Enzalutamide

Enzalutamide là thuốc chống ung thư đường uống thuộc nhóm ức chế thụ thể androgen. Thuốc ngăn androgen gắn với thụ thể, hạn chế sự di chuyển của thụ thể androgen vào nhân tế bào và làm giảm tương tác của thụ thể với DNA. Qua đó, Enzalutamide ức chế tín hiệu thúc đẩy tế bào ung thư tuyến tiền liệt phát triển.

Nhãn FDA hiện hành chỉ định Enzalutamide cho ung thư tuyến tiền liệt kháng thiến, ung thư tuyến tiền liệt di căn nhạy cảm thiến và ung thư tuyến tiền liệt không di căn nhạy cảm thiến có tái phát sinh hóa với nguy cơ di căn cao. Liều thông thường là 160 mg một lần mỗi ngày, có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn. Thuốc có thời gian bán thải dài, gây nhiều tương tác enzym chuyển hóa và có thể làm tăng nguy cơ co giật, bệnh tim thiếu máu cục bộ, té ngã, gãy xương, tăng huyết áp và hội chứng não sau có hồi phục.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: chất ức chế thụ thể androgen, thuốc chống androgen không steroid.
  • Chỉ định: một số thể ung thư tuyến tiền liệt kháng thiến hoặc nhạy cảm thiến, bao gồm tái phát sinh hóa nguy cơ cao theo điều kiện của từng nhãn.
  • Liều thường dùng: 160 mg uống một lần mỗi ngày.
  • Phối hợp điều trị: người bệnh CRPC hoặc mCSPC chưa cắt tinh hoàn ngoại khoa thường phải tiếp tục thuốc tương tự GnRH/LHRH.
  • Tương tác quan trọng: Enzalutamide là chất cảm ứng mạnh CYP3A4 và cảm ứng mức trung bình CYP2C9, CYP2C19.
  • Cảnh báo nổi bật: co giật, PRES, bệnh tim thiếu máu cục bộ, té ngã, gãy xương, phản ứng da nghiêm trọng và khó nuốt hoặc hóc do kích thước thuốc.
  • Không tự điều chỉnh: việc tạm ngừng, giảm còn 120 mg hoặc 80 mg phải do bác sĩ ung bướu quyết định.

Hoạt chất Enzalutamide là gì?

Enzalutamide là thuốc ức chế tín hiệu thụ thể androgen dùng trong điều trị một số giai đoạn của ung thư tuyến tiền liệt. Thuốc không làm giảm trực tiếp nồng độ testosterone như thuốc tương tự GnRH mà ngăn androgen kích hoạt thụ thể trong tế bào ung thư.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Enzalutamide

CAS 915087-33-1 Công thức C21H16F4N4O2S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Enzalutamide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Enzalutamide

Tên IUPAC

4-[3-[4-cyano-3-(trifluoromethyl)phenyl]-5,5-dimethyl-4-oxo-2-sulfanylideneimidazolidin-1-yl]-2-fluoro-N-methylbenzamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

MDV3100; tên hóa học: 4-{3-[4-cyano-3-(trifluoromethyl)phenyl]-5,5-dimethyl-4-oxo-2-sulfanylideneimidazolidin-1-yl}-2-fluoro-N-methylbenzamide; CAS 915087-33-1; PubChem CID 15951529.

Tên viết tắt

ENZA

Tên Latinh / tên dược điển

Enzalutamidum

Tên USAN

enzalutamide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

915087-33-1

UNII

93T0T9GKNU

PubChem CID

15951529

RxNorm CUI

1307298

Công thức phân tử

C21H16F4N4O2S

Dược động học của Enzalutamide

Enzalutamide được hấp thu tốt qua đường uống, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1 giờ với viên nang và khoảng 2 giờ với viên nén. Thuốc gắn protein huyết tương 97–98%, có thể tích phân bố biểu kiến khoảng 110 L và được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Trạng thái ổn định đạt vào khoảng ngày thứ 28; mức phơi nhiễm tích lũy khoảng 8,3 lần so với liều đơn.

Giai đoạn I: Hấp thu

  • Viên nang 160 mg: Tmax trung vị khoảng 1 giờ, dao động 0,5–3 giờ.
  • Viên nén 160 mg: Tmax trung vị khoảng 2 giờ, dao động 0,5–6 giờ.
  • Bữa ăn nhiều chất béo không gây ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng đến dược động học của Enzalutamide hoặc chất chuyển hóa có hoạt tính.
Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối chưa được xác định bằng một giá trị chuẩn trong nhãn. Nghiên cứu cân bằng khối lượng ước tính ít nhất 84,2% liều Enzalutamide đường uống được hấp thu.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến trung bình sau một liều uống khoảng 110 L. Enzalutamide gắn 97–98% với protein huyết tương, chủ yếu albumin; N-desmethyl enzalutamide gắn khoảng 95%. Dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất và chất chuyển hóa có hoạt tính có thể đi qua hàng rào máu–não, phù hợp với nguy cơ tác dụng thần kinh như co giật.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Enzalutamide được chuyển hóa bởi CYP2C8 và CYP3A4. CYP2C8 đóng vai trò chính trong việc tạo N-desmethyl enzalutamide, một chất chuyển hóa có hoạt tính tương tự thuốc mẹ. Enzalutamide và N-desmethyl enzalutamide tiếp tục được carboxylesterase 1 chuyển thành chất chuyển hóa acid carboxylic không hoạt tính.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau khi sử dụng Enzalutamide đánh dấu phóng xạ, khoảng 84,6% hoạt tính phóng xạ được thu hồi trong 77 ngày:

  • Khoảng 71% qua nước tiểu, chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa không hoạt tính.
  • Khoảng 13,6% qua phân.
  • Khoảng 0,39% liều được bài tiết qua phân dưới dạng Enzalutamide không đổi.
Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải
  • Enzalutamide: thời gian bán thải cuối trung bình khoảng 5,8 ngày, dao động 2,8–10,2 ngày.
  • N-desmethyl enzalutamide: khoảng 7,8–8,6 ngày.
  • Ở người suy gan nặng, thời gian bán thải Enzalutamide có thể kéo dài khoảng hai lần.
CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải biểu kiến trung bình của Enzalutamide khoảng 0,52–0,56 L/giờ; nhãn FDA ghi giá trị trung bình sau liều đơn là 0,56 L/giờ, dao động 0,33–1,02 L/giờ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Thuốc ức chế mạnh CYP2C8 như gemfibrozil làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm Enzalutamide và chất chuyển hóa có hoạt tính.
  • Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A4 như rifampin làm giảm mức phơi nhiễm.
  • Suy gan nặng có thể kéo dài thời gian bán thải.
  • Suy thận nhẹ hoặc trung bình không gây thay đổi có ý nghĩa lâm sàng trong phân tích dược động học quần thể.
  • Suy thận nặng hoặc bệnh thận giai đoạn cuối chưa được nghiên cứu đầy đủ.
  • Thức ăn không ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng đến hấp thu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Enzalutamide

Enzalutamide thuộc nhóm thuốc chống androgen thế hệ mới. Thuốc ức chế nhiều bước của đường truyền tín hiệu thụ thể androgen, thay vì chỉ cạnh tranh tại vị trí gắn androgen. Trong phần lớn trường hợp CRPC hoặc mCSPC, thuốc được dùng trên nền duy trì tình trạng thiến bằng thuốc GnRH/LHRH hoặc đã cắt tinh hoàn hai bên.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Enzalutamide:

  • Cạnh tranh với androgen tại thụ thể androgen.
  • Ức chế thụ thể androgen di chuyển vào nhân tế bào.
  • Giảm tương tác giữa thụ thể androgen và DNA.
  • Làm giảm biểu hiện các gen phụ thuộc androgen.
  • Hạn chế sự tăng sinh và thúc đẩy chết tế bào ung thư tuyến tiền liệt trong các mô hình tiền lâm sàng.

N-desmethyl enzalutamide có hoạt tính ức chế thụ thể androgen tương tự thuốc mẹ trong nghiên cứu in vitro.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Enzalutamide làm giảm tín hiệu phụ thuộc androgen và có thể làm giảm PSA ở người đáp ứng điều trị. Trong nghiên cứu ARCHES, Enzalutamide 160 mg mỗi ngày phối hợp ADT làm PSA giảm dưới 0,2 ng/mL ở 68% người bệnh mCSPC. Ở liều khuyến nghị, thuốc không gây tăng QT trung bình lớn trên 20 mili giây, nhưng nguy cơ loạn nhịp vẫn cần được đánh giá trong bối cảnh ADT, bệnh tim và thuốc phối hợp.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Enzalutamide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Enzalutamide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Enzalutamide

Thuốc ảnh hưởng đến Enzalutamide

  • Gemfibrozil và các thuốc ức chế mạnh CYP2C8 làm tăng mức phơi nhiễm Enzalutamide; nên tránh hoặc giảm liều theo nhãn.
  • Rifampin và các thuốc cảm ứng mạnh CYP3A4 làm giảm mức phơi nhiễm, có thể giảm hiệu quả.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 như itraconazole làm tăng mức phơi nhiễm ở mức thấp hơn thuốc ức chế CYP2C8.

Enzalutamide ảnh hưởng đến thuốc khác

Enzalutamide là:

  • Chất cảm ứng mạnh CYP3A4.
  • Chất cảm ứng mức trung bình CYP2C9.
  • Chất cảm ứng mức trung bình CYP2C19.
  • Có khả năng cảm ứng CYP2B6 và một số enzym hoặc chất vận chuyển khác.

Thuốc có thể làm giảm nồng độ hoặc hiệu quả của:

  • Warfarin và acenocoumarol.
  • Một số thuốc chống đông đường uống.
  • Midazolam và các cơ chất CYP3A4.
  • Omeprazole và các cơ chất CYP2C19.
  • Một số thuốc chống co giật.
  • Một số thuốc chống loạn nhịp.
  • Thuốc ức chế miễn dịch như tacrolimus hoặc ciclosporin.
  • Một số thuốc giảm đau opioid, thuốc an thần và thuốc chống trầm cảm.

Enzalutamide làm giảm AUC của midazolam khoảng 86%, S-warfarin khoảng 56% và omeprazole khoảng 72%; đồng thời có thể làm tăng mức phơi nhiễm digoxin.

Do thời gian bán thải dài, tác dụng cảm ứng enzym có thể tiếp tục nhiều tuần sau khi ngừng thuốc.

Thắc mắc về hoạt chất Enzalutamide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *