Iopromide

Iopromide là thuốc cản quang tia X chứa iod, tan trong nước, không ion và có áp lực thẩm thấu thấp. Thuốc được tiêm vào động mạch hoặc tĩnh mạch để làm tăng độ cản tia X của mạch máu, cơ quan và mô, giúp bác sĩ quan sát rõ hơn trong chụp cắt lớp vi tính, chụp động mạch, chụp mạch vành, chụp đường tiết niệu và một số kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác. Iopromide không phải thuốc điều trị bệnh và chỉ được sử dụng bởi nhân viên y tế tại cơ sở có phương tiện theo dõi, cấp cứu phản vệ và hồi sức. Liều, nồng độ và tốc độ tiêm được lựa chọn theo kỹ thuật chụp, tuổi, cân nặng, mạch máu khảo sát, chức năng thận và tình trạng lâm sàng. Các nguy cơ quan trọng gồm phản ứng quá mẫn, tổn thương thận cấp, rối loạn tim mạch, thoát mạch, rối loạn tuyến giáp và phản ứng da nghiêm trọng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Iopromide.
  • Thuốc cản quang tia X chứa iod, không ion, tan trong nước.
  • V08AB05.
  • Hỗ trợ tạo hình ảnh trong chụp CT, chụp động mạch, chụp mạch vành, chụp đường tiết niệu và chụp nhũ ảnh có cản quang.
  • Tiêm động mạch hoặc tiêm tĩnh mạch.
  • Không tiêm vào khoang dưới nhện hoặc trong ống sống.
  • 300 mg iod/mL và 370 mg iod/mL.
  • Chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi.
  • Phản vệ, tổn thương thận cấp, biến cố tim mạch, thoát mạch, rối loạn tuyến giáp, phản ứng da nghiêm trọng.
  • Metformin và các thủ thuật chẩn đoán hoặc điều trị bằng iod phóng xạ.
  • Ultravist 300 và Ultravist 370 có giấy đăng ký hiệu lực đến ngày 03 tháng 01 năm 2027 theo dữ liệu Cục Quản lý Dược năm 2026.

Hoạt chất Iopromide là gì?

Iopromide là hoạt chất cản quang tia X chứa iod, không ion và tan trong nước. Thuốc không điều trị bệnh mà làm tăng độ tương phản của mạch máu, cơ quan và mô trên hình ảnh X-quang hoặc chụp cắt lớp vi tính, qua đó hỗ trợ bác sĩ phát hiện và đánh giá tổn thương.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Iopromide

CAS 73334-07-3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Iopromide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Iopromide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên biệt dược được ghi nhận phổ biến là Ultravist. Tên hóa học theo nhãn thuốc là N,N'-bis(2,3-dihydroxypropyl)-2,4,6-triiodo-5-[(methoxyacetyl)amino]-N-methyl-1,3-benzenedicarboxamide.

Tên Latinh / tên dược điển

Iopromidum

Tên USAN

iopromide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

73334-07-3

UNII

712BAC33MZ

PubChem CID

3736

RxNorm CUI

27781

Dược động học của Iopromide

Sau khi tiêm tĩnh mạch, Iopromide nhanh chóng phân bố vào khoang ngoại bào. Thuốc liên kết protein huyết tương khoảng 1%, hầu như không chuyển hóa và được thải trừ chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, khoảng 97% liều được tìm thấy trong nước tiểu và khoảng 2% trong phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa khi sử dụng theo đường nội mạch. Nồng độ iod trong huyết tương đạt mức cao ngay sau khi tiêm nhanh và giảm nhanh trong khoảng 5–10 phút đầu do thuốc phân bố vào khoang mạch và ngoại mạch.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Khái niệm sinh khả dụng đường uống không áp dụng vì Iopromide được tiêm trực tiếp vào động mạch hoặc tĩnh mạch. Sau tiêm nội mạch, toàn bộ liều được đưa trực tiếp vào hệ tuần hoàn.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 16 lít ở người trưởng thành khỏe mạnh, phù hợp với sự phân bố chủ yếu trong khoang ngoại bào. Tỷ lệ liên kết protein huyết tương khoảng 1%. Thuốc cản quang iod có thể đi qua hàng rào máu–não khi hàng rào này bị tổn thương.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Iopromide không trải qua chuyển hóa, khử iod hoặc biến đổi sinh học đáng kể.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 97% liều được thải trừ dưới dạng không đổi qua nước tiểu ở người trưởng thành khỏe mạnh. Khoảng 2% được tìm thấy trong phân. Thải trừ chủ yếu diễn ra bằng lọc cầu thận.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Sau tiêm tĩnh mạch ở người trưởng thành khỏe mạnh, quá trình giảm nồng độ huyết tương gồm:

  • Pha phân bố ban đầu: thời gian bán thải khoảng 0,24 giờ.
  • Pha thải trừ chính: khoảng 2 giờ.
  • Pha thải trừ cuối: khoảng 6,2 giờ.

Ở người suy thận nặng, thời gian bán thải cuối có thể tăng đến khoảng 11,6 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn phần trung bình khoảng 107 mL/phút và độ thanh thải qua thận khoảng 104 mL/phút ở người khỏe mạnh. Tỷ số giữa độ thanh thải Iopromide và độ thanh thải creatinin khoảng 0,82.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Chức năng thận là yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất đến thải trừ Iopromide. Trong nghiên cứu dược động học, diện tích dưới đường cong nồng độ tăng khoảng hai lần ở người suy thận mức độ vừa và khoảng sáu lần ở người suy thận nặng. Mất nước, tuổi cao, đái tháo đường, suy tim, bệnh mạch máu tiến triển, thuốc độc với thận, thuốc lợi tiểu và sử dụng liều lớn hoặc lặp lại làm tăng nguy cơ tổn thương thận liên quan thuốc cản quang.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Iopromide

Iopromide thuộc nhóm thuốc cản quang iod tan trong nước, hướng thận và áp lực thẩm thấu thấp. Đây là thuốc cản quang không ion, nghĩa là phân tử không phân ly thành các ion mang điện trong dung dịch.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Các nguyên tử iod trong phân tử Iopromide hấp thụ và làm suy giảm photon tia X. Khi thuốc hiện diện trong mạch máu hoặc khuếch tán vào khoang ngoại bào, vùng chứa thuốc cản tia X nhiều hơn mô lân cận, tạo ra sự khác biệt về mật độ trên hình ảnh. Mức tăng cản quang phụ thuộc vào nồng độ iod tại mô hoặc cấu trúc được khảo sát.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sau khi tiêm nhanh vào tĩnh mạch, nồng độ iod huyết tương đạt đỉnh ngay lập tức. Hiệu ứng cản quang mạch máu thường mạnh nhất ngay sau khi tiêm bolus. Trong chụp CT cơ thể, mức tăng cản quang phụ thuộc vào lưu lượng máu, nồng độ thuốc và mức khuếch tán của thuốc từ lòng mạch vào mô kẽ. Iopromide có thể được quan sát tại nhu mô thận trong khoảng 30–60 giây và tại đài–bể thận trong khoảng 1–3 phút ở người có chức năng thận bình thường.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Iopromide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Iopromide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Iopromide

Metformin:

Ở người suy thận, thuốc cản quang iod có thể làm tăng nguy cơ nhiễm acid lactic liên quan metformin nếu chức năng thận xấu đi. Theo nhãn ULTRAVIST, ngừng metformin tại thời điểm hoặc trước khi tiêm trong các trường hợp:

  • eGFR từ 30 đến 60 mL/phút/1,73 m².
  • Có tiền sử suy gan, nghiện rượu hoặc suy tim.
  • Thực hiện thủ thuật tiêm thuốc cản quang vào động mạch.

Đánh giá lại eGFR sau 48 giờ và chỉ dùng lại metformin khi chức năng thận ổn định.

Iod phóng xạ:

Iopromide có thể làm giảm hấp thu iod phóng xạ I-123 hoặc I-131 của tuyến giáp, từ đó làm giảm hiệu quả xét nghiệm hoặc điều trị. Nhãn thuốc khuyến cáo tránh xét nghiệm hoặc điều trị tuyến giáp bằng iod phóng xạ trong tối đa 6 tuần sau khi dùng ULTRAVIST.

Xét nghiệm:

Thuốc làm tăng tạm thời iod gắn protein trong máu. Không thực hiện xét nghiệm iod gắn protein trong ít nhất 16 ngày sau khi tiêm.

Thắc mắc về hoạt chất Iopromide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *