Casein

Casein là một nhóm phosphoprotein tự nhiên có trong sữa động vật có vú và chiếm phần lớn lượng protein của sữa bò. Đây không phải là một dược chất đơn lẻ có cấu trúc phân tử cố định mà gồm nhiều phân đoạn protein, chủ yếu là αS1-casein, αS2-casein, β-casein và κ-casein. Casein ăn được có thể được sản xuất dưới dạng casein acid, casein đông tụ bằng enzyme, caseinate hoặc bột micellar casein để dùng trực tiếp, chế biến thực phẩm hay bổ sung protein.

Sau khi uống, casein được tiêu hóa thành peptide và axit amin. Tốc độ xuất hiện axit amin trong máu có thể thay đổi tùy dạng casein và phương pháp chế biến. Casein đồng thời là protein có nguồn gốc từ sữa, vì vậy người dị ứng protein sữa bò có nguy cơ phản ứng từ nhẹ đến nghiêm trọng và cần tránh sử dụng nếu chưa được bác sĩ đánh giá.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Cập nhật lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm phosphoprotein tự nhiên trong sữa, không phải một phân tử dược chất đơn lẻ.
  • Gồm αS1-, αS2-, β- và κ-casein; dạng thương mại có casein acid, rennet casein, micellar casein và các muối caseinate.
  • Thành phần thực phẩm, nguyên liệu chế biến và nguồn bổ sung protein; không được xem là thuốc điều trị thông thường.
  • Được tiêu hóa thành peptide và axit amin; tốc độ hấp thu phụ thuộc cấu trúc và phương pháp chế biến.
  • Có thể gây phản ứng ở người dị ứng protein sữa; phản ứng nặng có thể gồm khó thở, phù họng hoặc mất ý thức.
  • Casein và lactose là hai chất khác nhau, nhưng sản phẩm casein vẫn có thể còn lactose hoặc chứa các thành phần từ sữa.
  • Dùng theo nhãn của sản phẩm và nhu cầu dinh dưỡng được đánh giá; không tự coi casein là phương pháp điều trị bệnh.

Hoạt chất Casein là gì?

Casein là nhóm protein sữa có chứa phosphat, gồm nhiều phân đoạn liên quan như αS1-, αS2-, β- và κ-casein. Đây là thành phần protein chủ yếu trong sữa bò và tồn tại tự nhiên dưới dạng các micelle casein.

Casein thực phẩm có thể được tách khỏi sữa gầy bằng acid hoặc enzyme. Khi casein được trung hòa bằng các hợp chất của natri, kali, calci, magnesi hoặc amoni, sản phẩm tạo thành được gọi là caseinate tương ứng.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Casein

CAS 9000-71-9

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Casein

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Casein

Tên khác / tên đồng nghĩa

Casein protein; milk casein; đạm casein; casein sữa.

Các phân đoạn chính gồm αS1-casein, αS2-casein, β-casein và κ-casein.

Sodium caseinate, calcium caseinate, potassium caseinate và các caseinate khác là muối hoặc dẫn xuất được tạo ra khi casein được xử lý bằng tác nhân trung hòa; không nên xem chúng là tên đồng nghĩa hoàn toàn với casein nguyên dạng.

Tên viết tắt

CN

Tên Latinh / tên dược điển

Caseinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

9000-71-9

UNII

Chưa xác minh

PubChem CID

Không có

RxNorm CUI

Không áp dụng

Dược động học của Casein

Casein không có hồ sơ dược động học tiêu chuẩn như thuốc phân tử nhỏ. Sau khi được ăn hoặc uống, protein này trải qua quá trình đông tụ, thủy phân bởi enzyme tiêu hóa và giải phóng peptide, axit amin trước khi các sản phẩm tiêu hóa được hấp thu.

Nghiên cứu ở người cho thấy quy trình xử lý protein có thể làm thay đổi đáng kể đáp ứng axit amin trong huyết tương sau khi dùng các dạng micellar casein và caseinate khác nhau.

Giai đoạn I: Hấp thu

Casein được enzyme đường tiêu hóa phân giải thành oligopeptide, peptide nhỏ và axit amin. Các sản phẩm tiêu hóa này được hấp thu chủ yếu tại ruột non.

Casein có thể tạo cấu trúc đông hoặc gel trong môi trường dạ dày. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi loại casein đều có tốc độ tiêu hóa giống nhau. Một thử nghiệm ở người cho thấy micellar casein, calcium caseinate và caseinate được xử lý liên kết chéo tạo ra các đáp ứng axit amin sau ăn khác nhau.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không xác định sinh khả dụng tuyệt đối theo mô hình dược chất còn nguyên vẹn, vì casein được tiêu hóa trước khi hấp thu.

Khả dụng dinh dưỡng thường được đánh giá thông qua khả năng tiêu hóa, sự xuất hiện của axit amin trong tuần hoàn và việc sử dụng axit amin sau ăn. Các thông số này thay đổi theo cấu trúc, dạng muối và phương pháp chế biến casein.

Giai đoạn II: Phân bố

Không có thể tích phân bố dành cho casein nguyên vẹn như đối với thuốc. Sau tiêu hóa và hấp thu, axit amin từ casein đi vào tuần hoàn cửa và tuần hoàn toàn thân, sau đó tham gia các bể axit amin và quá trình chuyển hóa tại mô.

Mức độ xuất hiện của axit amin trong huyết tương phụ thuộc dạng casein và cách chế biến.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Casein được chuyển hóa trước hết bằng quá trình thủy phân protein trong đường tiêu hóa. Các axit amin được hấp thu có thể được sử dụng để tổng hợp protein, tạo các hợp chất chứa nitơ hoặc được chuyển hóa để cung cấp năng lượng.

Không áp dụng cơ chế chuyển hóa qua cytochrome P450 như đối với phần lớn thuốc phân tử nhỏ.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Casein nguyên vẹn không có thông số thải trừ đặc hiệu sau đường uống vì phần lớn được tiêu hóa. Nitơ từ các axit amin dư thừa được chuyển hóa thành các chất thải chứa nitơ và đào thải chủ yếu qua thận.

Thông số thải trừ định lượng dành riêng cho casein nguyên vẹn.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Không áp dụng thời gian bán thải của casein nguyên vẹn sau đường uống. Các nghiên cứu dinh dưỡng thường theo dõi đường cong axit amin sau ăn thay vì xác định thời gian bán thải của casein.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không áp dụng độ thanh thải thuốc đối với casein dùng làm protein dinh dưỡng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng quá trình tiêu hóa và sự xuất hiện axit amin gồm:

  • Dạng protein: micellar casein hoặc caseinate.
  • Tác nhân trung hòa và cation của caseinate.
  • Mức độ xử lý, biến tính hoặc liên kết chéo.
  • Ma trận thực phẩm đi kèm.
  • Tình trạng tiêu hóa và khả năng hấp thu của người sử dụng.
  • Lượng protein dùng trong một lần.
  • Tuổi, bệnh lý đường tiêu hóa, gan hoặc thận.

Trong đó, ảnh hưởng của phương pháp xử lý casein đối với đáp ứng axit amin sau ăn đã được ghi nhận trong thử nghiệm ở người.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Casein

Casein thuộc nhóm protein dinh dưỡng có nguồn gốc từ sữa.

Về cấu trúc, casein là họ phosphoprotein. Về quản lý thực phẩm, có thể phân thành:

  • Casein acid ăn được.
  • Rennet casein ăn được.
  • Caseinate ăn được.

Codex quy định hàm lượng casein tối thiểu trong phần protein sữa của ba nhóm sản phẩm này là 95% khối lượng.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Casein không có cơ chế tác dụng dược lý dựa trên một thụ thể duy nhất. Với vai trò dinh dưỡng, casein được tiêu hóa thành peptide và axit amin, sau đó cung cấp nguyên liệu cho các quá trình chuyển hóa và tổng hợp protein của cơ thể.

Đặc điểm giải phóng axit amin sau ăn có thể thay đổi theo dạng và cách xử lý casein.

Ở người bị dị ứng protein sữa, casein có thể được hệ miễn dịch nhận diện như dị nguyên và gây phản ứng dị ứng. Casein và sodium caseinate đều được FDA xác định là protein có nguồn gốc từ sữa.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Không có mô hình dược lực học chuẩn kiểu quan hệ nồng độ – đáp ứng dành cho casein thực phẩm.

Các nghiên cứu thường đánh giá:

  • Nồng độ axit amin trong huyết tương sau ăn.
  • Tốc độ tiêu hóa protein.
  • Cân bằng hoặc chuyển hóa protein sau ăn.
  • Đáp ứng tổng hợp protein tại mô.
  • Ảnh hưởng của dạng chế biến đối với khả dụng axit amin.

Một thử nghiệm lâm sàng cho thấy việc xử lý casein có thể làm thay đổi rõ rệt đường cong axit amin huyết tương.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Casein

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Casein

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Casein

Casein không được chuyển hóa qua hệ enzyme CYP theo cách của thuốc phân tử nhỏ nên tương tác kiểu ức chế hoặc cảm ứng CYP không áp dụng.

Tương tác lâm sàng cụ thể giữa casein cấp thực phẩm và từng thuốc.

Người đang điều trị bệnh thận, bệnh gan, rối loạn chuyển hóa, bệnh cần hạn chế protein hoặc đang sử dụng dinh dưỡng qua ống cần hỏi bác sĩ trước khi bổ sung lượng casein cô đặc.

Thắc mắc về hoạt chất Casein

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *