Sofosbuvir là thuốc kháng virus tác động trực tiếp dùng để điều trị nhiễm virus viêm gan C. Sau khi vào tế bào gan, thuốc được chuyển thành chất tương tự nucleotide có hoạt tính, ức chế RNA polymerase NS5B của HCV và làm gián đoạn quá trình tổng hợp RNA của virus.
Sofosbuvir không được sử dụng đơn độc. Hoạt chất phải được phối hợp với thuốc kháng HCV khác, chẳng hạn velpatasvir, ledipasvir, voxilaprevir hoặc các thuốc được quy định trong phác đồ cụ thể. Nhãn Sovaldi truyền thống có chỉ định phối hợp ribavirin, có hoặc không kèm peginterferon alfa; tuy nhiên hướng dẫn hiện hành thường ưu tiên các viên phối hợp kháng virus toàn genotype như sofosbuvir/velpatasvir. Người bệnh cần được đánh giá genotype, mức độ xơ gan, chức năng thận, nhiễm HBV và tương tác thuốc trước khi điều trị. Sofosbuvir là thuốc kê đơn và không được tự mua, tự phối hợp hoặc tự thay đổi thời gian dùng.
Nội dung chính
- Sofosbuvir là gì? Thuốc kháng virus tác động trực tiếp, ức chế polymerase NS5B của HCV.
- Có dùng đơn độc không? Không. Sofosbuvir luôn phải được sử dụng trong một phác đồ phối hợp.
- Liều người lớn của Sovaldi: 400 mg một lần mỗi ngày; thuốc phối hợp và thời gian điều trị phụ thuộc genotype, tiền sử điều trị và tình trạng gan.
- Trẻ em: Nhãn Sovaldi cho phép sử dụng từ 3 tuổi trong điều trị HCV genotype 2 hoặc 3, với liều dựa trên cân nặng và phối hợp ribavirin.
- Cảnh báo quan trọng: Tái hoạt HBV và nhịp tim chậm nghiêm trọng khi dùng cùng amiodarone.
- Tương tác nổi bật: Các chất cảm ứng P-gp như rifampicin, carbamazepine, phenytoin và St. John’s wort có thể làm giảm hiệu quả thuốc.
- Thực hành hiện hành: Nhiều người bệnh được điều trị bằng viên phối hợp chứa Sofosbuvir thay vì Sovaldi kết hợp ribavirin hoặc interferon theo nhãn cũ.
Hoạt chất Sofosbuvir là gì?
Sofosbuvir là một tiền thuốc tương tự nucleotide được dùng trong các phác đồ kháng virus tác động trực tiếp điều trị viêm gan C. Sau khi được hoạt hóa trong tế bào gan, thuốc ngăn HCV sao chép vật liệu di truyền bằng cách ức chế polymerase NS5B.
Sofosbuvir không có tác dụng điều trị viêm gan B và không được sử dụng đơn độc để điều trị HCV.
Sofosbuvir
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Sofosbuvir |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Sofosbuvir |
| Tên IUPAC | propan-2-yl (2S)-2-[[[(2R,3R,4R,5R)-5-(2,4-dioxopyrimidin-1-yl)-4-fluoro-3-hydroxy-4-methyloxolan-2-yl]methoxy-phenoxyphosphoryl]amino]propanoate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | PSI-7977; GS-7977. |
| Tên viết tắt | SOF |
| Tên Latinh / tên dược điển | Sofosbuvirum |
| Tên USAN | sofosbuvir |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 1190307-88-0 |
|---|---|
| UNII | WJ6CA3ZU8B |
| PubChem CID | 45375808 |
| RxNorm CUI | 1298940 |
Dược động học của Sofosbuvir
Sofosbuvir được hấp thu nhanh, đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 0,5–2 giờ. Thuốc được chuyển hóa mạnh trong gan thành chất triphosphate có hoạt tính nội bào GS-461203 và chất chuyển hóa lưu hành không hoạt tính GS-331007. Phần lớn liều được đào thải qua nước tiểu dưới dạng GS-331007.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi uống, Sofosbuvir đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 0,5–2 giờ; GS-331007 đạt đỉnh sau khoảng 2–4 giờ. Theo nhãn Hoa Kỳ, bữa ăn nhiều chất béo không làm thay đổi đáng kể mức phơi nhiễm nên Sovaldi có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
Thông tin EMA hướng dẫn viên Sovaldi được uống cùng thức ăn. Người bệnh cần tuân theo nhãn sản phẩm được cấp phép tại nơi điều trị.
Giai đoạn II: Phân bố
Sofosbuvir gắn với protein huyết tương khoảng 61–65% và mức gắn không phụ thuộc đáng kể vào nồng độ trong phạm vi được nghiên cứu. GS-331007 gắn protein huyết tương ở mức tối thiểu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Sofosbuvir được hoạt hóa trong tế bào gan qua các bước thủy phân và phosphoryl hóa liên tiếp để tạo chất tương tự nucleoside triphosphate GS-461203 có hoạt tính kháng virus.
Quá trình khử phosphoryl tạo thành GS-331007, chất chuyển hóa không có hoạt tính chống HCV trong thử nghiệm in vitro và chiếm hơn 90% vật chất liên quan đến thuốc trong tuần hoàn. Con đường hoạt hóa không phụ thuộc chủ yếu vào hệ enzyme CYP450.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau một liều Sofosbuvir đánh dấu phóng xạ, hơn 92% liều được thu hồi:
- Khoảng 80% trong nước tiểu.
- Khoảng 14% trong phân.
- Khoảng 2,5% trong khí thở ra.
Khoảng 78% liều được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng GS-331007 và khoảng 3,5% dưới dạng Sofosbuvir không đổi. Thận là đường đào thải chính của GS-331007.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối trung vị:
|
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Tuổi trong khoảng 19–75, giới tính và chủng tộc không tạo ra khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng.
- Xơ gan không ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng đến mức phơi nhiễm trong phân tích quần thể.
- Suy gan Child-Pugh B hoặc C làm tăng AUC Sofosbuvir nhưng không dẫn đến khuyến nghị hiệu chỉnh liều riêng.
- Suy thận làm tăng phơi nhiễm Sofosbuvir và đặc biệt là GS-331007; mức tăng rõ nhất ở suy thận nặng và bệnh thận giai đoạn cuối.
- Dược động học ở trẻ từ 3 tuổi dùng liều theo cân nặng tương đương mức phơi nhiễm quan sát ở người lớn.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Sofosbuvir
Sofosbuvir thuộc nhóm chất ức chế polymerase NS5B dạng tương tự nucleotide. Khác với chất ức chế NS5A hoặc protease NS3/4A, Sofosbuvir tác động trực tiếp vào enzyme tổng hợp RNA của HCV.
Hoạt chất có hàng rào kháng thuốc tương đối cao và được sử dụng làm thành phần nền của nhiều phác đồ phối hợp kháng virus toàn genotype.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Sofosbuvir được chuyển hóa nội bào thành GS-461203, một chất tương tự uridine triphosphate. Chất này được polymerase NS5B của HCV đưa vào chuỗi RNA đang hình thành, sau đó gây kết thúc chuỗi và ngăn virus tiếp tục sao chép.
Đột biến S282T tại NS5B có thể làm giảm độ nhạy của HCV với Sofosbuvir, nhưng khả năng đáp ứng điều trị phải được đánh giá dựa trên toàn bộ phác đồ và đặc điểm người bệnh, không chỉ một biến thể riêng lẻ.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Sofosbuvir có hoạt tính kháng HCV trên các genotype 1–6 trong các hệ thống thử nghiệm phù hợp. Hoạt tính của thuốc phụ thuộc vào quá trình chuyển đổi thành dạng triphosphate có hoạt tính trong tế bào.
Trong nghiên cứu điện sinh lý tim, Sofosbuvir ở liều 400 mg và liều 1.200 mg không làm kéo dài khoảng QTc ở mức có ý nghĩa lâm sàng.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Sofosbuvir
Theo nhãn Sovaldi tại Hoa Kỳ:
- Người lớn nhiễm HCV genotype 1 hoặc 4, không xơ gan hoặc xơ gan còn bù: dùng cùng peginterferon alfa và ribavirin.
- Người lớn nhiễm genotype 2 hoặc 3, không xơ gan hoặc xơ gan còn bù: dùng cùng ribavirin.
- Trẻ từ 3 tuổi nhiễm genotype 2 hoặc 3, không xơ gan hoặc xơ gan còn bù: dùng cùng ribavirin.
Theo thông tin EMA: Sovaldi được dùng cùng thuốc khác để điều trị viêm gan C mạn tính ở người lớn và trẻ từ 3 tuổi; lựa chọn phối hợp phụ thuộc genotype và đối tượng.
Theo thực hành hiện hành: Các hướng dẫn ưu tiên phác đồ DAA toàn genotype như Sofosbuvir/velpatasvir cho nhiều người bệnh, thay vì sử dụng Sovaldi với ribavirin hoặc interferon theo các phác đồ cũ.
Các phác đồ chứa Sofosbuvir tiếp tục được nghiên cứu hoặc đánh giá ở những nhóm còn hạn chế dữ liệu, như phụ nữ mang thai, người ghép tạng, một số trường hợp điều trị lại nhiều lần và các chiến lược rút ngắn thời gian điều trị.
Sovaldi đơn thành phần chưa được xác lập đầy đủ về an toàn và hiệu quả ở người sau ghép gan theo nhãn Hoa Kỳ. Mọi ứng dụng ngoài phạm vi nhãn hoặc ngoài hướng dẫn được phê duyệt phải được xem là sử dụng ngoài chỉ định hoặc ứng dụng đang nghiên cứu, không phải chỉ định mặc định.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây là thông tin tham khảo từ nhãn Sovaldi, không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng.
Người lớn
Sofosbuvir 400 mg, uống một lần mỗi ngày, trong phác đồ phối hợp:
- Genotype 1 hoặc 4, chưa điều trị, không xơ gan hoặc xơ gan còn bù: Sofosbuvir, peginterferon alfa và ribavirin trong 12 tuần.
- Genotype 2, chưa điều trị hoặc từng điều trị bằng interferon: Sofosbuvir và ribavirin trong 12 tuần.
- Genotype 3, chưa điều trị hoặc từng điều trị bằng interferon: Sofosbuvir và ribavirin trong 24 tuần.
- Genotype 1 không phù hợp với interferon: Sofosbuvir và ribavirin trong 24 tuần có thể được cân nhắc theo nhãn cũ.
- Người có ung thư biểu mô tế bào gan chờ ghép gan: Sofosbuvir và ribavirin đến 48 tuần hoặc đến thời điểm ghép gan.
Trẻ từ 3 tuổi mắc genotype 2 hoặc 3
- Cân nặng từ 35 kg: 400 mg một lần mỗi ngày.
- Cân nặng từ 17 đến dưới 35 kg: 200 mg một lần mỗi ngày.
- Cân nặng dưới 17 kg: 150 mg một lần mỗi ngày.
Dùng phối hợp ribavirin; genotype 2 thường 12 tuần và genotype 3 thường 24 tuần theo nhãn Sovaldi.
Các phác đồ này không đại diện cho mọi hướng dẫn điều trị hiện hành. Phác đồ phối hợp cố định chứa Sofosbuvir có liều, chỉ định và thời gian riêng.
- Uống Sofosbuvir đúng giờ mỗi ngày và dùng cùng đầy đủ các thuốc còn lại trong phác đồ.
- Không sử dụng Sofosbuvir đơn độc.
- Không giảm liều Sofosbuvir; nếu một thuốc phối hợp bị ngừng vĩnh viễn, Sovaldi cũng cần được ngừng theo nhãn.
- Nhãn Hoa Kỳ cho phép uống cùng hoặc không cùng thức ăn; thông tin EMA hướng dẫn viên Sovaldi uống cùng thức ăn.
- Nuốt nguyên viên, không nhai hoặc nghiền do vị đắng.
- Pellet không được nhai. Có thể rắc lên thức ăn mềm không có tính acid ở nhiệt độ phòng và dùng toàn bộ trong vòng 30 phút.
- Theo EMA, nếu quên liều chưa quá 18 giờ, uống ngay khi nhớ; nếu đã quá 18 giờ, bỏ qua và dùng liều tiếp theo đúng lịch.
- Nếu nôn trong vòng 2 giờ sau uống, EMA hướng dẫn dùng thêm một liều; nếu nôn sau hơn 2 giờ, không cần uống lại.
Trước điều trị:
- Xét nghiệm HBsAg và anti-HBc để phát hiện nhiễm HBV hiện tại hoặc trước đây.
- Định lượng HCV RNA.
- Đánh giá mức độ xơ hóa hoặc xơ gan.
- Kiểm tra công thức máu, chức năng gan và eGFR.
- Đánh giá HIV khi phù hợp.
- Xét nghiệm thai và tư vấn nguy cơ thai kỳ nếu phác đồ có ribavirin.
- Rà soát toàn bộ thuốc, thảo dược và thực phẩm bổ sung.
Trong và sau điều trị:
- Theo dõi dấu hiệu tái hoạt HBV.
- Theo dõi nhịp tim nếu không thể tránh phối hợp amiodarone.
- Theo dõi INR ở người dùng warfarin.
- Theo dõi đường huyết ở người đang dùng thuốc điều trị đái tháo đường.
- Kiểm tra HCV RNA từ 12 tuần trở lên sau khi kết thúc điều trị để xác nhận đáp ứng virus bền vững.
Cảnh báo và lưu ý về Sofosbuvir
Các chống chỉ định có khác biệt giữa nhãn quản lý:
Theo nhãn Hoa Kỳ
Sovaldi không liệt kê chống chỉ định riêng đối với Sofosbuvir. Khi sử dụng cùng ribavirin hoặc peginterferon alfa/ribavirin, toàn bộ chống chỉ định của các thuốc phối hợp được áp dụng.
Theo EMA
- Quá mẫn với Sofosbuvir hoặc bất kỳ tá dược nào.
- Dùng đồng thời chất cảm ứng mạnh P-gp tại ruột: carbamazepine, phenobarbital, phenytoin, rifampicin hoặc St. John’s wort.
Phác đồ có ribavirin chống chỉ định ở phụ nữ mang thai và nam giới có bạn tình đang mang thai.
Sofosbuvir luôn được dùng trong phác đồ phối hợp, vì vậy khó tách riêng tác dụng không mong muốn của từng thành phần. EMA ghi nhận không xác định được phản ứng bất lợi đặc hiệu cho Sofosbuvir trong các nghiên cứu kết hợp ribavirin, có hoặc không kèm peginterferon alfa.
Các phản ứng thường gặp của phác đồ gồm:
- Mệt mỏi.
- Đau đầu.
- Buồn nôn.
- Mất ngủ.
- Thiếu máu.
- Ngứa hoặc phát ban.
- Giảm cảm giác thèm ăn.
- Tiêu chảy.
- Đau cơ hoặc khó chịu.
Thiếu máu, giảm bạch cầu trung tính và nhiều phản ứng toàn thân thường liên quan đáng kể đến ribavirin hoặc peginterferon, không nên quy hoàn toàn cho Sofosbuvir.
Các nguy cơ nghiêm trọng cần lưu ý gồm:
- Tái hoạt HBV trong hoặc sau khi điều trị HCV, có thể dẫn đến viêm gan tối cấp, suy gan hoặc tử vong.
- Nhịp tim chậm có triệu chứng hoặc block tim khi phối hợp với amiodarone; đã có trường hợp cần đặt máy tạo nhịp và trường hợp ngừng tim tử vong.
- Phát ban có phồng rộp, sưng kiểu phù mạch hoặc phù mạch được báo cáo sau lưu hành.
- Giảm toàn thể tế bào máu và trầm cảm nặng, bao gồm ý nghĩ tự sát, đã được ghi nhận hiếm gặp trong các phác đồ phối hợp cũ, đặc biệt khi có peginterferon.
Cần cấp cứu khi xuất hiện ngất, nhịp tim chậm, khó thở, đau ngực, sưng mặt hoặc lưỡi, phát ban phồng rộp, vàng da, lú lẫn hoặc xuất huyết bất thường.
- Sofosbuvir không được dùng đơn trị.
- Sàng lọc HBV trước khi điều trị và theo dõi nguy cơ tái hoạt trong và sau phác đồ.
- Tránh dùng cùng amiodarone; nguy cơ cao hơn ở người dùng thuốc chẹn beta, có bệnh tim hoặc bệnh gan tiến triển.
- Tránh các thuốc cảm ứng mạnh P-gp vì có thể làm mất hiệu quả điều trị.
- Áp dụng toàn bộ cảnh báo của ribavirin, peginterferon hoặc thuốc kháng HCV dùng kèm.
- Người đái tháo đường có thể xuất hiện hạ đường huyết khi chức năng gan và kiểm soát virus cải thiện.
- Không tự ngừng phác đồ khi triệu chứng cải thiện.
- Không sử dụng nhiều sản phẩm cùng chứa Sofosbuvir để tránh dùng trùng hoạt chất.
- Cần thận trọng khi giải thích tác dụng phụ vì dữ liệu an toàn thường phản ánh toàn bộ phác đồ phối hợp, không phải Sofosbuvir riêng lẻ.
Liều Sofosbuvir cao nhất được ghi nhận trong nghiên cứu là một liều đơn 1.200 mg ở người khỏe mạnh. Không ghi nhận phản ứng bất thường khác biệt rõ so với nhóm dùng giả dược hoặc liều 400 mg; ảnh hưởng của liều cao hơn chưa được xác định.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí gồm:
- Theo dõi dấu hiệu sinh tồn.
- Theo dõi tình trạng lâm sàng và xét nghiệm phù hợp.
- Điều trị hỗ trợ.
- Kiểm tra các thuốc phối hợp đã dùng quá liều.
Một phiên thẩm phân máu kéo dài 4 giờ loại bỏ khoảng 18% liều đã dùng. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ ngay cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc.
Theo nhãn Hoa Kỳ:
- Bảo quản dưới 30°C.
- Giữ trong bao bì gốc.
- Không sử dụng nếu niêm phong chai, hộp hoặc gói pellet bị rách, vỡ hoặc hư hỏng.
Để thuốc ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ em. Không sử dụng thuốc quá hạn hoặc có dấu hiệu biến đổi bất thường.
Đối tượng đặc biệt
Theo nhãn Sovaldi, Sofosbuvir được phê duyệt cho trẻ từ 3 tuổi mắc HCV genotype 2 hoặc 3, không xơ gan hoặc xơ gan còn bù, dùng cùng ribavirin.
Liều dựa trên cân nặng:
- Từ 35 kg: 400 mg/ngày.
- Từ 17 đến dưới 35 kg: 200 mg/ngày.
- Dưới 17 kg: 150 mg/ngày.
Độ an toàn và hiệu quả chưa được xác lập ở trẻ dưới 3 tuổi hoặc trẻ mắc genotype 1 hay 4 theo nhãn Hoa Kỳ của Sovaldi. WHO khuyến nghị điều trị DAA cho trẻ mắc HCV mạn tính từ 3 tuổi trở lên, nhưng phác đồ cụ thể cần theo hướng dẫn nhi khoa hiện hành.
Không cần hiệu chỉnh liều Sofosbuvir chỉ dựa trên tuổi. Trong các nghiên cứu Sovaldi, đáp ứng của người từ 65 tuổi trở lên tương tự người trẻ hơn.
Tuy nhiên, người cao tuổi thường có nhiều bệnh đồng mắc, giảm chức năng thận và sử dụng nhiều thuốc, nên cần rà soát tương tác và lựa chọn phác đồ thận trọng.
Chưa có đủ dữ liệu ở người để xác định nguy cơ Sofosbuvir đối với thai kỳ. Nghiên cứu động vật không ghi nhận ảnh hưởng bất lợi lên sự phát triển phôi thai tại các mức phơi nhiễm được đánh giá.
Không nên tự suy luận rằng Sofosbuvir an toàn trong thai kỳ từ dữ liệu động vật. Việc điều trị cần được bác sĩ chuyên khoa cân nhắc.
Nếu Sofosbuvir được dùng cùng ribavirin, phác đồ chống chỉ định trong thai kỳ và ở nam giới có bạn tình đang mang thai. Phải tuân thủ yêu cầu thử thai và tránh thai của ribavirin.
Chưa xác định Sofosbuvir hoặc các chất chuyển hóa có hiện diện trong sữa mẹ hay ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ và quá trình tiết sữa hay không. GS-331007 được phát hiện trong sữa động vật thí nghiệm.
Nhãn Hoa Kỳ yêu cầu cân nhắc lợi ích nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm ẩn đối với trẻ. EMA khuyến nghị không sử dụng Sovaldi trong thời gian cho con bú vì chưa thể loại trừ nguy cơ đối với trẻ.
Nếu phác đồ có ribavirin, cần áp dụng thêm thông tin an toàn về cho con bú của ribavirin.
Không cần hiệu chỉnh liều Sofosbuvir ở người suy gan nhẹ, vừa hoặc nặng, tương ứng Child-Pugh A, B hoặc C, dựa trên nhãn Sovaldi.
Tuy nhiên, nhãn Hoa Kỳ nêu độ an toàn và hiệu quả của Sovaldi chưa được xác lập ở người xơ gan mất bù. Một số phác đồ phối hợp khác chứa Sofosbuvir được hướng dẫn sử dụng ở xơ gan mất bù, nhưng phải tuân theo nhãn và hướng dẫn riêng của phác đồ đó.
Không được dùng thuốc ức chế protease NS3/4A cho một số người xơ gan mất bù chỉ vì phác đồ có chứa Sofosbuvir; cần phân biệt rõ từng thành phần.
Thông tin phụ thuộc sản phẩm và phác đồ:
Nhãn Sovaldi Hoa Kỳ
- Không cần hiệu chỉnh liều ở suy thận nhẹ hoặc vừa.
- Chưa có khuyến nghị liều Sovaldi ở eGFR dưới 30 mL/phút/1,73 m² hoặc bệnh thận giai đoạn cuối do phơi nhiễm GS-331007 tăng mạnh.
Hướng dẫn AASLD/IDSA
Các phác đồ DAA được khuyến nghị, bao gồm một số viên phối hợp chứa Sofosbuvir, có thể được sử dụng mà không cần hiệu chỉnh liều ở các giai đoạn bệnh thận mạn. Ribavirin vẫn có thể cần giảm liều.
Do sự khác biệt giữa Sovaldi đơn thành phần và các viên phối hợp hiện đại, không được tự áp dụng khuyến nghị của sản phẩm này cho sản phẩm khác.
Theo EMA, Sovaldi có thể ảnh hưởng ở mức độ vừa đến khả năng lái xe và vận hành máy. Mệt mỏi, chóng mặt, giảm chú ý và nhìn mờ đã được báo cáo khi Sofosbuvir được sử dụng trong phác đồ phối hợp.
Không nên lái xe, đi xe đạp hoặc vận hành máy nếu xuất hiện các triệu chứng trên.
Tương tác thuốc của Sofosbuvir
Sofosbuvir là cơ chất của P-gp và BCRP; GS-331007 không phải cơ chất của hai chất vận chuyển này.
Tương tác quan trọng:
- Amiodarone: không khuyến nghị phối hợp do nguy cơ nhịp tim chậm nghiêm trọng. Nếu không có lựa chọn khác, cần theo dõi tim nội trú 48 giờ đầu và theo dõi nhịp hằng ngày ít nhất 2 tuần.
- Carbamazepine, phenytoin và phenobarbital: làm giảm Sofosbuvir; chống chỉ định theo EMA và không khuyến nghị theo nhãn Hoa Kỳ.
- Rifampicin: chống chỉ định theo EMA và không khuyến nghị theo nhãn Hoa Kỳ.
- St. John’s wort: chống chỉ định theo EMA và không khuyến nghị theo nhãn Hoa Kỳ.
- Oxcarbazepine, modafinil và rifapentine: không khuyến nghị do nguy cơ giảm hiệu quả.
- Tipranavir/ritonavir: không khuyến nghị theo nhãn Hoa Kỳ.
- Warfarin: cần theo dõi INR vì chức năng gan có thể thay đổi khi điều trị HCV.
- Thuốc điều trị đái tháo đường: có thể cần điều chỉnh khi kiểm soát glucose cải thiện, nhằm tránh hạ đường huyết.
- Thuốc ức chế miễn dịch có khoảng điều trị hẹp: có thể cần theo dõi nồng độ do thay đổi chức năng gan trong quá trình làm sạch HCV.
Tương tác còn phụ thuộc các hoạt chất khác trong viên phối hợp chứa Sofosbuvir.
Thắc mắc về hoạt chất Sofosbuvir
Sofosbuvir là thuốc kháng virus tác động trực tiếp điều trị viêm gan C. Thuốc được chuyển thành chất tương tự nucleotide có hoạt tính trong tế bào gan và ức chế polymerase NS5B, từ đó ngăn HCV tổng hợp RNA.
Không. Sofosbuvir phải được dùng cùng một hoặc nhiều thuốc kháng HCV khác. Dùng đơn độc không phải phác đồ được phê duyệt và có thể làm giảm hiệu quả, đồng thời thúc đẩy hình thành virus kháng thuốc.
Sofosbuvir có hoạt tính trên các genotype HCV 1–6, nhưng chỉ định cụ thể phụ thuộc thuốc phối hợp, tình trạng xơ gan, tuổi và tiền sử điều trị.
Nhãn Sovaldi Hoa Kỳ có phác đồ cho genotype 1–4, trong khi các viên phối hợp toàn genotype như Sofosbuvir/velpatasvir được dùng rộng hơn theo hướng dẫn hiện hành.
Có thể, nhưng phải xác định sản phẩm và phác đồ cụ thể. Nhãn Sovaldi không đưa ra khuyến nghị liều ở suy thận nặng hoặc bệnh thận giai đoạn cuối, trong khi hướng dẫn hiện hành cho phép dùng một số phác đồ phối hợp chứa Sofosbuvir mà không cần hiệu chỉnh liều.
Không nên tự thay thế Sovaldi bằng một viên phối hợp hoặc ngược lại.
Sofosbuvir có tương tác quan trọng với amiodarone và các thuốc làm tăng hoạt tính P-gp như rifampicin, carbamazepine, phenytoin, phenobarbital, oxcarbazepine, rifapentine, modafinil và St. John’s wort.
Các hoạt chất khác trong viên phối hợp chứa Sofosbuvir có thể tạo thêm tương tác. Bác sĩ hoặc dược sĩ cần kiểm tra toàn bộ danh sách thuốc trước khi điều trị.

