Imipenem và Cilastatin

Imipenem/Cilastatin là phối hợp kháng sinh tiêm truyền dùng điều trị một số nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn nhạy cảm. Imipenem là kháng sinh carbapenem có tác dụng diệt khuẩn bằng cách ức chế tổng hợp thành tế bào. Cilastatin không phải thành phần kháng khuẩn độc lập; chất này ức chế enzyme dehydropeptidase-I ở thận, hạn chế phân hủy Imipenem và duy trì nồng độ thuốc có hoạt tính. Phối hợp được dùng trong các nhiễm khuẩn như viêm phổi nặng, nhiễm khuẩn ổ bụng, tiết niệu phức tạp, da–mô mềm hoặc nhiễm khuẩn huyết, tùy nhãn thuốc và kết quả vi sinh. Thuốc không được chỉ định điều trị viêm màng não trong nhãn Hoa Kỳ do chưa xác lập hiệu quả và có nguy cơ co giật. Liều phải điều chỉnh theo độ thanh thải creatinine. Imipenem/Cilastatin chỉ được dùng theo đơn, thường tại cơ sở có khả năng theo dõi thận, thần kinh, dị ứng và đáp ứng nhiễm khuẩn.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Phối hợp cố định giữa kháng sinh Imipenem và chất ức chế DHP-I Cilastatin.
  • Kháng sinh carbapenem dùng toàn thân, mã ATC J01DH51.
  • Truyền tĩnh mạch sau khi hoàn nguyên và pha loãng đúng hướng dẫn.
  • Một số nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn nhạy cảm; phạm vi chỉ định khác nhau giữa Hoa Kỳ và châu Âu.
  • Bắt buộc giảm liều khi độ thanh thải creatinine dưới 90 mL/phút theo nhãn Hoa Kỳ.
  • Phản vệ, co giật, lú lẫn, rung giật cơ, tiêu chảy do C. difficile và rối loạn huyết học.
  • Làm giảm mạnh nồng độ valproate, có thể gây cơn co giật đột phá; nhìn chung nên tránh phối hợp.
  • Chỉ dùng khi nhiễm khuẩn đã được chứng minh hoặc có nghi ngờ vững chắc do vi khuẩn nhạy cảm.

Hoạt chất Imipenem và Cilastatin là gì?

Imipenem/Cilastatin là phối hợp cố định gồm:

  • Imipenem: kháng sinh carbapenem có tác dụng diệt vi khuẩn.
  • Cilastatin: chất ức chế DHP-I ở thận, giúp ngăn Imipenem bị phân hủy quá nhanh.

Cilastatin không mở rộng phổ kháng khuẩn theo cơ chế ức chế beta-lactamase và không nên được nhầm với các chất ức chế beta-lactamase như clavulanate, avibactam hoặc relebactam.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Imipenem và Cilastatin

INN Imipenem and Cilastatin

CAS Không áp dụng

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Imipenem và Cilastatin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Imipenem and Cilastatin

Tên khác / tên đồng nghĩa

Imipenem/cilastatin; imipenem monohydrate/cilastatin sodium; imipenem–cilastatin sodium. Một số tài liệu hoặc sản phẩm sử dụng tên thương mại Tienam hoặc Primaxin.

Tên viết tắt

Ipm-Cln | IMI

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

Không áp dụng

UNII

Không áp dụng

PubChem CID

Không áp dụng

RxNorm CUI

Không áp dụng

Dược động học của Imipenem và Cilastatin

Sau truyền tĩnh mạch, Imipenem và Cilastatin đạt nồng độ trong huyết tương ngay trong hoặc cuối thời gian truyền. Imipenem phân bố vào nhiều mô và dịch cơ thể. Nếu dùng đơn độc, Imipenem bị DHP-I ở thận chuyển hóa nhanh; Cilastatin ức chế enzyme này và làm tăng lượng Imipenem còn hoạt tính trong đường tiết niệu.

Khoảng 70% mỗi thành phần được tìm thấy trong nước tiểu trong vòng 10 giờ. Thời gian bán thải huyết tương của cả Imipenem và Cilastatin ở người có chức năng thận bình thường khoảng một giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa khi dùng đúng đường truyền tĩnh mạch. Thuốc đi trực tiếp vào tuần hoàn sau khi truyền.

Nồng độ đỉnh thay đổi theo liều và thời gian truyền. Sau truyền 500 mg Imipenem trong khoảng 20 phút, nhãn ghi nhận nồng độ đỉnh Imipenem trong huyết tương khoảng 21–58 microgam/mL.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Khái niệm sinh khả dụng đường uống không áp dụng vì thuốc được truyền trực tiếp vào tuần hoàn. Nhãn đã kiểm tra không công bố một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối dạng phần trăm cho chế phẩm truyền tĩnh mạch.

Mức phơi nhiễm phụ thuộc liều, thời gian truyền, chức năng thận và khoảng cách giữa các liều.

Giai đoạn II: Phân bố

Imipenem gắn với protein huyết tương khoảng 20%; Cilastatin gắn khoảng 40%. Imipenem đã được phát hiện trong nhiều mô và dịch, gồm dịch phúc mạc, mô phổi, xương, da và dịch não tủy, nhưng mức thấm vào từng vị trí không đồng nghĩa hiệu quả đã được xác lập cho mọi nhiễm khuẩn tại đó.

Do hiệu quả và an toàn trong viêm màng não chưa được xác lập, nhãn Hoa Kỳ không chỉ định phối hợp này để điều trị viêm màng não.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Imipenem dễ bị enzyme dehydropeptidase-I tại thận thủy phân nếu không có Cilastatin. Cilastatin ức chế DHP-I, làm giảm chuyển hóa Imipenem tại thận và duy trì nồng độ kháng sinh có hoạt tính trong nước tiểu.

Dữ liệu chuyển hóa định lượng đầy đủ của Cilastatin trong các tài liệu đã kiểm tra.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Imipenem và Cilastatin được đào thải chủ yếu qua thận. Khoảng 70% liều của mỗi thành phần được thu hồi trong nước tiểu trong vòng 10 giờ sau dùng.

Cả hai thành phần đều có thể được loại một phần bằng thẩm tách máu. Vì vậy, chức năng thận và lịch thẩm tách ảnh hưởng trực tiếp đến liều và thời điểm dùng thuốc.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải huyết tương của Imipenem và Cilastatin khoảng một giờ ở người trưởng thành có chức năng thận bình thường. Ở người cao tuổi khỏe mạnh, nhãn ghi nhận thời gian bán thải trung bình khoảng 91 phút đối với Imipenem và 69 phút đối với Cilastatin.

Thời gian bán thải có thể kéo dài khi suy thận.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải giảm khi chức năng thận suy giảm, làm kéo dài phơi nhiễm và tăng nguy cơ phản ứng thần kinh, đặc biệt co giật.

Nhãn yêu cầu điều chỉnh liều khi độ thanh thải creatinine dưới 90 mL/phút. Giá trị độ thanh thải toàn thân chuẩn áp dụng cho mọi người bệnh.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học và an toàn gồm:

  • Độ thanh thải creatinine và mức độ suy thận.
  • Thẩm tách máu và thời điểm dùng thuốc so với buổi thẩm tách.
  • Tuổi cao thông qua sự suy giảm chức năng thận.
  • Liều mỗi lần, khoảng cách liều và thời gian truyền.
  • Cân nặng và tuổi ở trẻ em.
  • Bệnh hệ thần kinh trung ương hoặc tiền sử co giật.
  • Việc dùng đồng thời probenecid hoặc các thuốc ảnh hưởng đến nguy cơ co giật.

Không nên điều chỉnh liều chỉ theo creatinine huyết thanh đơn lẻ khi chức năng thận chưa ở trạng thái ổn định.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Imipenem và Cilastatin

Imipenem thuộc nhóm kháng sinh beta-lactam carbapenem. Phối hợp Imipenem/Cilastatin có mã ATC J01DH51.

Thuốc có phổ tác dụng rộng trên nhiều vi khuẩn Gram dương, Gram âm và kỵ khí, nhưng không có hoạt tính đáng tin cậy với mọi tác nhân. Enterococcus faecium, Stenotrophomonas maltophilia và tụ cầu kháng methicillin được xem là không nhạy hoặc kháng trong thông tin nhãn được kiểm tra.

Việc lựa chọn thuốc phải dựa trên vị trí nhiễm khuẩn, kháng sinh đồ và dữ liệu kháng thuốc tại địa phương.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Imipenem gắn với các protein gắn penicillin của vi khuẩn, ức chế giai đoạn cuối của quá trình tổng hợp peptidoglycan và làm suy yếu thành tế bào, dẫn đến ly giải và chết vi khuẩn.

Imipenem tương đối bền với nhiều beta-lactamase, nhưng vẫn có thể bị bất hoạt bởi carbapenemase hoặc các cơ chế kháng phối hợp. Cilastatin ức chế DHP-I ở thận và không phải tác nhân diệt khuẩn độc lập.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Imipenem có tác dụng diệt khuẩn đối với nhiều vi khuẩn nhạy cảm. Hoạt tính phụ thuộc việc duy trì nồng độ thuốc thích hợp tại vị trí nhiễm khuẩn và mức độ nhạy của vi khuẩn.

Các tác nhân có thể nhạy trong những điều kiện phù hợp gồm một số chủng Enterobacterales, Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter, Enterococcus faecalis, tụ cầu nhạy methicillin, liên cầu và vi khuẩn kỵ khí như Bacteroides fragilis.

Việc một loài được liệt kê trong phổ vi sinh không có nghĩa mọi chủng đều nhạy. Cần lấy bệnh phẩm và điều chỉnh điều trị theo kháng sinh đồ khi có thể.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Imipenem và Cilastatin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Imipenem và Cilastatin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Imipenem và Cilastatin

Các tương tác quan trọng gồm:

  • Valproic acid hoặc divalproex: carbapenem có thể làm giảm nhanh và rõ nồng độ valproate, gây mất kiểm soát co giật. Phối hợp nhìn chung không được khuyến cáo; tăng liều valproate có thể không đủ khắc phục.
  • Ganciclovir: đã có báo cáo co giật toàn thể khi phối hợp; chỉ dùng đồng thời nếu lợi ích vượt nguy cơ.
  • Probenecid: làm tăng nồng độ và kéo dài thời gian bán thải Imipenem; nhãn không khuyến cáo phối hợp.
  • Các thuốc làm giảm ngưỡng co giật: có thể làm tăng nguy cơ thần kinh, đặc biệt ở người suy thận hoặc bệnh não.
  • Kháng sinh khác: không tự pha chung trong một túi hoặc chai truyền nếu chưa có dữ liệu tương thích.

Cần cung cấp cho bác sĩ danh sách đầy đủ thuốc chống động kinh, thuốc kháng virus, kháng sinh và sản phẩm đang sử dụng.

Thắc mắc về hoạt chất Imipenem và Cilastatin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *