Mequitazine

Mequitazine là thuốc kháng histamin H1 dùng đường uống, thuộc nhóm dẫn xuất phenothiazin. Thuốc được sử dụng để điều trị triệu chứng viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc dị ứng và mày đay ở người lớn hoặc trẻ em thuộc độ tuổi phù hợp với từng dạng bào chế. Mequitazine có thể gây buồn ngủ, giảm tỉnh táo và tác dụng kháng cholinergic như khô miệng, táo bón hoặc bí tiểu. Một nguy cơ quan trọng là kéo dài khoảng QT và rối loạn nhịp thất, đặc biệt ở người có hội chứng QT dài, rối loạn điện giải, nhịp tim chậm, chuyển hóa CYP2D6 kém hoặc đang dùng thuốc tương tác. Tại Việt Nam, việc xác định thuốc kê đơn hay không kê đơn phải căn cứ hồ sơ được phê duyệt của từng sản phẩm; không nên suy luận chỉ từ tên hoạt chất. Người bệnh không tự mua, tăng liều, phối hợp thuốc hoặc sử dụng kéo dài khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Mequitazine là gì?: Thuốc đối kháng thụ thể histamin H1, thuộc nhóm dẫn xuất phenothiazin.
  • Mã ATC: R06AD07.
  • Công dụng theo nhãn: Điều trị triệu chứng viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc dị ứng và mày đay.
  • Dạng dùng: Viên nén 5 mg và siro uống 0,5 mg/mL là các dạng đã được xác minh.
  • Liều người lớn theo RCP Pháp: Tổng liều 10 mg/ngày, dùng một hoặc hai lần.
  • Nguy cơ quan trọng: Buồn ngủ, tác dụng kháng cholinergic, kéo dài khoảng QT, xoắn đỉnh và phản ứng quá mẫn.
  • Tương tác đáng chú ý: Thuốc kéo dài QT, thuốc ức chế mạnh CYP2D6, rượu, thuốc an thần và thuốc có tác dụng kháng cholinergic.
  • Thai kỳ và cho con bú: Không khuyến cáo trong thai kỳ; chống chỉ định khi cho con bú theo RCP được tra cứu.
  • Nguyên tắc sử dụng: Không tự áp dụng liều tham khảo hoặc dùng kéo dài; cần kiểm tra thuốc dùng kèm với bác sĩ hoặc dược sĩ.

Hoạt chất Mequitazine là gì?

Mequitazine là thuốc kháng histamin H1 dùng đường uống để giảm triệu chứng của một số bệnh dị ứng. Thuốc làm giảm tác động của histamin tại thụ thể H1 nhưng không loại bỏ nguyên nhân gây dị ứng và không được xem là thuốc chữa khỏi bệnh dị ứng.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Mequitazine

CAS 29216-28-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Mequitazine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Mequitazine

Tên IUPAC

10-(1-azabicyclo[2.2.2]octan-3-ylmethyl)phenothiazine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Méquitazine là cách viết tiếng Pháp; mequitazin là cách ghi tên hoạt chất thường gặp trong tài liệu đăng ký thuốc tại Việt Nam.; Levomequitazine là đồng phân đối quang L của mequitazine, không phải tên đồng nghĩa hoàn toàn của hỗn hợp mequitazine racemic.

Tên Latinh / tên dược điển

Mequitazinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

29216-28-2

UNII

Y463242LY2

PubChem CID

4066

RxNorm CUI

29528

Dược động học của Mequitazine

Mequitazine được hấp thu nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 3–6 giờ. Thuốc phân bố rộng ngoài mạch, được chuyển hóa chủ yếu qua CYP2D6 và CYP3A4, sau đó thải trừ phần lớn qua đường mật. Thời gian bán thải được báo cáo khoảng 18–38 giờ.

Khi dùng 10 mg mỗi ngày, trạng thái ổn định đạt khoảng ngày thứ tám và có hiện tượng tích lũy đáng kể. Đặc điểm này là cơ sở của cảnh báo thận trọng khi sử dụng quá 10 ngày.

Giai đoạn I: Hấp thu

Mequitazine được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa. Nồng độ tối đa trong huyết tương thường đạt sau khoảng 3–6 giờ. Trong khoảng liều 5–10 mg, nồng độ tối đa và diện tích dưới đường cong tăng tương ứng với liều.

Giai đoạn II: Phân bố

Mequitazine có thể tích phân bố biểu kiến lớn, cho thấy thuốc phân bố rộng vào các mô ngoài lòng mạch. Giá trị thể tích phân bố định lượng cụ thể trong RCP được kiểm tra.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Mequitazine được chuyển hóa chủ yếu bằng:

  • Hydroxyl hóa qua enzym CYP2D6.
  • S-oxy hóa qua enzym CYP3A4.

Hoạt chất mẹ vẫn là thành phần chủ yếu trong tuần hoàn sau khi dùng lặp lại. Nồng độ tổng cộng của các chất chuyển hóa được báo cáo thấp hơn khoảng chín lần so với mequitazine.

Mequitazine ức chế CYP2D6 mạnh trong nghiên cứu in vitro, nhưng ý nghĩa lâm sàng đầy đủ của tác dụng này đối với mọi thuốc dùng kèm chưa được xác lập.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Mequitazine được thải trừ chủ yếu qua đường mật sau chuyển hóa. Lượng hoạt chất không đổi bài tiết qua nước tiểu rất thấp.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của mequitazine được báo cáo trong khoảng 18–38 giờ.

Khi dùng hằng ngày, thuốc có thể tích lũy; trạng thái ổn định đạt vào khoảng ngày điều trị thứ tám và hệ số tích lũy diện tích dưới đường cong được báo cáo khoảng 5–9.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm hoặc nguy cơ tích lũy gồm:

  • Kiểu hình chuyển hóa CYP2D6 kém.
  • Dùng đồng thời thuốc ức chế mạnh CYP2D6.
  • Suy gan nặng.
  • Điều trị kéo dài quá 10 ngày.
  • Tuổi cao và các bệnh đồng mắc có thể làm tăng nhạy cảm với tác dụng an thần hoặc kháng cholinergic.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Mequitazine

Mequitazine thuộc nhóm thuốc kháng histamin dùng toàn thân, phân nhóm dẫn xuất phenothiazin, mã ATC R06AD07.

Thuốc có thể đi vào hệ thần kinh trung ương và gây an thần. So với một số thuốc kháng histamin H1 thế hệ cũ khác, tác dụng an thần ở liều 5 mg có thể ít rõ hơn, nhưng khoảng cách giữa liều ít gây an thần và liều gây an thần tương đối hẹp.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Mequitazine đối kháng thụ thể histamin H1, qua đó làm giảm các biểu hiện do histamin như hắt hơi, chảy nước mũi, ngứa, đỏ mắt và nổi mày đay.

Thuốc cũng có tác dụng kháng cholinergic và tác động an thần liên quan đến hệ histaminergic cùng hệ adrenergic trung ương. Các tác dụng ngoài đích này góp phần gây khô miệng, táo bón, rối loạn điều tiết mắt, bí tiểu và buồn ngủ.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Mequitazine làm giảm đáp ứng sinh học qua thụ thể histamin H1. Tác dụng điều trị chủ yếu là kiểm soát triệu chứng dị ứng; thuốc không điều trị sốc phản vệ và không thay thế adrenalin trong cấp cứu phản vệ.

Đồng phân L, levomequitazine, có liên quan đến khả năng kéo dài khoảng QT rõ hơn trong dữ liệu an toàn, đặc biệt ở người chuyển hóa CYP2D6 kém. Ý nghĩa nguy cơ trên từng cá nhân còn phụ thuộc liều, bệnh tim, điện giải và thuốc phối hợp.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Mequitazine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Mequitazine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Mequitazine

Các tương tác quan trọng gồm:

  • Thuốc kéo dài khoảng QT hoặc gây xoắn đỉnh: một số thuốc chống loạn nhịp nhóm IA và III, thuốc chống loạn thần, kháng sinh macrolid hoặc fluoroquinolon, thuốc chống sốt rét, methadone, citalopram, escitalopram, domperidone, hydroxyzine và mizolastine. Mức độ chống chỉ định, không khuyến cáo hoặc cần thận trọng phụ thuộc từng thuốc.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP2D6: paroxetine, fluoxetine, bupropion, duloxetine, terbinafine và cinacalcet có thể làm tăng mức phơi nhiễm mequitazine; phối hợp không được khuyến cáo.
  • Thuốc gây nhịp tim chậm hoặc hạ kali máu: có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp.
  • Rượu, natri oxybat và thuốc ức chế thần kinh trung ương: làm tăng buồn ngủ và giảm tỉnh táo.
  • Thuốc có tác dụng kháng cholinergic: làm tăng khô miệng, táo bón, nhìn mờ và bí tiểu.

Danh sách không đầy đủ. Người bệnh cần cung cấp toàn bộ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và thực phẩm bổ sung cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng mequitazine.

Thắc mắc về hoạt chất Mequitazine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *