Meropenem

Meropenem là kháng sinh beta-lactam thuộc nhóm carbapenem, được dùng qua đường tĩnh mạch để điều trị một số nhiễm khuẩn nặng hoặc phức tạp do vi khuẩn nhạy cảm. Thuốc gắn vào các protein liên kết penicillin, ức chế tổng hợp thành tế bào và gây tác dụng diệt khuẩn phụ thuộc thời gian nồng độ thuốc duy trì trên nồng độ ức chế tối thiểu. Chỉ định được phê duyệt khác nhau giữa các cơ quan quản lý: nhãn Hoa Kỳ tập trung vào nhiễm khuẩn da và cấu trúc da phức tạp, nhiễm khuẩn ổ bụng phức tạp và viêm màng não do vi khuẩn ở trẻ em; SmPC Anh liệt kê thêm viêm phổi nặng, nhiễm khuẩn tiết niệu phức tạp, sốt giảm bạch cầu trung tính và một số tình trạng khác. Meropenem thuộc nhóm Watch trong phân loại AWaRe của WHO, vì vậy cần được sử dụng thận trọng theo kháng sinh đồ, dịch tễ kháng thuốc và chương trình quản lý kháng sinh. Người bệnh không tự mua, tự pha, tự tiêm hoặc tự thay đổi liều thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Meropenem là gì?: Kháng sinh beta-lactam thuộc nhóm carbapenem, có tác dụng diệt khuẩn.
  • Mã ATC: J01DH02.
  • Đường dùng: Tiêm hoặc truyền tĩnh mạch; không dùng đường uống.
  • Chỉ định: Điều trị một số nhiễm khuẩn nặng hoặc phức tạp; phạm vi chỉ định phụ thuộc nhãn được phê duyệt tại từng quốc gia.
  • Phân loại WHO: Kháng sinh nhóm Watch, cần ưu tiên quản lý sử dụng và giám sát kháng thuốc.
  • Tương tác nổi bật: Acid valproic hoặc divalproex, probenecid và thuốc chống đông đường uống như warfarin.
  • Suy thận: Cần điều chỉnh chế độ liều khi độ thanh thải creatinin giảm; nhãn DailyMed yêu cầu chỉnh liều khi CrCl ≤50 mL/phút.
  • Cảnh báo nghiêm trọng: Phản vệ, phản ứng da nặng, co giật, tiêu chảy liên quan Clostridioides difficile và tiêu cơ vân.
  • Nguyên tắc sử dụng: Chỉ dùng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ; không tự pha, tự tiêm hoặc tự áp dụng liều tham khảo.

Hoạt chất Meropenem là gì?

Meropenem là kháng sinh carbapenem dùng đường tĩnh mạch để điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm. Thuốc có phổ tác dụng trên nhiều vi khuẩn Gram âm, Gram dương và vi khuẩn kỵ khí, nhưng phổ nhạy cảm thực tế phụ thuộc loài vi khuẩn, cơ chế kháng thuốc, vị trí nhiễm khuẩn và dịch tễ tại địa phương.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Meropenem

CAS 96036-03-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Meropenem

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Meropenem

Tên IUPAC

(4R,5S,6S)-3-[(3S,5S)-5-(dimethylcarbamoyl)pyrrolidin-3-yl]sulfanyl-6-[(1R)-1-hydroxyethyl]-4-methyl-7-oxo-1-azabicyclo[3.2.0]hept-2-ene-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Meropenem trihydrat hoặc meropenem trihydrate là dạng nguyên liệu được sử dụng trong nhiều chế phẩm bột pha tiêm. Tên thương mại không phải tên hoạt chất và được trình bày riêng trong các field về sản phẩm.

Tên viết tắt

MEM | Mpm

Tên Latinh / tên dược điển

Meropenemum

Tên USAN

meropenem

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

96036-03-2

UNII

YOP6PX0BAO

PubChem CID

441130

RxNorm CUI

29561

Dược động học của Meropenem

Sau khi dùng đường tĩnh mạch, meropenem phân bố nhanh, gắn protein huyết tương thấp, được chuyển hóa một phần thành chất chuyển hóa không còn hoạt tính kháng khuẩn và thải trừ chủ yếu qua thận. Khoảng 70% liều được tìm thấy dưới dạng không đổi trong nước tiểu trong vòng 12 giờ; thời gian bán thải ở người trưởng thành có chức năng thận bình thường khoảng một giờ.

Suy thận làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm và kéo dài thời gian lưu thuốc. Xơ gan không làm thay đổi đáng kể dược động học trong nghiên cứu được mô tả tại SmPC.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không áp dụng khái niệm hấp thu qua đường tiêu hóa. Nồng độ đỉnh phụ thuộc liều, thời gian truyền và hình thức tiêm tĩnh mạch. Truyền trong khoảng 15–30 phút hoặc tiêm tĩnh mạch chậm tạo ra đặc điểm nồng độ theo thời gian khác nhau.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Meropenem được đưa trực tiếp vào tuần hoàn qua đường tĩnh mạch, vì vậy không trải qua quá trình hấp thu đường tiêu hóa. Không có sinh khả dụng đường uống được thiết lập vì thuốc không được sử dụng bằng đường uống.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến trung bình ở người trưởng thành khoảng 0,25 L/kg, tương đương khoảng 11–27 L. Tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 2%. Meropenem có thể đạt nồng độ tại nhu mô phổi, dịch tiết phế quản, mật, da, cân, cơ, dịch phúc mạc và dịch não tủy; mức thấm vào dịch não tủy thay đổi theo tình trạng viêm màng não.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Meropenem bị thủy phân vòng beta-lactam tạo thành một chất chuyển hóa không có hoạt tính kháng khuẩn. Thuốc không cần phối hợp chất ức chế dehydropeptidase-I để duy trì độ ổn định tại thận.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thải trừ chủ yếu qua thận bằng lọc cầu thận kết hợp bài tiết ở ống thận. Khoảng 70% liều được thải dưới dạng meropenem không đổi trong nước tiểu trong 12 giờ, khoảng 28% dưới dạng chất chuyển hóa không hoạt tính và khoảng 2% qua phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình khoảng một giờ ở người trưởng thành có chức năng thận bình thường. SmPC ghi nhận thời gian bán thải khoảng 1,6 giờ ở trẻ dưới sáu tháng và khoảng 2,9 giờ ở trẻ sơ sinh trong các dữ liệu dược động học hạn chế. Thời gian bán thải kéo dài khi suy thận.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Ở người khỏe mạnh, độ thanh thải toàn thân trung bình được báo cáo khoảng 205–287 mL/phút tùy mức liều trong nghiên cứu dược động học. Độ thanh thải giảm khi chức năng thận suy giảm và có tương quan với độ thanh thải creatinin.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đáng kể gồm:

  • Chức năng thận và độ thanh thải creatinin.
  • Thẩm tách máu.
  • Tuổi, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người cao tuổi.
  • Cân nặng, được sử dụng khi xác định liều trẻ em.
  • Mức liều và thời gian truyền.
  • Tình trạng sinh lý hoặc bệnh lý làm thay đổi thể tích phân bố và độ thanh thải.

Xơ gan đơn thuần không cho thấy ảnh hưởng đáng kể đến dược động học trong nghiên cứu được SmPC mô tả.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Meropenem

Theo hệ thống ATC, meropenem thuộc nhóm thuốc chống nhiễm khuẩn dùng toàn thân, thuốc kháng khuẩn beta-lactam khác, phân nhóm carbapenem, mã J01DH02.

Meropenem thuộc nhóm Watch của WHO AWaRe, không phải kháng sinh mặc định cho mọi nhiễm khuẩn. Việc sử dụng nên dựa trên mức độ bệnh, mẫu bệnh phẩm, kết quả nuôi cấy, kháng sinh đồ và hướng dẫn quản lý kháng sinh tại cơ sở điều trị.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Meropenem đi qua màng ngoài của vi khuẩn Gram âm và gắn vào các protein liên kết penicillin. Sự gắn kết này ức chế những bước cuối của quá trình tổng hợp peptidoglycan, làm suy yếu thành tế bào và dẫn đến ly giải vi khuẩn.

Kháng meropenem có thể liên quan đến enzym carbapenemase hoặc các beta-lactamase phối hợp giảm tính thấm màng, tăng bơm tống thuốc hay thay đổi protein đích. Vì vậy, không thể dự đoán độ nhạy chỉ từ tên loài vi khuẩn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Meropenem có tác dụng diệt khuẩn. Chỉ số dược lực học tương quan tốt nhất với hiệu quả là phần thời gian nồng độ meropenem tự do duy trì cao hơn nồng độ ức chế tối thiểu của vi khuẩn, thường được ký hiệu là fT>MIC.

Nguyên lý này là cơ sở của việc chia liều nhiều lần trong ngày và xem xét truyền kéo dài ở một số tình huống chuyên môn. Tuy nhiên, chế độ truyền phải do bác sĩ xác định, không được tự thay đổi thời gian truyền.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Meropenem

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Meropenem

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Meropenem

Các tương tác đáng chú ý gồm:

  • Acid valproic hoặc divalproex sodium: meropenem có thể làm giảm nhanh và rõ rệt nồng độ valproate, dẫn đến mất kiểm soát co giật. Việc tăng liều valproate có thể không khắc phục được tương tác; phối hợp nhìn chung nên tránh và cần cân nhắc kháng sinh hoặc thuốc chống động kinh khác.
  • Probenecid: cạnh tranh bài tiết ở ống thận, làm tăng nồng độ và kéo dài thời gian bán thải của meropenem. Không khuyến cáo phối hợp thường quy.
  • Thuốc chống đông đường uống như warfarin: kháng sinh có thể làm tăng tác dụng chống đông và INR. Cần theo dõi INR trong và sau thời gian phối hợp.

Không tự phối hợp thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc thay đổi thuốc chống động kinh và thuốc chống đông khi chưa trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Meropenem

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *