Dolutegravir

Dolutegravir, thường viết tắt là DTG, là thuốc kháng retrovirus thuộc nhóm ức chế chuyển chuỗi integrase. Thuốc ngăn ADN của HIV tích hợp vào ADN tế bào người, qua đó hạn chế quá trình nhân lên của virus. Dolutegravir được sử dụng trong các phác đồ phối hợp điều trị HIV và không có tác dụng chữa khỏi hoàn toàn nhiễm HIV. Các hướng dẫn điều trị hiện hành xếp phác đồ chứa dolutegravir vào nhóm lựa chọn ban đầu phù hợp cho nhiều người nhiễm HIV, nhưng việc lựa chọn thuốc nền phải dựa trên tải lượng virus, đồng nhiễm viêm gan B, kết quả kháng thuốc, bệnh đi kèm và các thuốc đang sử dụng. Thuốc có nhiều tương tác đáng lưu ý, đặc biệt với dofetilide, rifampin, metformin, thuốc kháng acid và chế phẩm chứa sắt hoặc calci. Người bệnh không được tự dùng, đổi liều hoặc ngừng dolutegravir khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa HIV.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc kháng retrovirus, nhóm ức chế chuyển chuỗi integrase — INSTI.
  • Công dụng chính: Điều trị HIV-1 trong phác đồ phối hợp với các thuốc kháng retrovirus khác.
  • Liều người lớn thường gặp: 50 mg một lần mỗi ngày khi không có kháng INSTI; một số trường hợp cần 50 mg hai lần mỗi ngày.
  • Tương tác quan trọng: Chống chỉ định với dofetilide; cần tách thời điểm dùng với thuốc kháng acid và chế phẩm chứa cation đa hóa trị.
  • Tác dụng phụ thường gặp: Đau đầu, mất ngủ, mệt mỏi, buồn nôn, tiêu chảy, chóng mặt và tăng cân.
  • Lưu ý: Không tự ngừng thuốc dù tải lượng HIV đã dưới ngưỡng phát hiện; phải duy trì phác đồ theo chỉ định.

Hoạt chất Dolutegravir là gì?

Dolutegravir là thuốc kháng HIV đường uống thuộc nhóm INSTI. Thuốc gắn vào vị trí hoạt động của enzym integrase và ngăn bước chuyển chuỗi cần thiết để ADN của HIV tích hợp vào bộ gen tế bào người.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dolutegravir

CAS 1051375-16-6 Công thức C20H19F2N3O5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dolutegravir

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dolutegravir

Tên IUPAC

(3S,7R)-N-[(2,4-difluorophenyl)methyl]-11-hydroxy-7-methyl-9,12-dioxo-4-oxa-1,8-diazatricyclo[8.4.0.0^{3,8}]tetradeca-10,13-diene-13-carboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

DTG; dolutegravir sodium; dolutegravir natri; GSK1349572; S-349572.

Tên viết tắt

DTG

Tên Latinh / tên dược điển

Dolutegravirum

Tên USAN

dolutegravir

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1051375-16-6

UNII

DKO1W9H7M1

PubChem CID

54726191

RxNorm CUI

1433866

Công thức phân tử

C20H19F2N3O5

Dược động học của Dolutegravir

Dolutegravir được hấp thu nhanh sau uống, đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 1–3 giờ và trạng thái ổn định sau khoảng 5 ngày khi dùng mỗi ngày. Thuốc gắn mạnh với protein huyết tương, được chuyển hóa chủ yếu bởi UGT1A1 và thải trừ phần lớn qua phân. Thời gian bán thải cuối khoảng 14 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường xuất hiện sau 1–3 giờ. Thức ăn làm tăng mức độ hấp thu và làm chậm thời gian đạt nồng độ đỉnh, nhưng viên dolutegravir đơn chất có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn theo nhãn thuốc.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của viên dolutegravir chưa được xác định. Viên phân tán Tivicay PD có sinh khả dụng tương đối khoảng 1,6 lần viên nén Tivicay, vì vậy hai dạng không được thay thế cho nhau theo tỷ lệ miligam tương đương.

Giai đoạn II: Phân bố

Dolutegravir gắn với protein huyết tương từ 98,9% trở lên. Thể tích phân bố biểu kiến sau liều 50 mg một lần mỗi ngày ước tính khoảng 17,4 lít. Thuốc có thể qua nhau thai và hiện diện trong sữa mẹ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dolutegravir được chuyển hóa chủ yếu qua glucuronid hóa bởi UGT1A1, với sự tham gia ở mức độ thấp hơn của CYP3A. Thuốc cũng là cơ chất in vitro của UGT1A3, UGT1A9, P-glycoprotein và BCRP.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều uống có đánh dấu phóng xạ, khoảng 53% liều được thải qua phân dưới dạng không đổi và khoảng 31% qua nước tiểu, chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa. Dưới 1% liều được thải qua thận dưới dạng thuốc không đổi. Do gắn mạnh với protein, dolutegravir khó bị loại bỏ đáng kể bằng thẩm tách.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối khoảng 14 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải biểu kiến qua đường uống khoảng 1,0 lít/giờ theo phân tích dược động học quần thể.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Thức ăn làm tăng mức phơi nhiễm dolutegravir. Thuốc cảm ứng UGT1A1 hoặc CYP3A có thể làm giảm nồng độ dolutegravir. Kiểu gen UGT1A1 chuyển hóa kém có thể làm tăng AUC. Suy thận nặng có thể làm giảm mức phơi nhiễm; thai kỳ làm giảm một phần nồng độ toàn phần nhưng hướng dẫn hiện hành không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ vì mang thai.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dolutegravir

Dolutegravir là thuốc ức chế chuyển chuỗi integrase thế hệ sau, có hoạt tính với HIV-1 và được sử dụng làm thành phần trung tâm trong nhiều phác đồ ART. Thuốc không tác động lên virus HIV đã tích hợp sẵn và không loại bỏ hoàn toàn HIV khỏi cơ thể.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Dolutegravir liên kết với vị trí hoạt động của integrase HIV, tạo phức với ion kim loại tại enzym và ngăn bước chuyển chuỗi của quá trình tích hợp ADN retrovirus. Khi quá trình tích hợp bị cản trở, HIV không thể hoàn tất chu kỳ sao chép bình thường trong tế bào đích.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Khi được phối hợp trong phác đồ ART phù hợp, dolutegravir làm giảm sự nhân lên của HIV, hỗ trợ hạ tải lượng HIV RNA và phục hồi miễn dịch. Thuốc có thể làm tăng nhẹ creatinin huyết thanh do ức chế bài tiết creatinin ở ống thận qua OCT2 và MATE1, nhưng không làm giảm mức lọc cầu thận thực trong nghiên cứu ở người khỏe mạnh. Kháng dolutegravir vẫn có thể xuất hiện khi virus không được ức chế, đặc biệt ở người đã điều trị nhiều thuốc hoặc có tuân thủ không đầy đủ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dolutegravir

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dolutegravir

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dolutegravir

  • Dofetilide: chống chỉ định do nồng độ dofetilide có thể tăng.
  • Thuốc kháng acid, sucralfate và chế phẩm chứa magnesi hoặc nhôm: làm giảm hấp thu dolutegravir; dùng dolutegravir trước 2 giờ hoặc sau 6 giờ.
  • Sắt và calci: có thể dùng cùng dolutegravir nếu uống với thức ăn; khi đói phải tách thời điểm.
  • Rifampin, carbamazepine và một số thuốc cảm ứng chuyển hóa: làm giảm nồng độ dolutegravir; có thể cần tăng số lần dùng ở người chưa kháng INSTI.
  • Oxcarbazepine, phenytoin, phenobarbital và St. John’s wort: nên tránh phối hợp do nguy cơ giảm nồng độ dolutegravir và thiếu dữ liệu hiệu chỉnh liều.
  • Metformin: dolutegravir có thể làm tăng nồng độ metformin; cần đánh giá chức năng thận, hiệu quả và tác dụng phụ để điều chỉnh phù hợp.
  • Dalfampridine: nồng độ có thể tăng và làm tăng nguy cơ co giật.
  • Etravirine dùng không có thuốc ức chế protease tăng cường có thể làm giảm đáng kể nồng độ dolutegravir.

Danh sách trên không đầy đủ; cần kiểm tra toàn bộ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và sản phẩm thảo dược trước khi điều trị.

Thắc mắc về hoạt chất Dolutegravir

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *