Daclatasvir

Daclatasvir là thuốc kháng virus tác động trực tiếp, có tác dụng ức chế protein không cấu trúc NS5A của virus viêm gan C. Thuốc ngăn cản quá trình nhân lên RNA và lắp ráp hạt virus, nhưng không được dùng đơn trị. Theo tài liệu sản phẩm được WHO tiền thẩm định năm 2024, daclatasvir phải dùng phối hợp với sofosbuvir để điều trị viêm gan C mạn ở người lớn và trẻ em có cân nặng phù hợp. Liều thường dùng là 60 mg một lần mỗi ngày; liều có thể giảm xuống 30 mg hoặc tăng lên 90 mg khi phối hợp với một số thuốc ảnh hưởng CYP3A4. Các nguy cơ quan trọng gồm tái hoạt virus viêm gan B, nhịp tim chậm nghiêm trọng khi dùng cùng sofosbuvir và amiodarone, tương tác thuốc làm mất đáp ứng virus và nguy cơ kháng thuốc nếu dùng sai phác đồ. Người bệnh không được tự mua, tự phối hợp hoặc tự ngừng thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Daclatasvir là gì?: Thuốc kháng virus tác động trực tiếp, ức chế protein NS5A của HCV.
  • Cách sử dụng: Phải phối hợp với sofosbuvir; không dùng đơn trị.
  • Liều thông thường: 60 mg một lần mỗi ngày ở người cân nặng từ 26 kg; 30 mg/ngày ở trẻ từ 14 đến dưới 26 kg theo SmPC WHO.
  • Thời gian tham khảo: Thường 12 tuần; có thể kéo dài 24 tuần ở người đã điều trị trước đó, có xơ gan hoặc theo hướng dẫn chuyên môn.
  • Tương tác quan trọng: Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A4 hoặc P-gp bị chống chỉ định; amiodarone có thể gây nhịp chậm nghiêm trọng khi dùng cùng sofosbuvir.
  • Cảnh báo HBV: Phải sàng lọc viêm gan B trước điều trị và theo dõi nguy cơ tái hoạt HBV.
  • Tự sử dụng: Không. Phác đồ phải do bác sĩ có kinh nghiệm điều trị viêm gan C chỉ định và theo dõi.

Hoạt chất Daclatasvir là gì?

Daclatasvir là thuốc kháng virus tác động trực tiếp chống HCV. Hoạt chất gắn vào protein NS5A, một thành phần thiết yếu của phức hợp sao chép virus, qua đó ức chế cả quá trình sao chép RNA và lắp ráp hạt virus. Daclatasvir phải được dùng trong phác đồ phối hợp, không dùng đơn độc.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Daclatasvir

CAS 1009119-64-5 Công thức C40H50N8O6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Daclatasvir

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Daclatasvir

Tên IUPAC

methyl N-[(2S)-1-[(2S)-2-[5-[4-[4-[2-[(2S)-1-[(2S)-2-(methoxycarbonylamino)-3-methylbutanoyl]pyrrolidin-2-yl]-1H-imidazol-5-yl]phenyl]phenyl]-1H-imidazol-2-yl]pyrrolidin-1-yl]-3-methyl-1-oxobutan-2-yl]carbamate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Daclatasvir dihydrochloride, daclatasvir dihydroclorid, daclatasvir dihydrochlorid, BMS-790052.

Tên viết tắt

DCV

Tên Latinh / tên dược điển

Daclatasvirum

Tên USAN

daclatasvir

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1009119-64-5

UNII

LI2427F9CI

PubChem CID

25154714

RxNorm CUI

1606218

Công thức phân tử

C40H50N8O6

Dược động học của Daclatasvir

Daclatasvir được hấp thu nhanh sau khi uống, thường đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1–2 giờ. Sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 67%. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 99%, có thể tích phân bố trung bình khoảng 47 lít và được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4. Daclatasvir được thải chủ yếu qua phân, có thời gian bán thải khoảng 12–15 giờ và đạt trạng thái ổn định sau khoảng 4 ngày dùng một lần mỗi ngày.

Giai đoạn I: Hấp thu

Daclatasvir được hấp thu nhanh, với thời gian đạt nồng độ đỉnh thường khoảng 1–2 giờ. Bữa ăn nhẹ không làm thay đổi đáng kể mức phơi nhiễm; bữa ăn nhiều chất béo, nhiều năng lượng có thể làm giảm AUC khoảng 23% và Cmax khoảng 28%. Thuốc vẫn được phép uống cùng hoặc không cùng thức ăn theo nhãn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của dạng viên uống khoảng 67%.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trung bình khoảng 47 lít. Daclatasvir gắn với protein huyết tương khoảng 99%, không phụ thuộc đáng kể vào liều trong phạm vi 1–100 mg. Hoạt chất được vận chuyển chủ động và thụ động vào tế bào gan.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Daclatasvir là cơ chất của CYP3A, trong đó CYP3A4 là enzym chính tham gia chuyển hóa. Không có chất chuyển hóa có hoạt tính được xác định trong tài liệu sản phẩm WHO. Thuốc cũng là cơ chất của P-glycoprotein.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 88% liều được tìm thấy trong phân, trong đó khoảng 53% ở dạng không đổi. Khoảng 6,6% liều được thải qua nước tiểu, chủ yếu dưới dạng thuốc không đổi. Daclatasvir được thải trừ chủ yếu qua gan và đường mật–phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối khoảng 12–15 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân biểu kiến trung bình khoảng 4,24 lít/giờ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến mức phơi nhiễm daclatasvir gồm:

  • Thuốc cảm ứng CYP3A4 hoặc P-gp làm giảm nồng độ và có thể gây mất đáp ứng virus.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 làm tăng nồng độ daclatasvir.
  • Bữa ăn nhiều chất béo có thể làm giảm mức hấp thu.
  • Suy thận làm tăng AUC của phần daclatasvir tự do, nhưng tài liệu WHO không yêu cầu hiệu chỉnh liều riêng.
  • Suy gan làm giảm nồng độ daclatasvir toàn phần nhưng không gây thay đổi có ý nghĩa lâm sàng đối với phần thuốc tự do.
  • Tuổi, giới tính và chủng tộc không được ghi nhận làm thay đổi dược động học đến mức cần hiệu chỉnh liều thường quy.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Daclatasvir

Daclatasvir thuộc nhóm thuốc kháng virus dùng toàn thân, phân nhóm thuốc kháng virus tác động trực tiếp điều trị HCV, mã ATC J05AP07. Thuốc được xếp vào nhóm ức chế NS5A.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Daclatasvir ức chế protein không cấu trúc 5A của HCV. NS5A tham gia nhiều bước trong vòng đời virus, bao gồm hình thành phức hợp sao chép, nhân lên RNA và lắp ráp hạt virus. Việc ức chế NS5A làm giảm nhanh khả năng nhân lên và tạo virion của HCV.

Kháng thuốc có thể xuất hiện do các biến thể thay thế acid amin trong vùng NS5A. Biến thể Y93H ở HCV kiểu gen 3 có liên quan đến tỷ lệ đáp ứng virus bền vững thấp hơn, đặc biệt ở người xơ gan.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Daclatasvir có hoạt tính kháng virus mạnh trên nhiều kiểu gen HCV. Hiệu quả lâm sàng được đánh giá bằng đáp ứng virus bền vững sau điều trị, nhưng phụ thuộc vào kiểu gen, tình trạng xơ gan, tiền sử điều trị, biến thể kháng NS5A, thời gian điều trị và các thuốc phối hợp. Thuốc không có vai trò điều trị nếu dùng đơn độc.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Daclatasvir

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Daclatasvir

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Daclatasvir

Daclatasvir là cơ chất của CYP3A4 và P-gp, đồng thời ức chế P-gp, OATP1B1 và BCRP. Các tương tác quan trọng gồm:

  • Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A4/P-gp như rifampicin, carbamazepine, phenytoin, phenobarbital và St. John’s wort: chống chỉ định.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 như ketoconazole, clarithromycin hoặc một số thuốc điều trị HIV tăng cường bằng ritonavir/cobicistat: thường phải giảm daclatasvir xuống 30 mg/ngày.
  • Thuốc cảm ứng CYP3A4 mức độ trung bình: có thể phải tăng lên 90 mg/ngày.
  • Amiodarone phối hợp daclatasvir và sofosbuvir: có nguy cơ chậm nhịp nghiêm trọng; chỉ cân nhắc khi không còn lựa chọn khác và phải theo dõi tim.
  • Digoxin: daclatasvir có thể làm tăng nồng độ; nên dùng liều thấp nhất phù hợp và theo dõi.
  • Rosuvastatin và một số statin khác: có thể tăng mức phơi nhiễm; theo dõi bệnh cơ và điều chỉnh khi cần.
  • Dabigatran hoặc các cơ chất P-gp có khoảng điều trị hẹp: cần thận trọng.
  • Thuốc kháng retrovirus: có thể phải hiệu chỉnh liều daclatasvir tùy thành phần.
  • Thuốc kháng vitamin K: theo dõi INR chặt do chức năng gan có thể thay đổi trong quá trình điều trị HCV.

Danh sách tương tác không đầy đủ; phải kiểm tra toàn bộ thuốc và thảo dược trước khi kê đơn.

Thắc mắc về hoạt chất Daclatasvir

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *