Cyproterone acetate là một steroid tổng hợp có tác dụng kháng androgen, progestogen và kháng gonadotropin. Hoạt chất cạnh tranh với androgen tại thụ thể androgen, đồng thời làm giảm giải phóng gonadotropin và giảm sản xuất testosterone. Tùy nhãn thuốc và quốc gia, Cyproterone acetate có thể được sử dụng trong một số trường hợp ung thư tuyến tiền liệt, giảm ham muốn tình dục bệnh lý ở nam giới hoặc điều trị biểu hiện nam hóa nghiêm trọng ở phụ nữ. Dạng phối hợp liều thấp với ethinylestradiol được dùng tại một số nước cho mụn trứng cá phụ thuộc androgen hoặc rậm lông khi các biện pháp phù hợp khác không hiệu quả.
Đây là thuốc kê đơn có nguy cơ độc tính gan, huyết khối, ức chế chức năng sinh dục và u màng não liên quan liều tích lũy. Người bệnh không được tự mua, tự tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc đột ngột; mọi quyết định điều trị phải do bác sĩ chuyên khoa thực hiện.
Nội dung chính
- Cyproterone acetate là thuốc kháng androgen có hoạt tính progestin.
- Thuốc liên quan các tình trạng phụ thuộc androgen và cần chỉ định chuyên khoa.
- Cần dùng đúng hướng dẫn bác sĩ, không tự kéo dài hoặc ngưng thuốc.
- Có cảnh báo về huyết khối, chức năng gan và nguy cơ u màng não.
- Báo bác sĩ về đau đầu mới, rối loạn thị giác, bệnh gan, thai kỳ hoặc thuốc nội tiết khác.
Hoạt chất Cyproterone acetate là gì?
Cyproterone acetate là thuốc kháng androgen steroid. Thuốc vừa ngăn androgen gắn và phát huy tác dụng tại cơ quan đích, vừa có hoạt tính progestogen làm giảm giải phóng gonadotropin, qua đó giảm sản xuất androgen tại tinh hoàn.
Cyproterone acetate
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Cyproterone acetate |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Cyproterone acetate |
| Tên IUPAC | [(1S,2S,3S,5R,11R,12S,15R,16S)-15-acetyl-9-chloro-2,16-dimethyl-6-oxo-15-pentacyclo[9.7.0.0^{2,8}.0^{3,5}.0^{12,16}]octadeca-7,9-dienyl] acetate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Cyproterone acetat; cyproterone 17-acetate; CPA. “Cyproterone” đôi khi được sử dụng như tên rút gọn, nhưng hoạt chất trong các nhãn thuốc được dẫn là cyproterone acetate. |
| Tên viết tắt | CPA |
| Tên Latinh / tên dược điển | Cyproteroni acetas |
| Tên USAN | cyproterone acetate |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 427-51-0 |
|---|---|
| UNII | 4KM2BN5JHF |
| PubChem CID | 9880 |
| RxNorm CUI | Chưa xác minh |
Dược động học của Cyproterone acetate
Sau khi uống, Cyproterone acetate được hấp thu rộng rãi, đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau khoảng 3 giờ. Thuốc gắn chủ yếu với albumin, chuyển hóa tại gan qua nhiều con đường — trong đó CYP3A4 tham gia đáng kể — và thải trừ dưới dạng chất chuyển hóa qua nước tiểu và mật/phân. Thời gian bán thải cuối khoảng 44 giờ; dùng hằng ngày có thể gây tích lũy khoảng ba lần.
Giai đoạn I: Hấp thu
Cyproterone acetate được mô tả là hấp thu hoàn toàn sau đường uống trên một khoảng liều rộng. Sau liều uống 50 mg, nồng độ huyết thanh tối đa khoảng 140 ng/mL đạt được sau khoảng 3 giờ trong dữ liệu Procur.
| F · Sinh khả dụng | Nhãn Androcur của Anh báo cáo sinh khả dụng tuyệt đối gần hoàn toàn, khoảng 88%. Dữ liệu Procur của New Zealand ghi sinh khả dụng tuyệt đối chưa được xác định trong tài liệu đó; sinh khả dụng tương đối trung bình là 80 ± 30% trong một nghiên cứu nhỏ so sánh đường uống và dạng tiêm depot. Sự khác biệt này phản ánh nguồn dữ liệu và phương pháp tính khác nhau; không nên xem các con số là hoàn toàn tương đương. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Phần lớn Cyproterone acetate trong tuần hoàn gắn với albumin. Phần thuốc tự do được báo cáo khoảng 3,5–4%. Vì sự gắn protein không đặc hiệu, thay đổi nồng độ globulin gắn hormone sinh dục — SHBG — không được cho là ảnh hưởng đáng kể đến dược động học của hoạt chất.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Cyproterone acetate được chuyển hóa chủ yếu tại gan qua phản ứng hydroxyl hóa và liên hợp. Chất chuyển hóa chính trong huyết tương người là dẫn xuất 15β-hydroxy. Chuyển hóa pha I có sự tham gia chủ yếu của CYP3A4.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Thuốc và chất chuyển hóa được thải qua cả nước tiểu và mật/phân. Một nghiên cứu sử dụng chất đánh dấu phóng xạ với liều thấp phối hợp estrogen ghi nhận khoảng 30% chất đánh dấu trong nước tiểu và 58% trong phân. Một số nhãn khác mô tả tỷ lệ thải qua đường niệu so với đường mật khoảng 3:7.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối trong huyết thanh khoảng 43,9 ± 12,8 giờ. Quá trình thải qua thận và mật có thời gian bán thải khoảng 1,9 ngày; các chất chuyển hóa trong huyết tương được thải với thời gian bán thải khoảng 1,7 ngày. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn phần khỏi huyết thanh được báo cáo khoảng 3,5 ± 1,5 mL/phút/kg. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 như ketoconazole, itraconazole hoặc ritonavir có thể làm giảm chuyển hóa Cyproterone acetate và làm tăng phơi nhiễm.
- Rifampicin, phenytoin và St. John’s wort có thể cảm ứng CYP3A4, làm giảm nồng độ Cyproterone acetate.
- Dùng hằng ngày có thể gây tích lũy trong huyết thanh khoảng ba lần.
- Bệnh gan có thể làm tăng nguy cơ độc tính và là chống chỉ định trong các nhãn đơn chất được dẫn.
- Ảnh hưởng của suy thận chưa được nghiên cứu đầy đủ.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Cyproterone acetate
Cyproterone acetate có ba đặc tính dược lý chính:
- Đối kháng thụ thể androgen tại các mô phụ thuộc androgen.
- Hoạt tính progestogen.
- Tác dụng kháng gonadotropin thông qua phản hồi âm tại vùng dưới đồi – tuyến yên.
Sự kết hợp này giúp làm giảm cả tác dụng ngoại vi của androgen và mức sản xuất testosterone nội sinh.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cyproterone acetate cạnh tranh với androgen tại thụ thể androgen ở cơ quan đích, bao gồm tuyến tiền liệt. Thuốc đồng thời tạo phản hồi âm lên hệ vùng dưới đồi – tuyến yên, làm giảm giải phóng gonadotropin và giảm sản xuất androgen tại tinh hoàn.
Trong chế phẩm phối hợp với ethinylestradiol, tác dụng kháng androgen còn đi kèm sự ức chế tổng hợp androgen và ức chế rụng trứng của chế phẩm phối hợp.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ở nam giới, thuốc có thể làm giảm ham muốn, khả năng cương và chức năng tuyến sinh dục; tác động lên quá trình sinh tinh thường phục hồi dần sau khi ngừng thuốc, nhưng thời gian phục hồi khác nhau.
Ở phụ nữ, tác dụng kháng androgen có thể làm giảm rậm lông, rụng tóc phụ thuộc androgen và hoạt động tuyến bã. Chức năng buồng trứng có thể bị ức chế trong thời gian điều trị.
Nồng độ prolactin có thể tăng nhẹ khi dùng liều cao.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Cyproterone acetate
Chỉ định thay đổi theo nhãn thuốc và quốc gia:
- Điều trị giảm nhẹ hoặc hỗ trợ kiểm soát ung thư tuyến tiền liệt trong một số tình huống, bao gồm phòng đợt tăng testosterone ban đầu khi bắt đầu chất đồng vận LHRH, điều trị khi phẫu thuật hoặc LHRH không phù hợp và kiểm soát cơn bốc hỏa liên quan điều trị.
- Giảm ham muốn tình dục bệnh lý hoặc lệch lạc tình dục ở nam giới trưởng thành khi những can thiệp khác không phù hợp.
- Điều trị biểu hiện nam hóa nghiêm trọng ở phụ nữ như rậm lông nặng, rụng tóc kiểu androgen nghiêm trọng, mụn nặng hoặc tăng tiết bã nhờn; với liều từ 10 mg trở lên, EMA giới hạn sử dụng sau khi các lựa chọn phù hợp khác thất bại.
- Cyproterone acetate 2 mg phối hợp ethinylestradiol 35 microgam được phê duyệt trong nhãn được dẫn cho mụn trứng cá mức độ vừa đến nặng phụ thuộc androgen và/hoặc rậm lông ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Đối với mụn, chỉ dùng sau khi điều trị tại chỗ hoặc kháng sinh toàn thân không hiệu quả.
Không được mặc định rằng mọi chỉ định trên đều được phê duyệt cho tất cả sản phẩm hoặc tại Việt Nam.
Cyproterone acetate được mô tả trong hướng dẫn năm 2017 của Endocrine Society như một lựa chọn kháng androgen trong liệu pháp hormone khẳng định giới cho phụ nữ chuyển giới tại những quốc gia có thuốc. Đây không phải là chỉ định được phê duyệt trong các nhãn Androcur, Procur hoặc Cyprostat được dẫn và cần được xem là sử dụng ngoài chỉ định tùy khu vực pháp lý.
Hướng dẫn cũng nhấn mạnh điều trị phải do đội ngũ có chuyên môn thực hiện, sau đánh giá bệnh nền, tư vấn khả năng sinh sản và theo dõi hormone, chuyển hóa, prolactin cùng sức khỏe xương. Dữ liệu so sánh dài hạn giữa các thuốc kháng androgen vẫn còn hạn chế.
Do cảnh báo mới hơn về u màng não liên quan liều tích lũy, không được tự áp dụng các phác đồ cũ hoặc tự dùng Cyproterone acetate cho mục đích này.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ tóm tắt từ một số nhãn thuốc nước ngoài, không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng:
- Giảm ham muốn tình dục bệnh lý ở nam giới: nhãn Androcur của Anh bắt đầu bằng 50 mg hai lần mỗi ngày, uống sau bữa sáng và bữa tối. Khi đạt đáp ứng, duy trì liều thấp nhất có hiệu quả; thay đổi liều hoặc ngừng thuốc phải thực hiện từ từ.
- Ung thư tuyến tiền liệt điều trị giảm nhẹ dài hạn: nhãn Cyprostat ghi 200–300 mg/ngày, chia 2–3 lần; liều tối đa trong nhãn này là 300 mg/ngày.
- Phòng đợt tăng testosterone khi bắt đầu chất đồng vận LHRH: nhãn Cyprostat ghi 200 mg/ngày trong 5–7 ngày trước, sau đó tiếp tục 200 mg/ngày cùng LHRH trong 3–4 tuần.
- Cơn bốc hỏa liên quan LHRH hoặc sau cắt tinh hoàn: nhãn Cyprostat ghi khởi đầu 50 mg/ngày, có thể điều chỉnh trong khoảng 50–150 mg/ngày.
- Rậm lông do nam hóa ở phụ nữ: nhãn Procur ghi 50 mg/ngày trong 10 ngày đầu của chu kỳ; một số trường hợp nặng được dùng 100 mg/ngày trong 10 ngày đầu cùng chế phẩm estrogen–progestogen phù hợp.
- Dạng phối hợp 2 mg cyproterone acetate/35 microgam ethinylestradiol: nhãn được dẫn ghi một viên mỗi ngày trong 21 ngày, sau đó nghỉ 7 ngày; đây là liều của sản phẩm phối hợp cụ thể, không áp dụng cho đơn chất.
EMA khuyến cáo các liều cyproterone từ 10 mg trở lên cho bệnh phụ thuộc androgen ở phụ nữ chỉ được dùng sau khi lựa chọn phù hợp khác không hiệu quả và phải giảm về liều thấp nhất có hiệu quả sau cải thiện.
Việc chọn chỉ định, liều, thời gian và cách giảm liều phải do bác sĩ quyết định sau khi đánh giá nguy cơ gan, huyết khối, u màng não, sức khỏe tâm thần và khả năng sinh sản.
- Viên đơn chất thường được uống với một ít nước sau bữa ăn.
- Uống đúng lịch và đúng hàm lượng được kê; không dùng liều gấp đôi để bù liều đã quên nếu nhãn sản phẩm không hướng dẫn như vậy.
- Không tự giảm hoặc ngừng đột ngột khi đang điều trị giảm ham muốn tình dục; nhãn yêu cầu giảm liều từ từ.
- Với phác đồ chu kỳ ở phụ nữ hoặc chế phẩm phối hợp estrogen, phải tuân thủ chính xác lịch dùng của sản phẩm và loại trừ thai kỳ theo hướng dẫn.
- Cyproterone acetate không được xem là biện pháp tránh thai cho nam giới.
- Không sử dụng chung nhiều thuốc nội tiết hoặc thuốc tránh thai nội tiết nếu chưa được bác sĩ chỉ định.
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc, thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung mới nào.
Theo nhãn thuốc, việc theo dõi có thể bao gồm:
- Xét nghiệm chức năng gan trước điều trị, định kỳ trong điều trị và khi có dấu hiệu tổn thương gan.
- Công thức máu hoặc số lượng hồng cầu khi dùng kéo dài.
- Chức năng vỏ thượng thận, đặc biệt khi dùng liều cao.
- Đường huyết và nhu cầu thuốc hạ đường huyết ở người mắc đái tháo đường.
- Triệu chứng gợi ý u màng não: đau đầu tăng dần, thay đổi thị lực, giảm thính lực hoặc ù tai, mất khứu giác, suy giảm trí nhớ, co giật, yếu tay chân.
- Dấu hiệu huyết khối, khó thở hoặc đau ngực.
- Tâm trạng và dấu hiệu trầm cảm.
- Khả năng sinh sản; ở nam giới còn nhu cầu sinh con, có thể cân nhắc tinh dịch đồ trước điều trị.
- Sức khỏe xương nếu điều trị gây thiếu androgen kéo dài.
Cảnh báo và lưu ý về Cyproterone acetate
Chống chỉ định phụ thuộc sản phẩm và chỉ định. Các nhãn đơn chất được dẫn liệt kê:
- Quá mẫn với hoạt chất hoặc tá dược.
- Hiện mắc hoặc có tiền sử u màng não.
- Bệnh gan, bao gồm hội chứng Dubin–Johnson hoặc Rotor; tiền sử hoặc hiện có u gan.
- Thai kỳ và cho con bú đối với các sản phẩm sử dụng ở phụ nữ.
- Tiền sử hoặc hiện có huyết khối, thuyên tắc trong một số nhãn.
- Đái tháo đường nặng có biến chứng mạch máu.
- Thiếu máu hồng cầu hình liềm.
- Trầm cảm mạn tính nặng.
- Bệnh gây suy mòn, ngoại trừ một số trường hợp ung thư tuyến tiền liệt theo nhãn cụ thể.
- Khối u ác tính khác, với một số ngoại lệ liên quan ung thư tuyến tiền liệt.
- Chưa hoàn tất dậy thì hoặc trưởng thành xương.
Chế phẩm phối hợp estrogen có thêm nhiều chống chỉ định liên quan huyết khối, tim mạch, đau nửa đầu, ung thư phụ thuộc hormone và bệnh gan; phải kiểm tra đúng tờ thông tin của sản phẩm phối hợp.
Tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
Ở nam giới:
- Giảm ham muốn tình dục.
- Rối loạn cương.
- Giảm số lượng và thể tích tinh dịch, ức chế sinh tinh.
- Vú to hoặc đau vú.
- Bốc hỏa, ra mồ hôi.
- Mệt mỏi, giảm sinh lực.
- Tăng cân hoặc giữ nước.
- Tâm trạng trầm buồn, bồn chồn.
- Khó thở.
- Loãng xương khi thiếu androgen kéo dài.
Ở phụ nữ:
- Ra máu lấm tấm hoặc rối loạn kinh.
- Tăng cân.
- Tâm trạng trầm buồn.
- Căng hoặc đau vú.
- Đau bụng kinh, tiết dịch âm đạo, thay đổi sắc tố da hoặc rạn da được báo cáo với tần suất thấp.
Tần suất và mức độ khác nhau theo liều, thời gian dùng, giới tính, chỉ định và việc phối hợp estrogen.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được nhận biết gồm:
- Độc tính gan trực tiếp: vàng da, viêm gan hoặc suy gan; đã có trường hợp tử vong, chủ yếu khi dùng liều cao ở nam giới mắc ung thư tuyến tiền liệt tiến triển.
- U gan lành tính hoặc ác tính, có thể gây xuất huyết trong ổ bụng đe dọa tính mạng.
- U màng não đơn độc hoặc nhiều ổ; nguy cơ tăng theo liều tích lũy, đặc biệt khi dùng từ 25 mg/ngày trở lên trong thời gian dài.
- Biến cố huyết khối tắc mạch, gồm huyết khối tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi, nhồi máu cơ tim hoặc biến cố mạch máu não; quan hệ nhân quả với đơn chất chưa được xác lập hoàn toàn trong một số nhãn.
- Ức chế chức năng vỏ thượng thận.
- Thiếu máu khi điều trị kéo dài.
- Trầm cảm nặng hơn.
- Phản ứng quá mẫn.
Người bệnh cần được khám khẩn cấp nếu xuất hiện vàng da, nước tiểu sẫm, đau bụng trên dữ dội, khó thở đột ngột, đau ngực, sưng đau một chân, đau đầu tăng dần, co giật hoặc yếu liệt.
- U màng não: nguy cơ tăng theo tổng liều tích lũy. Tránh dùng ở người có hoặc từng có u màng não; ngừng vĩnh viễn nếu được chẩn đoán trong quá trình điều trị.
- Gan: độc tính liên quan liều có thể xuất hiện sau vài tháng; phải theo dõi xét nghiệm gan.
- Huyết khối: thận trọng đặc biệt ở người có tiền sử huyết khối, đột quỵ, bệnh ác tính tiến triển, đái tháo đường có tổn thương mạch hoặc bất động kéo dài.
- Trầm cảm: theo dõi sát người có tiền sử rối loạn khí sắc; báo bác sĩ ngay khi triệu chứng nặng hơn.
- Sinh sản: thuốc có thể ức chế sinh tinh và rụng trứng. Cần tư vấn bảo tồn khả năng sinh sản trước điều trị khi phù hợp.
- Xương: thiếu androgen kéo dài có thể dẫn đến loãng xương.
- Đái tháo đường: theo dõi chuyển hóa carbohydrate và điều chỉnh thuốc điều trị đái tháo đường nếu bác sĩ thấy cần thiết.
- Tá dược: một số viên chứa lactose và không phù hợp với một số rối loạn dung nạp đường hiếm gặp.
Dữ liệu lâm sàng về quá liều Cyproterone acetate còn hạn chế. Các nhãn đơn chất không ghi nhận thuốc giải độc đặc hiệu; đánh giá lâm sàng và điều trị triệu chứng, hỗ trợ được thực hiện khi cần.
Quá liều chế phẩm phối hợp với ethinylestradiol có thể gây buồn nôn, nôn hoặc ra máu do ngừng hormone. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc; không tự gây nôn.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc sản phẩm:
- Nhãn Androcur của Anh không yêu cầu điều kiện bảo quản đặc biệt.
- Nhãn Procur của New Zealand yêu cầu bảo quản ở nhiệt độ không quá 30°C.
- Một số sản phẩm khác yêu cầu bảo quản dưới 25°C và tránh ánh sáng.
Luôn giữ thuốc trong bao bì gốc, xa tầm nhìn và tầm với của trẻ em, không dùng thuốc quá hạn và tuân thủ đúng hướng dẫn trên nhãn sản phẩm được cấp phát.
Đối tượng đặc biệt
Cyproterone acetate không được dùng trước khi hoàn tất dậy thì vì không thể loại trừ ảnh hưởng bất lợi đến tăng trưởng chiều cao và trục nội tiết chưa ổn định. Các nhãn đơn chất không khuyến cáo dùng cho nam dưới 18 tuổi do thiếu dữ liệu an toàn và hiệu quả. Ở nữ, Procur không khuyến cáo trước khi hoàn tất dậy thì.
Các nhãn đơn chất không ghi nhận dữ liệu cho thấy bắt buộc điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi cao. Tuy nhiên, người cao tuổi có thể có nguy cơ cao hơn về u màng não, bệnh gan, huyết khối, loãng xương, đái tháo đường và tương tác do dùng nhiều thuốc; cần đánh giá riêng bởi bác sĩ.
Cyproterone acetate chống chỉ định trong thai kỳ. Phơi nhiễm trong giai đoạn biệt hóa cơ quan sinh dục nhạy cảm với hormone, khoảng sau ngày thứ 45 của thai kỳ, có khả năng gây biểu hiện nữ hóa ở thai nhi nam.
Phải loại trừ thai trước khi bắt đầu các phác đồ dành cho phụ nữ và thông báo ngay cho bác sĩ nếu nghi ngờ có thai. Không tự ngừng hoặc tiếp tục thuốc mà không được đánh giá chuyên môn.
Cyproterone acetate chống chỉ định trong thời kỳ cho con bú theo dữ liệu Procur vì một lượng nhỏ hoạt chất được bài tiết vào sữa mẹ. Chế phẩm phối hợp ethinylestradiol cũng chống chỉ định khi cho con bú trong nhãn được dẫn.
Cyproterone acetate đơn chất chống chỉ định ở người mắc bệnh gan trong các nhãn được dẫn. Thuốc có thể gây vàng da, viêm gan và suy gan; nguy cơ tăng theo liều và thường xuất hiện sau vài tháng điều trị.
Cần xét nghiệm chức năng gan trước và định kỳ trong điều trị. Nếu xác nhận độc tính gan, thông thường phải ngừng thuốc, trừ trường hợp bác sĩ xác định nguyên nhân khác và lợi ích tiếp tục vượt nguy cơ trong bối cảnh đặc biệt.
Ở người đồng thời suy gan và suy thận, bệnh gan là yếu tố đặc biệt quan trọng vì Cyproterone acetate chống chỉ định trong các nhãn đơn chất được dẫn. Dữ liệu dược động học và liều dùng cho tình trạng suy phối hợp.
Không sử dụng thuốc nếu chưa được bác sĩ chuyên khoa đánh giá đầy đủ.
Cyproterone acetate có thể gây mệt mỏi, giảm sinh lực và giảm khả năng tập trung. Người có triệu chứng không nên lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc đòi hỏi sự tỉnh táo cho đến khi biết rõ thuốc ảnh hưởng như thế nào.
Tương tác thuốc của Cyproterone acetate
- Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 như ketoconazole, itraconazole, clotrimazole và ritonavir có thể ức chế chuyển hóa Cyproterone acetate.
- Rifampicin, phenytoin và St. John’s wort có thể làm giảm nồng độ thuốc do cảm ứng CYP3A4.
- Khi phối hợp liều Cyproterone acetate cao với statin chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4, nguy cơ bệnh cơ hoặc tiêu cơ vân liên quan statin có thể tăng.
- Cyproterone acetate có thể làm thay đổi nhu cầu insulin hoặc thuốc hạ đường huyết.
- Ở liều rất cao, thuốc có khả năng ức chế CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 và CYP2D6 theo dữ liệu in vitro.
- Rượu có thể làm giảm tác dụng ức chế ham muốn tình dục.
- Chế phẩm phối hợp ethinylestradiol có thêm tương tác với thuốc cảm ứng enzyme, một số thuốc điều trị viêm gan C và nhiều thuốc khác.
Danh sách này không đầy đủ. Người bệnh cần cung cấp toàn bộ thuốc kê đơn, không kê đơn và thảo dược cho bác sĩ hoặc dược sĩ.
Thắc mắc về hoạt chất Cyproterone acetate
Cyproterone acetate là thuốc kháng androgen steroid có thêm hoạt tính progestogen. Thuốc ngăn androgen tác động tại thụ thể androgen và làm giảm sản xuất testosterone thông qua ức chế gonadotropin. Đây là thuốc kê đơn, không phù hợp để tự sử dụng.
Một số chế phẩm phối hợp cyproterone acetate liều thấp với ethinylestradiol được phê duyệt tại một số quốc gia để điều trị mụn trứng cá mức độ vừa đến nặng phụ thuộc androgen, sau khi điều trị tại chỗ hoặc kháng sinh toàn thân không hiệu quả.
Cyproterone acetate liều cao không phải lựa chọn tự dùng cho mụn. EMA khuyến cáo thuốc chứa từ 10 mg trở lên chỉ được dùng cho bệnh phụ thuộc androgen sau khi lựa chọn phù hợp khác thất bại và phải giảm về liều thấp nhất có hiệu quả.
Việc sử dụng Cyproterone acetate có liên quan đến nguy cơ u màng não và nguy cơ tăng theo tổng liều tích lũy. Phần lớn trường hợp được ghi nhận sau khi dùng liều từ 25 mg/ngày trở lên trong thời gian dài.
Người có hoặc từng có u màng não không được dùng thuốc. Nếu phát hiện u màng não trong điều trị, hướng dẫn quản lý yêu cầu ngừng vĩnh viễn tất cả sản phẩm chứa cyproterone.
Không nên tự ngừng thuốc. Trong điều trị giảm ham muốn tình dục bệnh lý, nhãn thuốc yêu cầu giảm liều từ từ thay vì dừng đột ngột. Với ung thư tuyến tiền liệt, việc tự ngừng có thể ảnh hưởng kiểm soát bệnh hoặc phác đồ hormone đang dùng. Ngoại lệ là tình huống khẩn cấp như phát hiện u màng não hoặc độc tính nghiêm trọng, khi đó việc ngừng và xử trí phải được thực hiện theo chỉ định y tế.
Cyproterone acetate đơn chất không được xem là thuốc tránh thai cho nam giới.
Một số sản phẩm phối hợp cyproterone acetate với ethinylestradiol có tác dụng ức chế rụng trứng, nhưng nhãn được dẫn quy định thuốc được dành cho điều trị bệnh da phụ thuộc androgen và không nên dùng chỉ với mục đích tránh thai. Không tự phối hợp với một thuốc tránh thai nội tiết khác.

