Doxepin hydrochlorid

Doxepin hydrochlorid là muối hydrochloride của doxepin, một thuốc chống trầm cảm ba vòng có tác dụng thay đổi theo liều và dạng bào chế. Viên nang hoặc dung dịch uống liều chống trầm cảm được chỉ định điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người lớn. Viên nén liều thấp 3 mg hoặc 6 mg được chỉ định cho mất ngủ đặc trưng bởi khó duy trì giấc ngủ. Kem doxepin hydrochloride 5% được dùng ngắn hạn, tối đa 8 ngày, để kiểm soát ngứa mức độ vừa ở người lớn mắc viêm da cơ địa hoặc lichen simplex chronicus. Các dạng này không thể tự thay thế cho nhau. Doxepin có thể gây buồn ngủ, tác dụng kháng cholinergic, hội chứng serotonin, rối loạn nhịp khi quá liều và tăng nguy cơ ý nghĩ hoặc hành vi tự sát ở người trẻ dùng thuốc chống trầm cảm. Thuốc chỉ được sử dụng theo đơn và cần theo dõi y tế.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Doxepin hydrochlorid là gì?: Thuốc chống trầm cảm ba vòng; tác dụng và chỉ định phụ thuộc liều, dạng bào chế và đường dùng.
  • Viên nang hoặc dung dịch uống: Điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người lớn.
  • Viên nén 3 mg hoặc 6 mg: Điều trị mất ngủ đặc trưng bởi khó duy trì giấc ngủ.
  • Kem bôi 5%: Giảm ngứa ngắn hạn, tối đa 8 ngày, trong viêm da cơ địa hoặc lichen simplex chronicus ở người lớn.
  • Cảnh báo nổi bật: Ý nghĩ tự sát, an thần, hội chứng serotonin, hưng cảm, co giật, bí tiểu, glôcôm góc đóng và độc tính tim khi quá liều.
  • Cho con bú: Không được khuyến nghị do nguy cơ an thần và ức chế hô hấp ở trẻ bú mẹ.
  • Tự thay đổi dạng thuốc: Không. Viên chống trầm cảm, viên trị mất ngủ và kem bôi có liều cùng chỉ định hoàn toàn khác nhau.

Hoạt chất Doxepin hydrochlorid là gì?

Doxepin hydrochlorid là thuốc chống trầm cảm ba vòng có tác dụng an thần, kháng histamin và kháng cholinergic. Ở liều chống trầm cảm, thuốc được dùng điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu. Ở liều rất thấp, tác dụng đối kháng thụ thể histamin H1 được sử dụng để hỗ trợ duy trì giấc ngủ. Dạng kem được dùng giảm ngứa tại chỗ nhưng vẫn có thể hấp thu toàn thân.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Doxepin hydrochlorid

INN Doxepin hydrochloride

CAS 1229-29-4 Công thức C19H21NO·HCl

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Doxepin hydrochlorid

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Doxepin hydrochloride

Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM)

Doxepin hydrochloride

Tên khác / tên đồng nghĩa

Doxepin HCl; doxepin hydroclorid; doxepin hydrochloride; hỗn hợp đồng phân hình học E-doxepin và Z-doxepin.

Tên viết tắt

DOX

Tên Latinh / tên dược điển

Doxepini hydrochloridum

Tên USAN

doxepin hydrochloride

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1229-29-4

UNII

3U9A0FE9N5

PubChem CID

6419921

RxNorm CUI

203179

Công thức phân tử

C19H21NO·HCl

Dược động học của Doxepin hydrochlorid

Dược động học thay đổi theo liều và đường dùng. Sau liều uống 75 mg, doxepin đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 2–4 giờ. Thể tích phân bố biểu kiến trung bình khoảng 20 L/kg, tỷ lệ gắn protein khoảng 76% và độ thanh thải huyết tương trung bình khoảng 0,84 L/giờ/kg. Thuốc chuyển hóa bước đầu mạnh ở gan, tạo chất chuyển hóa còn hoạt tính nordoxepin. Thời gian bán thải trung bình của doxepin khoảng 17 giờ và của nordoxepin khoảng 51 giờ.

Sau viên trị mất ngủ 6 mg lúc đói, thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị khoảng 3,5 giờ. Bữa ăn nhiều chất béo làm AUC tăng khoảng 41%, Cmax tăng khoảng 15% và trì hoãn Tmax khoảng 3 giờ.

Doxepin từ kem bôi có thể hấp thu toàn thân; trong một nghiên cứu nhỏ, nồng độ huyết tương dao động từ không phát hiện được đến 47 ng/mL.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau liều uống 75 mg, nồng độ đỉnh của doxepin thường đạt trong 2–4 giờ. Với viên liều thấp 6 mg dùng lúc đói, Tmax trung vị khoảng 3,5 giờ. Thức ăn nhiều chất béo làm tăng mức phơi nhiễm và làm chậm thời gian đạt đỉnh của viên trị mất ngủ.

Doxepin cũng có thể hấp thu qua da sau khi bôi kem 5%, đặc biệt khi bôi trên diện tích rộng, dùng kéo dài hoặc che kín vùng bôi.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của doxepin đường uống trong các nhãn được rà soát.

Thuốc chịu chuyển hóa bước đầu mạnh tại gan; khoảng 55–87% doxepin đường uống được chuyển hóa bước đầu. Kem bôi có khả năng hấp thu qua da và tạo nồng độ toàn thân, nhưng mức hấp thu biến thiên lớn.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau liều chống trầm cảm đường uống, thể tích phân bố biểu kiến trung bình khoảng 20 L/kg và tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 76%. Với liều 6 mg điều trị mất ngủ, thể tích phân bố biểu kiến được báo cáo khoảng 11.930 lít và tỷ lệ gắn protein khoảng 80%.

Doxepin phân bố rộng vào các mô, bao gồm não, tim, phổi và gan.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Doxepin được chuyển hóa mạnh tại gan thông qua khử methyl, N-oxy hóa, hydroxyl hóa và liên hợp glucuronide. Chất chuyển hóa chính còn hoạt tính là N-desmethyldoxepin, còn gọi là nordoxepin.

CYP2C19 và CYP2D6 là các enzym chuyển hóa chính; CYP1A2 và CYP2C9 có vai trò nhỏ hơn. Người chuyển hóa kém qua CYP2D6 hoặc CYP2C19 có thể có nồng độ doxepin cao hơn.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Doxepin được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa tự do hoặc liên hợp glucuronide. Với viên trị mất ngủ, dưới 3% liều được bài tiết qua nước tiểu dưới dạng doxepin hoặc nordoxepin không đổi.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Sau liều uống chống trầm cảm:

  • Doxepin: khoảng 8–24 giờ, trung bình 17 giờ.
  • Nordoxepin: khoảng 33–80 giờ, trung bình 51 giờ.

Sau viên liều thấp điều trị mất ngủ:

  • Doxepin: khoảng 15,3 giờ.
  • Nordoxepin: khoảng 31 giờ.

Sự khác biệt phản ánh liều, quần thể nghiên cứu và phương pháp đánh giá.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương biểu kiến trung bình của doxepin sau liều uống chống trầm cảm được báo cáo khoảng 0,84 L/giờ/kg ở người khỏe mạnh.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm doxepin gồm:

  • Suy gan.
  • Kiểu gen chuyển hóa kém CYP2D6 hoặc CYP2C19.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP2D6.
  • Cimetidine.
  • Carbamazepine và các thuốc cảm ứng chuyển hóa.
  • Dùng viên trị mất ngủ gần bữa ăn, đặc biệt bữa ăn nhiều chất béo.
  • Tuổi cao.
  • Với kem bôi: diện tích bôi lớn, dùng quá 8 ngày hoặc che kín vùng bôi.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Doxepin hydrochlorid

Doxepin dùng toàn thân thuộc nhóm thuốc chống trầm cảm, phân nhóm thuốc ức chế tái thu hồi monoamin không chọn lọc, mã ATC N06AA12. Dạng dùng tại chỗ thuộc nhóm thuốc chống ngứa, mã ATC D04AX01.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu của doxepin chưa được xác định đầy đủ. Tác dụng chống trầm cảm của nhóm thuốc ba vòng được cho là liên quan đến điều hòa dẫn truyền noradrenalin và serotonin tại hệ thần kinh trung ương.

Trong điều trị mất ngủ, tác dụng duy trì giấc ngủ có thể được trung gian chủ yếu bởi đối kháng thụ thể histamin H1; doxepin có ái lực cao với thụ thể này.

Đối với kem bôi, cơ chế giảm ngứa chính xác chưa rõ. Thuốc có hoạt tính chẹn thụ thể histamin H1 và H2; tác dụng an thần toàn thân cũng có thể làm giảm nhận thức về cảm giác ngứa.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ở liều chống trầm cảm, doxepin có tác dụng an thần, kháng cholinergic và ảnh hưởng đến dẫn truyền monoamin. Ở liều 3–6 mg dùng cho mất ngủ, tác dụng đối kháng H1 chiếm ưu thế và hỗ trợ giảm thời gian thức sau khi đã ngủ.

Một nghiên cứu điện sinh lý tim trên người khỏe mạnh không ghi nhận ảnh hưởng đáng kể đến khoảng QT sau nhiều liều doxepin đến 50 mg/ngày. Kết quả này không loại trừ độc tính dẫn truyền và rối loạn nhịp khi dùng liều chống trầm cảm cao hoặc quá liều.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Doxepin hydrochlorid

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Doxepin hydrochlorid

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Doxepin hydrochlorid

Các tương tác quan trọng gồm:

  • MAOI: chống chỉ định phối hợp và phải có khoảng cách ít nhất 14 ngày do nguy cơ hội chứng serotonin nghiêm trọng.
  • Thuốc serotonergic như SSRI, SNRI, thuốc chống trầm cảm ba vòng khác, triptan, một số opioid, lithium, buspirone, tryptophan hoặc St. John’s wort: tăng nguy cơ hội chứng serotonin.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP2D6: có thể làm tăng nồng độ doxepin; có thể cần giảm liều và theo dõi nồng độ.
  • Cimetidine: có thể làm tăng khoảng hai lần Cmax và AUC. Khi phối hợp với viên trị mất ngủ, nhãn SILENOR giới hạn liều tối đa ở 3 mg/ngày.
  • Carbamazepine: làm giảm mức phơi nhiễm doxepin và có thể làm giảm hiệu quả điều trị.
  • Rượu, thuốc an thần, opioid, thuốc ngủ và thuốc kháng histamin gây buồn ngủ: làm tăng tác dụng ức chế thần kinh trung ương.
  • Tolazamide: đã có báo cáo hạ đường huyết nặng khi phối hợp.
  • Kem bôi vẫn có khả năng tương tác toàn thân do doxepin có thể hấp thu qua da.

Thắc mắc về hoạt chất Doxepin hydrochlorid

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *