Miconazole

Miconazole là thuốc kháng nấm thuộc nhóm imidazole. Hoạt chất ức chế quá trình tổng hợp ergosterol, làm thay đổi cấu trúc màng tế bào nấm và kìm hãm hoặc tiêu diệt các chủng nấm nhạy cảm. Miconazole thường được bào chế dưới dạng miconazole nitrate trong kem, bột hoặc thuốc dùng âm đạo; dạng miconazole base được dùng trong viên ngậm bám dính niêm mạc miệng. Thuốc được sử dụng tại chỗ cho một số bệnh nấm da, nấm Candida âm đạo và nấm Candida miệng–hầu.

Mức hấp thu toàn thân thường thấp khi bôi da hoặc dùng âm đạo, nhưng gel miệng và viên ngậm niêm mạc vẫn có thể gây tương tác thuốc. Miconazole ức chế CYP2C9 và CYP3A4, có thể làm tăng tác dụng của warfarin, sulfonylurea, phenytoin và nhiều thuốc khác. Không tự sử dụng khi chưa xác định đúng nguyên nhân nhiễm nấm.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc kháng nấm imidazole
  • Cơ chế: Ức chế tổng hợp ergosterol và làm tổn thương màng tế bào nấm
  • Dạng phổ biến: Kem, bột, dung dịch bôi, gel miệng, viên ngậm niêm mạc, kem và viên đặt âm đạo
  • Chỉ định thường gặp: Nấm da, hắc lào, nấm bẹn, nấm bàn chân, Candida âm đạo và Candida miệng–hầu
  • Dạng viên ngậm miệng: ORAVIG 50 mg dùng tại chỗ cho Candida miệng–hầu ở người lớn
  • Tương tác quan trọng: Có thể làm tăng tác dụng warfarin và gây chảy máu; nguy cơ cao hơn với gel miệng
  • Thai kỳ: Candida âm đạo trong thai kỳ thường được điều trị bằng azole tại chỗ đủ 7 ngày theo CDC
  • Trẻ nhỏ: Gel miệng có nguy cơ gây nghẹn; phải chia nhỏ liều và không bôi vào phía sau họng
  • Không dùng thay thế: Các dạng bôi hoặc đặt không điều trị nhiễm nấm xâm lấn toàn thân
  • Tình trạng tại Việt Nam: Danh sách sản phẩm có số đăng ký còn hiệu lực

Hoạt chất Miconazole là gì?

Miconazole là thuốc kháng nấm imidazole dùng chủ yếu tại da và niêm mạc. Thuốc có hoạt tính với nhiều loài Candida, dermatophyte thuộc các chi Trichophyton, Epidermophyton và Microsporum cùng một số nấm men khác.

Miconazole không phải kháng sinh điều trị mọi loại ngứa, phát ban hoặc khí hư. Chẩn đoán sai có thể làm trì hoãn điều trị bệnh da, viêm âm đạo do vi khuẩn hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Miconazole

CAS 22916-47-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Miconazole

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Miconazole

Tên IUPAC

1-[2-(2,4-dichlorophenyl)-2-[(2,4-dichlorophenyl)methoxy]ethyl]imidazole

Tên hóa học khác

1-[2-(2,4-dichlorobenzyloxy)-2-(2,4-dichlorophenyl)ethyl]imidazole

Tên khác / tên đồng nghĩa

Miconazole nitrate; miconazol; 1-[2-(2,4-dichlorobenzyloxy)-2-(2,4-dichlorophenyl)ethyl]imidazole. Dạng muối nitrate thường được sử dụng trong chế phẩm bôi da và âm đạo.

Tên viết tắt

MCZ

Tên Latinh / tên dược điển

Miconazolum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

22916-47-8

UNII

7NNO0D7S5M

PubChem CID

4189

RxNorm CUI

6932

Dược động học của Miconazole

Dược động học thay đổi rõ rệt theo đường dùng. Miconazole hấp thu rất ít qua da và niêm mạc âm đạo. Gel miệng có thể được hấp thu một phần qua đường tiêu hóa, trong khi viên ngậm bám dính ORAVIG tạo nồng độ cao trong nước bọt nhưng nồng độ trong huyết tương thường rất thấp. Phần thuốc được hấp thu được chuyển hóa chủ yếu tại gan và dưới 1% liều được bài tiết nguyên dạng qua nước tiểu.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau một liều gel miệng 60 mg, nồng độ đỉnh huyết tương được ghi nhận khoảng 31–49 ng/mL và xuất hiện sau khoảng 2 giờ.

Sau khi dùng ORAVIG 50 mg, nồng độ Miconazole tối đa trong nước bọt trung bình khoảng 15 mcg/mL, đạt sau khoảng 7 giờ; phần lớn nồng độ huyết tương không định lượng được. Viên bám dính trung bình khoảng 15 giờ trên niêm mạc lợi.

Hấp thu qua da hoặc niêm mạc sau khi dùng dạng bôi thường thấp.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của Miconazole thay đổi theo dạng bào chế và chưa có một giá trị chung có thể áp dụng cho mọi đường dùng.

  • Kem bôi da và dạng âm đạo có mức hấp thu toàn thân thấp.
  • Gel miệng được hấp thu một phần sau khi thuốc bị nuốt.
  • Viên ORAVIG tạo phơi nhiễm toàn thân tối thiểu; phần lớn mẫu huyết tương trong nghiên cứu có nồng độ dưới giới hạn định lượng.

Giai đoạn II: Phân bố

Miconazole đã hấp thu gắn với protein huyết tương khoảng 88,2%, chủ yếu với albumin, và khoảng 10,6% liên kết với tế bào hồng cầu.

Dữ liệu định lượng về thể tích phân bố sau khi sử dụng dạng bôi hoặc đặt.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Phần Miconazole được hấp thu được chuyển hóa phần lớn tại gan. Hoạt chất đồng thời là chất ức chế CYP2C9 và CYP3A4, vì vậy có thể làm giảm chuyển hóa của nhiều thuốc dùng đồng thời. Không ghi nhận chất chuyển hóa có hoạt tính kháng nấm đáng kể trong nhãn ORAVIG.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Dưới 1% liều Miconazole được bài tiết nguyên dạng trong nước tiểu. Khoảng 50% liều uống có thể được tìm thấy trong phân dưới dạng thuốc chưa chuyển hóa hoặc đã chuyển hóa một phần.

Việc thải trừ của dạng bôi da hoặc âm đạo chưa được mô tả đầy đủ do mức hấp thu toàn thân thấp.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối trong huyết tương của Miconazole sau hấp thu toàn thân khoảng 20–25 giờ trong SmPC gel miệng. Nhãn ORAVIG ghi nhận thời gian bán thải khoảng 24 giờ sau khi dùng Miconazole đường toàn thân.

Thông số này không phản ánh trực tiếp thời gian tác dụng của kem bôi hoặc thuốc đặt âm đạo.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng cho các dạng dùng tại chỗ.

Miconazole được chuyển hóa chủ yếu tại gan và chỉ một lượng nhỏ được thải nguyên dạng qua thận. Nồng độ huyết tương có thể giảm khoảng 50% trong quá trình thẩm tách máu đối với Miconazole đã được hấp thu từ gel miệng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm và nguy cơ tương tác gồm:

  • Đường dùng và dạng bào chế.
  • Nuốt gel miệng hoặc viên ngậm thay vì giữ thuốc tại niêm mạc.
  • Suy gan làm giảm chuyển hóa thuốc đã hấp thu.
  • Bôi trên diện rộng, da tổn thương hoặc niêm mạc viêm.
  • Dùng đồng thời thuốc là cơ chất của CYP2C9 hoặc CYP3A4.
  • Tuổi nhỏ và khả năng nuốt chưa hoàn thiện đối với gel miệng.
  • Thẩm tách máu có thể làm giảm một phần nồng độ Miconazole toàn thân.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Miconazole

Miconazole thuộc nhóm dẫn chất imidazole. Thuốc có phổ kháng nấm đối với nấm men và dermatophyte, đồng thời có một mức hoạt tính trong phòng thí nghiệm với một số vi khuẩn Gram dương.

Vai trò lâm sàng chính là điều trị tại chỗ các nhiễm nấm nông ở da, âm đạo và khoang miệng. Dạng dùng tại chỗ không thích hợp để điều trị nhiễm Candida xâm lấn hoặc nhiễm nấm nội tạng.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Miconazole ức chế enzyme tham gia quá trình chuyển lanosterol thành ergosterol trong tế bào nấm. Ergosterol là thành phần thiết yếu của màng tế bào nấm. Việc thiếu ergosterol và tích lũy sterol bất thường làm thay đổi thành phần lipid, tăng tính thấm màng và cuối cùng gây ngừng phát triển hoặc hoại tử tế bào nấm.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng của Miconazole chủ yếu diễn ra tại vị trí sử dụng. Nồng độ cao tại da, âm đạo hoặc nước bọt giúp ức chế sự phát triển của nấm nhạy cảm.

Hiệu quả phụ thuộc việc dùng đủ liều, đúng thời gian và giữ vùng điều trị sạch, khô. Triệu chứng ngứa hoặc đỏ có thể giảm trước khi nhiễm nấm được loại bỏ hoàn toàn, vì vậy không nên tự ngừng sớm.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Miconazole

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Miconazole

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Miconazole

Miconazole ức chế CYP2C9 và CYP3A4. Tương tác có ý nghĩa nhất xảy ra với gel miệng, dạng uống hoặc viên ngậm niêm mạc, nhưng các trường hợp tương tác cũng đã được báo cáo với dạng bôi da và âm đạo.

Các tương tác quan trọng gồm:

  • Warfarin và thuốc đối kháng vitamin K: làm tăng INR và nguy cơ chảy máu; đã có trường hợp tử vong. Phải theo dõi INR chặt chẽ.
  • Sulfonylurea như gliclazide hoặc glimepiride: có thể gây hạ đường huyết nghiêm trọng.
  • Phenytoin: có thể tăng nồng độ và độc tính.
  • Simvastatin và lovastatin: chống chỉ định với gel miệng trong SmPC được đối chiếu do nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân.
  • Triazolam và midazolam uống: có thể tăng an thần và ức chế hô hấp.
  • Ergot alkaloid: tăng nguy cơ độc tính ergot.
  • Một số thuốc kéo dài QT như pimozide, quinidine và dofetilide: chống chỉ định với gel miệng.
  • Tacrolimus, ciclosporin và sirolimus: có thể tăng nồng độ.
  • Một số thuốc điều trị ung thư, thuốc chẹn kênh calci, carbamazepine, sildenafil, buspirone và methylprednisolone có thể tăng tác dụng hoặc độc tính.

Không tự kết luận rằng kem bôi không có tương tác. Người đang dùng warfarin phải hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước mọi dạng Miconazole.

Thắc mắc về hoạt chất Miconazole

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *