Mepivacaine

Mepivacaine là thuốc tê tại chỗ nhóm amid, dùng để tạo mất cảm giác tạm thời tại một vùng cơ thể trong thủ thuật hoặc phẫu thuật. Các nhãn chính thức mô tả mepivacaine hydrochloride dạng tiêm cho gây tê thấm, phong bế thần kinh ngoại biên, phong bế ngoài màng cứng hoặc vùng cùng; riêng chế phẩm nha khoa 3% được dùng bằng gây tê thấm hoặc phong bế thần kinh trong nha khoa. Thuốc tác động bằng cách ổn định màng tế bào thần kinh và ngăn khởi phát, dẫn truyền xung động thần kinh. Mepivacaine có thể gây độc thần kinh trung ương và tim mạch nếu nồng độ thuốc trong máu quá cao, tiêm nhầm vào mạch hoặc dùng quá liều. Vì vậy, thuốc chỉ nên được sử dụng bởi nhân viên y tế có kinh nghiệm, tại nơi có phương tiện theo dõi và hồi sức sẵn sàng. Nội dung này cung cấp thông tin trung lập để tham khảo, không thay thế chẩn đoán, kê đơn hoặc hướng dẫn trực tiếp của bác sĩ, nha sĩ hay dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Mepivacaine, thường được bào chế dưới dạng mepivacaine hydrochloride.
  • Nhóm dược lý: Thuốc tê tại chỗ nhóm amid.
  • Mã ATC: N01BB03.
  • Công dụng chính: Gây tê thấm, phong bế thần kinh ngoại biên, gây tê ngoài màng cứng hoặc vùng cùng; một số chế phẩm chuyên dùng trong nha khoa.
  • Rủi ro quan trọng: Độc tính thần kinh trung ương, độc tính tim mạch, co giật, ngừng hô hấp, rối loạn nhịp và methemoglobin huyết.
  • Nguyên tắc sử dụng: Chỉ sử dụng bởi nhân viên y tế được đào tạo, dùng liều thấp nhất tạo được hiệu quả và phải có phương tiện hồi sức sẵn sàng.
  • Tự sử dụng: Không tự mua, tự tiêm, tự tính liều hoặc tự phối hợp Mepivacaine với thuốc tê khác.

Hoạt chất Mepivacaine là gì?

Mepivacaine là thuốc tê tại chỗ nhóm amid, có tác dụng làm mất cảm giác có hồi phục tại vùng được tiêm bằng cách ngăn sự khởi phát và dẫn truyền xung động thần kinh.

Thuốc không điều trị nguyên nhân gây bệnh và không phải thuốc giảm đau dùng để tự uống hoặc tự tiêm tại nhà.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Mepivacaine

CAS 96-88-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Mepivacaine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Mepivacaine

Tên IUPAC

N-(2,6-dimethylphenyl)-1-methylpiperidine-2-carboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Mepivacaine hydrochloride; mepivacaine HCl.

Tên Latinh / tên dược điển

Mepivacainum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

96-88-8

UNII

B6E06QE59J

PubChem CID

4062

RxNorm CUI

6759

Dược động học của Mepivacaine

Sau khi tiêm tại chỗ hoặc gây tê vùng, Mepivacaine được hấp thu vào tuần hoàn với mức độ phụ thuộc tổng liều, nồng độ, vị trí tiêm, mức tưới máu mô và việc có sử dụng chất co mạch hay không. Khoảng 75% thuốc gắn với protein huyết tương. Thuốc được phân bố rộng, qua nhau thai, chuyển hóa chủ yếu tại gan và thải trừ chủ yếu qua thận. Khoảng 5–10% liều được bài tiết dưới dạng không đổi trong nước tiểu. Phần lớn thuốc và chất chuyển hóa được loại khỏi cơ thể trong khoảng 30 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Mepivacaine được hấp thu toàn thân từ vị trí tiêm. Tốc độ và mức độ hấp thu phụ thuộc liều, nồng độ, đường dùng, mức độ giàu mạch máu của mô và sự hiện diện của epinephrine. Tiêm nhầm vào mạch có thể làm nồng độ thuốc trong máu tăng nhanh và gây độc tính cấp.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Khái niệm sinh khả dụng đường uống không áp dụng trực tiếp vì Mepivacaine được sử dụng bằng đường tiêm tại chỗ hoặc gây tê vùng. Mức thuốc đi vào tuần hoàn toàn thân thay đổi theo tổng liều, nồng độ, đường tiêm, mức tưới máu tại vị trí tiêm và việc phối hợp epinephrine hoặc chất co mạch khác.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 75% Mepivacaine gắn với protein huyết tương. Thuốc phân bố đến các mô trong cơ thể, với nồng độ cao hơn tại các cơ quan được tưới máu nhiều như gan, phổi, tim và não. Mepivacaine đi qua nhau thai.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Mepivacaine được chuyển hóa chủ yếu tại gan, trong đó có các phản ứng hydroxyl hóa và N-demethyl hóa. Suy giảm chức năng gan có thể làm giảm khả năng chuyển hóa, tăng nồng độ thuốc trong huyết tương và tăng nguy cơ độc tính, đặc biệt khi dùng liều lặp lại.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thận là đường thải trừ chính của Mepivacaine và các chất chuyển hóa. Một phần chất chuyển hóa được bài tiết vào mật, có thể được tái hấp thu rồi thải qua nước tiểu. Khoảng 5–10% thuốc được bài tiết dưới dạng không đổi; phần lớn liều được loại khỏi cơ thể trong vòng khoảng 30 giờ.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải được báo cáo ở người trưởng thành khoảng 1,9–3,2 giờ. Ở trẻ sơ sinh, thời gian bán thải có thể kéo dài khoảng 8,7–9 giờ, phản ánh khả năng chuyển hóa và thải trừ chưa trưởng thành.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng dược động học và nguy cơ tích lũy gồm:

  • Tổng liều và nồng độ thuốc.
  • Vị trí, đường tiêm và mức tưới máu tại mô.
  • Tiêm nhầm vào mạch.
  • Phối hợp epinephrine hoặc chất co mạch.
  • Tuổi, đặc biệt trẻ sơ sinh và người cao tuổi.
  • Suy gan hoặc suy thận.
  • Dùng liều lặp lại trong thời gian ngắn.
  • Dùng đồng thời nhiều thuốc tê tại chỗ.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Mepivacaine

Mepivacaine thuộc nhóm thuốc tê tại chỗ cấu trúc amid, được xếp vào mã ATC N01BB03. Thuốc được sử dụng để gây tê tại chỗ hoặc gây tê vùng trong các thủ thuật phù hợp với từng chế phẩm.

Khác với thuốc tê nhóm ester, Mepivacaine được chuyển hóa chủ yếu tại gan thay vì bị thủy phân nhanh bởi cholinesterase huyết tương.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Mepivacaine ổn định màng tế bào thần kinh và ngăn quá trình khởi phát, dẫn truyền xung động thần kinh. Hậu quả là cảm giác tại vùng chi phối bởi dây thần kinh bị phong bế giảm hoặc mất tạm thời. Tác dụng này có tính hồi phục sau khi nồng độ thuốc tại mô giảm.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Mức độ và thời gian gây tê phụ thuộc nồng độ, tổng liều, kỹ thuật tiêm, loại phong bế và đặc điểm người bệnh. Với chế phẩm gây tê vùng, thời gian gây tê thường khoảng 2–2,5 giờ nhưng có thể thay đổi.

Đối với chế phẩm nha khoa Mepivacaine 3%, tác dụng thường khởi phát sau khoảng 30–120 giây ở hàm trên và 1–4 phút ở hàm dưới; thời gian gây tê thao tác được mô tả khoảng 20 phút ở hàm trên và 40 phút ở hàm dưới. Những số liệu này chỉ áp dụng cho chế phẩm và kỹ thuật tương ứng trong nhãn.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Mepivacaine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Mepivacaine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Mepivacaine

Dùng Mepivacaine cùng thuốc tê tại chỗ khác có thể làm tăng độc tính theo cơ chế cộng gộp. Tổng liều của tất cả thuốc tê phải được tính chung và do nhân viên y tế kiểm soát.

Nguy cơ methemoglobin huyết có thể tăng khi phối hợp với các thuốc hoặc chất oxy hóa như:

  • Nitrat và nitrit.
  • Dapsone.
  • Nitrofurantoin.
  • Một số sulfonamide.
  • Một số thuốc chống sốt rét.
  • Một số thuốc chống co giật.
  • Các thuốc khác có khả năng tạo methemoglobin.

Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc kê đơn, không kê đơn và sản phẩm đang sử dụng cho bác sĩ hoặc nha sĩ trước thủ thuật.

Thắc mắc về hoạt chất Mepivacaine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *