Ipriflavone là một dẫn xuất isoflavone tổng hợp, còn được gọi là 7-isopropoxyisoflavone. Một số nhãn thuốc trước đây tại Nhật Bản sử dụng Ipriflavone đường uống để cải thiện tình trạng giảm khối lượng xương ở người được chẩn đoán loãng xương. Thuốc được cho là tác động trực tiếp lên mô xương, hạn chế hoạt động tiêu xương và ảnh hưởng đến đáp ứng calcitonin. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng không hoàn toàn thống nhất. Một thử nghiệm lớn trên phụ nữ sau mãn kinh không ghi nhận lợi ích rõ ràng đối với mật độ xương hoặc gãy đốt sống, đồng thời phát hiện nguy cơ giảm lympho bào. Ngược lại, một phân tích gộp sau đó ghi nhận cải thiện mật độ khoáng xương ở một số nhóm nghiên cứu. Vì vậy, không nên xem Ipriflavone là lựa chọn thay thế tự động cho các thuốc điều trị loãng xương đã được hướng dẫn hiện hành khuyến cáo. Người dùng cần được bác sĩ đánh giá lợi ích, nguy cơ và các tương tác thuốc trước khi sử dụng.
Nội dung chính
- Dẫn xuất isoflavone tổng hợp.
- M05BX01.
- Thuốc khác ảnh hưởng cấu trúc và khoáng hóa xương.
- Viên nén 200 mg đường uống.
- Cải thiện giảm khối lượng xương trong loãng xương.
- 200 mg, ngày 3 lần sau ăn.
- Không thống nhất giữa thử nghiệm lớn và phân tích gộp.
- Rối loạn tiêu hóa, loét hoặc xuất huyết tiêu hóa, vàng da, giảm bạch cầu hoặc lympho bào.
- Theophylline, thuốc chống đông coumarin và estrogen.
- Không tự sử dụng để thay thế thuốc loãng xương được bác sĩ chỉ định.
Hoạt chất Ipriflavone là gì?
Ipriflavone là dẫn xuất isoflavone tổng hợp được phát triển nhằm tác động lên quá trình tái cấu trúc xương. Một số tài liệu thuốc cũ ghi nhận Ipriflavone được dùng để cải thiện tình trạng giảm khối lượng xương trong bệnh loãng xương. Tuy nhiên, hiệu quả lâm sàng vẫn còn tranh luận và không nên mặc định xem đây là phương pháp thay thế cho các thuốc điều trị loãng xương đã được bác sĩ lựa chọn.
Ipriflavone
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Ipriflavone |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Ipriflavone |
| Tên IUPAC | 7-propan-2-yloxy-3-phenylchromen-4-one |
| Tên hóa học khác | 7-Isopropoxyisoflavone | 7-isopropoxy-3-phenyl-chromone |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | 7-Isopropoxyisoflavone; 7-isopropoxy-3-phenyl-4H-chromen-4-one; Isopropoxy Isoflavone; mã CAS 35212-22-7; UNII 80BJ7WN25Z. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Ipriflavonum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 35212-22-7 |
|---|---|
| UNII | 80BJ7WN25Z |
| PubChem CID | 3747 |
| RxNorm CUI | 51487 |
Dược động học của Ipriflavone
Trong nghiên cứu tương đương sinh học trên 16 nam giới khỏe mạnh dùng một liều 200 mg sau ăn, Ipriflavone đạt nồng độ đỉnh trung bình sau khoảng 2–2,3 giờ. Thời gian bán thải trung bình của hoạt chất gốc được báo cáo khoảng 3,25 giờ trong một nghiên cứu và các thông số có mức biến thiên lớn giữa người tham gia. Chất chuyển hóa M-1 đạt đỉnh sau khoảng 3,2–3,4 giờ và có thời gian bán thải dài hơn, khoảng 18,7 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi uống một liều 200 mg sau ăn, Ipriflavone được phát hiện trong huyết tương và đạt nồng độ đỉnh trung bình sau khoảng 2–2,3 giờ. Ảnh hưởng định lượng của thức ăn đối với mức phơi nhiễm chưa được xác định đầy đủ trong tài liệu tham chiếu.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối ở người. Tài liệu tham chiếu chỉ cung cấp dữ liệu tương đương sinh học giữa các viên nén 200 mg. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố, khả năng qua hàng rào máu–não và tỷ lệ liên kết protein huyết tương của Ipriflavone. Tài liệu sản phẩm ghi chưa có dữ liệu phù hợp để xác định các thông số này.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Ipriflavone được chuyển hóa tạo các chất chuyển hóa, trong đó M-1 đã được định lượng trong nghiên cứu dược động học. Đường chuyển hóa chi tiết, cơ quan chuyển hóa chủ yếu và các enzym CYP tham gia chưa được xác định đầy đủ trong tài liệu sản phẩm tham chiếu.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Đường và tỷ lệ thải trừ Ipriflavone ở người.
| t½ · Thời gian bán thải | Trong một nghiên cứu tương đương sinh học ở người khỏe mạnh, thời gian bán thải trung bình của Ipriflavone gốc khoảng 3,25 giờ; chất chuyển hóa M-1 có thời gian bán thải khoảng 18,68 giờ. Kết quả có độ biến thiên lớn và không nên được dùng để tự xây dựng lịch uống thuốc. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân của Ipriflavone. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Dữ liệu về ảnh hưởng của tuổi, giới, thức ăn, suy gan, suy thận và đặc điểm di truyền đối với dược động học Ipriflavone còn hạn chế. Thuốc có thể làm tăng nồng độ theophylline do ức chế chuyển hóa theophylline và có thể làm tăng tác dụng của thuốc chống đông coumarin do đẩy thuốc khỏi vị trí liên kết protein.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Ipriflavone
Ipriflavone được xếp trong nhóm M05BX – các thuốc khác ảnh hưởng cấu trúc và khoáng hóa xương. Hoạt chất không phải bisphosphonate, không phải kháng thể chống RANKL và cũng không phải hormon estrogen.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng chưa được xác định hoàn toàn. Dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy Ipriflavone có thể:
- Tác động trực tiếp lên mô xương và hạn chế hoạt động tiêu xương.
- Làm giảm đáp ứng tiêu xương do hormon cận giáp trong một số mô hình.
- Ảnh hưởng đến quá trình trưởng thành hoặc hoạt động của hủy cốt bào.
- Hỗ trợ hoạt động của tạo cốt bào trong một số nghiên cứu tế bào.
- Tăng cường tác dụng thúc đẩy tiết calcitonin của estrogen trong mô hình động vật.
Các cơ chế tiền lâm sàng này không đồng nghĩa chắc chắn với hiệu quả giảm gãy xương ở người.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ipriflavone được mô tả có đặc tính chống tiêu xương và có thể ảnh hưởng đến cân bằng giữa hủy cốt bào và tạo cốt bào. Tuy nhiên, thử nghiệm đa trung tâm trên 474 phụ nữ sau mãn kinh không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa về mật độ khoáng xương, dấu ấn chuyển hóa xương hoặc số ca gãy đốt sống so với giả dược. Một phân tích gộp năm 2020 gồm 11 thử nghiệm lại ghi nhận mức cải thiện mật độ khoáng xương cột sống ở nhóm Ipriflavone. Do kết quả không thống nhất, mức độ chắc chắn của lợi ích cần được diễn giải thận trọng.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Ipriflavone
Theo nhãn thuốc Nhật Bản được tham chiếu, Ipriflavone được dùng để cải thiện tình trạng giảm khối lượng xương ở người được chẩn đoán loãng xương. Chỉ định và tình trạng phê duyệt hiện hành khác nhau theo quốc gia; tình trạng đăng ký tại Việt Nam.
Ipriflavone tiếp tục được nghiên cứu về ảnh hưởng đối với mật độ khoáng xương, dấu ấn tiêu xương và khả năng sử dụng trong các hệ dẫn thuốc tại mô xương. Các kết quả nghiên cứu hiện có không đồng nhất và chưa đủ để tự mở rộng sang chỉ định mới hoặc thay thế phương pháp điều trị loãng xương chuẩn.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ là thông tin lịch sử từ nhãn thuốc Nhật Bản, không phải khuyến nghị tự sử dụng:
- Người lớn: 200 mg mỗi lần, ngày 3 lần, uống sau bữa ăn.
- Nhãn thuốc cho phép bác sĩ điều chỉnh theo tuổi và triệu chứng.
Hiệu quả lâm sàng của phác đồ 600 mg/ngày không thống nhất giữa các nghiên cứu. Một thử nghiệm lớn không chứng minh được lợi ích rõ ràng và ghi nhận nguy cơ giảm lympho bào. Vì vậy, người bệnh không được tự dùng, tự phối hợp hoặc thay thuốc điều trị loãng xương đang được kê.
- Uống sau bữa ăn theo nhãn thuốc tham chiếu.
- Nuốt viên với nước và lấy viên khỏi vỉ trước khi uống.
- Không nuốt nguyên cả phần vỉ PTP vì có nguy cơ gây tổn thương hoặc thủng thực quản.
- Không tự tăng liều khi quên uống.
- Báo cho bác sĩ về tiền sử loét dạ dày–tá tràng, xuất huyết tiêu hóa, bệnh gan, bệnh thận hoặc rối loạn tế bào máu.
- Cung cấp danh sách đầy đủ thuốc đang dùng, đặc biệt là theophylline, warfarin hoặc thuốc chống đông coumarin và estrogen.
- Ipriflavone không thay thế việc bổ sung dinh dưỡng, vận động, phòng ngừa té ngã hoặc thuốc điều trị loãng xương đã được bác sĩ chỉ định.
Cân nhắc theo dõi:
- Công thức máu toàn bộ, đặc biệt số lượng bạch cầu, bạch cầu hạt và lympho bào.
- Triệu chứng đau thượng vị, ợ nóng, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
- AST, ALT, phosphatase kiềm, gamma-GTP và bilirubin khi điều trị kéo dài hoặc có triệu chứng bệnh gan.
- BUN và creatinin.
- Nồng độ theophylline và dấu hiệu ngộ độc nếu sử dụng đồng thời.
- INR hoặc chỉ số đông máu nếu dùng warfarin hay thuốc chống đông coumarin.
- Chảy máu âm đạo, thay đổi kinh nguyệt hoặc các biểu hiện tăng tác dụng estrogen nếu phối hợp estrogen.
- Mật độ khoáng xương và nguy cơ gãy xương bằng phương pháp phù hợp, thay vì chỉ dựa vào cảm giác giảm đau.
Cảnh báo và lưu ý về Ipriflavone
Tài liệu sản phẩm Nhật Bản được tham chiếu không liệt kê chống chỉ định tuyệt đối riêng. Người đang bị loét tiêu hóa hoặc có tiền sử loét cần đặc biệt thận trọng do nguy cơ loét hoặc xuất huyết tiêu hóa xuất hiện hay nặng lên. Chống chỉ định theo từng sản phẩm, tá dược và quy định hiện hành tại Việt Nam.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Buồn nôn, nôn, chán ăn, khó chịu vùng thượng vị, ợ nóng, đau dạ dày hoặc đau bụng.
- Đầy bụng, tiêu chảy, táo bón, viêm miệng, khô miệng, viêm lưỡi và rối loạn vị giác.
- Phát ban và ngứa.
- Chóng mặt, choáng váng và đau đầu.
- Thiếu máu, giảm bạch cầu hạt hoặc giảm lympho bào.
- Tăng AST, ALT, phosphatase kiềm, LDH hoặc gamma-GTP.
- Tăng BUN hoặc creatinin.
- Mệt mỏi, phù, vú to ở nam và tê lưỡi hoặc môi.
Các phản ứng nghiêm trọng hoặc cần chú ý đặc biệt gồm:
- Loét dạ dày–tá tràng hoặc xuất huyết tiêu hóa.
- Vàng da hoặc tổn thương gan có biểu hiện lâm sàng.
- Giảm bạch cầu hoặc giảm lympho bào đáng kể.
Trong thử nghiệm ngẫu nhiên lớn, 13,2% người thuộc nhóm Ipriflavone xuất hiện giảm lympho bào dưới lâm sàng; khả năng hồi phục có thể chậm sau khi ngừng thuốc. Cần đánh giá y tế ngay khi có sốt, nhiễm trùng kéo dài, chảy máu tiêu hóa, đau bụng dữ dội, vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu.
Thận trọng ở người:
- Đang bị hoặc từng bị loét dạ dày–tá tràng.
- Có tiền sử xuất huyết tiêu hóa.
- Có giảm bạch cầu, giảm lympho bào hoặc nhiễm trùng tái diễn.
- Có bệnh gan, vàng da hoặc men gan tăng.
- Có suy thận hoặc creatinin tăng.
- Đang dùng theophylline, warfarin, thuốc chống đông coumarin hoặc estrogen.
- Cao tuổi và cần điều trị kéo dài.
- Đang mang thai, có khả năng mang thai hoặc đang cho con bú.
Bằng chứng về hiệu quả phòng ngừa gãy xương chưa nhất quán; không nên trì hoãn thuốc điều trị loãng xương đã được bác sĩ chỉ định để tự chuyển sang Ipriflavone.
Dữ liệu đặc hiệu về biểu hiện và xử trí quá liều Ipriflavone ở người.
Khi uống quá liều, cần liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc, mang theo bao bì sản phẩm và cung cấp thông tin về lượng đã uống, thời điểm uống cùng các thuốc dùng kèm. Xử trí chủ yếu dựa trên đánh giá lâm sàng, theo dõi công thức máu, chức năng gan, thận, tiêu hóa và điều trị hỗ trợ.
Bảo quản ở nhiệt độ phòng, trong bao bì kín và tránh ánh sáng. Không sử dụng viên đã đổi màu bất thường, hư hỏng hoặc quá hạn. Điều kiện cụ thể phải tuân theo nhãn của từng sản phẩm.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và trẻ em chưa được xác lập do không có kinh nghiệm sử dụng đầy đủ. Không tự sử dụng cho trẻ em.
Ipriflavone thường được nghiên cứu hoặc sử dụng ở người cao tuổi bị giảm khối lượng xương. Nhãn thuốc yêu cầu sử dụng thận trọng và theo dõi kỹ các triệu chứng tiêu hóa trong điều trị kéo dài vì chức năng sinh lý và khả năng dung nạp thuốc có thể suy giảm.
Độ an toàn của Ipriflavone trong thai kỳ chưa được xác lập. Nhãn thuốc tham chiếu chỉ cho phép cân nhắc khi lợi ích điều trị được bác sĩ đánh giá vượt trội nguy cơ. Do không có chỉ định tự điều trị trong thai kỳ và dữ liệu còn hạn chế, phụ nữ mang thai hoặc nghi ngờ có thai không nên tự sử dụng.
Nghiên cứu trên chuột cho thấy Ipriflavone có thể bài tiết vào sữa. Dữ liệu trên người chưa đầy đủ; người đang cho con bú chỉ được sử dụng sau khi bác sĩ cân nhắc lợi ích của điều trị và nguy cơ đối với trẻ.
Chưa có khuyến cáo chỉnh liều đáng tin cậy cho người suy gan. Ipriflavone có thể liên quan đến tăng men gan hoặc vàng da, vì vậy cần thận trọng, xét nghiệm chức năng gan và ngừng thuốc để đánh giá khi xuất hiện vàng da hoặc bất thường đáng kể.
Chưa có khuyến cáo chỉnh liều đáng tin cậy cho người suy thận. Tăng BUN và creatinin đã được ghi nhận trong thông tin an toàn, do đó cần theo dõi chức năng thận và đánh giá lại việc dùng thuốc khi chỉ số xấu đi.
Ipriflavone có thể gây chóng mặt, choáng váng hoặc đau đầu. Người xuất hiện các triệu chứng này không nên lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy cho đến khi triệu chứng hết và khả năng phản ứng trở lại bình thường.
Tương tác thuốc của Ipriflavone
- Theophylline: Ipriflavone có thể làm tăng nồng độ theophylline trong máu, có thể do ức chế chuyển hóa. Cần theo dõi nồng độ và độc tính như buồn nôn, run, hồi hộp, mất ngủ hoặc loạn nhịp.
- Warfarin và thuốc chống đông coumarin: tác dụng chống đông có thể tăng do thuốc bị đẩy khỏi vị trí liên kết protein huyết tương. Cần theo dõi INR và dấu hiệu chảy máu.
- Estrogen: nghiên cứu trên động vật ghi nhận Ipriflavone có thể làm tăng tác dụng estrogen. Cần theo dõi khí hư, xuất huyết bất thường hoặc thay đổi kinh nguyệt khi phối hợp.
Không tự phối hợp Ipriflavone với thuốc kê đơn hoặc thực phẩm bổ sung khác khi chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ kiểm tra tương tác.
Thắc mắc về hoạt chất Ipriflavone
Một số nhãn thuốc trước đây tại Nhật Bản ghi Ipriflavone dùng để cải thiện giảm khối lượng xương trong loãng xương. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả không thống nhất và tình trạng phê duyệt khác nhau giữa các quốc gia. Không tự dùng Ipriflavone để thay thế thuốc loãng xương do bác sĩ kê.
Không hoàn toàn. Ipriflavone là một dẫn xuất isoflavone được tổng hợp, có cấu trúc 7-isopropoxyisoflavone. Thuốc không đồng nhất với các isoflavone tự nhiên như genistein hoặc daidzein có trong thực phẩm.
Liều lịch sử phổ biến trong nhãn thuốc và nghiên cứu là 200 mg, ngày 3 lần, tổng cộng 600 mg/ngày. Đây không phải liều để người đọc tự áp dụng vì lợi ích còn tranh luận và thuốc có thể gây giảm lympho bào, xuất huyết tiêu hóa hoặc tương tác thuốc.
Có thể. Thông tin sản phẩm ghi nhận giảm bạch cầu hạt, còn thử nghiệm lớn năm 2001 ghi nhận giảm lympho bào dưới lâm sàng ở 13,2% phụ nữ thuộc nhóm Ipriflavone. Người sử dụng kéo dài có thể cần theo dõi công thức máu theo chỉ định của bác sĩ.
Việc phối hợp cần bác sĩ giám sát. Ipriflavone có thể làm tăng nồng độ theophylline và tăng tác dụng của warfarin hoặc các thuốc chống đông coumarin. Có thể cần theo dõi nồng độ theophylline, INR và dấu hiệu chảy máu.

