5-MTHF

5-MTHF, tên đầy đủ là L-5-methyltetrahydrofolate, là một dạng folate hoạt tính thuộc vitamin B9. Đây là dạng folate chủ yếu lưu hành trong huyết tương và tham gia chuyển homocysteine thành methionine, tổng hợp acid nucleic và các phản ứng chuyển nhóm một carbon. 5-MTHF có trong một số thực phẩm bổ sung, thực phẩm dùng cho mục đích y tế và thuốc phối hợp.

5-MTHF không đồng nghĩa với acid folic. Acid folic phải trải qua các bước chuyển hóa để tạo thành những dạng folate hoạt động, trong khi 5-MTHF nằm sau bước chuyển hóa do enzym MTHFR xúc tác. Tuy nhiên, CDC khẳng định người mang các biến thể MTHFR phổ biến vẫn có thể chuyển hóa acid folic; biến thể MTHFR không phải lý do để tự động tránh acid folic. Đối với phòng ngừa dị tật ống thần kinh, WHO và CDC vẫn khuyến nghị acid folic vì đây là dạng có bằng chứng trực tiếp về hiệu quả phòng ngừa.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Cập nhật lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • 5-MTHF là dạng folate monoglutamate đã methyl hóa và có hoạt tính sinh học
  • L-5-MTHF, L-methylfolate, methylfolate, levomefolic acid
  • Tham gia chuyển homocysteine thành methionine, tạo S-adenosylmethionine và hỗ trợ tổng hợp DNA
  • 5-MTHF không cần bước chuyển thành 5-MTHF qua enzym MTHFR
  • Các biến thể phổ biến không đồng nghĩa cơ thể không thể sử dụng acid folic
  • Không tự thay 400 microgam acid folic bằng 5-MTHF khi mục tiêu là phòng ngừa dị tật ống thần kinh
  • Liều 7,5–15 mg xuất hiện trong một số nhãn thực phẩm dùng cho mục đích y tế, chỉ sử dụng dưới giám sát
  • Dị ứng, khả năng che lấp hoặc làm chậm phát hiện thiếu vitamin B12 và tương tác với một số thuốc
  • Có thể là thành phần thực phẩm bổ sung, thực phẩm dùng cho mục đích y tế hoặc thuốc phối hợp tùy sản phẩm

Hoạt chất L-5-methyltetrahydrofolate là gì?

5-MTHF là dạng folate hoạt tính thuộc vitamin B9 và là dạng folate chủ yếu lưu hành trong huyết tương. Chất này tham gia tổng hợp DNA, chuyển hóa acid amin và tái methyl hóa homocysteine thành methionine.

5-MTHF không phải là thuốc chống trầm cảm và không phải mọi sản phẩm chứa 5-MTHF đều là thuốc.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

L-5-methyltetrahydrofolate

CAS Chưa xác minh

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

L-5-methyltetrahydrofolate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

L-5-methyltetrahydrofolate

Tên IUPAC

(2S)-2-[[4-[(2-amino-5-methyl-4-oxo-3,6,7,8-tetrahydropteridin-6-yl)methylamino]benzoyl]amino]pentanedioic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

5-MTHF; L-5-MTHF; L-methylfolate; methylfolate; 5-methylfolate; levomefolic acid; levomefolate.

Dạng muối thường gặp gồm levomefolate calcium hoặc calcium L-methylfolate. Khối lượng ghi trên nhãn có thể là khối lượng 5-MTHF, levomefolic acid, muối calci hoặc lượng tương đương folate; các cách ghi này không được tự xem là tương đương nếu nhãn không nêu rõ.

Tên viết tắt

5-MTHF

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

Chưa xác minh

UNII

Chưa xác minh

PubChem CID

Chưa xác minh

RxNorm CUI

Không áp dụng

Dược động học của L-5-methyltetrahydrofolate

5-MTHF là dạng folate chủ yếu trong huyết tương. Các chế phẩm bổ sung chứa 5-MTHF có sinh khả dụng bằng hoặc cao hơn acid folic theo tổng hợp của NIH, nhưng hệ số quy đổi thống nhất từ microgam 5-MTHF sang microgam DFE chưa được thiết lập chính thức cho mọi sản phẩm.

Thông số dược động học như thời gian đạt nồng độ đỉnh, thể tích phân bố, độ thanh thải và thời gian bán thải thay đổi theo dạng muối, liều, nền folate và phương pháp nghiên cứu; chưa có bộ thông số chuẩn áp dụng cho mọi chế phẩm 5-MTHF.

Giai đoạn I: Hấp thu

5-MTHF dùng trong thực phẩm bổ sung thường ở dạng monoglutamate và được hấp thu qua niêm mạc ruột. Folate thức ăn dạng polyglutamate phải được thủy phân thành monoglutamate trước khi hấp thu.

Thức ăn, dạng muối, công thức bào chế và tình trạng hấp thu đường tiêu hóa có thể ảnh hưởng mức phơi nhiễm. Thông số Tmax chuẩn cho mọi sản phẩm 5-MTHF.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

NIH ghi nhận sinh khả dụng của 5-MTHF trong thực phẩm bổ sung bằng hoặc cao hơn sinh khả dụng của acid folic.

Hệ số chuyển đổi giữa lượng 5-MTHF tính bằng microgam và lượng folate tính bằng microgam DFE chưa được thiết lập chính thức một cách thống nhất. Tại Hoa Kỳ, nhà sản xuất có thể dùng hệ số phù hợp theo quy định ghi nhãn, không vượt quá 1,7.

Giai đoạn II: Phân bố

5-MTHF là dạng folate chính lưu hành trong huyết tương. Folate được phân bố đến hồng cầu và các mô để tham gia tổng hợp acid nucleic và chuyển hóa acid amin.

Thông số gắn protein huyết tương và thể tích phân bố riêng của từng dạng muối 5-MTHF.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

5-MTHF tham gia phản ứng tái methyl hóa homocysteine thành methionine thông qua methionine synthase, một phản ứng phụ thuộc vitamin B12. Methionine sau đó có thể được chuyển thành S-adenosylmethionine, chất cho nhóm methyl quan trọng trong nhiều phản ứng tế bào.

Sau khi chuyển nhóm methyl, phần folate trở lại dạng tetrahydrofolate và tiếp tục tham gia chu trình chuyển nhóm một carbon, tổng hợp purine và thymidylate phục vụ tổng hợp DNA.

5-MTHF không cần enzym MTHFR để thực hiện bước chuyển từ 5,10-methylene-THF thành 5-MTHF vì chất bổ sung đã ở dạng sản phẩm sau bước này.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Đường thải trừ và tỷ lệ thải trừ cụ thể của từng dạng muối 5-MTHF.

Không nên suy diễn thông số thải trừ của acid folic hoặc một chế phẩm phối hợp cho mọi sản phẩm 5-MTHF.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải chuẩn áp dụng cho mọi dạng bào chế và dạng muối 5-MTHF.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn phần chuẩn hóa của 5-MTHF đơn chất.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tình trạng folate hoặc mức phơi nhiễm gồm:

  • Rối loạn hấp thu đường tiêu hóa.
  • Tình trạng vitamin B12.
  • Chế độ ăn và lượng folate nền.
  • Dạng muối, công thức bào chế và cách quy đổi DFE.
  • Thuốc đối kháng folate như methotrexate.
  • Thuốc chống động kinh và sulfasalazine.
  • Một số thuốc hoặc tình trạng bệnh làm giảm folate huyết thanh.

Biến thể MTHFR phổ biến có thể ảnh hưởng chuyển hóa folate, nhưng CDC khẳng định người mang biến thể MTHFR vẫn có thể xử lý acid folic; lượng acid folic tiêu thụ ảnh hưởng nồng độ folate máu nhiều hơn kiểu gen MTHFR.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của L-5-methyltetrahydrofolate

5-MTHF thuộc nhóm folate khử và hoạt động như coenzym hoặc đồng cơ chất trong các phản ứng chuyển một đơn vị carbon.

Các chức năng sinh học chính gồm:

  • Cung cấp nhóm methyl cho phản ứng chuyển homocysteine thành methionine.
  • Hỗ trợ hình thành S-adenosylmethionine.
  • Hỗ trợ tổng hợp purine và thymidylate.
  • Tham gia tổng hợp DNA, RNA và phân chia tế bào.
  • Hỗ trợ quá trình tạo máu bình thường.

Phần III: Cơ chế tác dụng

5-MTHF cung cấp nhóm methyl cho methionine synthase để chuyển homocysteine thành methionine. Phản ứng này cần vitamin B12 làm đồng yếu tố. Sau khi chuyển nhóm methyl, 5-MTHF được tái tạo thành tetrahydrofolate và tiếp tục tham gia chu trình folate.

Bằng cách hỗ trợ chu trình một carbon, 5-MTHF góp phần duy trì tổng hợp nucleotide, methyl hóa tế bào và tạo máu. Việc làm giảm homocysteine về mặt sinh hóa không đồng nghĩa đã chứng minh giảm nguy cơ tim mạch hoặc điều trị được một bệnh cụ thể.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác động dược lực học hoặc dinh dưỡng có thể quan sát gồm:

  • Tăng nồng độ folate trong huyết tương và hồng cầu.
  • Hỗ trợ phục hồi tình trạng folate khi lượng hấp thu không đầy đủ.
  • Hỗ trợ tái methyl hóa homocysteine.
  • Hỗ trợ tổng hợp nucleotide và quá trình phân chia tế bào.

Mức đáp ứng phụ thuộc liều, tình trạng folate ban đầu, vitamin B12, chế độ ăn và nguyên nhân thiếu folate. Không nên dùng chỉ số homocysteine đơn độc để tự quyết định bổ sung liều cao.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của L-5-methyltetrahydrofolate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về L-5-methyltetrahydrofolate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của L-5-methyltetrahydrofolate

  • Methotrexate: folate có thể ảnh hưởng tác dụng của methotrexate. Người dùng methotrexate điều trị ung thư không được tự bổ sung folate. Trong điều trị methotrexate liều thấp cho bệnh tự miễn, bác sĩ có thể chủ động kê folate để giảm một số tác dụng phụ.
  • Thuốc chống động kinh: phenytoin, carbamazepine và valproate có thể làm giảm tình trạng folate; bổ sung folate cũng có thể làm giảm nồng độ một số thuốc chống động kinh, dẫn đến mất kiểm soát cơn.
  • Sulfasalazine: có thể ức chế hấp thu folate ở ruột.
  • Thuốc ức chế dihydrofolate reductase: methotrexate, pyrimethamine, trimethoprim và triamterene có thể ảnh hưởng chuyển hóa folate.
  • Một số nhãn còn đề cập fluoxetine, isotretinoin, thuốc tránh thai đường uống, metformin, methylprednisolone và các thuốc khác có khả năng ảnh hưởng tình trạng folate; mức độ liên quan trực tiếp với 5-MTHF chưa đồng nhất.

Danh sách này không đầy đủ. Người bệnh cần cung cấp toàn bộ thuốc, vitamin và thực phẩm bổ sung cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất L-5-methyltetrahydrofolate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 18 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *