Colestipol là chất cô lập acid mật thuộc nhóm nhựa trao đổi anion, được dùng đường uống để hỗ trợ giảm LDL-C ở tăng cholesterol máu nguyên phát khi chế độ ăn chưa đạt mục tiêu. Khác với đa số thuốc phân tử nhỏ, colestipol là polymer phân tử lượng cao, hầu như không hấp thu vào tuần hoàn. Thuốc gắn acid mật ngay trong lòng ruột, làm tăng thải acid mật qua phân; gan sau đó tăng chuyển cholesterol thành acid mật và tăng thu nhận LDL từ máu. Đặc tính gắn chất trong ruột cũng tạo ra các lưu ý quan trọng: táo bón là tác dụng phụ nổi bật, triglycerid có thể tăng và nhiều thuốc uống khác có thể bị giảm hấp thu. Granules phải được trộn với chất lỏng/thức ăn phù hợp, còn viên cần nuốt nguyên với nhiều nước. Thuốc dùng kèm thường cần được bố trí cách colestipol để hạn chế tương tác hấp thu.
Nội dung chính
- Colestipol là bile acid sequestrant/nhựa trao đổi anion, không phải thuốc phân tử nhỏ hấp thu toàn thân.
- Polymer hầu như không hấp thu; dưới 0,17% liều 14C được tìm thấy trong nước tiểu trong dữ liệu nhãn.
- Cơ chế chính là gắn acid mật trong lòng ruột và tăng thải acid mật qua phân.
- Hiệu quả sinh lý thứ phát là tăng LDL receptor ở gan và giảm LDL-C/cholesterol toàn phần.
- ATC hiện hành: C10AC02; WHO DDD 20 g đường uống.
- Táo bón là vấn đề dung nạp nổi bật; triglycerid có thể tăng và cần theo dõi.
- Colestipol có thể giảm hấp thu nhiều thuốc uống; nhãn khuyến cáo dùng thuốc khác ít nhất 1 giờ trước hoặc 4 giờ sau.
Hoạt chất Colestipol là gì?
Colestipol là chất cô lập acid mật (bile acid sequestrant), về bản chất là polymer trao đổi anion base có phân tử lượng cao, không tan và hầu như không hấp thu qua đường tiêu hóa. Thuốc tác dụng tại lòng ruột bằng cách gắn acid mật, tạo phức được thải qua phân và làm gián đoạn chu trình gan–ruột. Sự mất acid mật qua phân làm tăng chuyển cholesterol thành acid mật, tăng số lượng thụ thể LDL ở gan và tăng thu nhận LDL từ huyết tương. Dạng thuốc đang lưu hành là colestipol hydrochloride, trong khi active moiety được DailyMed xác định là COLESTIPOL.
Colestipol
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Colestipol |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Colestipol |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Colestipolum; epichlorohydrin–tetraethylenepentamine polymer; colestipol resin |
| Tên Latinh / tên dược điển | Colestipolum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 50925-79-6 |
|---|---|
| UNII | K50N755924 |
| RxNorm CUI | 2685 |
Tính chất vật lý
Đặc tính quan sát và các thông số vật lý
| Ngoại quan | Trong mô tả regulatory của colestipol hydrochloride: nhựa màu vàng nhạt, hút ẩm, không tan trong nước và trương nở khi tiếp xúc với nước. |
|---|
Tính chất lý – hóa
Các thông số lý–hóa có ý nghĩa dược học
| Độ tan / tính tan | Hydrophilic nhưng hầu như không tan trong nước; nhãn DailyMed mô tả khoảng 99,75% không tan. Granules phân tán/trương nở trong chất lỏng nhưng không hòa tan như một phân tử nhỏ. |
|---|
Tiêu chuẩn dược điển & kiểm nghiệm
Chuyên luận và các chỉ tiêu kiểm nghiệm
| Dược điển / chuyên luận liên quan | Colestipol Hydrochloride USP được ghi trên các nhãn DailyMed hiện hành. |
|---|
Dược động học của Colestipol
Colestipol hydrochloride có dược động học phi hệ thống: polymer phân tử lượng cao hầu như không được hấp thu, không bị thủy phân bởi enzym tiêu hóa và tác dụng trong lòng ruột. Ở người, dưới 0,17% một liều colestipol hydrochloride đánh dấu 14C được thải qua nước tiểu sau khi dùng mạn 20 g/ngày trong 60 ngày. Vì không có phơi nhiễm hệ thống có ý nghĩa, các thông số Tmax, Cmax, AUC, Vd, CL và t1/2 kiểu thuốc hấp thu toàn thân không phải các descriptor phù hợp.
Giai đoạn I: Hấp thu
Hầu như không hấp thu qua đường tiêu hóa. Polymer có phân tử lượng cao, không tan trong nước và không bị enzym tiêu hóa thủy phân; <0,17% liều 14C được thải qua nước tiểu trong nghiên cứu người được mô tả trên nhãn.
| F · Sinh khả dụng | Không có F hệ thống chuẩn hóa có ý nghĩa. Dữ liệu người trên nhãn: <0,17% của một liều colestipol hydrochloride đánh dấu 14C được thải qua nước tiểu sau 60 ngày dùng 20 g/ngày. |
|---|---|
| Ảnh hưởng của thức ăn | Không áp dụng theo nghĩa ảnh hưởng thức ăn lên sinh khả dụng toàn thân. Granules có thể được trộn trong đồ uống, ngũ cốc, súp hoặc trái cây mềm theo hướng dẫn dùng thuốc. |
| Ảnh hưởng dạng bào chế | Viên và granules đều tác dụng tại đường tiêu hóa, không nhằm tạo phơi nhiễm hệ thống. Khác biệt chủ yếu liên quan cách dùng, khả năng dung nạp và tổng liều chứ không phải PK huyết tương. |
| So sánh đường dùng | Chỉ có đường uống trong nhãn hiện hành; do thuốc tác dụng tại lòng ruột và không hấp thu đáng kể nên không có so sánh hấp thu giữa các đường dùng hệ thống. |
Giai đoạn II: Phân bố
Không có phân bố hệ thống có ý nghĩa vì colestipol hầu như không hấp thu. Vị trí hiện diện/tác dụng chính là lòng ống tiêu hóa.
Các thông số phân bố
| Qua nhau thai | Phơi nhiễm toàn thân của colestipol rất thấp (<0,17% theo dữ liệu nhãn); không có bằng chứng PK định lượng về vận chuyển qua nhau thai. Nguy cơ thai kỳ chủ yếu liên quan khả năng giảm hấp thu vitamin tan trong lipid. |
|---|---|
| Vào sữa mẹ | Không có dữ liệu định lượng nồng độ colestipol trong sữa; do hầu như không hấp thu hệ thống, phơi nhiễm trực tiếp qua sữa không được kỳ vọng là đáng kể. Nhãn vẫn khuyến cáo thận trọng do khả năng ảnh hưởng hấp thu vitamin của mẹ. |
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Không có chuyển hóa hệ thống kiểu CYP được xác lập; polymer không bị thủy phân bởi các enzym tiêu hóa theo nhãn DailyMed.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Colestipol gắn acid mật trong ruột tạo phức không hấp thu và được thải qua phân. Phần phóng xạ tìm thấy trong nước tiểu sau liều 14C ở người dưới 0,17%.
| Đường thải chính | Đường tiêu hóa/phân: phức colestipol–acid mật không hấp thu được bài xuất qua phân. |
|---|---|
| Tỷ lệ thải qua phân | Đường thải chính là phân, nhưng nhãn được rà soát không cung cấp một tỷ lệ phục hồi phóng xạ qua phân đủ để chuẩn hóa thành phần trăm canonical. |
Dược động học quần thể và nhóm đặc biệt
| Suy thận | Không có PK hệ thống để hiệu chỉnh theo chức năng thận theo cách thông thường vì colestipol hầu như không hấp thu. Nhãn hiện hành không cung cấp phác đồ hiệu chỉnh liều riêng cho suy thận. |
|---|---|
| Suy gan | Không có chuyển hóa/phơi nhiễm hệ thống có ý nghĩa để định lượng PK theo chức năng gan. Nhãn hiện hành không cung cấp phác đồ hiệu chỉnh liều riêng cho suy gan. |
| Trẻ em | Không có bộ PK nhi khoa được chuẩn hóa trong nhãn; an toàn và hiệu quả ở quần thể nhi chưa được thiết lập. |
| Người cao tuổi | Không có thông số PK hệ thống riêng ở người cao tuổi trong nguồn regulatory được rà soát; cơ chế không hấp thu làm các thông số huyết tương thông thường không phù hợp. |
| Thai kỳ | Phơi nhiễm hệ thống rất thấp; nhãn nêu thuốc về cơ bản không hấp thu. Tuy nhiên, giảm hấp thu vitamin tan trong lipid vẫn là vấn đề an toàn trong thai kỳ. |
| Tương tác ảnh hưởng dược động học | Colestipol có thể gắn nhiều thuốc uống và làm giảm/chậm hấp thu. Nhãn ghi nhận giảm hấp thu khi dùng đồng thời với propranolol, chlorothiazide, tetracycline, furosemide, penicillin G, hydrochlorothiazide và gemfibrozil; dữ liệu với digoxin/digitoxin không hoàn toàn nhất quán. Có thể giảm phơi nhiễm mycophenolic acid. Thuốc uống khác nên dùng ít nhất 1 giờ trước hoặc 4 giờ sau colestipol. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Yếu tố có ý nghĩa thực hành chủ yếu là tương tác tại lòng ruột: nhựa trao đổi anion có thể gắn các thuốc uống khác và làm chậm/giảm hấp thu của chúng. Vì vậy nhãn yêu cầu dùng các thuốc khác ít nhất 1 giờ trước hoặc 4 giờ sau colestipol.
Nguồn và chất lượng bằng chứng
| Đường dùng | Đường uống. |
|---|---|
| Liều nghiên cứu | Nhãn mô tả nghiên cứu người với dùng mạn colestipol hydrochloride 20 g/ngày trong 60 ngày, sau đó dùng một liều đánh dấu 14C để đánh giá hấp thu/thải qua nước tiểu. |
| Dạng bào chế | Nhựa colestipol hydrochloride dùng đường uống; chất đánh dấu 14C trong nghiên cứu hấp thu. |
| Quần thể | Người; dữ liệu regulatory về hấp thu toàn thân rất thấp. |
| Loại dữ liệu | Quan sát / phân tích không ngăn |
| Phương pháp | Dữ liệu cân bằng phóng xạ/đánh dấu 14C trên người và đặc tính lý hóa–hấp thu được mô tả trong nhãn regulatory; không sử dụng mô hình PK huyết tương vì không có phơi nhiễm hệ thống đáng kể. |
| Nguồn dữ liệu | DailyMed current granules label: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=4e89bf6e-c78a-402e-9cb2-8d02f6047d68 |
| Ngày rà soát | 27/08/2026 |
| Trạng thái chuẩn hóa | Bản nháp |
| Giới hạn dữ liệu | Colestipol là polymer không hấp thu; nhiều trường PK kinh điển (Cmax, AUC, Vd, CL, t1/2) được đánh dấu không áp dụng thay vì gán giá trị giả. Giá trị <0,17% là tỷ lệ phóng xạ niệu trong bối cảnh nghiên cứu, không phải F chuẩn hóa. |
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Colestipol
Colestipol tác dụng tại lòng ruột bằng cơ chế trao đổi anion/gắn acid mật. Phức không hấp thu được thải theo phân, làm giảm tái hấp thu acid mật và giảm pool acid mật trong chu trình gan–ruột. Gan đáp ứng bằng tăng chuyển cholesterol thành acid mật và tăng biểu hiện/số lượng thụ thể LDL, qua đó tăng thu nhận LDL huyết tương và giảm LDL-C/total cholesterol. Triglycerid có thể tăng hoặc không thay đổi.
Phần I: Phân loại và phạm vi tác dụng
Thông tin phân loại dược lý
| Phân loại theo cơ chế | Chất cô lập acid mật; nhựa trao đổi anion; cơ chế gắn kết lý–hóa tại lòng ruột. |
|---|---|
| Phân loại theo tác dụng | Thuốc điều hòa lipid; tác dụng chính là giảm LDL-C và cholesterol toàn phần. |
| Phạm vi tác dụng | Tại chỗ |
| Vị trí tác dụng | Lòng ruột/ống tiêu hóa; không cần hấp thu hệ thống để tạo tác dụng. |
| Cơ quan / hệ cơ quan chịu tác động | Ruột là vị trí tác dụng trực tiếp. Gan là cơ quan đáp ứng thứ phát: tăng chuyển cholesterol thành acid mật, tăng thụ thể LDL và tăng thu nhận LDL. |
Phần II: Đích tác dụng và tương tác thuốc–đích
Thông tin đích tác dụng
| Đích tác dụng chính | Acid mật/anionic bile acids trong lòng ruột. |
|---|---|
| Loại đích | Cơ chế lý–hóa |
| Loài của đích | Acid mật và các anion trong lòng ruột; không phải protein/receptor đích. |
| Đích tác dụng phụ / bổ sung | Các thuốc uống và chất dinh dưỡng mang điện tích/anionic có thể bị nhựa gắn ngoài ý muốn, làm giảm hoặc chậm hấp thu. |
| Off-target có ý nghĩa | Gắn không chủ đích các thuốc uống và có thể làm giảm hấp thu vitamin tan trong lipid/folate; đây là hệ quả của tính không đặc hiệu tuyệt đối của nhựa trao đổi anion. |
| Kiểu tác động lên đích chính | Gắn kết |
| Vị trí / kiểu gắn | Không áp dụng |
| Tính thuận nghịch | Không áp dụng |
| Độ chọn lọc dược lý | Không có selectivity kiểu receptor/enzyme. Ái lực trao đổi ion phụ thuộc anion; nhãn xác nhận colestipol có thể gắn cả thuốc uống khác ngoài acid mật. |
| Mức chắc chắn của đích | Đã xác lập |
| Ghi chú về đích | Không nên ép acid mật thành 'molecular target' protein. Cơ chế là tương tác physicochemical với acid mật trong lòng ruột. |
Phần III: Cơ chế tác dụng
Dữ liệu cơ chế nhất quán từ nhãn FDA/DailyMed và ATC: colestipol là bile acid sequestrant không hấp thu; tác dụng giảm lipid là hậu quả sinh lý thứ phát của tăng bài xuất acid mật.
Chuỗi cơ chế tác dụng
| Cơ chế tác dụng tóm tắt | Trao đổi anion và gắn acid mật → tạo phức thải qua phân → gián đoạn tái hấp thu/chu trình gan–ruột → tăng chuyển cholesterol thành acid mật → tăng thụ thể LDL ở gan → tăng thanh thải LDL huyết tương. |
|---|---|
| Sự kiện khởi đầu ở mức phân tử | Sự kiện khởi đầu là gắn/trao đổi ion giữa các nhóm cationic proton hóa của polymer và acid mật anionic trong lòng ruột. |
| Đường truyền tín hiệu | Không có đường truyền tín hiệu receptor trực tiếp. Đáp ứng thứ phát ở gan gồm tăng nhu cầu tổng hợp acid mật từ cholesterol và tăng số lượng thụ thể LDL. |
| Biến đổi sinh hóa | Tăng oxy hóa/chuyển cholesterol thành acid mật và tăng mất acid mật qua phân. |
| Đáp ứng tế bào | Tế bào gan tăng số lượng thụ thể LDL và tăng thu nhận LDL từ tuần hoàn. |
| Đáp ứng mô / cơ quan | Gan tăng thu nhận LDL; ruột giảm tái hấp thu acid mật do phức nhựa–acid mật bị thải. |
| Tác dụng sinh lý | Giảm LDL-C và cholesterol toàn phần; triglycerid có thể tăng hoặc không thay đổi. |
| Liên kết cơ chế với hiệu quả điều trị | Mất acid mật qua phân làm tăng nhu cầu cholesterol để tổng hợp acid mật và tăng LDL receptor ở gan; cơ chế này liên kết trực tiếp với giảm LDL-C huyết thanh. |
| Cơ chế thứ cấp | Gắn thuốc uống/vitamin trong lòng ruột có thể làm giảm hấp thu các chất này; đây là cơ chế tương tác và tác dụng phụ thứ cấp, không phải mục tiêu điều trị. |
| Cơ chế liên quan độc tính | Độc tính chủ yếu tại tiêu hóa do đặc tính resin và khối lượng thuốc lớn: táo bón, phân cứng, hiếm hơn tắc nghẽn/ứ phân. Giảm hấp thu vitamin tan trong lipid, đặc biệt vitamin K, có thể gây giảm prothrombin và chảy máu; resin chloride cũng liên quan nguy cơ tăng chloride/toan chuyển hóa trong một số bối cảnh. |
| Cơ chế giảm đáp ứng / kháng thuốc | Không có cơ chế kháng thuốc phân tử được xác lập. Không đạt mục tiêu LDL-C cần đánh giá chế độ ăn, tuân thủ, liều dùng và cân nhắc phối hợp/điều trị thay thế. |
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng giảm cholesterol thường thấy rõ trong khoảng 1 tháng. Sau ngừng thuốc, cholesterol huyết thanh thường trở về mức nền trong khoảng 1 tháng. Triglycerid có thể tăng hoặc không thay đổi.
Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng
| Tổng quan ái lực và hiệu lực | Không có Ki/Kd/IC50/EC50 chuẩn kiểu ligand–protein phù hợp cho polymer trao đổi ion này. Hiệu lực lâm sàng được đánh giá bằng đáp ứng lipid theo liều. |
|---|---|
| Quan hệ liều–đáp ứng | RCT liều thấp ở 141 người hoàn tất nghiên cứu cho thấy giảm LDL-C khoảng 16,3%, 22,8% và 27,2% với colestipol 5, 10 và 15 g/ngày tương ứng trong 12 tuần; placebo giảm khoảng 2,7% (PMID 1626496). Nghiên cứu viên so với granules cũng cho thấy đáp ứng LDL-C tăng theo liều. |
| Quan hệ nồng độ–đáp ứng | Không có quan hệ nồng độ huyết tương–đáp ứng phù hợp vì colestipol hầu như không hấp thu. Đáp ứng được mô tả theo liều resin và thay đổi lipid huyết thanh. |
| Thông số định lượng khác | PMID 1626496: LDL-C giảm 16,3% với 5 g/ngày, 22,8% với 10 g/ngày và 27,2% với 15 g/ngày. PMID 7772081: viên/granules 4 g/ngày giảm LDL-C khoảng 12%, còn 16 g/ngày giảm khoảng 24–25%. |
| Tác dụng dược lý chính | Giảm LDL-C và cholesterol toàn phần thông qua tăng mất acid mật qua phân. |
| Tác dụng dược lý thứ cấp | Có thể làm tăng hoặc không thay đổi triglycerid; đồng thời có khả năng làm giảm hấp thu thuốc uống và vitamin do gắn trong lòng ruột. |
| Biomarker dược lực học | LDL-C, cholesterol toàn phần, triglycerid; HDL-C khi đánh giá lipid profile. |
| Endpoint dược lực học / lâm sàng | Thay đổi LDL-C là endpoint hiệu quả chính; theo dõi cholesterol toàn phần và triglycerid. |
| Khởi phát tác dụng | Giảm cholesterol huyết thanh thường trở nên rõ trong khoảng 1 tháng điều trị. |
| Thời gian tác dụng | Tác dụng hạ LDL duy trì khi tiếp tục điều trị và tuân thủ chế độ ăn/liều dùng. |
| Thời gian giảm / hết tác dụng | Sau ngừng colestipol, cholesterol huyết thanh thường trở về baseline trong khoảng 1 tháng. |
| Độ trễ PK–PD / hysteresis | Không có PK hệ thống để xây dựng hysteresis PK–PD. Độ trễ lâm sàng phản ánh đáp ứng sinh lý của chuyển hóa acid mật/cholesterol; hiệu quả cholesterol thường rõ sau khoảng 1 tháng. |
| Dung nạp / tachyphylaxis / giảm nhạy | Không có bằng chứng tachyphylaxis phân tử đặc hiệu trong nguồn rà soát; nghiên cứu dài hạn lịch sử không mô tả 'escape' rõ rệt ở người đáp ứng. |
| Rebound / đáp ứng sau ngừng | Không mô tả rebound vượt baseline; nhãn cho biết cholesterol thường trở về mức nền trong khoảng 1 tháng sau khi ngừng. |
| Biến thiên dược lực học | Mức giảm LDL phụ thuộc liều và tuân thủ; triglycerid có thể tăng hoặc không đổi. Nếu LDL không đạt mục tiêu cần đánh giá chế độ ăn/tuân thủ và cân nhắc điều trị phối hợp hoặc thay thế. |
Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
| Đường dùng | Đường uống. |
|---|---|
| Liều / nồng độ nghiên cứu | Các RCT sử dụng 5–15 g/ngày; các nghiên cứu formulation dùng 4–16 g/ngày; nhãn cho phép liều cao hơn theo dạng bào chế. |
| Dạng bào chế | Granules và tablets colestipol hydrochloride. |
| Quần thể nghiên cứu | Người lớn tăng cholesterol máu nguyên phát/trung bình trong các thử nghiệm đối chứng. |
| Loài / mô hình nghiên cứu | Clinical lipid-lowering dose–response; regulatory mechanism of action. |
| Assay / phương pháp đo | Định lượng lipid huyết thanh lúc đói: LDL-C, total cholesterol, triglycerid và các lipoprotein/apolipoprotein tùy nghiên cứu. |
| Định nghĩa endpoint và thời điểm đo | Thay đổi tuyệt đối hoặc phần trăm LDL-C từ baseline; LDL-C là endpoint chính trong các RCT dose-response. |
| Đối chứng / chất so sánh | Placebo trong các RCT; một số nghiên cứu so sánh viên với granules. |
| Loại bằng chứng | Kết hợp |
| Nguồn dữ liệu | DailyMed: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=4e89bf6e-c78a-402e-9cb2-8d02f6047d68; PMID 1626496: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1626496/; PMID 7772081: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7772081/ |
| Ngày rà soát | 27/08/2026 |
| Mức bằng chứng | Cao |
| Trạng thái chuẩn hóa | Bản nháp |
| Giới hạn và độ không chắc chắn | Dữ liệu định lượng hiệu quả phần lớn từ các thử nghiệm cũ và sử dụng chế độ ăn/phác đồ lịch sử. Không suy diễn các thông số receptor-binding hoặc PK–PD huyết tương cho một polymer không hấp thu. |
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Colestipol
Nhãn DailyMed hiện hành chỉ định colestipol hydrochloride như liệu pháp bổ trợ cho chế độ ăn nhằm giảm cholesterol toàn phần và LDL-C tăng ở người bệnh tăng cholesterol máu nguyên phát không đáp ứng đầy đủ với chế độ ăn. Triglycerid có thể tăng; cần xác định kiểu rối loạn lipid và loại trừ nguyên nhân thứ phát trước điều trị.
Giảm LDL-C tăng cao trong tăng cholesterol máu nguyên phát — bổ trợ chế độ ăn
Được phê duyệtChỉ định hiện hành trên nhãn DailyMed; hiệu quả hạ LDL được hỗ trợ bởi các RCT dose-response.
Liều dùng và cách sử dụng Colestipol
Người lớn — granules: mỗi liều 5 g; tổng liều khuyến cáo 5–30 g/ngày, dùng một lần hoặc chia liều. Khởi đầu 5 g một hoặc hai lần/ngày và tăng thêm 5 g/ngày ở khoảng 1–2 tháng theo LDL-C/TG. Tablets 1 g: tổng liều 2–16 g/ngày, dùng một lần hoặc chia liều; khởi đầu 2 g một hoặc hai lần/ngày, tăng 2 g một hoặc hai lần/ngày ở khoảng 1–2 tháng. Đây là dữ liệu nhãn Hoa Kỳ hiện hành; liều dùng thực tế phải theo chế phẩm/nhãn tại nơi sử dụng.
Phác đồ / liều dùng
| Chỉ định / đối tượng | Liều & lịch dùng | Cách dùng & theo dõi | Nguồn / rà soát |
|---|---|---|---|
|
Tăng cholesterol máu nguyên phát với LDL-C tăng Đối tượng: Người lớn Người lớn. Giai đoạn: Điều trị liên tục | 5–30 g/ngày (1–6 liều 5 g), dùng một lần hoặc chia liều. Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng Tần suất: Một lần/ngày hoặc chia liều. Thời gian / chu kỳ: Điều trị duy trì theo đáp ứng lipid và dung nạp; nhãn không ấn định thời hạn cố định. Duy trì: Điều chỉnh đến liều thấp nhất đạt đáp ứng LDL-C mong muốn và dung nạp được. Liều tối đa: 30 g/ngày theo nhãn granules hiện hành. Chuẩn độ: Khởi đầu 5 g một hoặc hai lần/ngày; tăng thêm 5 g/ngày ở khoảng 1–2 tháng. | Đường dùng: Uống Dạng: Colestipol hydrochloride granules for suspension; 5 g mỗi packet/level scoop. Cách dùng: Không uống granules ở dạng khô; trộn với ít nhất khoảng 3 oz chất lỏng hoặc thức ăn mềm phù hợp theo nhãn. Theo dõi: Theo dõi LDL-C, cholesterol toàn phần và triglycerid; đánh giá táo bón/dung nạp. Ghi chú: dose_disease để trống vì chưa resolve Disease Post ID. | Rà soát: 27/08/2026 |
|
Tăng cholesterol máu nguyên phát với LDL-C tăng Đối tượng: Người lớn Người lớn. Giai đoạn: Điều trị liên tục | 2–16 g/ngày, dùng một lần hoặc chia liều. Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng Tần suất: Một lần/ngày hoặc chia liều. Thời gian / chu kỳ: Điều trị duy trì theo đáp ứng lipid và dung nạp; nhãn không ấn định thời hạn cố định. Duy trì: Điều chỉnh theo LDL-C và dung nạp. Liều tối đa: 16 g/ngày theo nhãn tablets hiện hành. Chuẩn độ: Khởi đầu 2 g một hoặc hai lần/ngày; tăng 2 g một hoặc hai lần/ngày ở khoảng 1–2 tháng. | Đường dùng: Uống Dạng: Colestipol hydrochloride tablets 1 g. Cách dùng: Nuốt từng viên một, nguyên viên, ngay với nhiều nước/chất lỏng; không cắt, nghiền hoặc nhai. Theo dõi: Theo dõi LDL-C/cholesterol và triglycerid; đánh giá táo bón. Ghi chú: dose_disease để trống vì chưa resolve Disease Post ID. | Rà soát: 27/08/2026 |
Hiệu chỉnh liều
| Tình huống | Hành động | Liều / phác đồ sau hiệu chỉnh | Cơ sở / nguồn |
|---|---|---|---|
|
Độc tính / tác dụng không mong muốn Táo bón từ trước hoặc táo bón nặng lên khi dùng colestipol. | Cá thể hóa / theo dõi | Khởi đầu thấp/tăng từ từ; nếu táo bón nặng lên có thể cần giảm liều hoặc ngừng tùy mức độ và đáp ứng. | Cơ sở: Colestipol có thể gây hoặc làm nặng táo bón; cần tránh ứ phân/tắc nghẽn. Rà soát: 27/08/2026 |
|
Độc tính / tác dụng không mong muốn Triglycerid tăng đáng kể trong quá trình điều trị. | Cá thể hóa / theo dõi | Nhãn khuyến cáo cân nhắc giảm liều, ngừng thuốc hoặc liệu pháp phối hợp/thay thế. | Cơ sở: Triglycerid có thể tăng hoặc không đổi khi dùng colestipol; tăng đáng kể là tín hiệu cần điều chỉnh. Rà soát: 27/08/2026 |
|
Tương tác thuốc Dùng đồng thời thuốc uống có nguy cơ bị resin gắn và giảm/chậm hấp thu. | Cá thể hóa / theo dõi | Dùng thuốc uống khác ít nhất 1 giờ trước hoặc 4 giờ sau colestipol khi phù hợp với nhãn/thuốc cụ thể. | Cơ sở: Colestipol là nhựa trao đổi anion và có thể gắn nhiều thuốc trong lòng ruột. Rà soát: 27/08/2026 |
Hướng dẫn sử dụng chung
Granules: không dùng ở dạng khô; luôn trộn vào chất lỏng hoặc thức ăn phù hợp và uống/ăn ngay. Tablets: uống từng viên một, nguyên viên, với nhiều nước; không cắt/nghiền/nhai. Thuốc uống khác nên dùng ít nhất 1 giờ trước hoặc 4 giờ sau colestipol để giảm nguy cơ tương tác hấp thu.
Cảnh báo và lưu ý về Colestipol
Quá mẫn với colestipol hydrochloride hoặc bất kỳ thành phần nào của chế phẩm.
Táo bón là tác dụng không mong muốn thường gặp và quan trọng nhất; có thể gặp đau bụng, chướng bụng, khó tiêu, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, trĩ hoặc khó chịu tiêu hóa. Triglycerid có thể tăng.
Táo bón nặng có thể tiến triển đến ứ phân hoặc tắc nghẽn tiêu hóa. Giảm hấp thu vitamin K kéo dài có thể gây giảm prothrombin và chảy máu. Quá liều về lý thuyết chủ yếu gây tắc nghẽn đường tiêu hóa.
Theo dõi táo bón và chức năng tiêu hóa; thận trọng ở người có bệnh mạch vành có triệu chứng vì rặn do táo bón là bất lợi. Theo dõi LDL-C và triglycerid. Điều trị kéo dài có thể làm giảm hấp thu vitamin tan trong lipid và folate. Colestipol có thể giảm hấp thu nhiều thuốc uống; cần tách thời điểm dùng.
Chưa có báo cáo quá liều điển hình trong nhãn. Nguy cơ chính dự kiến là tắc nghẽn đường tiêu hóa; xử trí phụ thuộc vị trí/mức độ tắc nghẽn và nhu động ruột, cần đánh giá y khoa.
Bảo quản ở 20–25°C. Viên cần được bảo vệ khỏi ẩm và đựng trong bao bì kín theo nhãn.
Đối tượng đặc biệt
An toàn và hiệu quả ở quần thể nhi chưa được thiết lập trong nhãn DailyMed hiện hành.
Nguồn nhãn được rà soát không cung cấp một chế độ liều riêng dựa trên tuổi. Cần chú ý táo bón, thuốc dùng kèm và khả năng dung nạp khi cá thể hóa điều trị.
Colestipol về cơ bản không hấp thu toàn thân (<0,17% liều trong dữ liệu nhãn), nên không kỳ vọng gây phơi nhiễm thai đáng kể; tuy nhiên chưa có nghiên cứu đối chứng đầy đủ ở thai phụ và giảm hấp thu vitamin tan trong lipid có thể bất lợi. Nhãn yêu cầu cân nhắc lợi ích–nguy cơ.
Cần thận trọng khi dùng cho người cho con bú. Phơi nhiễm hệ thống trực tiếp rất thấp, nhưng giảm hấp thu vitamin ở mẹ có thể ảnh hưởng dinh dưỡng của trẻ bú mẹ.
Nhãn hiện hành không cung cấp hiệu chỉnh liều riêng cho suy gan; colestipol không hấp thu đáng kể và không có chuyển hóa gan hệ thống theo nghĩa thông thường.
Nhãn hiện hành không cung cấp hiệu chỉnh liều riêng cho suy thận; phơi nhiễm hệ thống của polymer không đáng kể.
dc_lai_xe_van_hanh_may
Thắc mắc về hoạt chất Colestipol
Colestipol là một chất cô lập acid mật (bile acid sequestrant), thuộc nhóm nhựa trao đổi anion. Thuốc không cần đi vào máu để phát huy tác dụng. Trong lòng ruột, polymer gắn acid mật và tạo phức bị thải qua phân, làm giảm tái hấp thu acid mật trong chu trình gan–ruột. Gan phải dùng thêm cholesterol để tổng hợp acid mật và tăng số lượng thụ thể LDL, nhờ đó tăng thu nhận LDL khỏi huyết tương. Cơ chế này giải thích tác dụng giảm LDL-C và cholesterol toàn phần, đồng thời cũng giải thích vì sao thuốc có thể gắn một số thuốc uống hoặc vitamin khác.
Colestipol là polymer có phân tử lượng cao, hầu như không tan và về thực hành không được hấp thu toàn thân. Nhãn DailyMed mô tả dưới 0,17% của một liều colestipol hydrochloride đánh dấu 14C được tìm thấy trong nước tiểu sau một giai đoạn dùng mạn. Vì vậy các thông số dược động học kinh điển như Cmax, AUC, thể tích phân bố hay thời gian bán thải huyết tương không phải các descriptor phù hợp cho thuốc này. Tác dụng và phần lớn tác dụng không mong muốn trực tiếp xảy ra tại đường tiêu hóa.
Colestipol có thể gắn nhiều thuốc trong lòng ruột và làm giảm hoặc chậm hấp thu của chúng. Nhãn DailyMed khuyến cáo dùng các thuốc uống khác ít nhất 1 giờ trước hoặc 4 giờ sau colestipol để giảm nguy cơ tương tác hấp thu. Danh sách thuốc có thể bị ảnh hưởng không chỉ giới hạn ở một vài hoạt chất, vì cơ chế là gắn vật lý–hóa học của nhựa trao đổi anion. Với những thuốc có khoảng điều trị hẹp hoặc yêu cầu thời điểm dùng đặc biệt, lịch dùng cần được kiểm tra theo nhãn thuốc và tư vấn chuyên môn thay vì tự điều chỉnh.
Táo bón là tác dụng không mong muốn nổi bật của colestipol và có thể nặng lên ở người đã có táo bón; trường hợp nặng có thể dẫn đến ứ phân hoặc tắc nghẽn đường tiêu hóa. Thuốc cũng có thể gây chướng bụng, khó tiêu và các triệu chứng tiêu hóa khác. Điều trị kéo dài có thể làm giảm hấp thu vitamin tan trong lipid và folate; thiếu vitamin K có thể ảnh hưởng đông máu. Triglycerid có thể tăng hoặc không thay đổi, vì vậy cần theo dõi lipid profile trong quá trình điều trị.
Cả hai dạng đều chứa colestipol hydrochloride và có cùng active moiety là colestipol, nhưng cách dùng và khoảng liều trên nhãn khác nhau. Granules thường cung cấp 5 g mỗi packet hoặc muỗng và phải được trộn với chất lỏng hoặc thức ăn phù hợp; không được nuốt bột khô. Viên hiện hành chứa 1 g và phải nuốt từng viên một, nguyên viên, với nhiều nước; không cắt, nghiền hoặc nhai. Nhãn Hoa Kỳ hiện hành cũng dùng khoảng liều khác nhau cho granules và tablets, do đó cần theo đúng chế phẩm cụ thể.

