Dobutamine

Dobutamine là một catecholamine tổng hợp có tác dụng tăng lực co bóp của cơ tim, chủ yếu thông qua kích thích thụ thể beta-1 adrenergic. Thuốc thường được truyền tĩnh mạch trong thời gian ngắn cho người bệnh có cung lượng tim thấp hoặc tim co bóp không đủ, chẳng hạn suy tim mất bù, sốc tim hoặc suy giảm chức năng tim sau phẫu thuật. Một số nhãn thuốc và hướng dẫn chuyên môn còn đề cập Dobutamine trong sốc nhiễm khuẩn có rối loạn chức năng tim và siêu âm tim gắng sức. Thuốc khởi phát tác dụng trong khoảng 1–2 phút và có thời gian bán thải rất ngắn, khoảng 2–3 phút. Vì Dobutamine có thể gây nhịp tim nhanh, rối loạn nhịp, thay đổi huyết áp và thiếu máu cơ tim, thuốc chỉ được sử dụng tại cơ sở y tế với thiết bị truyền kiểm soát và theo dõi liên tục. Người bệnh không được tự mua, tự truyền hoặc tự thay đổi tốc độ truyền Dobutamine.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Dobutamine là gì?: Catecholamine tổng hợp, thuốc tăng co bóp cơ tim tác dụng trực tiếp, chủ yếu kích thích thụ thể beta-1 adrenergic.
  • Công dụng chính: Hỗ trợ tăng co bóp tim ngắn hạn khi cung lượng tim giảm do bệnh tim hoặc sau phẫu thuật tim.
  • Đường dùng: Truyền tĩnh mạch liên tục bằng thiết bị kiểm soát tốc độ truyền.
  • Khởi phát tác dụng: Khoảng 1–2 phút; có thể cần đến khoảng 10 phút để đạt tác dụng tối đa của một tốc độ truyền.
  • Thời gian bán thải: Khoảng 2–3 phút.
  • Theo dõi bắt buộc: Điện tâm đồ, nhịp tim, huyết áp, lượng nước tiểu, tốc độ truyền; cân nhắc cung lượng tim và áp lực đổ đầy tim.
  • Nguy cơ quan trọng: Nhịp nhanh, ngoại tâm thu hoặc loạn nhịp thất, tăng hoặc giảm huyết áp, đau ngực, thiếu máu cơ tim và phản ứng quá mẫn.
  • Sử dụng dài hạn: Không có bằng chứng xác lập tính an toàn hoặc hiệu quả của Dobutamine trong điều trị dài hạn suy tim mạn.
  • Lưu ý: Chỉ sử dụng tại cơ sở y tế và phải hiệu chỉnh theo đáp ứng huyết động của từng người bệnh.
  • Các thông tin trên được tổng hợp từ nhãn FDA/DailyMed và SmPC. Phạm vi chỉ định và liều cụ thể có thể khác nhau giữa từng quốc gia và từng chế phẩm.

Hoạt chất Dobutamine là gì?

Dobutamine là thuốc tăng co bóp cơ tim tác dụng ngắn, được truyền tĩnh mạch để cải thiện thể tích nhát bóp và cung lượng tim khi khả năng co bóp của tim bị suy giảm.

Thuốc không phải là liệu pháp điều trị nguyên nhân của suy tim hoặc sốc. Dobutamine được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ huyết động trong những tình huống được bác sĩ đánh giá là phù hợp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dobutamine

INN Dobutamine.; Tên INN: Dobutamine.

CAS 34368-04-2 Công thức C18H23NO3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dobutamine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dobutamine.; Tên INN: Dobutamine.

Tên IUPAC

4-[2-[4-(4-hydroxyphenyl)butan-2-ylamino]ethyl]benzene-1,2-diol

Tên hóa học khác

1,2-Benzenediol, 4-[2-[[3-(4-hydroxyphenyl)-1-methylpropyl]amino]ethyl]-, (+/-)-

Tên khác / tên đồng nghĩa

Dobutamin.; Dobutamine hydrochloride.; Dobutamin hydrochlorid.; Dobutamine HCl.; (±)-Dobutamine.; Dobutamine hydrochloride tương đương Dobutamine base.; Trong các chế phẩm tiêm truyền, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối dobutamine hydrochloride.

Tên Latinh / tên dược điển

Dobutaminum

Tên USAN

dobutamine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

34368-04-2

UNII

3S12J47372

PubChem CID

36811

RxNorm CUI

3616

Công thức phân tử

C18H23NO3

Dược động học của Dobutamine

Dobutamine khởi phát tác dụng trong khoảng 1–2 phút sau khi bắt đầu truyền. Trạng thái ổn định trong huyết tương thường đạt sau khoảng 10–12 phút truyền liên tục. Nồng độ huyết tương ở trạng thái ổn định tăng gần tuyến tính theo tốc độ truyền.

Thể tích phân bố được báo cáo khoảng 0,2 lít/kg. Độ thanh thải huyết tương khoảng 2,4 lít/phút/m² và không phụ thuộc đáng kể vào cung lượng tim. Thuốc được chuyển hóa nhanh tại mô và gan, chủ yếu thành các chất liên hợp glucuronide và 3-O-methyldobutamine không còn hoạt tính. Các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua nước tiểu.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa do Dobutamine được truyền trực tiếp vào tĩnh mạch.

Tác dụng bắt đầu trong khoảng 1–2 phút; tác dụng tối đa tương ứng với một tốc độ truyền có thể cần đến khoảng 10 phút.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Do được sử dụng bằng đường truyền tĩnh mạch, toàn bộ liều thuốc được đưa trực tiếp vào tuần hoàn hệ thống. Khái niệm sinh khả dụng đường uống không áp dụng vì Dobutamine không được dùng đường uống trong thực hành điều trị thông thường.

Giai đoạn II: Phân bố

  • Thể tích phân bố: khoảng 0,2 lít/kg.
  • Nồng độ huyết tương ở trạng thái ổn định thường đạt sau 10–12 phút truyền liên tục.
  • Nồng độ ở trạng thái ổn định tăng theo tốc độ truyền.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dobutamine được chuyển hóa nhanh tại mô và gan. Các con đường chính gồm:

  • Methyl hóa nhóm catechol qua catechol-O-methyltransferase.
  • Liên hợp glucuronide.
  • Tạo 3-O-methyldobutamine, một chất chuyển hóa không có hoạt tính dược lý đáng kể.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua nước tiểu, chiếm hơn hai phần ba liều trong SmPC được đối chiếu. Một phần nhỏ hơn được thải qua mật.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Khoảng 2–3 phút.

Do thời gian bán thải rất ngắn, tác dụng của Dobutamine thay đổi nhanh khi điều chỉnh hoặc ngừng tốc độ truyền.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương được báo cáo khoảng 2,4 lít/phút/m² và không phụ thuộc vào cung lượng tim trong SmPC được đối chiếu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Trẻ em có sự biến thiên lớn giữa các cá thể về nồng độ huyết tương cần thiết để tạo đáp ứng huyết động.
  • Nồng độ Dobutamine ở trẻ em có thể khác nhau đáng kể dù sử dụng cùng tốc độ truyền theo cân nặng.
  • Sử dụng liên tục trên 72 giờ có thể xuất hiện hiện tượng giảm đáp ứng hoặc dung nạp thuốc.
  • Thuốc chẹn beta có thể làm giảm tác dụng cường giao cảm của Dobutamine.
  • Dữ liệu đầy đủ về ảnh hưởng của suy gan và suy thận đối với dược động học: Chưa có đủ dữ liệu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dobutamine

Dobutamine thuộc nhóm thuốc cường giao cảm tác động trực tiếp và thuốc tăng co bóp cơ tim phụ thuộc cyclic AMP.

Hoạt chất tác động chủ yếu lên:

  • Thụ thể beta-1 adrenergic tại tim.
  • Thụ thể alpha-1 tại tim ở mức độ nhất định.
  • Thụ thể beta-2 ngoại vi.
  • Tác dụng trên thụ thể alpha ngoại vi có thể thay đổi theo liều và đặc điểm người bệnh.

Tác dụng tăng co bóp thường nổi bật hơn tác dụng làm tăng nhịp tim ở liều điều trị, nhưng nhịp nhanh vẫn có thể xảy ra, đặc biệt khi dùng liều cao.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Dobutamine kích thích chủ yếu thụ thể beta-1 adrenergic tại cơ tim, làm tăng hoạt hóa adenylate cyclase, tăng cyclic AMP và tăng lượng calci nội bào sẵn có cho quá trình co cơ. Kết quả là:

  • Tăng lực co bóp cơ tim.
  • Tăng thể tích nhát bóp.
  • Tăng cung lượng tim.
  • Có thể làm giảm sức cản mạch hệ thống và áp lực đổ đầy thất trái.
  • Có thể làm tăng nhịp tim và nhu cầu oxy của cơ tim, nhất là ở tốc độ truyền cao.

Dobutamine tác động trực tiếp, không cần giải phóng norepinephrine nội sinh và không có tác dụng dopaminergic trực tiếp lên tưới máu thận.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Đáp ứng huyết động của Dobutamine phụ thuộc liều và từng người bệnh. Thuốc thường làm tăng cung lượng tim chủ yếu bằng cách tăng thể tích nhát bóp. Sức cản mạch hệ thống thường giảm, trong khi nhịp tim tăng rõ hơn ở liều cao.

Dobutamine có thể:

  • Làm tăng dẫn truyền nhĩ thất.
  • Làm tăng tần số thất ở người rung nhĩ.
  • Gây hoặc làm nặng ngoại tâm thu thất.
  • Làm tăng nhu cầu oxy của cơ tim.
  • Làm tăng hoặc giảm huyết áp tùy đáp ứng mạch máu và tình trạng huyết động.
  • Gây giảm đáp ứng nếu truyền liên tục kéo dài trên 72 giờ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dobutamine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dobutamine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dobutamine

Các tương tác và phối hợp cần lưu ý gồm:

  • Thuốc chẹn beta: có thể làm giảm tác dụng tăng co bóp và cường giao cảm của Dobutamine; tác dụng alpha có thể chiếm ưu thế, gây tăng sức cản mạch và huyết áp.
  • Thuốc chẹn alpha: có thể làm tác dụng beta chiếm ưu thế, dẫn đến nhịp nhanh và giãn mạch ngoại vi.
  • Nitrate hoặc sodium nitroprusside: có thể làm tăng cung lượng tim và giảm sức cản mạch hoặc áp lực đổ đầy nhiều hơn so với từng thuốc riêng lẻ.
  • Thuốc ức chế men chuyển: dùng cùng liều Dobutamine cao có thể làm tăng nhu cầu oxy cơ tim; đã có báo cáo đau ngực và rối loạn nhịp.
  • Thuốc mê đường hô hấp: có thể làm tăng tính kích thích cơ tim và nguy cơ ngoại tâm thu thất.
  • Entacapone: có thể làm tăng tác dụng của Dobutamine.
  • Thuốc điều trị đái tháo đường: nhu cầu insulin có thể thay đổi; cần theo dõi glucose.
  • Thuốc làm chậm nhịp tim: có thể làm giảm đáp ứng trong siêu âm tim gắng sức.
  • Dung dịch natri bicarbonate hoặc dung dịch kiềm mạnh: không tương hợp và không được pha chung.

Danh sách tương tác không đầy đủ. Bác sĩ và dược sĩ cần kiểm tra toàn bộ thuốc, dịch truyền và thuốc gây mê người bệnh đang sử dụng.

Thắc mắc về hoạt chất Dobutamine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *