Lactium® là tên thương mại của một nguyên liệu protein sữa bò thủy phân bằng enzyme, trong đó có peptide hoạt tính sinh học α-casozepine. Lactium không phải tên hoạt chất quốc tế INN, không phải benzodiazepine và chưa được xác định là thuốc điều trị lo âu hoặc mất ngủ. Một số thử nghiệm nhỏ, thời gian ngắn đã nghiên cứu protein αS1-casein thủy phân ở người có triệu chứng liên quan căng thẳng hoặc chất lượng giấc ngủ kém. Kết quả cho thấy tín hiệu cải thiện ở một số thước đo, nhưng không đồng nhất giữa các nghiên cứu và chưa đủ để thay thế điều trị chuẩn. Năm 2011, EFSA kết luận chưa thiết lập được quan hệ nhân quả giữa việc tiêu thụ αS1-casein tryptic hydrolysate và giảm căng thẳng tâm lý. Vì Lactium có nguồn gốc từ casein sữa bò, người dị ứng sữa cần đặc biệt thận trọng. Liều trong nghiên cứu không phải liều điều trị để tự áp dụng.
Nội dung chính
- Bản chất: Nguyên liệu protein sữa bò thủy phân chứa α-casozepine; không phải một phân tử thuốc đơn nhất.
- Phân loại: Thành phần thực phẩm hoặc thực phẩm bổ sung tùy sản phẩm; không có tên INN hay mã ATC được xác minh.
- Cơ chế: Dữ liệu tiền lâm sàng gợi ý tác động liên quan vị trí gắn benzodiazepine của thụ thể GABA-A; cơ chế ở người chưa được xác lập đầy đủ.
- Bằng chứng căng thẳng: Một số nghiên cứu nhỏ ghi nhận cải thiện một số chỉ số, nhưng EFSA đánh giá chưa đủ chứng minh quan hệ nhân quả.
- Bằng chứng giấc ngủ: Kết quả không đồng nhất; có nghiên cứu ghi nhận cải thiện một số chỉ số, trong khi nghiên cứu khác không thấy khác biệt có ý nghĩa ở kết cục chính.
- Liều điều trị: Chưa có liều điều trị được cơ quan quản lý thuốc phê duyệt.
- Nguy cơ quan trọng: Dị ứng protein sữa bò; thủy phân không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn khả năng gây dị ứng.
- Lưu hành tại Việt Nam
Hoạt chất Lactium® là gì?
Lactium® là nguyên liệu protein αS1-casein từ sữa bò được thủy phân bằng enzyme và chứa peptide α-casozepine. Lactium được nghiên cứu như một thành phần thực phẩm chức năng liên quan đến phản ứng căng thẳng và giấc ngủ, nhưng không phải thuốc benzodiazepine và chưa được xác minh là thuốc điều trị rối loạn lo âu hoặc mất ngủ.
Lactium®
INN Lactium
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Lactium® |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Lactium |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Lactium® |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | Không áp dụng |
|---|---|
| UNII | Không áp dụng |
| PubChem CID | Không áp dụng |
| RxNorm CUI | Không áp dụng |
Dược động học của Lactium®
Chưa có hồ sơ dược động học chuẩn hóa ở người cho Lactium như một thuốc đơn chất. Lactium là hỗn hợp peptide; thành phần có thể tiếp tục bị phân giải bởi enzyme tiêu hóa. Nồng độ huyết tương, thời gian đạt đỉnh, diện tích dưới đường cong và mối liên hệ giữa phơi nhiễm với tác dụng lâm sàng.
Giai đoạn I: Hấp thu
Chưa xác định được tỷ lệ hấp thu nguyên vẹn của α-casozepine ở người. Nghiên cứu tiền lâm sàng và in vitro cho thấy peptide có thể bị enzyme tiêu hóa phân cắt thành các đoạn ngắn hơn; ý nghĩa dược động học ở người chưa được xác lập.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của Lactium và α-casozepine ở người. |
|---|
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Lactium được dự kiến trải qua quá trình tiêu hóa peptide và acid amin trong đường tiêu hóa. Một số đoạn peptide sau phân giải đã được nghiên cứu tiền lâm sàng, nhưng con đường chuyển hóa định lượng ở người.
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Lactium®
Peptide hoạt tính sinh học có nguồn gốc thực phẩm; protein sữa bò thủy phân. Chưa có phân nhóm dược lý lâm sàng chính thức hoặc mã ATC được xác minh.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Nghiên cứu ban đầu xác định α-casozepine có hoạt tính giống benzodiazepine trong các mô hình thí nghiệm. Dữ liệu trên động vật cho thấy tác dụng giống giải lo âu của dịch thủy phân αS1-casein bị giảm khi sử dụng flumazenil, gợi ý vai trò của vị trí gắn benzodiazepine trên thụ thể GABA-A.
Đây chủ yếu là bằng chứng tiền lâm sàng. Chưa chứng minh rằng Lactium tạo ra tác dụng dược lý tương đương benzodiazepine ở người, và không được dùng kết quả này để khẳng định Lactium điều trị được rối loạn lo âu.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Quan hệ liều–đáp ứng, nồng độ–đáp ứng và mức độ gắn thụ thể ở người chưa được thiết lập. Các tác động lên huyết áp, cortisol, triệu chứng căng thẳng và chỉ số giấc ngủ được đánh giá trong một số thử nghiệm nhỏ, nhưng kết quả chưa đồng nhất.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Lactium®
Chưa xác định được chỉ định điều trị bằng thuốc đã được phê duyệt cho Lactium.
Lactium được sử dụng làm nguyên liệu trong một số thực phẩm bổ sung hướng đến kiểm soát căng thẳng hoặc hỗ trợ giấc ngủ. Đây là mục đích sử dụng của sản phẩm thực phẩm, không phải bằng chứng về chỉ định điều trị lo âu, trầm cảm hoặc mất ngủ.
Các ứng dụng đang được nghiên cứu gồm:
- Phản ứng sinh lý khi tiếp xúc tình huống gây căng thẳng.
- Triệu chứng tự báo cáo liên quan căng thẳng ở phụ nữ.
- Chất lượng và thời lượng giấc ngủ ở người có giấc ngủ kém.
- Sản phẩm phối hợp Lactium với thảo dược, L-theanine hoặc thành phần khác.
Một thử nghiệm sử dụng 150 mg/ngày trong 30 ngày ghi nhận cải thiện một số nhóm triệu chứng tự báo cáo ở phụ nữ. Một thử nghiệm chéo sử dụng 300 mg/ngày trong bốn tuần ghi nhận cải thiện một số thông số nhật ký ngủ và hoạt ký, nhưng không phải tất cả kết cục khách quan đều thay đổi. Nghiên cứu phối hợp Lactium với Zizyphus không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa giữa nhóm ở kết cục chính.
Các kết quả trên mang tính nghiên cứu, không xác lập chỉ định điều trị.
Liều dùng và cách sử dụng
Chưa có liều điều trị Lactium được cơ quan quản lý thuốc phê duyệt.
Liều đã xuất hiện trong một số nghiên cứu ở người:
- 150 mg αS1-casein hydrolysate mỗi ngày trong 30 ngày ở 63 phụ nữ có triệu chứng tự báo cáo liên quan căng thẳng.
- 300 mg αS1-casein hydrolysate mỗi ngày trong bốn tuần ở 48 người trưởng thành có rối loạn giấc ngủ mức độ nhẹ đến trung bình.
Đây là liều nghiên cứu của nguyên liệu và quần thể cụ thể, không phải khuyến cáo tự điều trị. Không quy đổi liều giữa Lactium, α-casozepine tinh khiết và các sản phẩm phối hợp.
Dùng theo đúng nhãn của sản phẩm hoàn chỉnh và hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Không tự tăng liều, dùng kéo dài hoặc phối hợp nhiều sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ.
Cần kiểm tra:
- Hàm lượng Lactium trong mỗi đơn vị sử dụng.
- Thành phần phối hợp như melatonin, L-theanine, magnesium hoặc thảo dược.
- Cảnh báo sữa và các dị nguyên khác.
- Đối tượng sử dụng và giới hạn tuổi.
- Hướng dẫn dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.
Lactium không thay thế đánh giá y khoa đối với lo âu, trầm cảm, mất ngủ kéo dài, ngưng thở khi ngủ hoặc các bệnh lý gây rối loạn giấc ngủ.
Theo dõi phản ứng dị ứng, triệu chứng tiêu hóa, đau đầu, chóng mặt, buồn ngủ và thay đổi chất lượng giấc ngủ. Ngừng sử dụng và đánh giá y tế khi triệu chứng xuất hiện sau khi dùng sản phẩm.
Nếu mất ngủ kéo dài, ảnh hưởng hoạt động ban ngày, kèm ngáy to, ngừng thở, đau ngực, khó thở, trầm cảm hoặc ý nghĩ tự làm hại bản thân, cần được khám thay vì tiếp tục tự dùng thực phẩm bổ sung.
Cảnh báo và lưu ý về Lactium®
Không sử dụng cho người đã biết dị ứng với protein sữa bò, casein hoặc thành phần khác của sản phẩm, trừ khi có đánh giá trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa dị ứng.
Protein sữa thủy phân vẫn có thể chứa các peptide gây phản ứng ở người dị ứng sữa; quá trình thủy phân không bảo đảm sản phẩm không còn tính dị nguyên. Không đồng nhất dị ứng protein sữa với không dung nạp lactose.
Hồ sơ tác dụng không mong muốn của Lactium chưa được xác định đầy đủ. Các thử nghiệm ở người hiện có thường có quy mô nhỏ và thời gian ngắn, nên không đủ để phát hiện phản ứng hiếm hoặc nguy cơ khi dùng dài hạn.
Các phản ứng có thể liên quan sản phẩm chứa protein sữa gồm khó chịu tiêu hóa và phản ứng dị ứng. Tần suất cụ thể của từng phản ứng đối với Lactium.
Nguy cơ nghiêm trọng đáng lưu ý nhất là phản ứng dị ứng cấp ở người dị ứng protein sữa, có thể biểu hiện bằng nổi mề đay lan rộng, phù môi hoặc lưỡi, khò khè, khó thở, nôn nhiều, chóng mặt hoặc tụt huyết áp.
Chưa xác định được tỷ lệ phản vệ do Lactium. Khi có dấu hiệu phản ứng dị ứng toàn thân, cần ngừng dùng và cấp cứu ngay.
- Không sử dụng Lactium để tự điều trị rối loạn lo âu, trầm cảm hoặc mất ngủ mạn tính.
- Người dị ứng sữa phải tránh sản phẩm chứa Lactium nếu chưa được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.
- Kiểm tra toàn bộ thành phần vì tác dụng và tương tác có thể đến từ chất phối hợp, không phải Lactium.
- Bằng chứng chủ yếu đến từ các nghiên cứu nhỏ, ngắn hạn và một số nghiên cứu được ngành công nghiệp hỗ trợ.
- EFSA chưa công nhận quan hệ nhân quả giữa αS1-casein tryptic hydrolysate và giảm căng thẳng tâm lý.
- Không ngừng hoặc giảm thuốc điều trị tâm thần, thuốc ngủ hay thuốc chống lo âu để chuyển sang Lactium nếu chưa trao đổi với bác sĩ.
Ngưỡng quá liều, biểu hiện độc tính và thuốc giải độc đặc hiệu của Lactium ở người.
Khi uống nhầm lượng lớn, cần giữ lại bao bì để xác định hàm lượng Lactium và các thành phần phối hợp. Không tự gây nôn. Liên hệ cơ sở y tế nếu có buồn ngủ nhiều, nôn, lú lẫn, khó thở hoặc dấu hiệu dị ứng.
Bảo quản theo nhãn của sản phẩm hoàn chỉnh, trong bao bì kín, tránh ẩm, nhiệt và ánh sáng trực tiếp. Nhiệt độ bảo quản, độ ổn định sau mở nắp và hạn dùng của nguyên liệu Lactium không áp dụng đồng nhất cho mọi sản phẩm.
Đối tượng đặc biệt
Dữ liệu về hiệu quả, liều thích hợp và an toàn dài hạn của Lactium ở trẻ em.
Không tự dùng sản phẩm cho trẻ, đặc biệt trẻ có tiền sử dị ứng sữa, hen, viêm da cơ địa hoặc đang dùng thuốc tác động thần kinh trung ương. Tuyên bố của nhà sản xuất rằng nguyên liệu phù hợp với nhiều thành viên trong gia đình không thay thế dữ liệu thử nghiệm nhi khoa hoặc hướng dẫn của cơ quan quản lý.
Chưa có liều riêng cho người cao tuổi. Người cao tuổi có nguy cơ dùng nhiều thuốc, chóng mặt và té ngã nên cần kiểm tra thành phần phối hợp và nguy cơ gây buồn ngủ trước khi sử dụng. Dữ liệu an toàn riêng ở nhóm này.
Dữ liệu thử nghiệm có đối chứng về Lactium trong thai kỳ.
Không nên dựa vào tuyên bố an toàn của nhà sản xuất nguyên liệu để kết luận phù hợp cho mọi thai phụ. Phụ nữ mang thai chỉ nên sử dụng sản phẩm chứa Lactium sau khi bác sĩ sản khoa hoặc dược sĩ đánh giá thành phần, liều và sự cần thiết.
Dữ liệu về bài tiết peptide Lactium vào sữa mẹ, ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ và an toàn khi dùng kéo dài.
Phụ nữ cho con bú cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng, đặc biệt khi trẻ có dị ứng protein sữa bò hoặc sản phẩm chứa thêm thành phần hỗ trợ giấc ngủ khác.
Chưa có nghiên cứu xác lập hiệu chỉnh liều Lactium ở người suy gan. Cần đánh giá toàn bộ công thức sản phẩm vì các thành phần phối hợp có thể được chuyển hóa qua gan.
Chưa có nghiên cứu xác lập hiệu chỉnh liều Lactium ở người suy thận. Người suy thận cần kiểm tra thêm hàm lượng khoáng chất, magnesium, kali hoặc các thành phần phối hợp trong sản phẩm.
Chưa có dữ liệu đầy đủ về ảnh hưởng của Lactium đối với khả năng lái xe và vận hành máy. Mặc dù nhà sản xuất nguyên liệu mô tả Lactium không gây an thần, điều này không bảo đảm mọi sản phẩm phối hợp không gây buồn ngủ.
Cần đánh giá phản ứng cá nhân sau lần dùng đầu tiên và không lái xe nếu xuất hiện buồn ngủ, chóng mặt hoặc giảm tập trung.
Tương tác thuốc của Lactium®
Tương tác dược động học hoặc dược lực học có ý nghĩa lâm sàng của Lactium chưa được thiết lập.
Do Lactium được sử dụng trong sản phẩm hướng đến thư giãn hoặc giấc ngủ, người đang dùng benzodiazepine, thuốc ngủ, thuốc an thần, opioid, thuốc kháng histamine gây buồn ngủ, thuốc chống trầm cảm hoặc uống rượu cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi phối hợp. Chưa có đủ dữ liệu để kết luận phối hợp này an toàn hoặc gây tương tác cộng hợp.
Thắc mắc về hoạt chất Lactium®
Lactium không phải tên một thuốc hoặc hoạt chất INN. Đây là nhãn hiệu của nguyên liệu protein αS1-casein sữa bò thủy phân chứa peptide α-casozepine, thường được đưa vào thực phẩm bổ sung. Chưa xác định được chỉ định thuốc được phê duyệt cho Lactium.
Không. Lactium không phải benzodiazepine và không phải thuốc ngủ đã được phê duyệt. Một số dữ liệu tiền lâm sàng gợi ý tác động liên quan thụ thể GABA-A, nhưng không chứng minh Lactium có hiệu lực hoặc nguy cơ tương đương thuốc an thần ở người.
Một số thử nghiệm nhỏ ghi nhận cải thiện một số triệu chứng căng thẳng hoặc thông số giấc ngủ, nhưng kết quả không nhất quán và nhiều nghiên cứu có hạn chế về cỡ mẫu, thời gian theo dõi hoặc sử dụng sản phẩm phối hợp. EFSA kết luận chưa thiết lập được quan hệ nhân quả giữa αS1-casein tryptic hydrolysate và giảm căng thẳng tâm lý. Vì vậy, Lactium không được xem là phương pháp điều trị thay thế cho lo âu hoặc mất ngủ.
Không dung nạp lactose và dị ứng protein sữa là hai tình trạng khác nhau. Hàm lượng lactose có thể thấp tùy nguyên liệu và sản phẩm, nhưng Lactium vẫn có nguồn gốc từ casein sữa bò. Người dị ứng protein sữa không nên tự sử dụng vì protein thủy phân vẫn có thể gây phản ứng. Cần kiểm tra nhãn và hỏi bác sĩ chuyên khoa dị ứng.
Chưa có liều điều trị được cơ quan quản lý thuốc phê duyệt. Các nghiên cứu đã sử dụng những chế độ khác nhau, chẳng hạn 150 mg/ngày trong 30 ngày hoặc 300 mg/ngày trong bốn tuần. Các mức này chỉ mô tả nghiên cứu, không phải liều cá nhân. Cần dùng theo nhãn sản phẩm và hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu đang điều trị bệnh hoặc dùng thuốc tác động thần kinh trung ương.

