Levomepromazine (Methotrimeprazine)

Levomepromazine, còn được gọi là methotrimeprazine, là thuốc an thần kinh điển hình thuộc dẫn chất phenothiazin. Thuốc có tác dụng an thần mạnh, chống loạn thần, chống nôn, kháng histamine và đối kháng alpha-adrenergic. Một số nhãn thuốc cho phép sử dụng Levomepromazine trong điều trị tâm thần phân liệt, đặc biệt khi cần giảm hoạt động tâm thần–vận động, hoặc hỗ trợ kiểm soát đau, bồn chồn và căng thẳng ở người bệnh giai đoạn cuối. Trong hướng dẫn chăm sóc giảm nhẹ, thuốc còn được sử dụng cho buồn nôn, nôn khó kiểm soát hoặc mê sảng, kích động cuối đời; các ứng dụng này có thể là ngoài chỉ định tùy sản phẩm và quốc gia. Levomepromazine có thể gây buồn ngủ rõ, hạ huyết áp tư thế, khô miệng, rối loạn vận động và kéo dài khoảng QT. Thuốc kê đơn này chỉ nên được sử dụng, điều chỉnh liều và theo dõi bởi bác sĩ hoặc dược sĩ có chuyên môn.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Levomepromazine, còn gọi là methotrimeprazine.
  • Nhóm thuốc: thuốc an thần kinh điển hình thuộc phenothiazin.
  • Mã ATC: N05AA02.
  • Đặc tính nổi bật: an thần mạnh, chống loạn thần, chống nôn, kháng histamine và đối kháng alpha-adrenergic.
  • Chỉ định theo một số nhãn: tâm thần phân liệt; hỗ trợ giảm đau và giảm căng thẳng, bồn chồn ở người bệnh giai đoạn cuối.
  • Ứng dụng theo hướng dẫn chăm sóc giảm nhẹ: buồn nôn hoặc nôn khó kiểm soát; mê sảng hoặc kích động cuối đời, có thể là sử dụng ngoài chỉ định.
  • Nguy cơ quan trọng: buồn ngủ, hạ huyết áp tư thế, kéo dài QT, loạn nhịp, hội chứng an thần kinh ác tính và rối loạn ngoại tháp.
  • Không tự mua, tự tăng liều, phối hợp với thuốc an thần hoặc ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Hoạt chất Levomepromazine là gì?

Levomepromazine là thuốc an thần kinh điển hình thuộc nhóm phenothiazin. Thuốc có tác dụng an thần mạnh, chống loạn thần, chống nôn, kháng histamine và đối kháng alpha-adrenergic. Thuốc được sử dụng trong một số rối loạn loạn thần và trong chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối tùy theo chỉ định của từng sản phẩm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Levomepromazine

CAS 60-99-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Levomepromazine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Levomepromazine

Tên IUPAC

(2R)-3-(2-methoxyphenothiazin-10-yl)-N,N,2-trimethylpropan-1-amine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Methotrimeprazine; Methotrimeprazin; levomepromazine maleate; levomepromazine hydrochloride. Tên muối phụ thuộc dạng bào chế và sản phẩm cụ thể.

Tên Latinh / tên dược điển

levomepromazinum

Tên USAN

levomepromazine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

60-99-1

UNII

V1T0O9X6MC

PubChem CID

3916

RxNorm CUI

6852

Dược động học của Levomepromazine

Levomepromazine được hấp thu tương đối nhanh sau khi uống, đạt nồng độ huyết thanh tối đa trong khoảng 1–3 giờ. Thuốc được chuyển hóa trước khi vào tuần hoàn và tạo các chất chuyển hóa, trong đó có levomepromazine sulphoxide. Quá trình thải trừ chậm, qua nước tiểu và phân, với thời gian bán thải khoảng 30 giờ theo nhãn sản phẩm. Một nghiên cứu nhỏ trên tám người bệnh ghi nhận thời gian bán thải dao động rộng từ 16,5 đến 77,8 giờ, cho thấy biến thiên dược động học đáng kể giữa các cá thể.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau khi uống, nồng độ huyết thanh tối đa thường đạt trong khoảng 1–3 giờ. Nhãn thuốc khác ghi nhận nồng độ tối đa trong khoảng 2–3 giờ tùy đường dùng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống. Nghiên cứu trên tám người bệnh cho thấy tốc độ và mức độ hấp thu tương đối của dạng viên và siro gần tương đương, mặc dù chuyển hóa trước tuần hoàn có thể cao hơn một chút với dạng siro.

Giai đoạn II: Phân bố

Levomepromazine tác động tại hệ thần kinh trung ương. Dữ liệu định lượng đáng tin cậy về thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương trong các nhãn được sử dụng để biên soạn bài này.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Thuốc trải qua chuyển hóa trước tuần hoàn và chuyển hóa tạo levomepromazine sulphoxide cùng các chất chuyển hóa khác. Levomepromazine và một số chất chuyển hóa không hydroxyl hóa có khả năng ức chế CYP2D6, do đó có thể làm tăng nồng độ của các thuốc là cơ chất CYP2D6.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc và các chất chuyển hóa được thải qua nước tiểu và phân. Tài liệu Medsafe ghi nhận tối đa khoảng 5% được bài tiết nguyên dạng trong nước tiểu, tối đa 10% dưới dạng chất chuyển hóa sulphoxide và 0–14% nguyên dạng qua phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Khoảng 30 giờ theo nhãn thuốc. Một nghiên cứu dược động học nhỏ ghi nhận phạm vi 16,5–77,8 giờ, phản ánh biến thiên cá thể lớn.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Chưa xác lập được một giá trị độ thanh thải chuẩn có thể áp dụng rộng rãi. Nghiên cứu nhỏ ghi nhận tỷ số độ thanh thải toàn phần trên phần liều được hấp thu thay đổi khoảng 13 lần giữa các người bệnh.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố cần lưu ý gồm biến thiên cá thể lớn, dạng bào chế, chuyển hóa trước tuần hoàn và suy gan hoặc suy thận nặng làm tăng nguy cơ tích lũy. Người cao tuổi có thể nhạy cảm hơn với tác dụng an thần và hạ huyết áp dù không nhất thiết có dữ liệu dược động học định lượng riêng.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Levomepromazine

Levomepromazine thuộc nhóm thuốc an thần kinh thế hệ thứ nhất có hiệu lực chống loạn thần tương đối thấp nhưng tác dụng an thần, kháng histamine, kháng cholinergic và hạ huyết áp có thể rõ. Đây là dẫn chất phenothiazin chuỗi bên aliphatic, cùng phân nhóm ATC với một số thuốc như chlorpromazine.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế tác dụng chính xác chưa được xác định đầy đủ trong nhãn thuốc. Tác dụng chống loạn thần liên quan đến đối kháng dẫn truyền dopamine tại hệ thần kinh trung ương. Tác động trên các hệ histamine, alpha-adrenergic và những thụ thể dẫn truyền thần kinh khác góp phần tạo tác dụng an thần, chống nôn, hạ huyết áp và các phản ứng kháng cholinergic.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Levomepromazine có đặc tính chống loạn thần, chống nôn, kháng histamine, đối kháng adrenergic và an thần mạnh. Thuốc có thể làm giảm hoạt động tâm thần–vận động nhưng đồng thời gây buồn ngủ, hạ huyết áp tư thế, giảm khả năng điều hòa thân nhiệt và rối loạn ngoại tháp.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Levomepromazine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Levomepromazine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Levomepromazine

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Desipramine

Thuốc chống loạn thần có tác dụng an thần hoặc kháng cholinergic có thể cộng hợp độc tính với desipramine; một số thuốc còn ức chế CYP2D6.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp an thần/kháng cholinergic; tương tác dược động học có thể xảy ra với các thuốc ức chế CYP2D6.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ lú lẫn, buồn ngủ, hạ huyết áp tư thế, té ngã, bí tiểu, táo bón và bất thường dẫn truyền tim.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chọn thuốc ít an thần/kháng cholinergic khi có thể; dùng liều thấp và xem xét rule specific cho từng thuốc.

Theo dõi ECG khi có nguy cơ, huyết áp tư thế, tri giác, té ngã, tiểu tiện và nhu động ruột.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Warnings—General; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Desipramine

Phenothiazine có thể làm tăng nồng độ desipramine và cộng hợp tác dụng an thần, kháng cholinergic và tim mạch.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác PK do cạnh tranh/ức chế hệ enzym chuyển hóa; tương tác PD do cộng hợp an thần và kháng cholinergic.

Ảnh hưởng:

Nguy cơ lú lẫn, buồn ngủ, hạ huyết áp, bí tiểu, táo bón, nhịp tim nhanh và loạn nhịp tăng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Dùng liều thận trọng, cân nhắc lựa chọn ít kháng cholinergic hơn và chỉnh liều desipramine theo nồng độ/độc tính.

Theo dõi nồng độ desipramine, ECG, huyết áp tư thế, mức độ an thần, chức năng ruột và bí tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Clinical Pharmacology—Metabolism; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Chlordiazepoxide

Phenothiazine có thể tăng tác dụng trung ương của chlordiazepoxide, làm tăng an thần và suy giảm vận động.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng ức chế thần kinh trung ương cộng hợp; có thể kèm hạ huyết áp và tác dụng kháng cholinergic tùy thuốc.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ, lú lẫn, mất điều hòa, hạ huyết áp tư thế và té ngã.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Dùng thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; cân nhắc liều thấp hơn và tránh thêm chất an thần khác.

An thần, tri giác, huyết áp tư thế, dáng đi, té ngã và triệu chứng kháng cholinergic.

Bằng chứng: low
Nguồn:

DailyMed | Chlordiazepoxide Hydrochloride Capsules USP CIV | Precautions – psychotropic agents, MAO inhibitors and phenothiazines | https://www.dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=74c4320d-c90d-436b-97da-07496ba88aed&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Thắc mắc về hoạt chất Levomepromazine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *