu trong vòng dưới 4 giờ, trừ khi phác đồ chuyên khoa quy định và có giám sát chặt.
  • Misoprostol không phụ thuộc đáng kể vào chuyển hóa CYP nên nguy cơ tương tác qua hệ enzym này được xem là thấp.

Thắc mắc về hoạt chất Misoprostol

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *