Midazolam

Midazolam là benzodiazepine tác dụng ngắn, làm tăng dẫn truyền ức chế qua thụ thể GABA-A trong hệ thần kinh trung ương. Thuốc có tác dụng an thần, giảm lo âu, gây quên thuận chiều và chống co giật. Tùy chế phẩm, midazolam có thể được dùng để tiền mê, an thần trong thủ thuật, khởi mê, an thần người bệnh thở máy hoặc xử trí một số cơn co giật.

Midazolam có thể gây an thần sâu, giảm thông khí, ngừng thở, tắc nghẽn đường thở, tụt huyết áp và ngừng tim. Nguy cơ tăng rõ khi phối hợp opioid, rượu hoặc thuốc ức chế thần kinh trung ương khác. Dạng tiêm và dạng uống dùng trước thủ thuật chỉ được sử dụng tại nơi có khả năng theo dõi hô hấp–tuần hoàn, hỗ trợ thông khí và hồi sức. Không tự áp dụng các liều trong bài hoặc dùng thuốc của người khác.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Midazolam, thường được bào chế dưới dạng muối midazolam hydrochloride.
  • Nhóm dược lý: Benzodiazepine tác dụng ngắn, ức chế hệ thần kinh trung ương.
  • Mã ATC: N05CD08.
  • Tác dụng chính: An thần, giảm lo âu, gây quên thuận chiều, hỗ trợ gây mê và chống co giật.
  • Dạng dùng đã xác minh: Dung dịch tiêm, siro uống và thuốc xịt mũi đơn liều.
  • Nguy cơ trọng yếu: Suy hô hấp, ngừng thở, an thần sâu, tụt huyết áp; nguy cơ cao hơn khi phối hợp opioid.
  • Quản lý tại Việt Nam: Midazolam nằm trong danh mục dược chất hướng thần và thuộc khuôn khổ thuốc phải kiểm soát đặc biệt.
  • Nguyên tắc sử dụng: Liều phải được cá thể hóa; không tự dùng, tự tăng liều hoặc phối hợp với chất gây buồn ngủ.

Hoạt chất Midazolam là gì?

Midazolam là benzodiazepine tác dụng ngắn, làm giảm hoạt động của hệ thần kinh trung ương. Thuốc được sử dụng trong môi trường y tế để an thần, giảm lo âu, gây quên, hỗ trợ gây mê và kiểm soát một số cơn co giật tùy chế phẩm hoặc hướng dẫn chuyên môn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Midazolam

CAS 59467-70-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Midazolam

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Midazolam

Tên IUPAC

8-chloro-6-(2-fluorophenyl)-1-methyl-4H-imidazo[1,5-a][1,4]benzodiazepine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Midazolam hydrochloride là dạng muối thường được sử dụng trong các chế phẩm tiêm và uống. Tên dược chất quốc tế vẫn là midazolam.

Tên viết tắt

MDZ

Tên Latinh / tên dược điển

Midazolamum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

59467-70-8

UNII

R60L0SM5BC

PubChem CID

4192

RxNorm CUI

6960

Dược động học của Midazolam

Dược động học của midazolam phụ thuộc đường dùng, tuổi, cân nặng, chức năng gan thận, tình trạng bệnh nặng và thuốc dùng đồng thời. Sau khi vào tuần hoàn, thuốc phân bố nhanh, chuyển hóa chủ yếu bởi CYP3A4 thành chất chuyển hóa còn hoạt tính và được đào thải chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng liên hợp.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau xịt mũi, thời gian trung vị đạt nồng độ đỉnh khoảng 17,3 phút. Sau uống siro, thời gian đạt nồng độ đỉnh được ghi nhận trong khoảng 0,17–2,65 giờ ở trẻ em. Tốc độ khởi phát tác dụng còn phụ thuộc liều, đường dùng và thuốc dùng phối hợp.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối phụ thuộc dạng dùng:

  • Xịt mũi: khoảng 44% trong nghiên cứu dược động học của NAYZILAM.
  • Siro uống: khoảng 36% trong dữ liệu nhãn sản phẩm ở trẻ em.
  • Tiêm tĩnh mạch đưa thuốc trực tiếp vào tuần hoàn.

Không ngoại suy các thông số của một chế phẩm cho dạng dùng khác.

Giai đoạn II: Phân bố

Ở người lớn khỏe mạnh, thể tích phân bố được báo cáo khoảng 1,0–3,1 L/kg. Midazolam gắn khoảng 97% với protein huyết tương, chủ yếu là albumin.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Midazolam được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 tại gan và, với dạng uống, cả ở thành ruột. Chất chuyển hóa chính là 1-hydroxymidazolam, còn hoạt tính dược lý, sau đó được liên hợp glucuronide. Thuốc ức chế CYP3A có thể làm tăng và kéo dài tác dụng; thuốc cảm ứng CYP3A có thể làm giảm mức phơi nhiễm.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Phần lớn liều được đào thải qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa glucuronide. Dưới 0,5% liều được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng midazolam không đổi. Sau dùng siro, khoảng 63–80% liều được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng liên hợp của 1-hydroxymidazolam.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Ở người lớn khỏe mạnh, thời gian bán thải thải trừ thường khoảng 1,8–6,4 giờ, trung bình gần 3 giờ. Thời gian bán thải có thể kéo dài ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi, người béo phì, người xơ gan, suy tim hoặc suy thận có tích lũy chất chuyển hóa. Thời gian bán thải không đồng nghĩa với thời điểm người bệnh đã hồi phục hoàn toàn để lái xe hoặc làm việc nguy hiểm.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương ở người lớn khỏe mạnh sau tiêm tĩnh mạch được ghi nhận khoảng 0,25–0,54 L/giờ/kg. Thông số này có thể giảm ở người cao tuổi, xơ gan, suy tim hoặc người bệnh nặng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm hoặc thời gian hồi phục gồm:

  • Tuổi sơ sinh hoặc cao tuổi.
  • Béo phì.
  • Xơ gan hoặc suy giảm chức năng gan.
  • Suy thận, đặc biệt trong bệnh cảnh suy thận cấp.
  • Suy tim sung huyết và bệnh nặng.
  • Truyền thuốc kéo dài.
  • Thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4.
  • Phối hợp opioid, rượu hoặc thuốc ức chế thần kinh trung ương khác.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Midazolam

Midazolam thuộc nhóm benzodiazepine, có các tác dụng phụ thuộc liều gồm:

  • An thần và gây ngủ.
  • Giảm lo âu.
  • Gây quên thuận chiều.
  • Chống co giật.
  • Hỗ trợ khởi mê và duy trì an thần khi có chỉ định phù hợp.

Thuốc không có tác dụng giảm đau đáng kể. Việc phối hợp thuốc giảm đau, đặc biệt opioid, làm tăng nguy cơ suy hô hấp và phải được nhân viên y tế theo dõi.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Midazolam gắn vào vị trí benzodiazepine trên phức hợp thụ thể GABA-A và tăng cường tác dụng của chất dẫn truyền thần kinh ức chế GABA. Sự tăng dẫn truyền chloride qua thụ thể làm giảm tính kích thích của neuron, tạo tác dụng an thần, gây quên, giải lo âu và chống co giật. Thuốc không hoạt hóa thụ thể GABA-A một cách độc lập khi không có GABA.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Mức độ an thần và ức chế hô hấp phụ thuộc liều, tốc độ dùng, đường dùng, tuổi, bệnh nền và các thuốc phối hợp. Sau tiêm tĩnh mạch, tác dụng an thần thường xuất hiện trong vài phút; tiêm bắp và uống có khởi phát chậm hơn. Gây quên thuận chiều có thể xảy ra ngay cả khi người bệnh vẫn còn đáp ứng với lời nói.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Midazolam

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Midazolam

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Midazolam

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Desipramine

Benzodiazepine và desipramine có tác dụng an thần cộng hợp, làm giảm tỉnh táo và phối hợp vận động.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp ức chế thần kinh trung ương.

Ảnh hưởng:

Tăng buồn ngủ, chóng mặt, mất điều hòa, té ngã và suy giảm khả năng lái xe/vận hành máy; nguy cơ cao hơn khi có rượu hoặc thuốc an thần khác.

Khuyến nghị:

counsel_patient

Xử trí:

Dùng liều thấp, tránh lái xe cho đến khi biết đáp ứng và không dùng thêm rượu hay thuốc an thần không cần thiết.

Theo dõi mức độ an thần, nhịp thở ở người nguy cơ cao, dáng đi, té ngã và khả năng nhận thức.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Warnings—General; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Thắc mắc về hoạt chất Midazolam

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *