Mitomycin, thường được gọi là Mitomycin C, là thuốc gây độc tế bào có nguồn gốc từ vi khuẩn Streptomyces. Sau khi được hoạt hóa trong tế bào, thuốc alkyl hóa và tạo liên kết chéo giữa các chuỗi DNA, từ đó ức chế tổng hợp DNA và hạn chế sự tăng sinh của tế bào. Mitomycin có nhiều chế phẩm không thể thay thế cho nhau: thuốc tiêm tĩnh mạch điều trị một số ung thư, gel đưa vào hệ thống đài–bể thận, gel đặt trong bàng quang và thuốc dùng tại vị trí phẫu thuật lọc glaucoma.
Đây là thuốc kê đơn, độc tế bào và chỉ được chuẩn bị, sử dụng bởi nhân viên y tế được đào tạo. Độc tính quan trọng gồm suy tủy tích lũy, nhiễm trùng, xuất huyết, tổn thương thận, hội chứng tán huyết tăng urê máu, độc tính phổi và hoại tử mô khi thuốc tiêm thoát mạch. Chế phẩm đường tiết niệu và nhãn khoa có các cảnh báo riêng. Liều trong bài chỉ là thông tin từ nhãn thuốc, không được tự áp dụng.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Kháng sinh chống ung thư có hoạt tính alkyl hóa và tạo liên kết chéo DNA.
- Đường dùng: Tiêm tĩnh mạch, đưa vào hệ thống đài–bể thận, đặt trong bàng quang hoặc dùng tại vị trí phẫu thuật mắt.
- Chỉ định phụ thuộc chế phẩm: Ung thư dạ dày hoặc tụy lan rộng theo nhãn thuốc tiêm; ung thư đường niệu trên độ mô học thấp; ung thư bàng quang không xâm lấn cơ tái phát; hỗ trợ phẫu thuật lọc glaucoma.
- Cảnh báo chính của đường tĩnh mạch: Suy tủy tích lũy, hội chứng tán huyết tăng urê máu, độc tính thận, độc tính phổi và hoại tử do thoát mạch.
- Cảnh báo của JELMYTO: Tắc nghẽn niệu quản, suy giảm chức năng thận và suy tủy.
- Cảnh báo của ZUSDURI: Không dùng khi thủng bàng quang hoặc hàng rào niêm mạc chưa nguyên vẹn.
- Cảnh báo của MITOSOL: Không tiêm vào trong mắt; tiếp xúc sai vị trí có thể gây chết tế bào và tổn thương giác mạc hoặc củng mạc.
- Thai kỳ: Mitomycin có thể gây hại cho thai; cần xác minh thai kỳ và thực hiện biện pháp tránh thai theo nhãn của từng chế phẩm.
Hoạt chất Mitomycin là gì?
Mitomycin là thuốc hóa trị gây độc tế bào, thường được gọi là Mitomycin C. Thuốc phải được hoạt hóa bằng quá trình khử trong tế bào trước khi tạo các chất trung gian phản ứng với DNA.
Mitomycin không phải thuốc điều trị nhiễm khuẩn thông thường. Tùy chế phẩm, thuốc có thể được dùng toàn thân hoặc đưa trực tiếp đến vị trí cần điều trị trong đường tiết niệu hay tại vị trí phẫu thuật mắt.
Mitomycin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Mitomycin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Mitomycin |
| Tên IUPAC | [(4S,6S,7R,8S)-11-amino-7-methoxy-12-methyl-10,13-dioxo-2,5-diazatetracyclo[7.4.0.0^{2,7}.0^{4,6}]trideca-1(9),11-dien-8-yl]methyl carbamate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Mitomycin C; mitomycin-C; MMC; mitomycin-X; mitomycine C. |
| Tên viết tắt | MMC | MITC | MITO-C | MITO | MTC |
| Tên Latinh / tên dược điển | Mitomycinum |
| Tên USAN | mitomycin |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 50-07-7 |
|---|---|
| UNII | 50SG953SK6 |
| PubChem CID | 5746 |
| RxNorm CUI | 632 |
Dược động học của Mitomycin
Dược động học thay đổi đáng kể theo đường dùng:
- Sau tiêm tĩnh mạch, Mitomycin được loại khỏi huyết thanh nhanh, chủ yếu nhờ chuyển hóa tại gan và một phần tại các mô khác.
- Sau khi dùng JELMYTO với liều tối đa 60 mg, nồng độ đỉnh trung bình trong huyết tương là 6,24 ng/mL, ước tính dưới 1% nồng độ đỉnh dự kiến sau tiêm tĩnh mạch.
- Sau đặt ZUSDURI 75 mg trong bàng quang, nồng độ đỉnh trung bình là 2,3 ng/mL, dưới 1% mức dự kiến sau tiêm tĩnh mạch.
- Phơi nhiễm toàn thân sau dùng MITOSOL tại mắt chưa được xác định trực tiếp, nhưng dự kiến thấp hơn nhiều bậc so với đường tĩnh mạch.
Giai đoạn I: Hấp thu
Mitomycin được hấp thu toàn thân hoàn toàn khi tiêm tĩnh mạch. Với các chế phẩm dùng tại chỗ, lượng thuốc đi vào tuần hoàn thấp hơn nhưng có thể tăng nếu thuốc thoát ra ngoài đường tiết niệu, hàng rào niêm mạc bị tổn thương hoặc dùng sai đường.
JELMYTO tạo gel bán rắn trong hệ thống đài–bể thận và giải phóng Mitomycin trong khoảng 4–6 giờ. ZUSDURI tạo gel bán rắn trong bàng quang; người bệnh có thể quan sát thấy gel trong nước tiểu đến 24 giờ sau đặt thuốc.
| F · Sinh khả dụng |
|
|---|
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Mitomycin được chuyển hóa chủ yếu tại gan, đồng thời có chuyển hóa tại các mô khác. Các con đường chuyển hóa có thể bị bão hòa ở liều tương đối thấp; vì vậy tốc độ thanh thải không tăng tỷ lệ thuận khi nồng độ thuốc tăng.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 10% liều Mitomycin tiêm được thải dưới dạng không đổi trong nước tiểu. Tỷ lệ thải qua nước tiểu có thể tăng khi liều tăng do đường chuyển hóa bị bão hòa.
Sau khi dùng JELMYTO hoặc ZUSDURI, Mitomycin tại đường tiết niệu được bài xuất trực tiếp qua nước tiểu; phần thuốc hấp thu toàn thân vẫn được chuyển hóa và thải trừ tương tự Mitomycin tiêm.
| t½ · Thời gian bán thải | Nhãn thuốc tiêm không cung cấp một giá trị bán thải cuối thống nhất. Sau khi tiêm nhanh 30 mg, thời gian để nồng độ Mitomycin trong huyết thanh giảm 50% được ghi nhận là khoảng 17 phút. Thông số này không được dùng để tự xác định khoảng cách liều vì độc tính suy tủy có thể xuất hiện muộn nhiều tuần sau khi thuốc đã được loại khỏi huyết tương. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Mitomycin được thanh thải nhanh khỏi huyết thanh sau tiêm tĩnh mạch, chủ yếu bằng chuyển hóa tại gan. Tốc độ thanh thải có thể giảm tương đối khi nồng độ đỉnh tăng do bão hòa các đường phân hủy. Giá trị thanh thải toàn thân định lượng áp dụng thống nhất cho các dạng thuốc. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng phơi nhiễm và độc tính gồm:
- Liều tích lũy và tình trạng bão hòa đường chuyển hóa.
- Chức năng gan, do thuốc được chuyển hóa chủ yếu tại gan.
- Chức năng thận, đặc biệt khi có suy thận hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu.
- Đường dùng và chế phẩm cụ thể.
- Thủng hoặc tổn thương hàng rào niêm mạc bàng quang hoặc đường niệu trên.
- Thoát mạch khi tiêm tĩnh mạch.
- Phối hợp với các thuốc gây suy tủy khác.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Mitomycin
Mitomycin thuộc nhóm kháng sinh chống ung thư và có cơ chế tương tự thuốc alkyl hóa. Sau hoạt hóa sinh học, thuốc tạo liên kết cộng hóa trị giữa các chuỗi DNA, làm DNA không thể tách và sao chép bình thường.
Mã ATC L01DC03 xếp Mitomycin trong nhóm kháng sinh gây độc tế bào khác.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Mitomycin được khử thành các chất trung gian có hoạt tính, tạo gốc phản ứng, alkyl hóa DNA và hình thành liên kết chéo giữa hai chuỗi DNA. Quá trình này ức chế sao chép và tổng hợp DNA, từ đó hạn chế phân chia hoặc gây chết tế bào.
Ở nồng độ cao, Mitomycin còn có thể ức chế tổng hợp RNA và protein. Các tế bào trong môi trường thiếu oxy có thể nhạy với quá trình hoạt hóa Mitomycin hơn.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Hiệu quả gây độc tế bào của Mitomycin liên quan đến mức độ liên kết chéo DNA. Thuốc không chỉ tác động ở một pha duy nhất của chu kỳ tế bào, nhưng độc tính có thể kéo dài sau khi nồng độ thuốc trong máu đã giảm.
Đối với JELMYTO và ZUSDURI, dữ liệu hiện có chưa đủ để mô tả đầy đủ mối liên hệ phơi nhiễm–đáp ứng hoặc diễn biến dược lực học theo thời gian.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Mitomycin
Chỉ định được phê duyệt phụ thuộc chế phẩm và cơ quan quản lý:
- Thuốc tiêm tĩnh mạch: sử dụng trong các phác đồ phối hợp đã được chứng minh cho ung thư biểu mô tuyến dạ dày hoặc tụy lan rộng và điều trị giảm nhẹ khi các phương pháp khác thất bại. Thuốc không được khuyến nghị làm đơn trị liệu ban đầu hoặc thay thế phẫu thuật hay xạ trị phù hợp.
- JELMYTO: điều trị người lớn mắc ung thư biểu mô đường niệu trên độ mô học thấp.
- ZUSDURI: điều trị người lớn mắc ung thư bàng quang không xâm lấn cơ, nguy cơ trung gian, độ mô học thấp, tái phát.
- MITOSOL: hỗ trợ phẫu thuật lọc glaucoma đường ngoài nhãn cầu.
Ứng dụng theo hướng dẫn hoặc thực hành chuyên môn, không đồng nghĩa với chỉ định của mọi nhãn thuốc:
- Hóa trị trong bàng quang sau cắt u bàng quang qua niệu đạo có thể được sử dụng ở một số nhóm ung thư bàng quang không xâm lấn cơ. Chế phẩm, lịch dùng và tình trạng phê duyệt phụ thuộc quốc gia.
- Mitomycin phối hợp fluoropyrimidine và xạ trị được sử dụng trong điều trị hóa–xạ trị ung thư hậu môn không di căn. Đây là ứng dụng theo hướng dẫn ung thư, không phải chỉ định ghi trên nhãn thuốc tiêm Hoa Kỳ được đối chiếu.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây được trích từ nhãn thuốc chính thức tại Hoa Kỳ, chỉ dành cho tham khảo chuyên môn. Mitomycin là thuốc gây độc tế bào; không tự áp dụng, pha thuốc, thay đổi liều hoặc chuyển đổi giữa các chế phẩm.
| Chế phẩm và chỉ định | Liều tham khảo theo nhãn |
|---|---|
| Mitomycin tiêm tĩnh mạch | Sau khi đã hồi phục huyết học hoàn toàn từ đợt hóa trị trước: 20 mg/m², tiêm tĩnh mạch một liều qua đường truyền đang hoạt động, cách mỗi 6–8 tuần. Liều phải được điều chỉnh theo độc tính và công thức máu. Liều trên 20 mg/m² không cho thấy hiệu quả cao hơn nhưng độc tính lớn hơn. |
| JELMYTO dùng trong hệ thống đài–bể thận | Nồng độ 4 mg/mL; thể tích được xác định bằng đo thể tích qua chụp bể thận, tối đa 15 mL, tương đương tối đa 60 mg. Đặt mỗi tuần một lần trong 6 tuần. Người đạt đáp ứng hoàn toàn sau 3 tháng có thể được đặt mỗi tháng một lần, tối đa 11 lần bổ sung. |
| ZUSDURI đặt trong bàng quang | 75 mg trong 56 mL, đặt qua ống thông tiểu mỗi tuần một lần trong 6 tuần. |
| MITOSOL dùng trong phẫu thuật glaucoma | Pha 0,2 mg Mitomycin với 1 mL nước cất pha tiêm thành dung dịch 0,2 mg/mL. Thấm toàn bộ dung dịch vào các miếng xốp của bộ thuốc, đặt một lớp lên vùng phẫu thuật trong 2 phút rồi lấy ra. |
Không lặp liều Mitomycin tiêm cho đến khi số lượng bạch cầu và tiểu cầu đã phục hồi theo tiêu chuẩn của nhãn và đánh giá của bác sĩ ung thư.
Đối với thuốc tiêm tĩnh mạch:
- Chỉ tiêm qua đường tĩnh mạch đang hoạt động tốt.
- Phải phòng tránh thoát mạch; thoát mạch có thể gây viêm mô tế bào, loét, hoại tử và bong mô.
- Nhân viên y tế phải áp dụng quy trình xử lý thuốc chống ung thư nguy hại.
Đối với JELMYTO:
- Chỉ đưa vào hệ thống đài–bể thận, không tiêm tĩnh mạch hoặc dùng đường khác.
- Liều được xác định riêng theo thể tích hệ thống đài–bể thận.
- Sau thủ thuật, người bệnh cần tránh để da tiếp xúc với nước tiểu ít nhất 6 giờ, đi tiểu ở tư thế ngồi, xả nước nhiều lần và vệ sinh vùng sinh dục bằng xà phòng với nước.
Đối với ZUSDURI:
- Chỉ đặt trong bàng quang qua ống thông tiểu.
- Phải đánh giá tính toàn vẹn của bàng quang trước khi đặt.
- Tránh để da tiếp xúc với nước tiểu ít nhất 24 giờ; đi tiểu ở tư thế ngồi, rửa tay và vùng sinh dục sau mỗi lần đi tiểu.
Đối với MITOSOL:
- Chỉ dùng tại vị trí phẫu thuật lọc glaucoma.
- Không tiêm vào tiền phòng hoặc các cấu trúc trong mắt.
- Nồng độ trên 0,2 mg/mL hoặc thời gian tiếp xúc trên 2 phút có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mô ngoài dự kiến.
Theo dõi phụ thuộc đường dùng:
Thuốc tiêm tĩnh mạch:
- Công thức máu, số lượng tiểu cầu, bạch cầu, bạch cầu biệt hóa và hemoglobin trong khi điều trị và ít nhất 8 tuần sau mỗi đợt.
- Chức năng thận, creatinine huyết thanh, dấu hiệu thiếu máu tán huyết vi mạch và mảnh vỡ hồng cầu.
- Khó thở, ho khan, thâm nhiễm phổi hoặc dấu hiệu suy hô hấp.
- Vị trí tiêm để phát hiện sớm thoát mạch và tổn thương mô.
JELMYTO:
- Công thức máu trước mỗi lần điều trị.
- Đau hông lưng, sốt, tắc niệu quản, hẹp niệu quản, thận ứ nước và thay đổi chức năng thận.
ZUSDURI:
- Tính toàn vẹn của bàng quang trước điều trị.
- Creatinine, điện giải, công thức máu, nhiễm trùng đường tiểu, tiểu máu, bí tiểu hoặc hẹp niệu đạo.
MITOSOL:
- Nhãn áp thấp, tổn thương giác mạc hoặc củng mạc, viêm bóng lọc, nhiễm trùng nội nhãn, đục thủy tinh thể và giảm thị lực.
Cảnh báo và lưu ý về Mitomycin
Thuốc tiêm Mitomycin:
- Quá mẫn hoặc từng có phản ứng đặc ứng với Mitomycin.
- Giảm tiểu cầu, rối loạn đông máu hoặc tăng khuynh hướng chảy máu do nguyên nhân khác.
JELMYTO:
- Thủng bàng quang hoặc đường tiết niệu trên.
ZUSDURI:
- Thủng bàng quang.
- Tiền sử quá mẫn với Mitomycin hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm.
MITOSOL:
- Tiền sử quá mẫn với Mitomycin.
Các chống chỉ định của một chế phẩm không được tự động áp dụng thay thế cho nhãn của chế phẩm khác.
Thuốc tiêm tĩnh mạch:
- Giảm tiểu cầu, giảm bạch cầu và thiếu máu.
- Sốt, chán ăn, buồn nôn, nôn.
- Viêm miệng, rụng tóc, phát ban.
- Mệt mỏi, suy nhược, tiêu chảy, đau và phù.
- Phản ứng hoặc tổn thương tại vị trí tiêm.
JELMYTO:
- Tắc nghẽn hoặc hẹp niệu quản, đau hông lưng.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu, tiểu máu, tiểu buốt, rối loạn chức năng thận.
- Buồn nôn, nôn, đau bụng, mệt mỏi, sốt, rét run.
- Thiếu máu, phát ban, ngứa và tăng huyết áp.
ZUSDURI:
- Tiểu buốt, tiểu máu, nhiễm trùng đường tiết niệu.
- Tăng creatinine hoặc kali.
- Giảm hemoglobin, lympho hoặc bạch cầu trung tính.
- Tăng AST hoặc ALT.
- Tiểu nhiều lần, tiểu gấp, mệt mỏi hoặc khó chịu vùng sinh dục.
MITOSOL:
- Nhãn áp thấp, bệnh lý bóng lọc, phản ứng giác mạc, đục thủy tinh thể, viêm và xuất huyết trong mắt.
Các phản ứng nghiêm trọng gồm:
- Suy tủy tích lũy, nhiễm trùng huyết và xuất huyết.
- Hội chứng tán huyết tăng urê máu, gồm thiếu máu tán huyết vi mạch, giảm tiểu cầu và suy thận có thể không hồi phục.
- Độc tính phổi, viêm phổi kẽ hoặc hội chứng suy hô hấp cấp.
- Hoại tử, loét và bong mô do thoát mạch, đôi khi xuất hiện muộn nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
- Tắc niệu quản, thận ứ nước, suy thận và nhiễm trùng huyết đường tiểu khi dùng JELMYTO.
- Bí tiểu, hẹp niệu đạo, tổn thương thận hoặc phản ứng toàn thân nếu ZUSDURI được đặt qua bàng quang thủng.
- Chết tế bào giác mạc, tổn thương hoặc thủng củng mạc, nhiễm trùng nội nhãn, nhãn áp thấp kéo dài, bong võng mạc hoặc mất thị lực nghiêm trọng với MITOSOL.
- Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng.
Người bệnh cần được đánh giá khẩn cấp khi có sốt, chảy máu bất thường, khó thở, lượng nước tiểu giảm, đau hông lưng kèm sốt, phù, lú lẫn hoặc giảm thị lực đột ngột.
- Mitomycin phải được quản lý như thuốc chống ung thư nguy hại.
- Suy tủy thường xuất hiện muộn, có tính tích lũy và có thể kéo dài.
- Không tiếp tục thuốc tiêm khi số lượng bạch cầu hoặc tiểu cầu chưa phục hồi theo tiêu chuẩn nhãn.
- Theo dõi hội chứng tán huyết tăng urê máu, đặc biệt khi tổng liều hệ thống đạt hoặc vượt 60 mg.
- Không dùng thuốc tiêm khi creatinine huyết thanh trên 1,7 mg/dL theo nhãn được đối chiếu.
- Phải phòng ngừa thoát mạch khi tiêm tĩnh mạch.
- Không dùng JELMYTO khi thủng bàng quang hoặc đường tiết niệu trên.
- Không dùng ZUSDURI khi thủng bàng quang hoặc hàng rào niêm mạc chưa hồi phục.
- Không tiêm MITOSOL vào trong mắt và không vượt quá nồng độ hoặc thời gian tiếp xúc theo nhãn.
- Mitomycin có khả năng gây đột biến, gây ung thư và ảnh hưởng sinh sản; cần hạn chế phơi nhiễm nghề nghiệp.
- Phải xác minh tình trạng mang thai trước các chế phẩm có yêu cầu trong nhãn.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được xác lập cho quá liều Mitomycin.
Xử trí gồm:
- Theo dõi công thức máu kéo dài vì suy tủy có thể xuất hiện muộn.
- Theo dõi chức năng thận, tan máu vi mạch, chức năng hô hấp và dấu hiệu nhiễm trùng.
- Điều trị hỗ trợ tại cơ sở có chuyên khoa huyết học–ung thư.
- Ngừng hoặc trì hoãn liều tiếp theo theo mức độ độc tính.
- Xử trí thoát mạch ngay theo quy trình thuốc gây phỏng rộp của cơ sở y tế.
- Đánh giá tổn thương đường tiết niệu nếu thuốc thoát ra ngoài bàng quang hoặc đường niệu trên.
- Đánh giá nhãn khoa khẩn cấp nếu MITOSOL tiếp xúc sai vị trí hoặc đi vào trong mắt.
Không tự gây nôn, tự truyền dịch hoặc xử trí quá liều tại nhà.
Điều kiện bảo quản thay đổi theo chế phẩm:
- Bột tiêm Mitomycin: bảo quản ở 20–25°C, tránh nhiệt quá mức và bảo vệ khỏi ánh sáng. Dung dịch sau pha có thời gian ổn định phụ thuộc dung môi, nồng độ và nhiệt độ.
- JELMYTO chưa pha: bảo quản ở 20–25°C, cho phép dao động 15–30°C, tránh nhiệt trên 40°C và bảo vệ khỏi ánh sáng. Sau pha phải tuân thủ nghiêm ngặt nhiệt độ và thời hạn sử dụng ghi trên nhãn.
- ZUSDURI chưa pha: bảo quản ở 20–25°C, cho phép dao động 15–30°C, tránh nhiệt trên 40°C và bảo vệ khỏi ánh sáng. Dung dịch sau pha có thể được bảo quản lạnh theo thời hạn cụ thể của nhãn.
- MITOSOL: bảo quản bộ thuốc ở 20–25°C, tránh nhiệt quá mức và bảo vệ khỏi ánh sáng. Dung dịch 0,2 mg/mL sau pha ổn định trong một giờ ở nhiệt độ phòng.
Thuốc phải được lưu giữ, vận chuyển và tiêu hủy theo quy trình thuốc gây độc tế bào.
Đối tượng đặc biệt
An toàn và hiệu quả của Mitomycin tiêm, JELMYTO, ZUSDURI và MITOSOL chưa được xác lập ở bệnh nhi theo các nhãn được đối chiếu.
Mitomycin không được tự dùng cho trẻ em. Mọi sử dụng trong nhi khoa phải do trung tâm chuyên khoa xác định và có phác đồ, theo dõi độc tính phù hợp.
- Với JELMYTO, phần lớn người tham gia nghiên cứu từ 65 tuổi trở lên; nghiên cứu không có đủ người trẻ hơn để kết luận chắc chắn về khác biệt đáp ứng theo tuổi.
- Với ZUSDURI, không ghi nhận khác biệt tổng thể đáng kể về an toàn hoặc hiệu quả ở người từ 65 hoặc 75 tuổi so với người trẻ hơn trong nghiên cứu ENVISION.
- Với MITOSOL, nhãn không ghi nhận khác biệt tổng thể giữa người cao tuổi và người trẻ.
- Dữ liệu chuyên biệt cho Mitomycin tiêm ở người cao tuổi.
Cần đánh giá chức năng thận, dự trữ tủy xương, bệnh phổi, thuốc dùng kèm và khả năng hồi phục sau độc tính trước mỗi đợt điều trị.
Mitomycin có thể gây hại cho thai dựa trên cơ chế tác dụng và dữ liệu động vật. Chưa có dữ liệu đầy đủ ở phụ nữ mang thai để xác định nguy cơ chính xác ở người.
Đối với JELMYTO và ZUSDURI:
- Xác minh tình trạng mang thai trước khi bắt đầu.
- Phụ nữ có khả năng mang thai phải sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong điều trị và 6 tháng sau liều cuối.
- Nam giới có bạn tình có khả năng mang thai phải sử dụng biện pháp tránh thai trong điều trị và 3 tháng sau liều cuối.
MITOSOL yêu cầu xác minh tình trạng mang thai trước khi sử dụng. Không tự bắt đầu, trì hoãn hoặc ngừng điều trị ung thư khi mang thai mà chưa có hội chẩn chuyên khoa.
Không có dữ liệu đầy đủ về Mitomycin trong sữa mẹ hoặc ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ.
- Nhãn thuốc tiêm khuyến nghị không cho con bú trong khi điều trị do nguy cơ phản ứng nghiêm trọng ở trẻ.
- JELMYTO và ZUSDURI khuyến nghị không cho con bú trong điều trị và trong một tuần sau liều cuối.
- MITOSOL khuyến nghị không cho con bú trong một tuần sau khi dùng.
Thời gian tránh cho con bú phải căn cứ đúng chế phẩm và phác đồ; không tự áp dụng thời gian của một sản phẩm cho sản phẩm khác.
Mitomycin được chuyển hóa chủ yếu tại gan, nhưng các nhãn được đối chiếu không cung cấp hướng dẫn điều chỉnh liều thống nhất cho người suy gan.
Người suy gan cần được bác sĩ ung thư hoặc chuyên khoa liên quan đánh giá riêng dựa trên mức độ suy gan, phác đồ phối hợp và nguy cơ suy tủy.
Liều cụ thể ở người suy gan.
- Thuốc tiêm Mitomycin không nên được sử dụng khi creatinine huyết thanh trên 1,7 mg/dL theo nhãn được đối chiếu.
- Tránh dùng JELMYTO khi mức lọc cầu thận dưới 30 mL/phút; chưa có dữ liệu ở người suy thận nặng.
- Tránh dùng ZUSDURI khi eGFR dưới 30 mL/phút. Không cần điều chỉnh liều theo nhãn ở suy thận nhẹ hoặc trung bình, nhưng người có eGFR 30 đến dưới 60 mL/phút cần được theo dõi tăng tác dụng không mong muốn, đặc biệt tiểu máu và nhiễm trùng đường tiểu.
- Chỉ định về suy thận của MITOSOL.
Không tự quy đổi ngưỡng creatinine sang eGFR hoặc áp dụng tiêu chuẩn của một chế phẩm cho chế phẩm khác.
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt đánh giá ảnh hưởng của Mitomycin lên khả năng lái xe và vận hành máy.
Thuốc tiêm có thể liên quan đến mệt mỏi, buồn ngủ, lú lẫn, ngất hoặc nhìn mờ. Các thủ thuật dùng JELMYTO, ZUSDURI hoặc MITOSOL cũng có thể kèm gây mê, an thần hoặc ảnh hưởng thị lực.
Không lái xe hoặc vận hành máy khi có chóng mặt, buồn ngủ, suy nhược, nhìn mờ hoặc chưa hồi phục hoàn toàn sau thủ thuật.
Tương tác thuốc của Mitomycin
Các tương tác và phối hợp cần thận trọng gồm:
- Vinca alkaloid: khó thở cấp và co thắt phế quản nghiêm trọng đã được báo cáo khi vinca alkaloid được dùng sau hoặc đồng thời với Mitomycin.
- Thuốc gây suy tủy khác: có thể làm tăng giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu và nguy cơ nhiễm trùng; liều trong phác đồ phối hợp phải được bác sĩ ung thư điều chỉnh.
- Doxorubicin: suy tim sung huyết hiếm gặp được báo cáo chủ yếu ở người từng dùng doxorubicin trước đó.
- Nồng độ oxy hít vào cao trong giai đoạn phẫu thuật: hội chứng suy hô hấp cấp đã được báo cáo ở một số người dùng Mitomycin phối hợp hóa trị khi được duy trì với FiO2 trên 50%; chỉ sử dụng lượng oxy cần thiết để bảo đảm độ bão hòa phù hợp.
- Các thuốc độc thận hoặc phác đồ ảnh hưởng chức năng thận có thể làm tăng khó khăn trong theo dõi độc tính, dù mức tương tác định lượng chưa được xác lập.
Nhãn JELMYTO, ZUSDURI và MITOSOL không cung cấp danh sách tương tác thuốc định lượng đầy đủ. Người bệnh phải cung cấp toàn bộ thuốc, hóa trị, thực phẩm bổ sung và bệnh nền cho nhóm điều trị.
Thắc mắc về hoạt chất Mitomycin
Mitomycin là thuốc hóa trị gây độc tế bào, thường được gọi là Mitomycin C. Thuốc tạo liên kết chéo DNA, làm gián đoạn quá trình sao chép DNA và hạn chế tế bào phân chia.
Tùy chế phẩm, Mitomycin có thể được tiêm tĩnh mạch, đưa vào đường tiết niệu hoặc dùng tại vị trí phẫu thuật glaucoma. Đây không phải thuốc kháng sinh dùng để điều trị nhiễm khuẩn thông thường.
Theo các nhãn Hoa Kỳ được đối chiếu:
- Thuốc tiêm được dùng trong phác đồ phối hợp cho một số ung thư biểu mô tuyến dạ dày hoặc tụy lan rộng và điều trị giảm nhẹ.
- JELMYTO điều trị ung thư đường niệu trên độ mô học thấp ở người lớn.
- ZUSDURI điều trị ung thư bàng quang không xâm lấn cơ nguy cơ trung gian, độ mô học thấp, tái phát ở người lớn.
Mitomycin còn xuất hiện trong một số hướng dẫn điều trị ung thư hậu môn và hóa trị trong bàng quang, nhưng đây không phải chỉ định của mọi chế phẩm.
Không. Dược chất có thể giống nhau nhưng chế phẩm, tá dược, nồng độ, thiết bị, vị trí đưa thuốc, chỉ định và mức phơi nhiễm toàn thân khác nhau.
ZUSDURI chỉ được đặt trong bàng quang; JELMYTO chỉ dùng trong hệ thống đài–bể thận; thuốc tiêm Mitomycin trong nhãn được đối chiếu chỉ dùng đường tĩnh mạch. Không được tự pha thuốc tiêm để dùng trong bàng quang nếu không thuộc phác đồ và quy trình được cơ sở điều trị phê duyệt.
Có thể. Mitomycin có màu xanh tím, nên JELMYTO hoặc ZUSDURI có thể làm nước tiểu chuyển màu tím hoặc xanh sau thủ thuật.
Sau JELMYTO, cần tránh để da tiếp xúc với nước tiểu ít nhất 6 giờ. Sau ZUSDURI, thời gian được hướng dẫn là ít nhất 24 giờ. Người bệnh nên đi tiểu ở tư thế ngồi, xả nước nhiều lần và rửa tay cùng vùng sinh dục bằng xà phòng với nước.
Có. Suy tủy, đặc biệt giảm tiểu cầu và giảm bạch cầu, là độc tính thường gặp và nghiêm trọng của Mitomycin tiêm. Độc tính có thể xuất hiện trong vòng 8 tuần, trung bình khoảng 4 tuần sau điều trị, và có tính tích lũy.
JELMYTO cũng có thể gây giảm tiểu cầu hoặc bạch cầu trung tính. Cần xét nghiệm công thức máu đúng lịch và liên hệ cơ sở điều trị khi có sốt, chảy máu bất thường, bầm tím hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.

